Przejdź do głównej treści
BPO.01-01-22.06-SGCzerwiec 2022 · 17 kroków · ok. 39 min · 23 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Ocena ryzyka na budowie

Trzech pracowników ogólnobudowlanych ociepla i tynkuje elewację budynku jednorodzinnego o wysokości 8 m - z rusztowania systemowego, okresowo z drabin. Zadanie to ocena ryzyka zawodowego metodą PN-N-18002 w skali trójstopniowej: karta informacyjna zagrożeń, karta oceny ryzyka i wykaz działań zmniejszających ryzyko.

Kroki idą kolumna po kolumnie kart. Zagrożenia biorę z listy, którą uznaje klucz, a źródła - wyłącznie z opisu stanowiska (rusztowanie, wciągarka elektryczna, narzędzia ręczne i elektronarzędzia, kleje, zaprawy, farby, praca na zewnątrz). Oszacowane ryzyko liczy skrypt z Tabeli 1 normy, dopuszczalność - z Tabeli 2; wpisy porównałem z kluczem oceniania CKE.

Co widać w podglądzie. Druki z arkusza odtworzone na stronie (w arkuszu są w układzie poziomym). Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.

Ciężkość i prawdopodobieństwo to ocena oceniającego. Klucz nie podaje gotowych wartości, wymaga tylko, żeby były „zgodne z normą”. Każdą ocenę uzasadniam wskazówkami z wyciągu normy (przykłady następstw małych, średnich i dużych) i faktami z opisu - inny, dobrze uzasadniony wybór też jest poprawny, o ile ryzyko i dopuszczalność wynikają z niego zgodnie z tabelami.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 23 kryteria w 3 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 18 punktów - można stracić 5 kryteriów i nadal zdać.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Karta informacyjna zagrożeń

    Kroki 1-7 · po tym etapie masz 10 z 23 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Kolumna 2: pięć zagrożeń niebezpiecznych

    Kryteria:

    R.1.1 w kolumnie 2 wpisane co najmniej 5 zagrożeń N/F spośród wymienionych: upadek na niższy poziom/upadek z wysokości, upadek na tym samym poziomie (poślizgnięcie/potknięcie), prąd elektryczny/porażenie prądem, uderzenie spadającym przedmiotem, uderzenie o nieruchomy przedmiot, kontakt z ostrymi krawędziami lub narzędziami, kontakt z wirującymi elementami (pochwycenie, wplątanie, wciągnięcie), mikroklimat, pyły, pożar, wybuch, hałas, oświetlenie, wibracje/drgania mechaniczne.

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Najpierw pięć zagrożeń niebezpiecznych (urazowych), każde z oparciem w opisie:

    1. upadek z wysokości - rusztowanie przy budynku 8 m, drabiny,
    2. upadek na tym samym poziomie - plac budowy, materiały na pomostach,
    3. uderzenie spadającym przedmiotem - praca na kilku kondygnacjach rusztowania, wciągarka,
    4. kontakt z ostrymi krawędziami lub narzędziami - piłki, nożyce, pace,
    5. porażenie prądem - elektronarzędzia i wciągarka elektryczna.

    Wszystkie nazwy pochodzą z listy w kluczu. Klucz ostrzega: dodatkowe błędne określenia powodują utratę kryterium - lepiej wpisać pięć pewnych zagrożeń niż dziesięć wątpliwych.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Kolumna 3: rodzaj czynnika

    Kryteria:

    R.1.2 w kolumnie 3 wpisany określony rodzaj czynnika N i/lub F dla 5 zagrożeń podanych w kolumnie 2

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Wszystkie pięć to czynniki niebezpieczne - N (powodują uraz w jednej chwili). Klucz przyjmuje N albo F, ale zapis musi pasować do zagrożenia.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Kolumna 4: źródła zagrożeń

    Kryteria:

    R.1.6 w kolumnie 4 dla każdego z 5 zagrożeń N/F podanych w kolumnie 2 wpisane co najmniej jedno źródło zagrożenia

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Źródło to konkretny element stanowiska, który wywołuje zagrożenie. Biorę je z opisu: rusztowanie i drabiny, materiały na pomostach, wciągarka linowa, wymienione z nazwy narzędzia ręczne i elektronarzędzia.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Kolumna 5: możliwe skutki

    Kryteria:

    R.1.7 w kolumnie 5 dla każdego z 5 zagrożeń N/F podanych w kolumnie 2 wpisany co najmniej jeden możliwy skutek

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Skutki zapisuję językiem wyciągu normy (zranienia, proste i skomplikowane złamania, śmierć) - w następnej karcie od nich zależy ciężkość następstw.

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Wiersz 6: zagrożenie chemiczne

    Kryteria: ,

    R.1.3 w kolumnie 2 wpisane co najmniej jedno zagrożenie chemiczne wraz z określeniem rodzaju czynnika CH w kolumnie 3

    R.1.8 w kolumnie 4 dla zagrożenia chemicznego podanego w kolumnie 2 wpisane co najmniej jedno źródło zagrożenia i w kolumnie 5 co najmniej jeden możliwy skutek

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Opis wymienia przyklejanie płyt, zaprawę tynkarską i malowanie oraz karty charakterystyki preparatów chemicznych - zagrożenie chemiczne (CH), skutki: podrażnienie skóry i oczu, alergie skórne.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Wiersz 7: zagrożenie biologiczne

    Kryteria: ,

    R.1.4 w kolumnie 2 wpisane co najmniej jedno zagrożenie biologiczne wraz z określeniem rodzaju czynnika B w kolumnie 3

    R.1.9 w kolumnie 4 dla zagrożenia biologicznego podanego w kolumnie 2 wpisane co najmniej jedno źródło zagrożenia i w kolumnie 5 co najmniej jeden możliwy skutek

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Praca odbywa się na zewnątrz, w okresie wiosenno-letnim - stąd mikroorganizmy z ziemi i owady (kleszcze, osy). Czynnik biologiczny (B), skutki: ukąszenia, alergie, choroby zakaźne.

    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Wiersz 8: zagrożenie psychofizyczne

    Kryteria: ,

    R.1.5 w kolumnie 2 wpisane co najmniej jedno zagrożenie psychofizyczne wraz z określeniem rodzaju czynnika PF w kolumnie 3

    R.1.10 w kolumnie 4 dla zagrożenia psychofizycznego podanego w kolumnie 2 wpisane co najmniej jedno źródło zagrożenia i w kolumnie 5 co najmniej jeden możliwy skutek

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Obciążenie fizyczne statyczne i dynamiczne (PF): tynkowanie i malowanie w wymuszonej pozycji, ręczne przenoszenie płyt i worków. Skutek z przykładów normy: zespoły przeciążeniowe układu mięśniowo-szkieletowego.

    Dokument po tym kroku

  8. Etap 2: Karta oceny ryzyka (PN-N-18002, skala trójstopniowa)

    Kroki 8-14 · po tym etapie masz 20 z 23 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Kolumny 2-3: zagrożenia i ciężkość następstw

    Kryteria:

    R.2.1 w kolumnie 3 dla 5 zagrożeń N/F podanych w R.1.1 wpisana zgodnie z normą ciężkość następstw

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Kolumnę 2 przepisuję z karty informacyjnej, w tej samej kolejności. Ciężkość według wskazówek z wyciągu normy:

    • D (duża) - upadek z wysokości i porażenie prądem: skomplikowane złamania, śmierć,
    • Ś (średnia) - upadek na tym samym poziomie i uderzenie spadającym przedmiotem: proste złamania, absencja (hełmy łagodzą urazy głowy, ale ich nie wykluczają),
    • M (mała) - skaleczenia dłoni: „niewielkie stłuczenia i zranienia”.
    Dokument po tym kroku

  9. Krok 9: Kolumna 4: prawdopodobieństwo

    Kryteria:

    R.2.2 w kolumnie 4 dla 5 zagrożeń N/F podanych w R.1.1 wpisane określone zgodnie z normą prawdopodobieństwo zdarzenia

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Prawdopodobieństwo zależy od zabezpieczeń opisanych w zadaniu:

    • upadek z wysokości - MP: rusztowanie prawidłowo zakotwione i odebrane przez kierownika budowy, pracownicy stosują szelki, mają badania do pracy na wysokości,
    • porażenie prądem - MP: sprzęt z instrukcjami, nic nie wskazuje na usterki,
    • pozostałe trzy - P: mogą zdarzyć się kilka razy w trakcie pracy zawodowej mimo odzieży, rękawic i hełmów.
    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Kolumna 5: oszacowane ryzyko

    Kryteria:

    R.2.3 w kolumnie 5 dla każdego z 5 zagrożeń N/F podanych w R.1.1 wpisane oszacowane zgodnie z normą ryzyko zawodowe ("małe" i/lub "1", "średnie" i/lub "2", "duże" i/lub "3")

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Ryzyko odczytuję z Tabeli 1 normy (przecięcie wiersza prawdopodobieństwa i kolumny ciężkości):

    • D + MP = 2, Ś + P = 2, M + P = 1.

    Ten krok to czysta tabela - błąd tutaj przy dobrze dobranej ciężkości to strata punktu za nic.

    Typowe błędy

    Ryzyko niezgodne z Tabelą 1 dla wpisanej ciężkości i prawdopodobieństwa, np. D + MP = 3 (R.2.3).

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Kolumna 6: dopuszczalność

    Kryteria:

    R.2.4 w kolumnie 6 dla każdego z 5 zagrożeń N/F podanych w R.1.1 wpisana jego dopuszczalność określona zgodnie z normą (dopuszczalne/niedopuszczalne)

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Tabela 2: ryzyko małe i średnie - dopuszczalne, duże - niedopuszczalne. Wszystkie pięć jest dopuszczalne. Druk każe zapisać to w pełnym brzmieniu, nie skrótem.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Wiersz 6: substancje chemiczne

    Kryteria: ,

    R.2.5 w kolumnie 3 dla podanego w kolumnie 2 zagrożenia chemicznego wpisana określona zgodnie z normą ciężkość następstw oraz w kolumnie 4 prawdopodobieństwo zdarzenia

    R.2.6 w kolumnie 5 dla zagrożenia chemicznego podanego w kolumnie 2 wpisane oszacowane zgodnie z normą ryzyko zawodowe ("małe" i/lub "1", "średnie" i/lub "2", "duże" i/lub "3") oraz w kolumnie 6 wpisana jego dopuszczalność określona zgodnie z normą (dopuszczalne/niedopuszczalne)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Zagrożenie chemiczne: alergie skórne to w normie przykład następstwa średniego (Ś); kontakt z klejem i zaprawą zdarza się często mimo rękawic - P. Ś + P = 2, dopuszczalne.

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Wiersz 7: mikroorganizmy i owady

    Kryteria: ,

    R.2.7 w kolumnie 3 dla podanego w kolumnie 2 zagrożenia biologicznego wpisana określona zgodnie z normą ciężkość następstw oraz w kolumnie 4 prawdopodobieństwo zdarzenia

    R.2.8 w kolumnie 5 dla zagrożenia biologicznego podanego w kolumnie 2 wpisane oszacowane zgodnie z normą ryzyko zawodowe ("małe" i/lub "1", "średnie" i/lub "2", "duże" i/lub "3") oraz w kolumnie 6 wpisana jego dopuszczalność określona zgodnie z normą (dopuszczalne/niedopuszczalne)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Zagrożenie biologiczne: choroba zakaźna po ukąszeniu daje długotrwałe dolegliwości - Ś; praca na zewnątrz trwa sezonowo, a zachorowanie po ukąszeniu nie powinno wystąpić w całym okresie aktywności zawodowej - MP. Ś + MP = 1, dopuszczalne.

    Dokument po tym kroku

  14. Krok 14: Wiersz 8: obciążenie fizyczne statyczne i dynamiczne

    Kryteria: ,

    R.2.9 w kolumnie 3 dla podanego w kolumnie 2 zagrożenia psychofizycznego wpisana określona zgodnie z normą ciężkość następstw oraz w kolumnie 4 prawdopodobieństwo zdarzenia

    R.2.10 w kolumnie 5 dla zagrożenia psychofizycznego podanego w kolumnie 2 wpisane oszacowane zgodnie z normą ryzyko zawodowe ("małe" i/lub "1", "średnie" i/lub "2", "duże" i/lub "3") oraz w kolumnie 6 wpisana jego dopuszczalność określona zgodnie z normą (dopuszczalne/niedopuszczalne)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Obciążenie fizyczne: zespoły przeciążeniowe to przykład następstwa średniego (Ś) z normy; przy tynkowaniu i dźwiganiu - P. Ś + P = 2, dopuszczalne.

    Dokument po tym kroku

  15. Etap 3: Wykaz działań zmniejszających ryzyko

    Kroki 15-17 · po tym etapie masz 23 z 23 kryteriów (pkt)

    Krok 15: Kolumna 1: środki techniczne

    Kryteria:

    R.3.1 w kolumnie 1 wpisane co najmniej 2 środki techniczne zmniejszające poziom ryzyka na stanowisku pracy pracownika ogólnobudowlanego

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Środek techniczny zmienia samo stanowisko. Wyciąg z rozporządzenia o bhp przy robotach budowlanych daje podstawę: środki ochrony zbiorowej mają pierwszeństwo przed szelkami (§ 6) - balustrada z poręczą 1 m dla rusztowań systemowych i deską krawężnikową 0,15 m (§ 15), siatki ochronne, daszki ochronne nad przejściami w strefie niebezpiecznej (§ 20). Do tego transport mechaniczny i sprawne elektronarzędzia.

    Dokument po tym kroku

  16. Krok 16: Kolumna 2: środki organizacyjne

    Kryteria:

    R.3.2 w kolumnie 2 wpisane co najmniej 2 środki organizacyjne zmniejszające poziom ryzyka na stanowisku pracy pracownika ogólnobudowlanego

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Środki organizacyjne to zasady i sposób pracy, wszystkie z wyciągów: ogrodzenie strefy niebezpiecznej (§ 20), sprawdzanie maszyn przed pracą (§ 70), zakaz pracy na rusztowaniu przy wietrze powyżej 10 m/s, burzy i opadach (§ 123), sprzątanie pomostów po pracy (§ 124), aktualne instrukcje i karty charakterystyki (§ 41 rozporządzenia ogólnego).

    Dokument po tym kroku

  17. Krok 17: Kolumna 3: środki ochrony indywidualnej

    Kryteria:

    R.3.3 w kolumnie 3 wpisane co najmniej 2 środki ochrony indywidualnej zmniejszające poziom ryzyka na stanowisku pracy pracownika ogólnobudowlanego

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny ryzyka zawodowego według metody PN-N-18002 w skali trójstopniowej na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

    Środki ochrony indywidualnej dobieram do zagrożeń z karty: szelki bezpieczeństwa, hełmy, okulary, rękawice odporne na chemikalia, obuwie z podeszwą antypoślizgową. Pierwsze trzy pracownicy już mają - w wykazie zostają, bo ich stosowanie utrzymuje ryzyko na ocenionym poziomie.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.