BPO.01-01-22.01-SGStyczeń 2022 · 17 kroków · ok. 38 min · 27 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Ocena ryzyka pracy kelnera
Kelner w Restauracji SMAKOSZ obsługuje gości na sali, nosi tace z gorącymi potrawami, obsługuje ekspresy, kasę i terminal, dba o czystość zastawy; pracuje na stojąco, pod presją czasu, także wieczorem i w nocy. Zadanie to ocena ryzyka zawodowego metodą PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej: karta informacyjna zagrożeń i karta oceny ryzyka z kolumną działań zmniejszających ryzyko.
Kroki idą kolumna po kolumnie kart. Zagrożenia biorę z listy, którą uznaje klucz, a źródła - wyłącznie z charakterystyki stanowiska (sprzęt, pomieszczenia, obowiązki). Oszacowanie ryzyka liczy skrypt z tabeli normy, dopuszczalność - z tabeli zasad; wpisy porównałem z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Druki z arkusza odtworzone na stronie (w arkuszu są w układzie poziomym, na kilku stronach). Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto. Uwaga na druku każe wpisywać w kolumnach 3-6 wyłącznie jedną z podanych propozycji - stąd same skróty (Ś, P, 2, D).
Ciężkość i prawdopodobieństwo to ocena oceniającego. Klucz nie podaje gotowych wartości. Każdą ocenę uzasadniam wskazówkami z wyciągu normy i faktami z opisu - inny, dobrze uzasadniony wybór też jest poprawny, o ile ryzyko i dopuszczalność wynikają z niego zgodnie z tabelami.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 27 kryteriów w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 21 punktów - można stracić 6 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-7 · po tym etapie masz 10 z 27 kryteriów (pkt)
Krok 1: Kolumna 2: pięć zagrożeń niebezpiecznych
Kryteria:
R.1.1 w kolumnie 2 wpisane 5 zagrożeń niebezpiecznych/fizycznych, spośród wymienionych: upadek na tym samym poziomie (poślizgnięcie, potknięcie), upadek na niższy poziom, kontakt z ostrymi przedmiotami lub krawędziami, prąd elektryczny/porażenie prądem, oświetlenie, pożar, uderzenie o nieruchome przedmioty, uderzenie przez spadające przedmioty, kontakt z gorącymi lub zimnymi powierzchniami/substancjami, pochwycenie (wplątanie, wciągnięcie) przez ruchome elementy, hałas, mikroklimat, wybuch, wibracje/drgania, promieniowanie elektromagnetyczne, agresja fizyczna.
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Pięć zagrożeń niebezpiecznych, każde z oparciem w charakterystyce stanowiska:
upadek na tym samym poziomie - szybkie tempo, rozlane napoje, przejście sala - zaplecze,
kontakt z ostrymi przedmiotami lub krawędziami - szkło, sztućce, otwieracze,
kontakt z gorącymi powierzchniami lub substancjami - gorące potrawy, podgrzewacze, ekspresy ciśnieniowe,
uderzenie o nieruchome przedmioty - stoliki, krzesła, wózki.
Nazwy pochodzą z listy w kluczu. Klucz ostrzega, że dodatkowe błędne określenia odbierają punkt - zostaję przy pięciu pewnych.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Kolumna 3: rodzaj czynnika
Kryteria:
R.1.2 w kolumnie 3 wpisany określony rodzaj czynnika N i/lub F dla 5 zagrożeń niebezpiecznych/fizycznych wymienionych w kolumnie 2
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Wszystkie pięć to czynniki niebezpieczne - N. Klucz dopuszcza też zapis pełnym słowem.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Kolumna 4: źródła zagrożeń
Kryteria:
R.1.3 w kolumnie 4 dla każdego z 5 zagrożeń niebezpiecznych/fizycznych, które spełniły kryterium R.1.1 wpisane co najmniej 1 źródło zagrożenia
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Źródła przepisuję z listy „Sprzęt stosowany na stanowisku pracy kelnera” i z opisu pracy: tace i zastawa, przyrządy do otwierania puszek i butelek, podgrzewacze i ekspresy ciśnieniowe, kasy kelnerskie i terminale, wózki kelnerskie.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Kolumna 5: możliwe skutki
Kryteria:
R.1.4 w kolumnie 5 dla każdego z 5 zagrożeń niebezpiecznych/fizycznych, które spełniły kryterium R.1.1 wpisany co najmniej 1 możliwy skutek
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Skutki zapisuję językiem wyciągu normy - zranienia, oparzenia I i II stopnia, proste złamania, śmierć przy porażeniu prądem. Od nich zależy ciężkość w karcie oceny.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Wiersz 6: zagrożenie biologiczne
Kryteria: ,
R.1.5 w kolumnie 2 wpisane 1 zagrożenie biologiczne np. mikroorganizmy (bakterie, grzyby, pierwotniaki), wirusy (np. koronawirus) wraz z określeniem rodzaju czynnika B w kolumnie 3
R.1.6 w kolumnie 4 dla zagrożenia biologicznego, które spełniło kryterium R.1.5, wpisane co najmniej 1 źródło zagrożenia, a w kolumnie 5 co najmniej 1 możliwy skutek
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Kelner ma ciągły kontakt z gośćmi, brudną zastawą i pieniędzmi - mikroorganizmy (bakterie, wirusy, np. koronawirus), czynnik B. Opis wspomina też orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych - zagrożenie działa w obie strony.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Wiersz 7: zagrożenie chemiczne
Kryteria: ,
R.1.7 w kolumnie 2 wpisane 1 zagrożenie chemiczne np. kontakt z substancjami chemicznymi, substancje chemiczne wraz z określeniem rodzaju czynnika CH w kolumnie 3
R.1.8 w kolumnie 4 dla zagrożenia chemicznego, które spełniło kryterium R.1.7 wpisane co najmniej 1 źródło zagrożenia, a w kolumnie 5 co najmniej 1 możliwy skutek
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Do obowiązków należy dbanie o czystość zastawy i stolików - substancje chemiczne (środki myjące i dezynfekujące), czynnik CH; skutki: podrażnienia, alergie skórne.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Wiersz 8: zagrożenie psychofizyczne
Kryteria: ,
R.1.9 w kolumnie 2 wpisane 1 zagrożenie psychofizyczne np. obciążenie fizyczne statyczne/dynamiczne, przeciążenie układu ruchu, przeciążenie układu nerwowego, stres wraz z określeniem rodzaju czynnika PF w kolumnie 3
R.1.10 w kolumnie 4 dla zagrożenia psychofizycznego, które spełniło kryterium R.1.9 wpisane co najmniej 1 źródło zagrożenia, a w kolumnie 5 co najmniej 1 możliwy skutek
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Opis zawodu mówi wprost: praca w pozycji stojącej, pod presją czasu, w szybkim tempie, wieczorem i w nocy. Wpisuję obciążenie fizyczne statyczne i dynamiczne oraz stres - czynnik PF.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Karta oceny ryzyka: oszacowanie (kolumny 1-5)
Kroki 8-13 · po tym etapie masz 19 z 27 kryteriów (pkt)
Krok 8: Kolumny 2-3: zagrożenia i ciężkość następstw
Kryteria:
R.2.1 w kolumnie 3 wpisana ciężkość następstw dla każdego z 5 zagrożeń niebezpiecznych/fizycznych, które spełniły kryterium R.1.1. ("mała" i/lub "M", "średnia" i/lub "Ś", "duża" i/lub "D")
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Kolumnę 2 przepisuję z karty informacyjnej. Ciężkość według wskazówek z wyciągu normy:
D - porażenie prądem (możliwa śmierć),
Ś - upadek (proste złamania), oparzenia II stopnia na niewielkiej powierzchni,
M - skaleczenia i stłuczenia („niewielkie stłuczenia i zranienia”).
Dokument po tym kroku
Krok 9: Kolumna 4: prawdopodobieństwo
Kryteria:
R.2.2 w kolumnie 4 wpisane prawdopodobieństwo zdarzenia dla każdego z 5 zagrożeń niebezpiecznych/fizycznych, które spełniły kryterium R.1.1. ("mało prawdopodobne" i/lub "MP", "prawdopodobne" i/ lub "P", "wysoce prawdopodobne" i/lub "WP")
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
porażenie prądem - MP: urządzenia biurowe i gastronomiczne w pomieszczeniach zgodnych z przepisami, nie powinno się zdarzyć w całej karierze,
pozostałe cztery - P: przy szybkim tempie i ciągłym kontakcie ze szkłem i gorącymi naczyniami mogą zdarzyć się kilka razy w karierze.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Kolumna 5: oszacowanie ryzyka
Kryteria:
R.2.3 w kolumnie 5 oszacowane prawidłowo zgodnie z normą ryzyko zawodowe dla każdego z 5 zagrożeń niebezpiecznych/fizycznych, które spełniły kryterium R.1.1. ("małe" i/lub "1", "średnie" i/lub "2", "duże" i/lub "3")
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Tabela normy: Ś + P = 2, M + P = 1, D + MP = 2. Wpisuję samą cyfrę - uwaga nad tabelą każe wpisać jedną z propozycji.
Typowe błędy
Ryzyko niezgodne z tabelą dla wpisanej ciężkości i prawdopodobieństwa (R.2.3).
Dokument po tym kroku
Krok 11: Wiersz 6: mikroorganizmy
Kryteria: ,
R.2.4 w kolumnie 3 wpisana ciężkość następstw ("mała" i/lub "M", "średnia" i/lub "Ś", "duża" i/lub "D") a w kolumnie 4 prawdopodobieństwo zdarzenia ("mało prawdopodobne" i/lub "MP", "prawdopodobne" i/ lub "P", "wysoce prawdopodobne" i/lub "WP"), dla zagrożenia biologicznego, które spełniło kryterium 1.5
R.2.5 w kolumnie 5 oszacowane prawidłowo zgodnie z normą ryzyko zawodowe dla zagrożenia biologicznego, które spełniło kryterium R.1.5 ("małe" i/lub "1", "średnie" i/lub "2", "duże" i/lub "3")
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Biologiczne: choroba zakaźna daje okres absencji - Ś; kontakt z gośćmi i brudną zastawą przez całą zmianę - P. Ś + P = 2.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Wiersz 7: substancje chemiczne
Kryteria: ,
R.2.6 w kolumnie 3 wpisana ciężkość następstw ("mała"i/lub "M" , "średnia" i/lub "Ś", "duża" i/lub "D") a w kolumnie 4 prawdopodobieństwo zdarzenia ("mało prawdopodobne" i/lub "MP", "prawdopodobne" i/ lub "P", "wysoce prawdopodobne" i/lub "WP"), dla zagrożenia chemicznego, które spełniło kryterium 1.7
R.2.7 w kolumnie 5 oszacowane prawidłowo zgodnie z normą ryzyko zawodowe dla zagrożenia chemicznego, które spełniło kryterium R.1.7 ("małe" i/lub "1", "średnie" i/lub "2", "duże" i/lub "3")
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Chemiczne: alergie skórne - przykład następstwa średniego z normy, Ś; środki myjące kelner stosuje tylko przy sprzątaniu stołów - MP. Ś + MP = 1.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Wiersz 8: obciążenie fizyczne statyczne i dynamiczne, stres
Kryteria: ,
R.2.8 w kolumnie 3 wpisana ciężkość następstw ("mała" i/lub "M", "średnia" i/lub "Ś", "duża" i/lub "D") a w kolumnie 4 prawdopodobieństwo zdarzenia ("mało prawdopodobne" i/lub "MP", "prawdopodobne" i/ lub "P", "wysoce prawdopodobne" i/lub "WP"), dla zagrożenia psychofizycznego, które spełniło kryterium 1.9
R.2.9 w kolumnie 5 oszacowane prawidłowo zgodnie z normą ryzyko zawodowe dla zagrożenia psychofizycznego, które spełniło kryterium R.1.9 ("małe" i/lub "1", "średnie" i/lub "2", "duże" i/lub "3")
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Psychofizyczne: zespoły przeciążeniowe układu mięśniowo-szkieletowego - przykład następstwa średniego, Ś; praca na stojąco i pod presją przez cały dzień - P. Ś + P = 2.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Karta oceny ryzyka: dopuszczalność (kolumna 6)
Kroki 14-15 · po tym etapie masz 23 z 27 kryteriów (pkt)
Krok 14: Kolumna 6: zagrożenia niebezpieczne
Kryteria:
R.3.1 w kolumnie 6 dla każdego z 5 zagrożeń niebezpiecznych/fizycznych, które spełniły kryterium R.1.1. wpisana wyznaczona zgodnie z normą dopuszczalność ryzyka ("dopuszczalne" i/lub "D", "niedopuszczalne " i/lub "N")
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Tabela zasad z wyciągu normy: ryzyko małe i średnie - dopuszczalne (D), duże - niedopuszczalne (N). Wszystkie pięć zagrożeń ma ryzyko 1 albo 2 - D.
R.3.2 w kolumnie 6 dla zagrożenia biologicznego, które spełniło kryterium R.1.5 . wpisana wyznaczona zgodnie z normą dopuszczalność ryzyka ("dopuszczalne" i/lub "D", "niedopuszczalne " i/lub "N")
R.3.3 w kolumnie 6 dla zagrożenia chemicznego, które spełniło kryterium R.1.7. wpisana wyznaczona zgodnie z normą dopuszczalność ryzyka ("dopuszczalne" i/lub "D", "niedopuszczalne " i/lub "N")
R.3.4 w kolumnie 6 dla zagrożenia psychofizycznego, które spełniło kryterium R.1.9. wpisana wyznaczona zgodnie z normą dopuszczalność ryzyka ("dopuszczalne" i/lub "D", "niedopuszczalne " i/lub "N")
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Ryzyko 2, 1 i 2 - wszystkie dopuszczalne (D). Przy ryzyku średnim norma zaleca jednak zaplanowanie działań, które je zmniejszą - stąd kolumna 7.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Karta oceny ryzyka: działania (kolumna 7)
Kroki 16-17 · po tym etapie masz 27 z 27 kryteriów (pkt)
Krok 16: Kolumna 7: działania dla zagrożeń niebezpiecznych
Kryteria:
R.4.1 w kolumnie 7 dla każdego z 5 zagrożeń niebezpiecznych/fizycznych, które spełniły kryterium R.1.1. wpisane minimum 1 działanie zmniejszające poziom ryzyka
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Do każdego zagrożenia co najmniej jedno działanie, które usuwa jego źródło albo ogranicza skutki: obuwie antypoślizgowe i wycieranie rozlanych płynów, szufelka zamiast ręki przy szkle, rękawice lub serwetki do gorących naczyń, przeglądy urządzeń elektrycznych, wolne przejścia między stolikami.
R.4.2 w kolumnie 7 dla zagrożenia biologicznego, które spełniło kryterium R.1.5. wpisane minimum 1 działanie zmniejszające poziom ryzyka
R.4.3 w kolumnie 7 dla zagrożenia chemicznego, które spełniło kryterium R.1.7. wpisane minimum 1 działanie zmniejszające poziom ryzyka
R.4.4 w kolumnie 7 dla zagrożenia psychofizycznego, które spełniło kryterium R.1.9. wpisane minimum 1 działanie zmniejszające poziom ryzyka
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ocenę ryzyka zawodowego według PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej na stanowisku pracy kelnera. Zaproponuj działania prowadzące do zmniejszenia ryzyka zawodowego na tym stanowisku.
Biologiczne - higiena i dezynfekcja rąk, rękawice, badania sanitarno-epidemiologiczne; chemiczne - rękawice i karty charakterystyki; psychofizyczne - przerwy, wózki kelnerskie (są w wyposażeniu) i odpowiednia obsada zmiany.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.