Przejdź do głównej treści
BUD.17-01-26.01-SGStyczeń 2026 · 24 kroki · ok. 43 min · 36 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Obliczenia instalacji i sieci gazowej

Arkusz ma dwie części obliczeniowe. Najpierw instalacja gazowa w budynku wielorodzinnym: dwa lokale, w każdym kuchenka 4-palnikowa (KG4P) i kocioł gazowy (KGGW), razem siedem odcinków z rur stalowych. Dla każdego trzeba policzyć stratę ciśnienia z długości zastępczych oporów miejscowych (tabela 2) i jednostkowych oporów liniowych (tabela 3), a potem stratę całkowitą instalacji z gazomierzem i odzyskiem ciśnienia. Druga część to sieć gazowa niskiego ciśnienia z rur PE SDR 11: obciążenia obliczeniowe sześciu odcinków, dobór średnic z nomogramu (rysunek 3) i strata ciśnienia w gazociągu. Na koniec zestawienie materiałów do fragmentu instalacji (rysunek 4) i wymagania BHP przy odpowietrzaniu i napełnianiu gazociągu.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie wyniki obliczeń i odpowiedzi do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.

Wzory, na których opiera się zadanie. Strata na odcinku instalacji = (suma długości zastępczych + długość liniowa) × jednostkowa strata R. Odzysk ΔH = h × 5,4 Pa/m. Strata całkowita = suma strat na najniekorzystniejszej drodze + strata na gazomierzu - odzysk. W sieci obciążenie obliczeniowe zależy od rodzaju odcinka (wzory w tabeli 4), a strata odcinka = długość obliczeniowa × jednostkowa strata odczytana z nomogramu.

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z tabel i rysunków arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana odpowiedź - z tekstem kryterium. Wpisy w kolumnach, których klucz nie ocenia (na przykład długości zastępcze poszczególnych oporów), są wynikiem tego samego rachunku - pokazują drogę do ocenianej wartości. Odczyty z nomogramu (to obraz, nie wektor) są w skrypcie zmierzone w pikselach: linie średnic wyznaczone jako proste w skali logarytmicznej, a w krokach tabeli B narysowane przerywanymi liniami odczytu (klucz ich nie ocenia). Wiedzą ogólną, zaznaczoną w krokach, są: dodatek 10% na opory miejscowe w długości obliczeniowej sieci, wybór najmniejszej średnicy spełniającej warunek strat, nazwy kształtek do zestawienia materiałów i wymagania BHP.

To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania tabel jest dowolna, liczy się zapis w ocenianych polach.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 36 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. Część kryteriów obejmuje całą kolumnę tabeli (na przykład wszystkie średnice), więc jeden błąd w kolumnie kosztuje cały punkt.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Tabela A. Straty ciśnienia na odcinkach instalacji

    Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Obciążenie nominalne odcinków

    Kryteria:

    R.1.1 w kol. 02 - Obciążenie nominalne [m³/h] - w kolejnych wierszach: 2,4; 1,3; 3,7; 2,4; 1,3; 3,7; 7,4

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    Odcinek niesie gaz dla wszystkich urządzeń, które są za nim. Odcinki 1 i 4 zasilają kocioł: 2,4 m³/h, odcinki 2 i 5 - kuchenkę: 1,3 m³/h, odcinki 3 i 6 - cały lokal (kuchenkę i kocioł): 1,3 + 2,4 = 3,7 m³/h, a pion 7 - oba lokale: 2 × 3,7 = 7,4 m³/h.

    Typowe błędy

    Policzenie odcinka 7 jako jednego lokalu - pion zasila oba piętra.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Współczynniki jednoczesności i obciążenie obliczeniowe

    Kryteria:

    R.1.2 w kol. 04 - Obciążenie obliczeniowe [m³/h] - w kolejnych wierszach: 2,4; 1,3; 3,7; 2,4; 1,3; 3,7; 5,92

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    Odcinki 1-6 obsługują jednego odbiorcę (lokal), więc f = 1 i obciążenie obliczeniowe równa się nominalnemu. Pion 7 zasila dwóch odbiorców: f = 0,8 (tabela 1, punkt 6), czyli 7,4 × 0,8 = 5,92 m³/h.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Średnice i długości liniowe z legendy

    Kryteria:

    R.1.3 w kol. 05 - Średnica przewodu [mm] - w kolejnych wierszach: 20; 15; 25; 20; 15; 25; 32

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    Z legendy rysunku 1: odcinki 1 i 4 - DN 20, 2 i 5 - DN 15, 3 i 6 - DN 25, 7 - DN 32. Długości liniowe (kolumna 08, bez osobnego kryterium) też są w legendzie: 4,0; 3,0; 5,0; 4,0; 3,0; 3,0; 5,0 m.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Opory miejscowe odcinków 1, 2, 4 i 5

    Kryteria:

    R.1.4 w kol. 07 - Suma strat miejscowych [m] - dla odcinka 1: 1,6; dla odcinka 2: 0,7; dla odcinka 4: 1,6; dla odcinka 5: 0,7

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    Odgałęzienia do urządzeń mają tylko kurek przed urządzeniem i jedno kolano (zejście do kurka). Odcinki 1 i 4 (DN 20): 1 × 0,30 (kurek kulowy) + 1 × 1,30 (kolano) = 1,6 m; odcinki 2 i 5 (DN 15): 1 × 0,15 (kurek kulowy) + 1 × 0,55 (kolano) = 0,7 m. Trójnik na rozgałęzieniu należy do odcinka o największej średnicy i największym przepływie (uwaga pod tabelą 1), czyli do odcinka 3 albo 6.

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Opory miejscowe odcinków 3, 6 i 7

    Kryteria:

    R.1.5 w kol. 07 - Suma strat miejscowych [m] - dla odcinka 3: 4,75; dla odcinka 6: 3,45; dla odcinka 7: 2,2

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    Odcinek 3 (DN 25) ma kurek przed gazomierzem, trzy kolana (narożnik pionu, zejście do gazomierza i wyjście z niego), trójnik przelotowy na rozgałęzieniu 1/2 i zwężkę 25/20: 1 × 0,30 (kurek kulowy) + 3 × 1,30 (kolano) + 1 × 0,15 (zwężka) + 1 × 0,40 (trójnik przelot) = 4,75 m. Odcinek 6 nie ma narożnika pionu - zaczyna się od trójnika: 1 × 0,30 (kurek kulowy) + 2 × 1,30 (kolano) + 1 × 0,15 (zwężka) + 1 × 0,40 (trójnik przelot) = 3,45 m. Pion 7 (DN 32): kolano u dołu, trójnik przelotowy na rozgałęzieniu 3/6 i zwężka 32/25: 1 × 1,50 (kolano) + 1 × 0,20 (zwężka) + 1 × 0,50 (trójnik przelot) = 2,2 m.

    Typowe błędy

    Przypisanie trójników do odgałęzień albo zwężek do odcinka o mniejszej średnicy - sumy rozjeżdżają się z kluczem.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Długości całkowite odcinków

    Kryteria:

    R.1.6 w kol. 09 - Długość całkowita [m] - dla odcinka 1: 5,6; dla odcinka 2: 3,7; dla odcinka 3: 9,75; dla odcinka 4: 5,6; dla odcinka 5: 3,7; dla odcinka 6: 6,45; dla odcinka 7: 7,2 lub wartości wynikające z sumy: suma strat miejscowych zapisana przez zdającego w kol. 07 + długość liniowa (zgodnie z tabelą 1) - odpowiednio dla każdego odcinka

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    Długość całkowita = suma strat miejscowych + długość liniowa: 1,6 + 4,0 = 5,6; 0,7 + 3,0 = 3,7; 4,75 + 5,0 = 9,75; 5,6; 3,7; 3,45 + 3,0 = 6,45; 2,2 + 5,0 = 7,2 m.

    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Jednostkowe straty ciśnienia z tabeli 3

    Kryteria:

    R.1.7 w kol. 10 - Jednostkowa strata ciśnienia [Pa/m] - w kolejnych wierszach [Pa/m]: 2,18; 2,57; 1,74; 2,18; 2,57; 1,74

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    W tabeli 3 szuka się wiersza obciążenia obliczeniowego i kolumny średnicy: 2,4 m³/h i DN 20 - 2,18 Pa/m, 1,3 m³/h i DN 15 - 2,57 Pa/m, 3,7 m³/h i DN 25 - 1,74 Pa/m. Dla pionu 7 wartość 1,16 Pa/m jest już wpisana w tabeli A.

    Typowe błędy

    Odczyt z kolumny sąsiedniej średnicy - w wierszach od 2,2 m³/h tabela nie ma już kolumny DN 15, więc liczby się przesuwają.

    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Straty ciśnienia na odcinkach 1 i 4

    Kryteria:

    R.1.8 w kol. 11 - Całkowita strata ciśnienia [Pa] - dla odcinka 1: 13; dla odcinka 4: 13 lub wartość wynikająca z iloczynu: długość całkowita odcinka 1 zapisana przez zdającego × 2,18 (zaokrąglona w górę do liczby całkowitej) oraz długość całkowita odcinka 4 zapisana przez zdającego × 2,18 (zaokrąglona w górę do liczby całkowitej)

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    5,6 × 2,18 = 12,21 → w górę 13 Pa (oba odcinki są identyczne).

    Dokument po tym kroku

  9. Krok 9: Straty ciśnienia na odcinkach 2 i 5

    Kryteria:

    R.1.9 w kol. 11 - Całkowita strata ciśnienia [Pa] - dla odcinka 2: 10; dla odcinka 5: 10 lub wartość wynikająca z iloczynu: długość całkowita odcinka 2 zapisana przez zdającego × 2,57 (zaokrąglona w górę do liczby całkowitej) oraz długość całkowita odcinka 5 zapisana przez zdającego × 2,57 (zaokrąglona w górę do liczby całkowitej)

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    3,7 × 2,57 = 9,51 → w górę 10 Pa.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Straty ciśnienia na odcinkach 3, 6 i 7

    Kryteria:

    R.1.10 w kol. 11 - Całkowita strata ciśnienia [Pa] - dla odcinka 3: 17; dla odcinka 6: 12 lub wartość wynikająca z iloczynu: długość całkowita odcinka 3 zapisana przez zdającego × 1,74 (zaokrąglona w górę do liczby całkowitej) oraz długość całkowita odcinka 6 zapisana przez zdającego × 1,74 (zaokrąglona w górę do liczby całkowitej)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    Odcinek 3: 9,75 × 1,74 = 16,97 → 17 Pa, odcinek 6: 6,45 × 1,74 = 11,22 → 12 Pa. Pion 7 nie ma osobnego kryterium, ale jest potrzebny do sumy: 7,2 × 1,16 = 8,35 → 9 Pa.

    Dokument po tym kroku

  11. Etap 2: Tabela A. Całkowita strata ciśnienia instalacji

    Kroki 11-13 · po tym etapie masz 15 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Strata ciśnienia na najniekorzystniejszej drodze

    Kryteria:

    R.2.1 Strata ciśnienia w instalacji gazowej bez uwzględnienia straty na gazomierzu i odzysku ciśnienia (A) [Pa]: 39 lub wartość wynikająca z sumy całkowitych strat ciśnienia dla odcinków: 1, 3 i 7 (lub odcinków 2 , 3 i 7 - jeżeli suma jest większa od 1, 3 i 7)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    Gaz do najdalszego urządzenia płynie pionem 7, odcinkiem 3 i dalej odcinkiem 1 (kocioł) albo 2 (kuchenka). Droga przez odcinek 1 daje więcej: 13 + 17 + 9 = 39 Pa (przez odcinek 2 byłoby 36 Pa). Dolny lokal ma krótszą drogę i mniejszą stratę.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Gazomierz i różnica wysokości

    Kryteria: ,

    R.2.2 Strata ciśnienia na gazomierzu [Pa]: 50

    R.2.3 Różnica wysokości pomiędzy kurkiem głównym a kurkiem odcinającym najniekorzystniej usytuowane urządzenie h [m]: 12,4

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    Strata na gazomierzu - 50 Pa (tabela 1, punkt 7). Różnica wysokości dla urządzenia z tej samej drogi - kurka kotła na odcinku 1: 12,4 m (punkt 8).

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Odzysk ciśnienia i strata całkowita

    Kryteria: ,

    R.2.4 Odzysk ciśnienia w instalacji ∆H [Pa]: 67 lub wartość wynikająca z iloczynu: 5,4 x h (wartość zapisana przez zdającego)

    R.2.5 Całkowita strata ciśnienia w instalacji z uwzględnieniem straty na gazomierzu i odzysku ciśnienia (B) [Pa]: 22 lub wartość wynikajaca z działania: B= A + 50 - ΔH (gdzie A i ΔH - wartości zapisane przez zdającego)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe instalacji gazowej, której schemat przedstawiono na rysunku 1, w celu obliczenia całkowitej straty ciśnienia w instalacji. Dane do obliczeń znajdują się w tabelach 1, 2 i 3. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli A.

    ΔH = 12,4 × 5,4 = 66,96 → w górę 67 Pa. Strata całkowita = 39 + 50 - 67 = 22 Pa - w wysokim budynku odzysk ciśnienia na pionie prawie równoważy stratę na gazomierzu.

    Dokument po tym kroku

  14. Etap 3: Tabela B. Sieć gazowa niskiego ciśnienia

    Kroki 14-19 · po tym etapie masz 25 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Odcinki skupione i przesyłowy: 6-7, 4-6, 4-5

    Kryteria: , ,

    R.3.1 w kol. 03 - Obciążenie obliczeniowe odcinka [m3/h] - dla odcinka 6 - 7: 40

    R.3.2 w kol. 03 - Obciążenie obliczeniowe odcinka [m3/h] - dla odcinka 4 - 6: 40

    R.3.3 w kol. 03 - Obciążenie obliczeniowe odcinka [m3/h] - dla odcinka 4 - 5: 50

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe sieci gazowej niskiego ciśnienia z rur PE SDR11, której układ przedstawiono na rysunku 2. Do obliczeń wykorzystaj informacje zawarte w tabeli 4 oraz nomogram przedstawiony na rysunku 3. Wyniki obliczeń i doboru średnic odcinków gazociągu zapisz w tabeli B.

    Pobory przepisuje się z tabeli 4 do kolumny 02. Odcinki 6-7 i 4-5 mają odbiór skupiony na końcu (legenda rysunku 2): Qo = qz, czyli 40 i 50 m³/h. Odcinek 4-6 jest przesyłowy - sam nic nie pobiera, tylko przepuszcza gaz dla 6-7: 40 m³/h.

    Dokument po tym kroku

  15. Krok 15: Odcinki rozdzielczo-przesyłowe 2-4 i 1-2 oraz skupiony 2-3

    Kryteria: , ,

    R.3.4 w kol. 03 - Obciążenie obliczeniowe odcinka [m3/h] - dla odcinka 2 - 4: 100

    R.3.5 w kol. 03 - Obciążenie obliczeniowe odcinka [m3/h] - dla odcinka 2 - 3: 40

    R.3.6 w kol. 03 - Obciążenie obliczeniowe odcinka [m3/h] - dla odcinka 1 - 2: 160

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe sieci gazowej niskiego ciśnienia z rur PE SDR11, której układ przedstawiono na rysunku 2. Do obliczeń wykorzystaj informacje zawarte w tabeli 4 oraz nomogram przedstawiony na rysunku 3. Wyniki obliczeń i doboru średnic odcinków gazociągu zapisz w tabeli B.

    Odcinek 2-4: przesyła gaz dla 4-5, 4-6 i 6-7 (qp = 50 + 0 + 40 = 90) i sam rozdziela 20 m³/h: Qo = 90 + 0,5 × 20 = 100 m³/h. Odcinek 2-3: odbiór skupiony, 40 m³/h. Odcinek 1-2: qp = 40 + 20 + 50 + 0 + 40 = 150, Qo = 150 + 0,5 × 20 = 160 m³/h.

    Typowe błędy

    Wliczenie do qp obciążenia obliczeniowego odcinka 2-4 (100) zamiast poborów - odcinek 1-2 dostałby 170.

    Dokument po tym kroku

  16. Krok 16: Długość obliczeniowa odcinków

    Kryteria:

    R.3.7 w kol. 05 - Długość obliczeniowa odcinka [m] - we wszystkich kolejnych wierszach: 55

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe sieci gazowej niskiego ciśnienia z rur PE SDR11, której układ przedstawiono na rysunku 2. Do obliczeń wykorzystaj informacje zawarte w tabeli 4 oraz nomogram przedstawiony na rysunku 3. Wyniki obliczeń i doboru średnic odcinków gazociągu zapisz w tabeli B.

    Długość obliczeniowa uwzględnia opory miejscowe gazociągu dodatkiem do długości liniowej. Arkusz nie podaje tego dodatku, a klucz przyjmuje 50 × 1,1 = 55 m - to przyjmowany w projektowaniu sieci niskiego ciśnienia dodatek 10% (wiedza ogólna).

    Typowe błędy

    Przepisanie długości liniowej 50 m - klucz wymaga 55 m we wszystkich wierszach.

    Dokument po tym kroku

  17. Krok 17: Dobór średnic z nomogramu

    Kryteria:

    R.3.8 w kol. 06 - Średnica przewodu DN [mm] - w kolejnych wierszach: 63; 63; 63; 90; 63; 110

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe sieci gazowej niskiego ciśnienia z rur PE SDR11, której układ przedstawiono na rysunku 2. Do obliczeń wykorzystaj informacje zawarte w tabeli 4 oraz nomogram przedstawiony na rysunku 3. Wyniki obliczeń i doboru średnic odcinków gazociągu zapisz w tabeli B.

    Na nomogramie od natężenia przepływu (oś pozioma) idzie się w górę do linii średnicy i odczytuje stratę na osi pionowej. Warunek z tabeli 4: strata większa niż 2 i mniejsza niż 10 Pa/m. Dla 40 i 50 m³/h warunek spełnia tylko 63, dla 100 m³/h tylko 90, a dla 160 m³/h dwie średnice: 110 (ok. 5 Pa/m) i 125 (ok. 2,6 Pa/m) - wybiera się mniejszą, tańszą rurę, czyli 110.

    Typowe błędy

    Średnica 75 albo 50 - takich linii nomogram nie ma (lub strata przekracza 10 Pa/m).

    Dokument po tym kroku

  18. Krok 18: Jednostkowe straty ciśnienia z nomogramu

    Kryteria:

    R.3.9 w kol. 07 - Strata ciśnienia na 1 m [Pa/m] - w kolejnych wierszach: 5; 5; 8; 4; 5

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe sieci gazowej niskiego ciśnienia z rur PE SDR11, której układ przedstawiono na rysunku 2. Do obliczeń wykorzystaj informacje zawarte w tabeli 4 oraz nomogram przedstawiony na rysunku 3. Wyniki obliczeń i doboru średnic odcinków gazociągu zapisz w tabeli B.

    Odczyty zapisane jako liczby całkowite: 40 m³/h na DN 63 - 5 Pa/m (odcinki 6-7, 4-6 i 2-3), 50 m³/h na DN 63 - 8 Pa/m, 100 m³/h na DN 90 - 4 Pa/m. Dla odcinka 1-2 jednostkowa strata jest już wydrukowana w tabeli B.

    ⚠️ Sprzeczność w arkuszu: z nomogramu dla 160 m³/h i DN 110 wychodzi około 4,9 Pa/m (≈ 5), a w tabeli B wydrukowano 4 Pa/m i od tej wartości liczy klucz CKE. Arkusz przeczy tu sam sobie (nomogram i wydrukowana dana), więc nie da się ustalić poprawnej wartości - wpisana jest wartość z arkusza i klucza (4 Pa/m). Na egzaminie punkt daje wartość z klucza.

    Dokument po tym kroku

  19. Krok 19: Straty odcinków i strata gazociągu rozdzielczego

    Kryteria:

    R.3.10 całkowita strata ciśnienia w gazociągu rozdzielczym [Pa]: 990 lub wartość wynikająca z sumy wartości zapisanych w kol. 08 dla odcinków: 1-2, 2-4, 4-6, 6-7 lub 1-2 i 2-3, jeśli wartość wpisana w kol. 08 dla odcinka 2-3 jest większa niż suma dla odcinka 2-4 i 4-5 (albo 2-4, 4-6, 6-7) lub 1-2, 2-4, 4-5, jeśli wartość wpisana w kolumnie 08 dla odcinka 4-5 jest większa niż suma dla odcinka 4-6 i 6-7

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obliczenia projektowe sieci gazowej niskiego ciśnienia z rur PE SDR11, której układ przedstawiono na rysunku 2. Do obliczeń wykorzystaj informacje zawarte w tabeli 4 oraz nomogram przedstawiony na rysunku 3. Wyniki obliczeń i doboru średnic odcinków gazociągu zapisz w tabeli B.

    Strata odcinka = 55 × jednostkowa strata: 275, 275, 440, 220, 275 i 220 Pa. Strata gazociągu to suma na najdłuższej (najbardziej stratnej) drodze od punktu 1: 1-2, 2-4, 4-6, 6-7 = 220 + 220 + 275 + 275 = 990 Pa. Droga do punktu 5 daje 880 Pa, a do punktu 3 - 495 Pa.

    ⚠️ Sprzeczność w arkuszu: z odczytu nomogramu (ok. 5 Pa/m na odcinku 1-2) wyszłoby 55 × 5 = 275 Pa na tym odcinku i 1 045 Pa straty gazociągu, a z wydrukowanej w tabeli B 4 Pa/m - 220 Pa i 990 Pa. Nie da się ustalić poprawnej wartości, wpisana jest wartość z klucza (220 Pa i 990 Pa). Na egzaminie punkt daje wartość z klucza.

    Typowe błędy

    Zsumowanie wszystkich odcinków (1 705 Pa) - strata liczy się wzdłuż jednej drogi przepływu.

    Dokument po tym kroku

  20. Etap 4: Tabela C. Zestawienie materiałów

    Kroki 20-22 · po tym etapie masz 31 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 20: Redukcja i trójnik

    Kryteria: ,

    R.4.1 w kol. 01: redukcja DN 25/20 lub mufa redukcyjna DN 25/20 lub zwężka DN 25/20; w kol. 02: szt.; w kol. 03: 1

    R.4.2 w kol. 01: trójnik równoprzelotowy DN 20 lub trójnik DN 20; w kol. 02: szt.; kol. 03: 1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij zestawienie materiałów niezbędnych do wykonania fragmentu instalacji gazowej przedstawionej na rysunku 4. Nazwy materiałów oraz ich ilości i jednostki miary zapisz w tabeli C.

    Ukośna kreska między opisami DN 25 i DN 20 to przejście średnic: redukcja DN 25/20 (klucz przyjmuje też mufę redukcyjną i zwężkę), 1 szt. Element 1 z legendy to trójnik równoprzelotowy DN 20, 1 szt. Uwaga pod tabelą każe podawać średnicę w nazwie każdej kształtki.

    Typowe błędy

    Nazwa kształtki bez średnicy - uwaga pod tabelą C wymaga jej podania.

    Dokument po tym kroku

  21. Krok 21: Kolana, zawór kulowy i kolano nyplowe

    Kryteria: , ,

    R.4.3 w kol. 01: kolano DN 20; w kol. 02: szt.; kol. 03: 3

    R.4.4 w kol. 01: zawór kulowy GW DN20 lub zawór kulowy DN20; w kol. 02: szt. i kol. 03: 1

    R.4.5 w kol. 01: kolano nyplowe DN20; w kol. 02: szt. i kol. 03: 1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij zestawienie materiałów niezbędnych do wykonania fragmentu instalacji gazowej przedstawionej na rysunku 4. Nazwy materiałów oraz ich ilości i jednostki miary zapisz w tabeli C.

    Przewód DN 20 załamuje się trzy razy (w dół, w prawo, w górę do kurka): kolano DN 20, 3 szt. Element 2 to zawór kulowy GW DN 20, a element 3 - kolano nyplowe DN 20 przy podłączeniu kotła, po 1 szt.

    Dokument po tym kroku

  22. Krok 22: Uchwyty do rur DN 20

    Kryteria:

    R.4.6 w kol. 01: uchwyt metalowy z elastyczną wkładką do rur DN 20 wraz z kołkiem mocującym lub uchwyt DN 20; w kol. 02: szt. i kol. 03: 3

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij zestawienie materiałów niezbędnych do wykonania fragmentu instalacji gazowej przedstawionej na rysunku 4. Nazwy materiałów oraz ich ilości i jednostki miary zapisz w tabeli C.

    Znaczki „X” na schemacie to uchwyty. Na odcinku DN 25 jest jeden (już wpisany w tabeli), na przewodzie DN 20 - trzy: uchwyt metalowy z elastyczną wkładką do rur DN 20 wraz z kołkiem mocującym, 3 szt.

    Dokument po tym kroku

  23. Etap 5: Tabela D. Wymagania BHP przy odpowietrzaniu i napełnianiu

    Kroki 23-24 · po tym etapie masz 36 z 36 kryteriów (pkt)

    Krok 23: Wstrzymanie innych prac i burza

    Kryteria: ,

    R.5.1 dla poz. 1: wstrzymać lub przerwać

    R.5.2 dla poz. 2: wyładowań atmosferycznych

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    W tabeli D uzupełnij wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy podczas odpowietrzania i napełniania gazem ziemnym gazociągu niskiego ciśnienia.

    Wymagania pochodzą z przepisów BHP przy sieciach gazowych (wiedza ogólna). Podczas napełniania inne prace na tych elementach należy wstrzymać (klucz przyjmuje też „przerwać”), a odpowietrzanie jest niedopuszczalne podczas wyładowań atmosferycznych - wyładowanie może zapalić wypływający gaz.

    Dokument po tym kroku

  24. Krok 24: Strefa wokół przewodu, ciśnienie i nieszczelność

    Kryteria: , ,

    R.5.3 dla poz. 3: zagrożenia wybuchem

    R.5.4 dla poz. 4: robocze lub niskie lub do 10 kPa

    R.5.5 dla poz. 5: przerwać

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    W tabeli D uzupełnij wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy podczas odpowietrzania i napełniania gazem ziemnym gazociągu niskiego ciśnienia.

    Wokół przewodu odpowietrzającego wyznacza się strefę zagrożenia wybuchem. Odpowietrzanie i napełnianie prowadzi się ciśnieniem nie wyższym niż ciśnienie robocze (klucz przyjmuje też „niskie” lub „do 10 kPa”). Po stwierdzeniu nieszczelności prace należy przerwać.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.