Przejdź do głównej treści
BUD.18-06-24.06-SGCzerwiec 2024 · 22 kroki · ok. 47 min · 42 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Inwentaryzacja powykonawcza przyłącza wodociągowego

Trzeba wykonać inwentaryzację powykonawczą przyłącza wodociągowego do budynku w budowie na działce 526. Większość pomiarów jest już zrobiona: punkty 6, 19, 20 metodą biegunową z p1, punkty 7, 8 domiarami od linii p4-p3, odległości do wcięcia liniowego p1 i przewyższenia do niwelacji trygonometrycznej. Na sali zdający mierzy tylko kąt p2-p1-5 i odległość p1-5, liczy w arkuszu kąt, odległość i wysokości H19, H20, w programie geodezyjnym - współrzędne wszystkich punktów (raport PDF), a w programie kartograficznym rysuje mapę 1:500.

Model „wk”, czyli pomiar i praca przy komputerze. Zdający mierzy tachimetrem na sali egzaminacyjnej, część wyników wpisuje ręcznie do tabel arkusza, a raport z obliczeń i opracowanie graficzne drukuje do PDF z programów geodezyjnych. W podglądzie wpisy ręczne są granatowe i odręczne na tle strony arkusza, dokumenty z komputera mają krój komputerowy, a to, co dochodzi w bieżącym kroku, jest podświetlone na żółto.

Czego tu nie ma. Odczyty z tachimetru zna tylko zdający, który stał przy instrumencie - zależą od ustawienia stanowiska i celowania. Kroki pomiarowe opisują więc, co i jak zapisać, ale nie podają wymyślonych odczytów. Tam, gdzie klucz podaje wartość oczekiwaną (średni kąt, odległość), jest ona wpisana i opisana jako wartość z klucza. Klucz podaje średni kąt 52,1732g i odległość 5,06 m - z nich jest policzony punkt 5.

Program. Arkusz nie narzuca programu do obliczeń ani do map (w szkołach zwykle C-Geo, WinKalk, GEO-NET, AutoCAD albo QGIS). Raport w podglądzie ma układ typowy dla takich programów, a wszystkie liczby są policzone w skrypcie z danych arkusza i porównane z kluczem. Datę opracowania przyjęto jako 03.06.2024 - pierwszy dzień części praktycznej (modele „w”, „wk”, „dk”) w sesji czerwiec 2024; na egzaminie wpisuje się datę z własnego harmonogramu. W miejscu numeru PESEL jest imię i nazwisko.

To jedno z możliwych rozwiązań: program, kolejność obliczeń i wygląd mapy mogą być inne, liczy się zawartość ocenianych pól.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 42 kryteria w 6 rezultatach i przebiegu, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 32 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. Prawie połowa punktów to współrzędne w raporcie (rezultaty 3-5) - liczone z danych arkusza, więc do zdobycia nawet przy słabszym pomiarze.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Pomiar na stanowisku p1

    Kroki 1-6 · po tym etapie masz 7 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Ustawienie tachimetru nad punktem p1

    Kryteria: ,

    P.1.1 Zdający: scentrował tachimetr

    P.1.2 Zdający: spoziomował tachimetr

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Po spoziomowaniu i scentrowaniu instrumentu zgłoś przez podniesienie ręki gotowość do wykonania pomiarów.

    Statyw nad p1, centrowanie pionem optycznym albo laserowym i poziomowanie śrubami ustawczymi (libella okrągła, potem rurkowa lub elektroniczna w dwóch prostopadłych kierunkach) - na zmianę, aż pion wskazuje punkt przy dokładnym poziomie. Egzaminator ocenia obie czynności, dlatego zgłasza się gotowość przed pomiarem.

    Typowe błędy

    Pomiar bez zgłoszenia gotowości - egzaminator nie ma jak ocenić przebiegu.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Odczyty kierunków w dwóch położeniach lunety

    Kryteria:

    R.1.1 w tabeli 4 w kol. 03 i 04: odczyty kierunku z I i II położenia lunety

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku pomiarowym w punkcie p1 wykonaj, w dwóch położeniach lunety, pomiary kąta poziomego p2-p1-5 i odległości poziomej dp1-5; wyniki pomiarów zapisz w dziennikach pomiarowych.

    W tabeli 4: stanowisko p1, cele p2 (wstecz) i 5 (wprzód). W I położeniu lunety celuje się na p2 i 5, zapisuje odczyty w kolumnie 3; po przełożeniu lunety to samo w kolumnie 4 (odczyty różnią się o około 200g). Odczytów w podglądzie nie ma - zależą od ustawienia instrumentu na sali.

    Typowe błędy

    Odczyt tylko w jednym położeniu lunety - przepadają też kontrole w kolumnach 6-8.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Kąt z I i II położenia

    Kryteria:

    R.1.2 w tabeli 4 w kol. 05: wartości kąta z I i II położenia lunety

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie podanych wielkości oraz wykonanych pomiarów oblicz i zapisz w arkuszu egzaminacyjnym kąt poziomy p2-p1-5.

    Kolumna 5: kąt = odczyt na 5 minus odczyt na p2 (gdy ujemny, + 400g), osobno dla I i II położenia. Obie wartości powinny być bliskie siebie - różnica kilkudziesięciu cc świadczy o dobrym pomiarze.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Średnia wartość kąta

    Kryteria:

    R.1.3 w tabeli 4 w kol. 06: średnia wartość kąta równa 52,1732 ±0,5000g

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie podanych wielkości oraz wykonanych pomiarów oblicz i zapisz w arkuszu egzaminacyjnym kąt poziomy p2-p1-5. Wyniki pomiarów i obliczeń zapisz z następującą precyzją: odległości, współrzędne, wysokości 0,01 m, kąty 0,0001g.

    Kolumna 6: średnia z dwóch wartości kąta, do 0,0001g. Klucz oczekuje 52,1732g ± 0,5000g - tyle wynika z punktów założonych na sali, więc ta wartość jest wpisana.

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Sumy odczytów I + II

    Kryteria:

    R.1.4 w tabeli 4 w kol. 07: sumy odczytów I + II dla poszczególnych kierunków

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie podanych wielkości oraz wykonanych pomiarów oblicz i zapisz w arkuszu egzaminacyjnym kąt poziomy p2-p1-5.

    Kolumna 7: dla każdego kierunku odczyt I + odczyt II (z odjęciem albo dodaniem 200g). Liczby z własnych odczytów, więc kolumna w podglądzie zostaje pusta.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Kontrola: połowa różnicy sum

    Kryteria:

    R.1.5 w tabeli 4 w kol. 08: 1/2 różnicy sum jest równa średniej wartości kąta zapisanej w kol. 06

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie podanych wielkości oraz wykonanych pomiarów oblicz i zapisz w arkuszu egzaminacyjnym kąt poziomy p2-p1-5.

    Kolumna 8: różnica sum (5 minus p2) i jej połowa - ½ różnicy musi równać się średniemu kątowi z kolumny 6. Jeśli się nie zgadza, błąd jest w rachunku i trzeba go znaleźć.

    Dokument po tym kroku

  7. Etap 2: Odległość p1-5

    Kroki 7-8 · po tym etapie masz 12 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Odległość w dzienniku

    Kryteria: , , ,

    R.1.6 w tabeli 5 w kol. 01: oznaczenie stanowiska - p1

    R.1.7 w tabeli 5 w kol. 02: oznaczenie celu - 5

    R.1.8 w tabeli 5 w kol. 03: odległość pozioma dp1-5 z I pomiaru

    R.1.9 w tabeli 5 w kol. 04: odległość pozioma dp1-5 z II pomiaru

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku pomiarowym w punkcie p1 wykonaj, w dwóch położeniach lunety, pomiary kąta poziomego p2-p1-5 i odległości poziomej dp1-5; wyniki pomiarów zapisz w dziennikach pomiarowych.

    Tabela 5: stanowisko p1, cel 5. Odległość poziomą mierzy się dwa razy i zapisuje w kolumnach 3 i 4 - to wartości z własnego pomiaru.

    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Średnia odległość

    Kryteria:

    R.1.10 w tabeli 5 w kol. 05: średnia odległość pozioma dp1-5 [m] = 5,06 ±0,05 m

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie podanych wielkości oraz wykonanych pomiarów oblicz i zapisz w arkuszu egzaminacyjnym średnią odległość poziomą dp1-5. Wyniki pomiarów i obliczeń zapisz z następującą precyzją: odległości, współrzędne, wysokości 0,01 m, kąty 0,0001g.

    Średnia z dwóch pomiarów do 0,01 m. Klucz oczekuje 5,06 m ± 0,05 m.

    Dokument po tym kroku

  9. Etap 3: Niwelacja trygonometryczna

    Kroki 9-10 · po tym etapie masz 15 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Wysokość punktu 19

    Kryteria:

    R.2.1 wysokość H punktu 19 w [m] = 198,50 ±0,05 m

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie podanych wielkości oraz wykonanych pomiarów oblicz i zapisz w arkuszu egzaminacyjnym wysokości H19 i H20 punktu 19 i 20 metodą niwelacji trygonometrycznej.

    Wzór z nagłówka tabeli 6: HP = HSt + i + h - s. Stanowisko p4: HSt = 200,00 m, wysokość instrumentu i = 1,65 m, wysokość sygnału s = 2,50 m, przewyższenie do 19: h = -0,65 m. H19 = 200,00 + 1,65 - 0,65 - 2,50 = 198,50 m.

    Typowe błędy

    Przewyższenie wpisane z plusem albo s dodane zamiast odjęte - wychodzi 199,80 albo 203,50.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Wysokość punktu 20

    Kryteria: ,

    R.2.2 wysokość H punktu 20 w [m] = 198,60 ±0,05 m

    R.2.3 wysokości punktów zapisane z precyzją 0,01 m

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie podanych wielkości oraz wykonanych pomiarów oblicz i zapisz w arkuszu egzaminacyjnym wysokości H19 i H20 punktu 19 i 20 metodą niwelacji trygonometrycznej. Wyniki pomiarów i obliczeń zapisz z następującą precyzją: odległości, współrzędne, wysokości 0,01 m, kąty 0,0001g.

    H20 = 200,00 + 1,65 - 0,55 - 2,50 = 198,60 m. Obie wysokości do 0,01 m.

    Dokument po tym kroku

  11. Etap 4: Raport z obliczeń

    Kroki 11-16 · po tym etapie masz 32 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Import danych

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku komputerowym, wyposażonym w program do obliczeń geodezyjnych, wykonaj import danych, a następnie oblicz współrzędne prostokątne X, Y punktów (import danych).

    Plik pkt526.txt z pulpitu zawiera punkty z tabeli 3 - importuje się go do programu (numer, X, Y). Raport ma tytuł, datę i dane sporządzającego, a obliczenia idą w kolejności wykonania.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Punkt p1 - wcięcie liniowe

    Kryteria: , ,

    R.3.1 współrzędną X punktu p1: 5 584 560,13 ±0,05 m

    R.3.2 współrzędną Y punktu p1: 7 506 602,80 ±0,05 m

    R.3.3 współrzędne punktu p1 zapisane z precyzją 0,01 m

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku komputerowym, wyposażonym w program do obliczeń geodezyjnych, wykonaj import danych, a następnie oblicz współrzędne prostokątne X, Y punktu p1 pomierzonego metodą wcięcia liniowego.

    Z rysunku 3: dp1-p2 = 7,19 m, dp1-p4 = 22,97 m. Baza p2-p4 ze współrzędnych ma 24,98 m; z twierdzenia cosinusów kąt przy p2 = 72,9386g. Punkt p1 leży po prawej stronie bazy p2 → p4 (rysunek 3) - w programie trzeba podać punkty w tej kolejności (lewy p2, prawy p4), bo z tych samych odległości wychodzą dwa położenia. Wynik: X = 5 584 560,13, Y = 7 506 602,79.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz (zaokrąglenie): z rachunku Y = 7 506 602,7934 m, czyli 7 506 602,79 (i taka wartość jest wpisana); klucz podaje 7 506 602,80 ± 0,05 m - mieści się w tolerancji.

    Typowe błędy

    Zamieniona kolejność punktów bazy - program daje drugie rozwiązanie (5 584 571,42; 7 506 609,44).

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Punkt 5 - metoda biegunowa

    Kryteria: ,

    R.4.1 współrzędna X punktu 5: 5 584 563,17 ±0,10 m

    R.4.2 współrzędna Y punktu 5: 7 506 606,84 ±0,10 m

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku komputerowym, wyposażonym w program do obliczeń geodezyjnych, wykonaj import danych, a następnie oblicz współrzędne prostokątne X, Y punktu 5 pomierzonego metodą biegunową.

    Stanowisko p1, nawiązanie p2 z kierunkiem 0,0000. Azymut Ap1-p2 = 6,8008g, do punktu 5: A = 6,8008 + 52,1732 = 58,9740g, d = 5,06 m (własny pomiar - tu wartości z klucza). X5 = 5 584 563,17, Y5 = 7 506 606,84 (klucz ± 0,10 m - większa tolerancja, bo to wynik pomiaru na sali).

    Dokument po tym kroku

  14. Krok 14: Punkty 6, 19, 20 - metoda biegunowa

    Kryteria: , , , , , ,

    R.4.3 współrzędna X punktu 6: 5 584 572,70 ±0,03 m

    R.4.4 współrzędna Y punktu 6: 7 506 609,13 ±0,03 m

    R.4.5 współrzędna X punktu 19: 5 584 562,75 ±0,03 m

    R.4.6 współrzędna Y punktu 19: 7 506 608,62 ±0,03 m

    R.4.7 współrzędna X punktu 20: 5 584 554,00 ±0,03 m

    R.4.8 współrzędna Y punktu 20: 7 506 607,37 ±0,03 m

    R.4.9 współrzędne punktów z precyzją 0,01 m

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku komputerowym, wyposażonym w program do obliczeń geodezyjnych, wykonaj import danych, a następnie oblicz współrzędne prostokątne X, Y punktów 6, 19, 20 pomierzonych metodą biegunową. Wyniki pomiarów i obliczeń zapisz z następującą precyzją: odległości, współrzędne, wysokości 0,01 m, kąty 0,0001g.

    Kierunki i odległości z tabeli 1 arkusza, to samo stanowisko i nawiązanie. Punkt 19 to koniec przyłącza przy budynku, 20 - włączenie do istniejącego przewodu (leży na linii 11-12).

    Dokument po tym kroku

  15. Krok 15: Punkty 7 i 8 - domiary prostokątne

    Kryteria: , , , ,

    R.5.1 współrzędna X punktu 7: 5 584 569,59 ±0,03 m

    R.5.2 współrzędna Y punktu 7: 7 506 622,16 ±0,03 m

    R.5.3 współrzędna X punktu 8: 5 584 560,05 ±0,03 m

    R.5.4 współrzędna Y punktu 8: 7 506 619,87 ±0,03 m

    R.5.5 współrzędne punktów z precyzją 0,01 m

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku komputerowym, wyposażonym w program do obliczeń geodezyjnych, wykonaj import danych, a następnie oblicz współrzędne prostokątne X, Y punktów 7, 8 pomierzonych metodą ortogonalną. Wyniki pomiarów i obliczeń zapisz z następującą precyzją: odległości, współrzędne, wysokości 0,01 m, kąty 0,0001g.

    Linia pomiarowa p4 → p3 (0,00 w p4, rysunek 2). Punkty 7 i 8 leżą po lewej stronie linii, więc domiary są ujemne (-3,50 i -5,42). Długość pomierzona 18,15 m, ze współrzędnych 18,15 m - program wyrównuje bieżące i domiary współczynnikiem długość obliczona / pomierzona (wiedza ogólna: tak działa obliczenie domiarów w programach geodezyjnych). 7: 5 584 569,59, 7 506 622,16; 8: 5 584 560,06, 7 506 619,88.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz (zaokrąglenie): dla punktu 8 wychodzi X = 5 584 560,0561 i Y = 7 506 619,8751, czyli 5 584 560,06 i 7 506 619,88 (wpisane); klucz podaje 5 584 560,05 i 7 506 619,87 ± 0,03 m - różnica 1 cm, w tolerancji.

    Typowe błędy

    Domiary wpisane jako dodatnie - punkty lądują po drugiej stronie linii p4-p3, poza budynkiem.

    Dokument po tym kroku

  16. Krok 16: Wykaz współrzędnych

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj raport z obliczeń w kolejności ich wykonania; raport powinien zawierać tytuł: Raport z obliczeń, datę opracowania raportu: datę egzaminu, dane sporządzającego raport: Twój numer PESEL, wykonane obliczenia i wykaz współrzędnych punktów.

    Na końcu raportu wykaz wszystkich obliczonych punktów. PDF zapisuje się na pulpicie jako PESEL_RAPORT.

    Dokument po tym kroku

  17. Etap 5: Mapa inwentaryzacji 1:500

    Kroki 17-21 · po tym etapie masz 42 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 17: Tytuł, data, dane i skala

    Kryteria: ,

    R.6.1 wpisany tytuł mapy: Mapa inwentaryzacji powykonawczej przyłącza wodociągowego

    R.6.2 wpisana skala mapy 1:500

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku komputerowym, wyposażonym w program do opracowań kartograficznych, sporządź w formacie A4 mapę inwentaryzacji powykonawczej przyłącza wodociągowego w skali 1:500; mapa powinna zawierać skalę; opracowanie graficzne powinno dodatkowo zawierać tytuł, datę opracowania i dane sporządzającego.

    Mapa w skali 1:500 na arkuszu A4: 1 m w terenie = 2 mm na wydruku - przy wydruku PDF trzeba wyłączyć dopasowanie do strony, inaczej skala się zmieni. Tytuł: Mapa inwentaryzacji powykonawczej przyłącza wodociągowego, data, dane sporządzającego. Skala liczbowa i podziałka.

    Typowe błędy

    Wydruk z opcją „dopasuj do strony” - na mapie stoi 1:500, a w rzeczywistości jest inna skala.

    Dokument po tym kroku

  18. Krok 18: Granice i numer działki

    Kryteria: ,

    R.6.3 wkreślone kolorem czarnym granice działki nr 526

    R.6.5 wpisany numer działki 526

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku komputerowym, wyposażonym w program do opracowań kartograficznych, sporządź w formacie A4 mapę inwentaryzacji powykonawczej przyłącza wodociągowego w skali 1:500; mapa powinna zawierać granice i numer działki 526.

    Granica działki 526 przez punkty 112, 113, 114, 12, 115, 111, 11 z tabeli 3 - kolorem czarnym. Punkty 11 i 12 leżą na granicach (skrypt sprawdza, że są współliniowe z bokami 112-111 i 114-115): tam istniejący przewód przecina działkę. Numer 526 w środku działki.

    Dokument po tym kroku

  19. Krok 19: Budynek w budowie

    Kryteria:

    R.6.4 wkreślony kontur budynku w budowie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku komputerowym, wyposażonym w program do opracowań kartograficznych, sporządź w formacie A4 mapę inwentaryzacji powykonawczej przyłącza wodociągowego w skali 1:500; mapa powinna zawierać kontur pomierzonego budynku w budowie.

    Kontur z narożników 5, 6, 7, 8 z raportu (boki ok. 9,8 i 13,4 m) z opisem.

    Dokument po tym kroku

  20. Krok 20: Istniejący przewód wodociągowy

    Kryteria: ,

    R.6.6 wkreślony istniejący przewód wodociągowy

    R.6.8 wpisana średnica istniejącego przewodu wodociągowego w90

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku komputerowym, wyposażonym w program do opracowań kartograficznych, sporządź w formacie A4 mapę inwentaryzacji powykonawczej przyłącza wodociągowego w skali 1:500; mapa powinna zawierać istniejący przewód wodociągowy i jego średnicę.

    Przewód biegnie od 11 do 12 (rysunek 1), przez punkt włączenia 20. Opis średnicy w90 wzdłuż przewodu. Kolor niebieski jak sieć wodociągowa na mapach - klucz koloru tego przewodu nie ocenia.

    Dokument po tym kroku

  21. Krok 21: Przyłącz wodociągowy

    Kryteria: , ,

    R.6.7 wkreślony przyłącz wodociągowy

    R.6.9 wpisana średnica przyłącza wodociągowego w32

    R.6.10 inwentaryzowany przyłącz wodociągowy wkreślony kolorem niebieskim

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku komputerowym, wyposażonym w program do opracowań kartograficznych, sporządź w formacie A4 mapę inwentaryzacji powykonawczej przyłącza wodociągowego w skali 1:500; mapa powinna zawierać przyłącz wodociągowy do budynku i jego średnicę.

    Przyłącz od punktu włączenia 20 do punktu 19 przy budynku - kolorem niebieskim (klucz to ocenia osobno) z opisem w32. Strzałka północy dopełnia mapę. PDF na pulpicie jako PESEL_MAPA.

    Typowe błędy

    Przyłącz narysowany na czarno - przepada punkt za kolor, choć sam przewód jest.

    Dokument po tym kroku

  22. Etap 6: Zakończenie

    Krok 22 · po tym etapie masz 42 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 22: Uporządkowanie stanowiska

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Po zakończeniu pomiarów uporządkuj stanowisko pracy − odłóż sprzęt i instrument pomiarowy w miejsce pobrania.

    Tachimetr wyłącza się, zdejmuje ze statywu i chowa do pojemnika, statyw składa, lustro odkłada na miejsce. Kryterium porządkowania w tym kluczu nie ma, ale arkusz tego wymaga.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.