Pięcioosobowa rodzina w domu jednorodzinnym z lokalną kanalizacją potrzebuje przydomowej oczyszczalni ścieków: osadnika gnilnego i drenażu rozsączającego z trzech nitek w gruncie bardzo dobrze przepuszczalnym. Trzeba policzyć dobową ilość ścieków, pojemność osadnika i długość drenów, policzyć rzędne punktów drenażu, uzupełnić schemat działki (odległości z przepisów zebranych w tabeli 4), rzut i przekrój instalacji, a na koniec wypisać czynności technologiczne montażu drenażu.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje wyniki ręcznie w tabelach i w szarych polach rysunków. W podglądzie tłem są strony arkusza (nad tabelami - tabele danych albo rysunek, z którego bierze się liczby), wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto.
Dane. Wszystkie liczby pochodzą z treści zadania, tabel 1-4 i rysunków 2-3 arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony i porównany z kluczem oceniania; rzędne punktów 3 i 4 wychodzą tak samo dwiema drogami (przez dreny boczne i przez dren środkowy do S2). Wiersze tabeli B, których klucz nie ocenia (średnica, materiał, spadek, Δh, odcinki od S2), też są wypełnione, bo arkusz ich wymaga. Wykaz czynności w tabeli C to wiedza zawodowa - klucz dopuszcza inne sformułowania o tej samej treści.
To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania tabel jest dowolna, liczy się zapis w ocenianych polach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 36 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. Rzędne liczy się łańcuchem - jeden błąd na początku (na przykład brak zaokrąglenia Δh) przenosi się na kolejne punkty, choć klucz dopuszcza tolerancję ± 0,02 m.
Kroki 1-5 · po tym etapie masz 5 z 36 kryteriów (pkt)
Oblicz dobową ilość ścieków bytowych odprowadzanych do oczyszczalni - tabela A.
Budynek ma lokalną kanalizację i lokalne podgrzewanie wody (kocioł gazowy), więc tabela 2 daje q = 150 dm³/(M·d). Qd = q × M = 150 × 5 = 750,0 dm³/d.
Wybór 180 dm³/(M·d) - ta wartość dotyczy zbiorczej kanalizacji, a w zadaniu kanalizacja jest lokalna.
Oblicz pojemność osadnika gnilnego i długość przewodów drenażu rozsączającego - tabela A.
Vo = M × (q × t + 365 × Vos) × 0,001 = 5 × (150 × 3 + 365 × 0,4) × 0,001 = 5 × 596 × 0,001 = 2,98 m³. Uwaga pod tabelą każe zaokrąglić w górę do pełnych m³: 3,0 m³.
Oblicz pojemność osadnika gnilnego i długość przewodów drenażu rozsączającego - tabela A.
Grunt to pospółka i gruby piasek - kategoria A. Dren leży około 0,5 m pod terenem, a woda gruntowa 2,30 m pod terenem, czyli ponad 1,5 m pod drenem: tabela 3 daje qd = 15. Lo = Qd / qd = 750 / 15 = 50,00 m.
Oblicz pojemność osadnika gnilnego i długość przewodów drenażu rozsączającego - tabela A.
Lp = Lo / I = 50,00 / 3 = 16,67 m, zaokrąglone w górę do pełnych metrów: 17,00 m.
Oblicz pojemność osadnika gnilnego i długość przewodów drenażu rozsączającego - tabela A.
Lc = Lp × I liczone z wartości zaokrąglonej: 17 × 3 = 51,00 m (nie 50,00).
Kroki 6-12 · po tym etapie masz 15 z 36 kryteriów (pkt)
Oblicz rzędne punktów charakterystycznych drenażu rozsączającego - tabela B.
Długość z przekroju (rysunek 3): 1,50 m, spadek 2%. Rzędna początkowa O2 = rzędna O1 = 108,60 - 0,10 = 108,50 (gwiazdka pod rysunkiem 3). Δh = 0,02 × 1,50 = 0,03, Rzk = 108,50 - 0,03 = 108,47 m.
Oblicz rzędne punktów charakterystycznych drenażu rozsączającego - tabela B.
Na rzucie dren środkowy ma długość Lp = 17,00 m i spadek 0,5%: Δh = 0,005 × 17,00 = 0,085 ≈ 0,09, Rzk = 108,47 - 0,09 = 108,38 m.
Oblicz rzędne punktów charakterystycznych drenażu rozsączającego - tabela B.
Z S1 do początku drenu górnego jest 2,50 m (wymiar na rzucie) przy spadku 1%: Δh = 0,025 ≈ 0,03, Rzk = 108,47 - 0,03 = 108,44 m.
Oblicz rzędne punktów charakterystycznych drenażu rozsączającego - tabela B.
Długość drenu 17,00 m, spadek 0,5%, Δh = 0,09: Rzk = 108,44 - 0,09 = 108,35 m.
Oblicz rzędne punktów charakterystycznych drenażu rozsączającego - tabela B.
Tego wiersza klucz nie ocenia, ale arkusz go zawiera. Z S2 (108,38) przy 2,50 m i 1%: 108,38 - 0,03 = 108,35 - tyle samo, co koniec drenu 1-3, więc rzędne się zamykają.
Oblicz rzędne punktów charakterystycznych drenażu rozsączającego - tabela B.
Symetrycznie do S1 - 1: 2,50 m, 1%, Δh = 0,03, Rzk = 108,44 m.
Oblicz rzędne punktów charakterystycznych drenażu rozsączającego - tabela B.
Dren dolny: 17,00 m, 0,5%, Δh = 0,09, Rzk = 108,44 - 0,09 = 108,35 m. Ostatni wiersz (S2 - 4) jak S2 - 3: 108,38 - 0,03 = 108,35.
Kroki 13-17 · po tym etapie masz 27 z 36 kryteriów (pkt)
Uzupełnij schemat zagospodarowania działki – rysunek 1.
Osadnik ma 3 m³, czyli do 10 m³ - obowiązuje pierwsza część tabeli 4: 5,00 m do budynku (okna i drzwi), 2,00 m do granicy działki i 15,00 m do studni. W polach wpisuje się wartość z jednostką.
Uzupełnij schemat zagospodarowania działki – rysunek 1.
Od drenażu rozsączającego do studni: 30,00 m, a do granicy działki (obie ramki - górna i prawa): 2,00 m.
Wpisanie 15 m przy drenażu - 15 m dotyczy osadnika, dla przewodu rozsączającego tabela 4 wymaga 30 m.
Uzupełnij rzut instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków – rysunek 2.
Na rzut przenosi się wyniki z tabeli A: V = 3,00 m³ i Lp = 17,00 m.
Uzupełnij przekrój poprzeczny instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków – rysunek 3.
W wierszu „rzędna dna rury” pod O1 wpisuje się 108,50 (108,60 - 2% × 5,00), a pod O2 - według gwiazdki - tę samą rzędną: 108,50.
Uzupełnij przekrój poprzeczny instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków – rysunek 3.
Rzędne z tabeli B: S1 108,47, S2 108,38; w wierszu odległości między S1 a S2 - długość drenu 17,00 m.
Kroki 18-26 · po tym etapie masz 36 z 36 kryteriów (pkt)
Sporządź wykaz czynności technologicznych związanych z montażem drenażu rozsączającego - tabela C.
Najpierw wyznacza się w terenie położenie osadnika, studzienek i drenów. Kolejność wynika z warstw na rysunku 4 (od dołu); sformułowania to wiedza zawodowa, klucz dopuszcza równorzędne.
Sporządź wykaz czynności technologicznych związanych z montażem drenażu rozsączającego - tabela C.
Wykop pod zbiornik (osadnik) i studzienki.
Sporządź wykaz czynności technologicznych związanych z montażem drenażu rozsączającego - tabela C.
Osadzenie zbiornika i studzienek S1, S2.
Sporządź wykaz czynności technologicznych związanych z montażem drenażu rozsączającego - tabela C.
Wykop pod dreny rozsączające - szerokość 50 cm według rysunku 4.
Sporządź wykaz czynności technologicznych związanych z montażem drenażu rozsączającego - tabela C.
Na dnie wykopu warstwa piasku 10 cm (rysunek 4).
Sporządź wykaz czynności technologicznych związanych z montażem drenażu rozsączającego - tabela C.
Na piasku tłuczeń - warstwa 40 cm, w której leży dren.
Sporządź wykaz czynności technologicznych związanych z montażem drenażu rozsączającego - tabela C.
Ułożenie i połączenie rur drenażowych Ø 110.
Sporządź wykaz czynności technologicznych związanych z montażem drenażu rozsączającego - tabela C.
Na tłuczeń kładzie się geowłókninę, która chroni go przed zamuleniem.
Sporządź wykaz czynności technologicznych związanych z montażem drenażu rozsączającego - tabela C.
Na końcu zasypuje się wykop ziemią (gruntem rodzimym).
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.