BUD.20-01-25.01-SGStyczeń 2025 · 27 kroków · ok. 55 min · 44 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Sieć kanalizacyjna obliczenia i niweleta
Projekt sieci kanalizacji sanitarnej dla osiedla z terenem przemysłowym: trzeba przypisać odcinkom kanałów powierzchnie zlewni z planu (rysunek 1), zsumować je w czterech gałęziach sieci, policzyć przepływy ścieków i wód infiltracyjnych, uzupełnić rzędne i spadki na schemacie wysokościowym, a na koniec przedmiar robót ziemnych dla odcinka 4-5.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje wyniki ręcznie na schematach i w tabelach. W podglądzie tłem są strony arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Nad schematem zlewni pokazany jest plan zagospodarowania, z którego bierze się powierzchnie.
Dane. Wszystkie liczby pochodzą z planu, schematów i tabel arkusza CKE; każda jest w skrypcie policzona (sumy powierzchni, przepływy, rzędne, objętości) i porównana z kluczem oceniania. Kolumny „F” w tabeli A i obliczenia w opisie przedmiaru nie są oceniane - są wypełnione dla przejrzystości rachunku.
To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania jest dowolna, liczy się zapis w ocenianych polach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 44 kryteria w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 33 punktów - można stracić 11 kryteriów i nadal zdać. Najwięcej punktów dają schemat zlewni i rysunek B (po 10) - błąd w przypisaniu powierzchni przenosi się dalej do tabel A i B, ale klucz uznaje tam wartości wynikające z własnych zapisów.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Rysunek A. Powierzchnie zlewni odcinków
Kroki 1-5 · po tym etapie masz 10 z 44 kryteriów (pkt)
Krok 1: Zasada przypisania zlewni i odcinki 15-16, 15-12
Kryteria: ,
R.1.7 Na odcinku 15-12: I 3,1; II 3,2
R.1.10 Na odcinku 15-16: I 8,3
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat z obliczonymi powierzchniami zlewni poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej z podziałem na strefy gęstości zaludnienia – Rysunek A,
Na planie (rysunek 1) przerywane linie dzielą kwartały na trójkąty i trapezy - każde takie pole odprowadza ścieki do kanału, do którego przylega. Na schemacie wpisuje się strefę i powierzchnię, jak w już wydrukowanych opisach („III 3,4”). Kanał 15-16 biegnie górną krawędzią terenu I strefy - przylega do niego pole I 8,3. Kanał 15-12 rozdziela dwie strefy: po lewej I 3,1, po prawej II 3,2 - stąd dwie ramki.
Typowe błędy
Pominięcie oznaczenia strefy - ta sama liczba w strefie I i II daje zupełnie inny przepływ.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Odcinki 14-13 i 13-5
Kryteria: ,
R.1.4 Na odcinku 13-5: II 4,7
R.1.5 Na odcinku 14-13: II 2,4
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat z obliczonymi powierzchniami zlewni poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej z podziałem na strefy gęstości zaludnienia – Rysunek A,
Kolektor wschodni zbiera wąskie pola wzdłuż prawej krawędzi planu: do 14-13 przylega II 2,4, do 13-5 - II 4,7. Pozostałe pola między tymi węzłami (II 6,4 i II 9,8) spływają kanałem 13-12, który ma już na schemacie zapis II 16,2.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Odcinki 12-6 i 11-7
Kryteria: ,
R.1.6 Na odcinku 12-6: I 5,5
R.1.8 Na odcinku 11-7: I 9,7
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat z obliczonymi powierzchniami zlewni poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej z podziałem na strefy gęstości zaludnienia – Rysunek A,
Kwartał między węzłami 11, 12, 6 i 7 jest podzielony na cztery trójkąty. Do kanału 12-6 przylega z lewej I 5,5 (z prawej II 5,6 jest już wydrukowane). Kanał 11-7 zbiera dwa pola I strefy: 5,1 z kwartału po prawej i 4,6 z kwartału po lewej, razem I 9,7.
Typowe błędy
Wpisanie samego 5,1 dla odcinka 11-7 - kanał zbiera pola z obu stron.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Odcinek 10-8
Kryteria:
R.1.9 Na odcinku 10-8: III 7,3; I 4,4
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat z obliczonymi powierzchniami zlewni poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej z podziałem na strefy gęstości zaludnienia – Rysunek A,
Kanał 10-8 leży na granicy terenu przemysłowego: z lewej przylega III 7,3, z prawej I 4,4 - dwie ramki, jak przy odcinku 8-1 (III 7,4 i II 3,1).
Dokument po tym kroku
Krok 5: Odcinki dolne 2-1, 3-2 i 4-3
Kryteria: , ,
R.1.1 Na odcinku 2-1: II 4,5
R.1.2 Na odcinku 3-2: II 6,6
R.1.3 Na odcinku 4-3: II 11,3
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat z obliczonymi powierzchniami zlewni poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej z podziałem na strefy gęstości zaludnienia – Rysunek A,
Dolne kanały zbierają pola II strefy: 2-1 - II 4,5, 3-2 - II 6,6, 4-3 - II 11,3 (duży trapez nad kanałem 4-3).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela A. Sumy powierzchni zlewni
Kroki 6-10 · po tym etapie masz 17 z 44 kryteriów (pkt)
Krok 6: Gałąź 14-3
Kryteria:
R.2.1 Na odcinku 14-3: II 21,4;
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełnioną tabelę z zsumowanymi powierzchniami zlewni poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej – Tabela A,
Każdy wiersz tabeli A to osobna gałąź sieci - wszystkie odcinki, których ścieki płyną nią do węzła końcowego, z pominięciem odcinków liczonych w innych wierszach. Gałąź 14-3 to kolektor 14-13-5-4-3 z polami II strefy: 2,4 + 4,7 + 3,0 + 11,3 = 21,4 ha. Kolumna F to składniki (nieoceniana), ΣF - suma.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Gałąź 15-2
Kryteria:
R.2.2 Na odcinku 15-2: I 8,6; II 67,9; (minimum jedna wartość prawidłowa)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
uzupełnioną tabelę z zsumowanymi powierzchniami zlewni poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej – Tabela A,
Od węzła 15 przez 12, 6 i 3 do 2, z dopływami 14-15, 13-12 i 5-6. I strefa: 3,1 + 5,5 = 8,6 ha. II strefa: 6,3 + 3,2 + 16,2 + 5,6 + 22,3 + 7,7 + 6,6 = 67,9 ha. Odcinek 3-2 należy do tej gałęzi, bo ona kończy się w węźle 2.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Gałąź 11-1
Kryteria:
R.2.3 Na odcinku 11-1: I 22,5; II 18,4; (minimum jedna wartość prawidłowa)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełnioną tabelę z zsumowanymi powierzchniami zlewni poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej – Tabela A,
Od węzła 11 przez 7 i 2 do 1, z dopływami 12-11 i 6-7. I strefa: 8,1 + 9,7 + 4,7 = 22,5 ha, II strefa: 5,9 + 8,0 + 4,5 = 18,4 ha.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Gałąź 16-1
Kryteria:
R.2.4 Na odcinku 16-1: I 28,9; II 7,6; III 29,0; (minimum dwie wartości prawidłowe)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
uzupełnioną tabelę z zsumowanymi powierzchniami zlewni poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej – Tabela A,
Od węzła 16 przez 10 i 8 do 1, z dopływami 15-16, 17-16, 9-10, 11-10 i 7-8. I strefa: 8,3 + 2,8 + 9,2 + 4,4 + 4,2 = 28,9 ha, II strefa: 4,5 + 3,1 = 7,6 ha, III strefa (teren przemysłowy): 3,4 + 2,8 + 8,1 + 7,3 + 7,4 = 29,0 ha.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Sumy w strefach
Kryteria: , ,
R.2.5 Wartości sumy powierzchni dla strefy I; ∑F I: 60,0
R.2.6 Wartości sumy powierzchni dla strefy II; ∑F II: 115,3
R.2.7 Wartości sumy powierzchni dla strefy III; ∑F III: 29,0
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełnioną tabelę z zsumowanymi powierzchniami zlewni poszczególnych odcinków sieci kanalizacyjnej – Tabela A,
Ostatni wiersz sumuje kolumny ΣF: I strefa 8,6 + 22,5 + 28,9 = 60,0 ha, II strefa 21,4 + 67,9 + 18,4 + 7,6 = 115,3 ha, III strefa 29,0 ha. Kontrola: to suma wszystkich pól z rysunku 1, więc żadne pole nie zostało pominięte ani policzone dwa razy.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela B. Przepływy
Kroki 11-14 · po tym etapie masz 25 z 44 kryteriów (pkt)
Krok 11: Przepływy w gałęzi 14-3
Kryteria: ,
R.3.1 Dla odcinka 14-3 Qinf : 2,1
R.3.5 Dla odcinka 14 - 3 Qobl : 12,8
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
obliczone przepływy ścieków bytowych, przemysłowych i wód infiltracyjnych – Tabela B,
Przepływ ścieków liczy się osobno w każdej strefie: Qś = q · ΣF, z jednostkowymi odpływami z tabeli 2 (I - 2,0, II - 0,5, III - 1,1 dm³/(s·ha)). II strefa: 0,5 × 21,4 = 10,7 dm³/s. Wody infiltracyjne: Qinf = 0,1 × 21,4 = 2,1 dm³/s. Przepływ obliczeniowy to suma: Qobl = 10,7 + 2,1 = 12,8 dm³/s. Wyniki zaokrągla się do jednego miejsca po przecinku.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Przepływy w gałęzi 15-2
Kryteria: ,
R.3.2 Dla odcinka 15-2 Qinf : 7,7 ± 0,1
R.3.6 Dla odcinka 15 - 2 Qobl : 58,9
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
obliczone przepływy ścieków bytowych, przemysłowych i wód infiltracyjnych – Tabela B,
I strefa: 2,0 × 8,6 = 17,2, II strefa: 0,5 × 67,9 = 34,0 dm³/s. Wody infiltracyjne: Qinf = 0,1 × 76,5 = 7,7 dm³/s. Przepływ obliczeniowy to suma: Qobl = 17,2 + 34,0 + 7,7 = 58,9 dm³/s. Wyniki zaokrągla się do jednego miejsca po przecinku.
Typowe błędy
Qinf liczone tylko z jednej strefy - wody infiltracyjne dotyczą całej powierzchni gałęzi.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Przepływy w gałęzi 11-1
Kryteria: ,
R.3.3 Dla odcinka 11-1 Qinf : 4,1 ± 0,1
R.3.7 Dla odcinka 11 - 1 Qobl : 58,3
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
obliczone przepływy ścieków bytowych, przemysłowych i wód infiltracyjnych – Tabela B,
I strefa: 2,0 × 22,5 = 45,0, II strefa: 0,5 × 18,4 = 9,2 dm³/s. Wody infiltracyjne: Qinf = 0,1 × 40,9 = 4,1 dm³/s. Przepływ obliczeniowy to suma: Qobl = 45,0 + 9,2 + 4,1 = 58,3 dm³/s. Wyniki zaokrągla się do jednego miejsca po przecinku.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Przepływy w gałęzi 16-1
Kryteria: ,
R.3.4 Dla odcinka 16-1 Qinf : 6,6 ± 0,1
R.3.8 Dla odcinka 16 - 1 Qobl : 100,1
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
obliczone przepływy ścieków bytowych, przemysłowych i wód infiltracyjnych – Tabela B,
I strefa: 2,0 × 28,9 = 57,8, II strefa: 0,5 × 7,6 = 3,8, III strefa: 1,1 × 29,0 = 31,9 dm³/s. Wody infiltracyjne: Qinf = 0,1 × 65,5 = 6,6 dm³/s. Przepływ obliczeniowy to suma: Qobl = 57,8 + 3,8 + 31,9 + 6,6 = 100,1 dm³/s. Wyniki zaokrągla się do jednego miejsca po przecinku.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Rysunek B. Rzędne i spadki
Kroki 15-21 · po tym etapie masz 35 z 44 kryteriów (pkt)
Krok 15: Rzędne terenu w węzłach 16, 10, 8 i 1
Kryteria: , , ,
R.4.1 W węźle 1 rzędną terenu: 177,00
R.4.3 W węźle 8 rzędną terenu: 179,00
R.4.5 W węźle 10 rzędną terenu: 181,00
R.4.7 W węźle 16 rzędną terenu: 183,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat rozwiązania wysokościowego sieci kanalizacyjnej – Rysunek B,
Rzędne terenu odczytuje się z warstwic na planie (rysunek 1). Węzły 16, 10, 8 i 1 leżą na warstwicach 183, 181, 179 i 177, więc wpisuje się 183,00, 181,00, 179,00 i 177,00 (górna ramka przy węźle - zgodnie z legendą).
Typowe błędy
Zamiana ramek - górna to rzędna terenu, dolna rzędna dna kanału.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Rzędna dna w węźle 16
Kryteria:
R.4.8 W węźle 16 rzędną dna kanału: 177,25 ± 0,01
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat rozwiązania wysokościowego sieci kanalizacyjnej – Rysunek B,
Do węzła 16 dopływają dwa kanały. Z węzła 15: 180,40 - 630 × 0,005 = 177,25. Z węzła 17: 178,98 - 250 × 0,0069 = 177,255. Dno w węźle wyznacza kanał najniżej położony: 177,25. Ten sam wynik zapisuje się jako rzędną początkową odcinka 16-10 w tabeli pomocniczej.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Odcinek 16-10 i rzędna dna w węźle 10
Kryteria:
R.4.6 W węźle 10 rzędną dna kanału: 175,25 ± 0,01
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat rozwiązania wysokościowego sieci kanalizacyjnej – Rysunek B,
W tabeli pomocniczej: L = 270 m, i = 7,4‰ (z rysunku B), różnica wysokości h = i · L / 1000 = 270 × 7,4 / 1000 = 2,00 m. Rzędna dna na końcu odcinka: 177,25 - 2,00 = 175,25 - wpisuje się ją w dolnej ramce węzła 10. Kanały z węzłów 9 (178,15 - 2,90 = 175,25) i 11 (177,50 - 1,75 = 175,75) nie leżą niżej.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Odcinek 10-8 i rzędna dna w węźle 8
Kryteria:
R.4.4 W węźle 8 rzędną dna kanału: 172,90 ± 0,02
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat rozwiązania wysokościowego sieci kanalizacyjnej – Rysunek B,
W tabeli pomocniczej: L = 350 m, i = 6,7‰ (z rysunku B), różnica wysokości h = i · L / 1000 = 350 × 6,7 / 1000 = 2,35 m. Rzędna dna na końcu odcinka: 175,25 - 2,35 = 172,90 - wpisuje się ją w dolnej ramce węzła 8. Kanał z węzła 7 dochodzi na 174,65 - 1,70 = 172,95, czyli wyżej - dno węzła wyznacza kanał 10-8.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Odcinek 8-1 i rzędna dna w węźle 1
Kryteria:
R.4.2 W węźle 1 rzędną dna kanału: 172,09 ± 0,02
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat rozwiązania wysokościowego sieci kanalizacyjnej – Rysunek B,
W tabeli pomocniczej: L = 270 m, i = 3,0‰ (z rysunku B), różnica wysokości h = i · L / 1000 = 270 × 3,0 / 1000 = 0,81 m. Rzędna dna na końcu odcinka: 172,90 - 0,81 = 172,09 - wpisuje się ją w dolnej ramce węzła 1. Kontrola: z węzła 2 wychodzi tyle samo, 173,35 - 350 × 0,0036 = 172,09.
Dokument po tym kroku
Krok 20: Spadek odcinka 15-12
Kryteria:
R.4.9 Na odcinku 15-12: i = 6,4 ‰
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat rozwiązania wysokościowego sieci kanalizacyjnej – Rysunek B,
Wzór z tabeli 1: i = (Zp - Zk) / L · 1000 = (180,30 - 178,50) / 280 × 1000 = 6,43‰. W tabeli pomocniczej z dokładnością do dwóch miejsc (6,43), na schemacie - jak pozostałe spadki - z jednym miejscem: i = 6,4‰.
Dokument po tym kroku
Krok 21: Spadek odcinka 13-5
Kryteria:
R.4.10 Na odcinku 13-5: i = 4,0 ‰
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony schemat rozwiązania wysokościowego sieci kanalizacyjnej – Rysunek B,
(181,20 - 179,80) / 350 × 1000 = 4,00‰ w tabeli i i = 4,0‰ na schemacie.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabela C. Przedmiar robót na odcinku 4-5
Kroki 22-27 · po tym etapie masz 44 z 44 kryteriów (pkt)
Krok 22: Wykop (pozycja 1)
Kryteria:
R.5.1 W pozycji 1, w kolumnie ilość: 1552,5
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony przedmiar robót ziemnych związanych z montażem sieci kanalizacyjnej na odcinku 4-5 – Tabela C.
Głębokość wykopu = rzędna terenu - rzędna dna: w węźle 5 183,00 - 179,80 = 3,20 m, w węźle 4 182,50 - 178,80 = 3,70 m, średnio 3,45 m. Objętość: szerokość 1,5 m × długość 300 m × 3,45 m = 1552,5 m³.
Typowe błędy
Głębokość tylko z jednego końca odcinka - wykop ma zmienną głębokość, liczy się średnią.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Podsypka (pozycja 2)
Kryteria:
R.5.2 W pozycji 2, w kolumnie ilość: 67,5
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony przedmiar robót ziemnych związanych z montażem sieci kanalizacyjnej na odcinku 4-5 – Tabela C.
Podłoże gr. 15 cm na całej szerokości wykopu: 1,5 × 300 × 0,15 = 67,5 m³.
Dokument po tym kroku
Krok 24: Obsypka i zasypka (pozycja 3)
Kryteria: ,
R.5.3 W pozycji 3, w kolumnie ilość: 1470,3
R.5.7 W pozycji 1, 2 i 3, w kolumnie jednostka miary: m3
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony przedmiar robót ziemnych związanych z montażem sieci kanalizacyjnej na odcinku 4-5 – Tabela C.
Pełna wymiana gruntu: wykop minus podsypka minus objętość rury o średnicy 250 mm: π × 0,125² × 300 = 14,73 m³. 1552,5 - 67,5 - 14,73 = 1470,3 m³. Jednostką trzech pierwszych pozycji jest m³ - klucz ocenia to jednym kryterium.
Typowe błędy
Pominięcie objętości rury albo podsypki - zasypka wypełnia tylko to, co zostaje w wykopie.
Dokument po tym kroku
Krok 25: Rury (pozycja 4)
Kryteria: ,
R.5.4 W pozycji 4, w kolumnie ilość: 300
R.5.8 W pozycji 4, w kolumnie jednostka miary: m
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony przedmiar robót ziemnych związanych z montażem sieci kanalizacyjnej na odcinku 4-5 – Tabela C.
Długość kanału 4-5 z rysunku B: 300 m, jednostka m.
Dokument po tym kroku
Krok 26: Kształtki (pozycja 5)
Kryteria: ,
R.5.5 W pozycji 5, w kolumnie ilość: 6
R.5.9 W pozycji 5, w kolumnie jednostka miary: szt.
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony przedmiar robót ziemnych związanych z montażem sieci kanalizacyjnej na odcinku 4-5 – Tabela C.
Opis pozycji każe przyjąć 2% na każdy metr rur: 300 × 0,02 = 6, jednostka szt.
Dokument po tym kroku
Krok 27: Próby szczelności (pozycja 6)
Kryteria:
R.5.6 W pozycji 6, w kolumnie ilość: 2 (dopuszcza się 1,5)
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
uzupełniony przedmiar robót ziemnych związanych z montażem sieci kanalizacyjnej na odcinku 4-5 – Tabela C.
Jedna próba na 200 m: 300 / 200 = 1,5. Próby nie da się wykonać w połowie, więc potrzebne są 2 (klucz przyjmuje też 1,5).
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.