BUD.21-01-23.01-SGStyczeń 2023 · 17 kroków · ok. 35 min · 48 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Sieć wodociągowa z rur PVC
Planowana sieć wodociągowa z rur PVC (odcinki W1-W2 Ø250 i W2-W3 Ø200) ma zasilać 13 posesji i przedszkole dla 30 dzieci. Na podstawie założeń, planu sieci (rysunek 1) oraz tabel armatury i cen trzeba policzyć zapotrzebowanie na wodę, zestawić dane rurociągów, zwymiarować przekroje wykopów, policzyć objętości robót ziemnych i koszt materiałów.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje obliczenia i wyniki ręcznie w wykropkowanych miejscach, w tabelach i na rysunku przekrojów. W podglądzie tłem są strony arkusza (nad tabelami - plan sieci albo tabele 1 i 2), wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto.
Dane. Wszystkie liczby pochodzą z założeń i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony (z zaokrągleniem, którego wymaga arkusz, i dalej na wartościach zapisanych) i porównany z kluczem. W dwóch miejscach klucz rozmija się z danymi arkusza - liczby zasuw i łączny koszt; w podglądzie są wartości wynikające z danych, a w krokach osobne uwagi z wartościami klucza.
To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania jest dowolna, liczy się zapis w ocenianych polach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 48 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 36 punktów - można stracić 12 kryteriów i nadal zdać. Rezultaty mają po 8-10 kryteriów, a klucz uznaje wyniki wynikające z wcześniejszych obliczeń zdającego - pomyłka na początku nie przekreśla dalszych punktów, jeśli dalej liczy się konsekwentnie.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Zapotrzebowanie na wodę
Kroki 1-6 · po tym etapie masz 10 z 48 kryteriów (pkt)
Krok 1: Liczba mieszkańców i jednostkowe zużycie
Kryteria:
R.1.1 liczba mieszkańców - 52
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na wodę na cele bytowe dla mieszkańców planowanej zabudowy jednorodzinnej, a także dla potrzeb przedszkola oraz na potrzeby własne wodociągu i strat wody.
13 posesji po 4 osoby: M = 13 · 4 = 52. Jednostkowe zapotrzebowanie przelicza się na metry sześcienne: 100 dm³ = 0,10 m³ na mieszkańca na dobę (1 m³ = 1000 dm³).
Dokument po tym kroku
Krok 2: Zabudowa jednorodzinna: przepływy dobowe
Kryteria: ,
R.1.2 średni dobowy przepływ wody dla zabudowy jednorodzinnej [m3/d] - 5,20
R.1.3 maksymalny dobowy przepływ wody dla zabudowy jednorod. [m3/d] - 7,28
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na wodę na cele bytowe dla mieszkańców planowanej zabudowy jednorodzinnej, a także dla potrzeb przedszkola oraz na potrzeby własne wodociągu i strat wody.
R.1.4 średni godzinowy przepływ wody dla zabudowy jednorodzinnej [m3/h] - 0,30
R.1.5 maksymalny godzinowy przepływ wody dla zabudowy jednorod. [m3/h] - 0,48
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na wodę na cele bytowe dla mieszkańców planowanej zabudowy jednorodzinnej, a także dla potrzeb przedszkola oraz na potrzeby własne wodociągu i strat wody.
Według wzoru w arkuszu średni godzinowy liczy się z doby maksymalnej: Qh.śr = Qd.max / 24 = 7,28 / 24 = 0,303 ≈ 0,30 m³/h. Qh.max = Qh.śr · Nh = 0,30 · 1,6 = 0,48 m³/h - na wartości zapisanej z dwoma miejscami po przecinku (bez zaokrąglenia wyszłoby 0,49, co klucz też uznaje jako wynik z obliczeń zdającego).
Typowe błędy
Dzielenie Qd.śr zamiast Qd.max przez 24 (0,22) - arkusz podaje wzór z Qd.max.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Przedszkole: przepływy dobowe
Kryteria: ,
R.1.6 średni dobowy przepływ wody dla przedszkola [m3/d] - 1,20
R.1.7 maksymalny dobowy przepływ wody dla przedszkola [m3/d] - 1,68
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na wodę na cele bytowe dla mieszkańców planowanej zabudowy jednorodzinnej, a także dla potrzeb przedszkola oraz na potrzeby własne wodociągu i strat wody.
R.1.8 średni godzinowy przepływ wody dla przedszkola [m3/h] - 0,07
R.1.9 maksymalny godzinowy przepływ wody dla przedszkola [m3/h] - 0,22
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na wodę na cele bytowe dla mieszkańców planowanej zabudowy jednorodzinnej, a także dla potrzeb przedszkola oraz na potrzeby własne wodociągu i strat wody.
Qh.śr = 1,68 / 24 = 0,07 m³/h, Qh.max = 0,07 · 3,2 = 0,224 ≈ 0,22 m³/h. Współczynnik Nh przedszkola (3,2) jest dwa razy większy niż osiedla, bo woda zużywana jest w krótkich godzinach pracy placówki.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Potrzeby własne wodociągu i straty
Kryteria:
R.1.10 zapotrzebowanie na wodę na potrzeby własne wodociągu i straty w sieci [m3/d] - 0,90
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na wodę na cele bytowe dla mieszkańców planowanej zabudowy jednorodzinnej, a także dla potrzeb przedszkola oraz na potrzeby własne wodociągu i strat wody.
Suma maksymalnych dobowych: ΣQd.max = 7,28 + 1,68 = 8,96 m³/d. Potrzeby własne i straty to 10% tej sumy: 0,10 · 8,96 = 0,896 ≈ 0,90 m³/d.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 3. Dane rurociągów
Kroki 7-8 · po tym etapie masz 18 z 48 kryteriów (pkt)
Krok 7: Odcinek W1-W2
Kryteria: , , ,
R.2.1 średnica odcinka W1-W2 - 250
R.2.2 długość odcinka W1-W2 - 200
R.2.3 spadek odcinka W1-W2 - 15
R.2.4 materiał dla odcikna W1-W2 - PVC
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
W Tabeli 3 zapisz dane charakteryzujące rurociągi sieci wodociągowej.
Na rysunku 1 odcinek od W1 do W2 opisano „w250”, a tabela 1 podaje dla przewodu PVC Ø250 długość 200 m. Spadek z założeń: 15‰, materiał PVC.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Odcinek W2-W3
Kryteria: , , ,
R.2.5 średnica odcinka W2-W3 - 200
R.2.6 długość odcinka W2-W3 - 80
R.2.7 spadek odcinka W2-W3 - 15
R.2.8 materiał dla odcikna W2-W3 - PVC
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
W Tabeli 3 zapisz dane charakteryzujące rurociągi sieci wodociągowej.
Odcinek W2-W3 to „w200”: Ø200, długość 80 m (tabela 1), spadek 15‰, PVC. Razem 280 m - tyle, ile „sieć wodociągowa ogółem” w tabeli 1.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Rysunek 2. Przekroje wykopów
Kroki 9-10 · po tym etapie masz 28 z 48 kryteriów (pkt)
Krok 9: Przekrój W1-W2
Kryteria: , , , ,
R.3.1 miąższość warstwy podsypki piaskowej na odcinku W1-W2 [m] - 0,20
R.3.2 miąższość warstwy ochronnej obsypki piaskowej na odcinku W1-W2 [m] - 0,55
R.3.3 miąższość warstwy gruntu rodzimego na odcinku W1-W2 [m] - 0,75
R.3.4 szerokośc dna wykopu na odcinku W1-W2 [m] - 1,00
R.3.5 głębokość wykopu na odcinku W1-W2 [m] - 1,50
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na schematach przedstawionych na Rys. 2. nanieś wymiary wykopów i poszczególnych warstw konstrukcyjnych.
Dno przewodu leży na głębokości 1,3 m, a pod nim jest 0,20 m podsypki - wykop ma 1,50 m głębokości i 1,00 m szerokości. Obsypka sięga 0,30 m ponad wierzch rury, więc razem z rurą Ø250 ma 0,25 + 0,30 = 0,55 m. Grunt rodzimy: 1,50 - 0,20 - 0,55 = 0,75 m. Średnicę przy linii odniesienia wpisuje się w milimetrach (klucz jej nie ocenia).
Typowe błędy
Przyjęcie obsypki 0,30 m - te 30 cm liczy się od wierzchu rury, więc trzeba dodać średnicę.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Przekrój W2-W3
Kryteria: , , , ,
R.3.6 miąższość warstwy podsypki piaskowej na odcinku W2-W3 [m] - 0,20
R.3.7 miąższość warstwy ochronnej obsypki piaskowej na odcinku W2-W3 [m] - 0,50
R.3.8 miąższość warstwy gruntu rodzimego na odcinku W2-W3 [m] - 0,80
R.3.9 szerokośc dna wykopu na odcinku W2-W3 [m] - 1,00
R.3.10 głębokość wykopu na odcinku W2-W3 [m] - 1,50
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na schematach przedstawionych na Rys. 2. nanieś wymiary wykopów i poszczególnych warstw konstrukcyjnych.
Ta sama głębokość 1,50 m i szerokość 1,00 m, podsypka 0,20 m. Rura jest mniejsza (Ø200), więc obsypka ma 0,20 + 0,30 = 0,50 m, a grunt rodzimy 1,50 - 0,20 - 0,50 = 0,80 m.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 4. Objętości robót ziemnych
Kroki 11-13 · po tym etapie masz 38 z 48 kryteriów (pkt)
Krok 11: Odspojenie i podsypka
Kryteria: , , ,
R.4.1 objętość gruntu rodzimego do odspojenia na odcinku W1-W2 [m3] - 300,0
R.4.2 objętość podsypki piaskowej na odcinku W1-W2 [m3] - 40,0
R.4.6 objętość gruntu rodzimego do odspojenia na odcinku W2-W3 [m3]- 120,0
R.4.7 objętość podsypki piaskowej na odcinku W2-W3 [m3] - 16,0
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z poniższego wzoru, oblicz objętość warstw dla odcinków W1 – W2 i W2 – W3.
V = a · b · l. Grunt do odspojenia to cały wykop: W1-W2 1,0 · 1,5 · 200 = 300,0 m³, W2-W3 1,0 · 1,5 · 80 = 120,0 m³. Podsypka: 1,0 · 0,2 · 200 = 40,0 m³ i 1,0 · 0,2 · 80 = 16,0 m³.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Obsypka bez objętości rur
Kryteria: ,
R.4.3 objętość ochronnej obsypki piaskowej na odcinku W1-W2 [m3] - 100,0
R.4.8 objętość ochronnej obsypki piaskowej na odcinku W2-W3 [m3] - 37,6
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z poniższego wzoru, oblicz objętość warstw dla odcinków W1 – W2 i W2 – W3.
R.4.4 objętość gruntu rodzimego do zasypania wykopu na odcinku W1-W2 [m3] - 150,0
R.4.5 objętość gruntu rodzimego, który należy zagosp. po zakoń. prac na odc. W1-W2 [m3] - 150,0
R.4.9 objętość gruntu rodzimego do zasypania wykopu na odcinku W2-W3 [m3] - 64,0
R.4.10 objętość gruntu rodzimego, który należy zagosp. po zakoń. prac na odc. W2-W3 [m3] - 56,0
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z poniższego wzoru, oblicz objętość warstw dla odcinków W1 – W2 i W2 – W3.
Gruntem rodzimym zasypuje się tylko górną warstwę: 1,0 · 0,75 · 200 = 150,0 m³ i 1,0 · 0,80 · 80 = 64,0 m³. Reszta wykopanego gruntu zostaje do zagospodarowania (jego miejsce zajmują piasek i rura): 300,0 - 150,0 = 150,0 m³ i 120,0 - 64,0 = 56,0 m³.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabele 5 i 6. Materiały i koszty
Kroki 14-17 · po tym etapie masz 48 z 48 kryteriów (pkt)
Krok 14: Rury w jednostkach handlowych
Kryteria: , ,
R.5.1 liczba jednostek handlowych rur φ 200 [szt.] - 14
R.5.2 liczba jednostek handlowych rur φ 250 [szt.] - 34
R.5.3 koszt netto zakupu rur [zł] - 42 590,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Określ zapotrzebowanie na materiały potrzebne do wykonania sieci wodociągowej oraz oblicz ich koszty (netto) zakupu – Tabele 5 i 6.
Rury sprzedaje się w odcinkach po 6 m, a liczbę zaokrągla w górę: Ø200 80 / 6 = 13,3 → 14 szt., Ø250 200 / 6 = 33,3 → 34 szt. Koszt: 14 · 650,00 = 9 100,00 i 34 · 985,00 = 33 490,00, razem 42 590,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Armatura
Kryteria: , , ,
R.5.4 liczba jednostek handlowych hydrantów φ 100 [szt.] - 2
R.5.5 liczba jednostek handlowych zasów φ 200 [szt.] - 14
R.5.6 liczba jednostek handlowych zasów φ 250 [szt.] - 2
Określ zapotrzebowanie na materiały potrzebne do wykonania sieci wodociągowej oraz oblicz ich koszty (netto) zakupu – Tabele 5 i 6.
Ilości z tabeli 1: hydranty 2 szt., zasuwy Ø250 14 szt., zasuwy Ø200 2 szt. Koszt: 2 · 855,00 + 14 · 1 225,00 + 2 · 970,00 = 1 710,00 + 17 150,00 + 1 940,00 = 20 800,00 zł. Razem przewody i armatura: 63 390,00 zł.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: w tabeli 1 jest 14 zasuw Ø250 i 2 zasuwy Ø200 - tak są wpisane. Klucz podpisuje te liczby odwrotnie (R.5.5 „φ200 - 14”, R.5.6 „φ250 - 2”), ale jego koszt armatury 20 800,00 zł wychodzi tylko z ilości z tabeli 1 (przy podpisach z klucza byłoby 17 740,00). Na egzaminie bezpieczniej liczyć z tabeli 1; o punkcie za liczby zasuw decyduje egzaminator z kluczem.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Piasek na podsypkę i obsypkę
Kryteria: ,
R.5.8 potrzebna objętość piasku odcinek W1-W2 [m3] - 140,0
R.5.9 potrzebna objętość piasku odcinek W2-W3 [m3] - 53,6
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Określ zapotrzebowanie na materiały potrzebne do wykonania sieci wodociągowej oraz oblicz ich koszty (netto) zakupu – Tabele 5 i 6.
Piasku potrzeba tyle, ile podsypki i obsypki: W1-W2 40,0 + 100,0 = 140,0 m³, W2-W3 16,0 + 37,6 = 53,6 m³. Koszt po 31,20 zł/m³: 4 368,00 i 1 672,32, razem 6 040,32 zł (te kwoty klucz liczy tylko w sumie końcowej).
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: suma składników z klucza (42 590,00 + 20 800,00 + 6 040,32) daje 69 430,32 zł i taka kwota jest wpisana; klucz CKE podaje 69 440,32 zł (błąd dodawania o 10 zł). Kryterium uznaje wynik wynikający z obliczeń zdającego.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.