Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
BUD.28-01-26.01-SGStyczeń 2026 · 23 kroki · ok. 102 min · 39 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Sieć gazowa z rur PE
Zadanie. Dla sieci gazowej niskiego ciśnienia z rur PE100 SDR11 (gazociąg 2-1 z przesyłem i odbiorem po drodze, 3-2 z odbiorem po drodze, 4-2 zasilający budynek przemysłowy) trzeba ustalić obciążenia obliczeniowe, długości obliczeniowe, średnice i jednostkowe straty ciśnienia oraz policzyć całkowitą stratę ciśnienia (tabela A). Potem uzupełnić przedmiar robót gazociągu DN 250 długości 240 m (tabela B), uszeregować oznaczenia ciśnień w gazociągu PE średniego ciśnienia (rysunek C) i na stanowisku zgrzać elektrooporowo połączenie: trójnik równoprzelotowy DN 25, mufa redukcyjna DN 32/25, dwa odcinki rury DN 25 i odcinek rury DN 32.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele i rysunki z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto), a każda liczba jest policzona z danych arkusza i porównana z kluczem oceniania CKE. Odczyty z nomogramu (średnica, jednostkowa strata ciśnienia) są wartościami z klucza - na egzaminie odczytuje się je z nomogramu wydrukowanego w arkuszu, a obok jest jego wycinek. Fragment gazociągu i przebieg zgrzewania elektrooporowego są opisane jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza - egzaminator ocenia je na stanowisku. Opis nie dodaje niczego spoza arkusza i klucza.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów, każde za 1 punkt: 25 za tabele i rysunki (rozwiązane tu w całości) oraz 14 za wykonany fragment gazociągu i przebieg zgrzewania, które egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje też inne poprawne warianty wymienione po „lub”, w tym wartości wynikające z wcześniejszych wpisów zdającego (błąd w jednej kolumnie nie przekreśla kolejnych).
Arkusz każe opisać wykonany gazociąg swoim numerem PESEL - w rozwiązaniu w tym miejscu stoi imię i nazwisko autora (Bartosz Bryniarski).
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Obliczenia projektowe sieci - tabela A
Kroki 1-8 · po tym etapie masz 10 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 1: Odcinek 4-2 - obciążenie obliczeniowe
Kryteria:
R.1.1 W tabeli A zapisane: dla odcinka 4-2, w kol. 03, QO [m3/h]: 10
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Dla projektowanego gazociągu ustal: obciążenia obliczeniowe, długości obliczeniowe, średnice przewodów, jednostkowe straty ciśnienia oraz oblicz całkowitą stratę ciśnienia w gazociągu rozdzielczym.
Odcinek 4-2 zasila jeden budynek przemysłowy - to gazociąg z odbiorem skupionym na końcu, więc według tabeli 2 Qo = qs. Maksymalne godzinowe zapotrzebowanie budynku z tabeli 1 wynosi 10 m³/h, czyli Qo = 10 m³/h. W kolumnie 02 wpisuje się samo zapotrzebowanie (10), w kolumnie 03 obciążenie (10).
Dokument po tym kroku
Krok 2: Odcinek 3-2 - obciążenie obliczeniowe
Kryteria:
R.1.2 W tabeli A zapisane: dla odcinka 3-2, w kol. 03, QO [m3/h]: 20
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Dla projektowanego gazociągu ustal: obciążenia obliczeniowe, długości obliczeniowe, średnice przewodów, jednostkowe straty ciśnienia oraz oblicz całkowitą stratę ciśnienia w gazociągu rozdzielczym.
Odcinek 3-2 ma tylko odbiór po drodze (gaz rozchodzi się po całej jego długości): Qo = α · qo. Z tabeli 1 qo = 40 m³/h, z tabeli 2 α = 0,5, więc Qo = 0,5 · 40 = 20 m³/h.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Odcinek 2-1 - obciążenie obliczeniowe
Kryteria:
R.1.3 W tabeli A zapisane: dla odcinka 2-1, w kol. 03, QO [m3/h]: 70
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Dla projektowanego gazociągu ustal: obciążenia obliczeniowe, długości obliczeniowe, średnice przewodów, jednostkowe straty ciśnienia oraz oblicz całkowitą stratę ciśnienia w gazociągu rozdzielczym.
Odcinek 2-1 zaczyna się przy zasilaniu (punkt 1) i przez punkt 2 oddaje gaz dalej do odcinków 4-2 i 3-2, a do tego ma własny odbiór po drodze: Qo = qs + α · qo. Przesył qs to całe zapotrzebowanie odcinków za punktem 2: 10 + 40 = 50 m³/h; własne qo = 40 m³/h. Stąd Qo = 50 + 0,5 · 40 = 70 m³/h. W kolumnie 02 zapisano oba składniki: qs/qo = 50/40.
Typowe błędy
Pominięcie przesyłu do odcinków 3-2 i 4-2 (wynik 20 m³/h) albo wzięcie do przesyłu obciążenia zredukowanego 20 zamiast zapotrzebowania 40 daje złe Qo - kryterium R.1.3 nie jest spełnione.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Długości obliczeniowe odcinków
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Dla projektowanego gazociągu ustal: obciążenia obliczeniowe, długości obliczeniowe, średnice przewodów, jednostkowe straty ciśnienia oraz oblicz całkowitą stratę ciśnienia w gazociągu rozdzielczym.
Długości liniowe są wydrukowane w tabeli A (10, 50 i 80 m). Arkusz nie podaje, jak z nich przejść do długości obliczeniowej, a klucz nie ocenia kolumny 05 osobno. Całkowita strata ciśnienia z klucza (55,0 Pa przy 0,2 i 0,5 Pa/m) wychodzi jednak tylko wtedy, gdy długość obliczeniowa jest o 10% większa od liniowej: Lo = 1,1 · L. Tak wpisano: 11, 55 i 88 m.
⚠️ Brak danych w arkuszu: współczynnik 1,1 nie występuje w treści zadania - przyjęto go według klucza (wynika z wartości 55,0 Pa).
Dokument po tym kroku
Krok 5: Odcinek 4-2 - średnica i jednostkowa strata
Kryteria: ,
R.1.4 W tabeli A zapisane: dla odcinka 4-2, w kol. 06, DN [mm]: 63 lub średnica wynikająca z zapisanej wartości Qo dla odcinka 4-2
R.1.7 W tabeli A zapisane: dla odcinka 4-2, w kol. 07, Δp/1 m [Pa/m]: 0,3 lub wartość odczytana dla zapisanej średnicy gazociągu DN dla odcinka 4-2
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Do ustalenia średnicy gazociągu i jednostkowej straty ciśnienia każdego z odcinków sieci gazowej skorzystaj z nomogramu przedstawionego na rysunku 2.
Na osi poziomej nomogramu odszukaj obciążenie obliczeniowe odcinka, idź pionowo do linii rury i odczytaj jednostkową stratę na osi pionowej. Dla Qo = 10 m³/h linia rury 63 × 5,8 przecina 10 m³/h przy około 0,3 Pa/m. Uwaga pod tabelą każe dobrać średnicę tak, by jednostkowa strata była nie mniejsza niż 0,2 Pa/m - przy większej rurze strata spadłaby poniżej tej wartości. Wpis: DN 63 mm, Δp/1 m = 0,3 Pa/m (z dokładnością do jednego miejsca po przecinku). Wartości odczytu są takie jak w kluczu; klucz przyjmuje też średnicę i odczyt wynikające z wcześniej wpisanego Qo.
Typowe błędy
Średnica, przy której jednostkowa strata spada poniżej 0,2 Pa/m, łamie warunek z uwagi do tabeli A.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Odcinek 3-2 - średnica i jednostkowa strata
Kryteria: ,
R.1.5 W tabeli A zapisane: dla odcinka 3-2, w kol. 06, DN [mm]: 90 lub średnica wynikająca z zapisanej wartości Qo dla odcinka 3-2
R.1.8 W tabeli A zapisane: dla odcinka 3-2, w kol. 07, Δp/1 m [Pa/m]: 0,2 lub wartość odczytana dla zapisanej średnicy gazociągu DN dla odcinka 3-2
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Do ustalenia średnicy gazociągu i jednostkowej straty ciśnienia każdego z odcinków sieci gazowej skorzystaj z nomogramu przedstawionego na rysunku 2.
Na osi poziomej nomogramu odszukaj obciążenie obliczeniowe odcinka, idź pionowo do linii rury i odczytaj jednostkową stratę na osi pionowej. Dla Qo = 20 m³/h rura 90 × 8,2 daje około 0,2 Pa/m - jeszcze spełnia warunek „nie mniej niż 0,2 Pa/m”. Wpis: DN 90 mm, Δp/1 m = 0,2 Pa/m (z dokładnością do jednego miejsca po przecinku). Wartości odczytu są takie jak w kluczu; klucz przyjmuje też średnicę i odczyt wynikające z wcześniej wpisanego Qo.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Odcinek 2-1 - średnica i jednostkowa strata
Kryteria: ,
R.1.6 W tabeli A zapisane: dla odcinka 2-1, w kol. 06, DN [mm]: 125 lub średnica wynikająca z zapisanej wartości Qo dla odcinka 2-1
R.1.9 W tabeli A zapisane: dla odcinka 2-1, w kol. 07, Δp/1 m [Pa/m]: 0,5 lub wartość odczytana dla zapisanej średnicy gazociągu DN dla odcinka 2-1
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Do ustalenia średnicy gazociągu i jednostkowej straty ciśnienia każdego z odcinków sieci gazowej skorzystaj z nomogramu przedstawionego na rysunku 2.
Na osi poziomej nomogramu odszukaj obciążenie obliczeniowe odcinka, idź pionowo do linii rury i odczytaj jednostkową stratę na osi pionowej. Dla Qo = 70 m³/h rura 125 × 11,4 daje około 0,5 Pa/m. Wpis: DN 125 mm, Δp/1 m = 0,5 Pa/m (z dokładnością do jednego miejsca po przecinku). Wartości odczytu są takie jak w kluczu; klucz przyjmuje też średnicę i odczyt wynikające z wcześniej wpisanego Qo.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Straty odcinków i całkowita strata ciśnienia
Kryteria:
R.1.10 W tabeli A zapisane: w kol. 08 całkowita strata ciśnienia w gazociągu rozdzielczym: 55,0 lub wartość wynikająca z sumy wartości wpisanych dla odcinków 3-2 i 2-1 lub dla odcinków 4-2 i 2-1 jeżeli wartość straty ciśnienia dla 4-2 jest większa niż dla 3-2
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Dla projektowanego gazociągu ustal: obciążenia obliczeniowe, długości obliczeniowe, średnice przewodów, jednostkowe straty ciśnienia oraz oblicz całkowitą stratę ciśnienia w gazociągu rozdzielczym.
Strata odcinka = długość obliczeniowa × jednostkowa strata: 4-2: 11 · 0,3 = 3,3 Pa, 3-2: 55 · 0,2 = 11,0 Pa, 2-1: 88 · 0,5 = 44,0 Pa. Całkowita strata w gazociągu rozdzielczym to strata na drodze od zasilania do najdalszego punktu, a nie suma wszystkich odcinków: gaz płynie przez 2-1, a potem albo do 3, albo do 4. Większa jest strata na 3-2 (11,0 Pa > 3,3 Pa), więc Δpcał = 44,0 + 11,0 = 55,0 Pa.
Typowe błędy
Dodanie wszystkich trzech odcinków (58,3 Pa) - klucz przyjmuje tylko sumę 2-1 i dłuższej gałęzi.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Przedmiar robót - tabela B
Kroki 9-19 · po tym etapie masz 20 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 9: Poz. 1 - objętość wykopu
Kryteria:
R.2.1 W tabeli B zapisane: w pozycji 1: 120,0
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Z rysunku 3: szerokość wykopu b = 0,50 m, głębokość h = 1,00 m; długość wykopu równa długości gazociągu L = 240 m (tabela 3). Wzór z tabeli 4: Vw = b · h · L = 0,50 · 1,00 · 240 = 120,0 m³ - tyle urobku wykopują koparki i wywożą samochody (pozycja 1).
Dokument po tym kroku
Krok 10: Poz. 2 - transport piasku na podsypkę
Kryteria:
R.2.2 W tabeli B zapisane: w pozycji 2: 12,0
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Grubość podsypki z rysunku 3: g = 0,10 m. Vpods = b · g · L = 0,50 · 0,10 · 240 = 12,0 m³ - tyle piasku trzeba przywieźć na podsypkę.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Poz. 3 - podsypka piaskowa
Kryteria:
R.2.3 W tabeli B zapisane: w pozycji 3: 12,0
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Pozycja 3 to wykonanie tej samej podsypki o grubości 10 cm z zagęszczeniem - ilość jest równa objętości przywiezionego piasku: 12,0 m³.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Objętość gazociągu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Do zasypki potrzebna jest objętość, którą zajmuje rura. Promień to połowa średnicy nominalnej: r = 250 mm : 2 = 0,125 m. Vg = π · r² · L = 3,14 · 0,125² · 240 = 11,775 m³, po zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku 11,8 m³. Tej wartości nie wpisuje się do tabeli B - jest w miejscu na obliczenia.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Poz. 4 - transport piasku do zasypania wykopu
Kryteria:
R.2.4 W tabeli B zapisane: w pozycji 4: 96,2
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Wykop jest zasypywany piaskiem (tabela 3), więc piasek wypełnia wykop bez rury i bez podsypki: Vp = Vw - Vg - Vpods = 120,0 - 11,8 - 12,0 = 96,2 m³.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Poz. 5 - zagęszczanie zasypki
Kryteria:
R.2.5 W tabeli B zapisane: w pozycji 5: 96,2 lub wartość zapisana w pozycji 4
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Zagęszcza się ubijakami ten sam piasek, który przywieziono do zasypania: 96,2 m³ (klucz przyjmuje też wartość zapisaną w pozycji 4).
Dokument po tym kroku
Krok 15: Poz. 6 - montaż rurociągu
Kryteria:
R.2.6 W tabeli B zapisane: w pozycji 6: 240
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Montaż rurociągu liczy się w metrach - cały gazociąg ma długość 240 m (tabela 3).
Dokument po tym kroku
Krok 16: Poz. 7 - zgrzewanie czołowe
Kryteria:
R.2.7 W tabeli B zapisane: w pozycji 7: 19
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Rury przychodzą w odcinkach prostych po 12 m, więc na 240 m potrzeba 240 : 12 = 20 rur. Zgrzewem doczołowym łączy się sąsiednie rury: 20 rur w jednym ciągu to 19 połączeń (o jedno mniej niż rur).
Typowe błędy
Wpis 20 (liczba rur zamiast liczby połączeń) nie spełnia R.2.7.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Poz. 8 - zaślepki elektrooporowe
Kryteria:
R.2.8 W tabeli B zapisane: w pozycji 8: 2
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Przed próbą ciśnieniową oba końce gazociągu zaślepia się kształtką elektrooporową EC DN 250 (tabela 3) - 2 szt.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Poz. 9 - taśma ostrzegawcza
Kryteria:
R.2.9 W tabeli B zapisane: w pozycji 9: 240 lub wartość zapisana w pozycji 6
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Trasę gazociągu oznakowuje się taśmą na całej długości (taśma ostrzegająca koloru żółtego jest też na rysunku 3): 240 m.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Poz. 10 - próba ciśnieniowa
Kryteria:
R.2.10 W tabeli B zapisane: w pozycji 9: 240 lub wartość zapisana w pozycji 6
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij przedmiar robót związanych z budową gazociągu z rur PE na podstawie informacji zawartych w tabelach 3 i 4 oraz przekroju poprzecznego wykopu przedstawionego na rysunku 3. Odczytane i obliczone ilości robót zapisz w tabeli B.
Próbie poddany jest cały gazociąg (tabela 3), a pozycja jest liczona w metrach: 240 m.
⚠️ Błąd w kluczu: kryterium R.2.10 brzmi „w pozycji 9: 240 lub wartość zapisana w pozycji 6” - powtarza kryterium R.2.9, choć dotyczy ostatniej pozycji przedmiaru (próba ciśnieniowa, poz. 10). W tabeli wpisano 240 w obu pozycjach, więc wpis spełnia kryterium w każdym odczytaniu.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Ciśnienia w gazociągu PE - rysunek C
Kroki 20-21 · po tym etapie masz 25 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 20: Ciśnienia pracy sieci: OP, MOP, MIP
Kryteria: , ,
R.3.3 Na rysunku C wpisane: dla wartości ciśnienia C - MIP
R.3.4 Na rysunku C wpisane: dla wartości ciśnienia D - MOP
R.3.5 Na rysunku C wpisane: dla wartości ciśnienia E - OP
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie zamieszczonych w tabeli 5 definicji i oznaczeń ciśnień w sieci gazowej uzupełnij rysunek C, wpisując w puste pola oznaczenia ciśnień dla gazociągu polietylenowego średniego ciśnienia. Oznaczenia ciśnień wpisz tak, aby były uszeregowane według wartości tych ciśnień.
Na rysunku C najniższy poziom to E, najwyższy A. Z definicji w tabeli 5: ciśnienie robocze OP występuje w normalnych warunkach pracy, maksymalne ciśnienie robocze MOP to górna granica pracy ciągłej, a maksymalne ciśnienie przypadkowe MIP to wartość, którą sieć może osiągnąć tylko krótko, ograniczona przez system bezpieczeństwa - jest wyższa od MOP. Stąd od dołu: E - OP, D - MOP, C - MIP.
Dokument po tym kroku
Krok 21: Ciśnienie próby i ciśnienie krytyczne: STP, PRCP
Kryteria: ,
R.3.1 Na rysunku C wpisane: dla wartości ciśnienia A - PRCP
R.3.2 Na rysunku C wpisane: dla wartości ciśnienia B - STP
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie zamieszczonych w tabeli 5 definicji i oznaczeń ciśnień w sieci gazowej uzupełnij rysunek C, wpisując w puste pola oznaczenia ciśnień dla gazociągu polietylenowego średniego ciśnienia. Oznaczenia ciśnień wpisz tak, aby były uszeregowane według wartości tych ciśnień.
Ciśnienie próby wytrzymałości i szczelności STP sprawdza, czy sieć spełnia wymagania wytrzymałości - jest wyższe od ciśnień pracy, więc stoi nad MIP. Najwyżej jest ciśnienie krytyczne szybkiej propagacji pęknięć PRCP - przy nim rura z tworzywa pęka (tabela 5), więc musi leżeć powyżej ciśnienia, jakim gazociąg obciąża się w czasie próby. Kolejność według klucza: B - STP, A - PRCP. W polu wpisuje się oznaczenie z tabeli 5 (PRCP, w kluczu PRCP).
Typowe błędy
Odwrócona oś (OP na górze) - każde z pięciu pól jest kryterium, więc odwrócenie traci prawie cały rezultat.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Połączenie gazociągów PE - opis praktyki
Kroki 22-23 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 22: Połączenie gazociągów polietylenowych
Kryteria: , , , , , , , , ,
R.4.1 Trójnik zgrzany z odcinkami rur DN25 - wysunięte wskaźniki optyczne świadczące o prawidłowo wykonanym połączeniu
R.4.2 Mufa redukcyjna zgrzana z odcinkiem rury DN32 oraz z trójnikiem - wysunięte wskaźniki optyczne świadczące o prawidłowo wykonanym połączeniu
R.4.3 Usunięta utleniona warstwa PE z powierzchni rur, z obu stron trójnika oraz od strony mufy redukcyjnej, na długości nie mniejszej niż 1 cm, świadcząca o prawidłowym przygotowaniu rur do zgrzewania
R.4.4 Widoczna zaznaczona markerem głębokość wsunięcia rur DN25 z obu stron trójnika
R.4.6 Długość zamontowanego odcinka rury DN25 z lewej strony trójnika, mierzona do jego osi, wynosi 40 cm ±1 cm
R.4.7 Długość zamontowanego odcinka rury DN25 z prawej strony trójnika, mierzona do jego osi, wynosi 40 cm ±1 cm
R.4.8 Długość zamontowanego odcinka rury DN32, mierzona do osi trójnika, wynosi 40 cm ±1 cm
R.4.9 Wolne końce rur DN25 i DN32 są przycięte prostopadle do osi, pozbawione wiórów i zadziorów
R.4.10 Odcinek rury DN32 opisany numerem PESEL zdającego
ok. 40 min
Polecenie z arkusza
Na wyposażonym stanowisku wykonaj, zgodnie rysunkiem 4, połączenie gazociągów polietylenowych metodą zgrzewania elektrooporowego. Do prac montażowych wykorzystaj następujące elementy: mufę redukcyjną DN 32/25, trójnik równoprzelotowy DN 25, dwa odcinki rury PE DN25 i jeden odcinek rury PE DN 32.
Rysunek 4 podaje wymiary w osiach: odcinki DN 25 po obu stronach trójnika i odcinek DN 32 pod trójnikiem mają po 40 cm, mierząc do osi trójnika. Kolejność pracy wynika z arkusza: najpierw obróbka wszystkich rur, zgłoszenie gotowości, a dopiero po zgodzie zgrzewanie; na końcu opis gazociągu. Gotowe połączenie egzaminator ocenia według dziesięciu kryteriów klucza - polecenia w ich kolejności:
Zgrzej trójnik z odcinkami rur DN 25 tak, żeby wskaźniki optyczne kształtki wysunęły się - to znak prawidłowego połączenia.
Zgrzej mufę redukcyjną z odcinkiem rury DN 32 i z trójnikiem - także z wysuniętymi wskaźnikami optycznymi.
Usuń utlenioną warstwę PE z powierzchni rur z obu stron trójnika i od strony mufy redukcyjnej na długości nie mniejszej niż 1 cm.
Zaznacz markerem głębokość wsunięcia rur DN 25 z obu stron trójnika - znak ma zostać widoczny po zgrzaniu.
Zaznacz markerem głębokość wsunięcia rury DN 32 w mufę redukcyjną.
Przytnij odcinek DN 25 z lewej strony trójnika tak, żeby od końca do osi trójnika miał 40 cm (±1 cm).
To samo z odcinkiem DN 25 z prawej strony: 40 cm (±1 cm) do osi trójnika.
Odcinek DN 32 ma mieć 40 cm (±1 cm), mierząc do osi trójnika.
Wolne końce rur DN 25 i DN 32 przytnij prostopadle do osi i oczyść z wiórów i zadziorów.
Opisz gazociąg swoim numerem PESEL (w rozwiązaniu: Bartosz Bryniarski) - klucz sprawdza opis na odcinku DN 32.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: arkusz każe opisać numerem PESEL „odcinek gazociągu o średnicy DN 25”, a kryterium R.4.10 sprawdza opis odcinka rury DN 32. Opisanie obu odcinków spełnia i polecenie, i kryterium.
Typowe błędy
Odległości mierzone do końca kształtki zamiast do osi trójnika - przy tolerancji ±1 cm trzy kryteria długości (R.4.6-R.4.8) przepadają naraz.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Przebieg zgrzewania elektrooporowego
Kryteria: , , ,
P.1.1 Zdający: przed przystąpieniem do zgrzewania sprawdził stan techniczny elektrozgrzewarki
P.1.2 Zdający: odtłuścił chusteczkami nasączonymi alkoholem końce rur przeznaczone do zgrzewania
P.1.3 Zdający: miał założone rękawice ochronne podczas zgrzewania elektrooporowego
P.1.4 Zdający: uporządkował stanowisko pracy po wykonaniu zgrzewania, odpady umieścił w odpowiednim pojemniku
ok. 20 min
Polecenie z arkusza
Po wykonaniu obróbki wszystkich rur zgłoś przewodniczącemu ZN, przez podniesienie ręki, gotowość do wykonania zgrzewania. Zgrzewanie elektrooporowe wykonaj po uzyskaniu zgody.
Po obróbce wszystkich rur zgłoś przewodniczącemu ZN gotowość do zgrzewania przez podniesienie ręki - zgrzewać wolno dopiero po uzyskaniu zgody. Parametry zgrzewania wprowadza się do zgrzewarki ręcznie albo kodem kreskowym (arkusz dopuszcza oba sposoby). Egzaminator obserwuje cztery czynności - polecenia odpowiadają kryteriom klucza w ich kolejności:
Zanim zaczniesz zgrzewać, sprawdź stan techniczny elektrozgrzewarki.
Odtłuść chusteczkami nasączonymi alkoholem końce rur przeznaczone do zgrzewania.
Podczas zgrzewania elektrooporowego miej założone rękawice ochronne.
Po zgrzewaniu uporządkuj stanowisko pracy, a odpady umieść w odpowiednim pojemniku.
Dokument po tym kroku
Podgląd
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.