Przejdź do głównej treści
CES.03-01-24.01-SGStyczeń 2024 · 15 kroków · ok. 24 min · 19 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Planowanie produkcji cegły zwykłej

Zakład produkuje dziennie 20 000 cegieł zwykłych o wymiarach 250 × 120 × 65 mm, odbieranych na paletach po 400 sztuk. Trzeba przygotować trzy dokumenty: dyspozycję dla formierza (dobór prasy, ustnika i odległości cięcia pasma, liczba półfabrykatów z uwzględnieniem 10% straty), zamówienie na masę ceramiczną dla działu przygotowania mas i zamówienie na palety.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie do tabel wydrukowanych w arkuszu dobrane wartości, wyniki obliczeń, nazwy operacji i urządzeń oraz parametry procesu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kroki idą za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie tabeli - za kryteriami klucza.

Skąd brać odpowiedzi. Prawie wszystko jest w arkuszu: opis zadania, receptury, tabele z danymi (zużycie masy, wydajności urządzeń, wilgotności, skurczliwości, straty) i wskazówki, jak zaokrąglać. Obliczenia policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE. Wpisy słowne są sprawdzone z tekstem kryteriów klucza; tam, gdzie arkusz nie podaje odpowiedzi wprost (nazwy urządzeń na rysunku, pojęcia z technologii ceramiki), zaznaczam w kroku, że to wiedza z przedmiotów zawodowych.

To jedno z możliwych rozwiązań. Każdy dokument ma pole DATA, którego klucz nie ocenia, a arkusz nie podaje daty - wpisuję dzień egzaminu: 9 stycznia 2024 (pierwszy dzień części praktycznej w modelu „d” sesji styczniowej 2024). Na egzaminie wpisuje się dzień, w którym się go zdaje. Klucz nie ocenia też czasu pracy (8 h, z treści zadania) ani obliczeń w polach „Miejsce na obliczenia” - pokazuję je, bo z nich biorą się oceniane wyniki.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 19 kryteriów w 3 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 15 punktów - można stracić 4 kryteria i nadal zdać. Najwięcej punktów (10) daje tabela 1 - dyspozycja dla formierza.

  1. Etap 1: Tabela 1. Dyspozycja dla formierza

    Kroki 1-9 · po tym etapie masz 10 z 19 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Liczba półfabrykatów ze stratą 10%

    Kryteria:

    R.1.9 określenie ilości uformowanych półfabrykatów szt. – 22 222 (zaokrągleniu do pełnych jedności) lub wartość 22 000

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj dyspozycję na uformowanie żądanej liczby cegieł dla formierza (8 godzin pracy), dobierając urządzenie formujące, z uwzględnieniem 10% łącznej straty produkcyjnej.

    Strata 10% oznacza, że z uformowanych półfabrykatów do magazynu trafia 90%. Dlatego 20 000 dzielę przez 0,9, a nie mnożę przez 1,1: 20 000 · 100 / (100 - 10) = 22 222,2 → 22 222 szt. Obliczenia zapisuję w miejscu na obliczenia, wynik w ostatnim wierszu tabeli.

    Typowe błędy

    22 000 (20 000 · 1,1) klucz też przyjmuje, ale to rachunek odwrotny: po odjęciu 10% od 22 000 zostaje tylko 19 800 cegieł.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Strata produkcyjna i czas pracy

    Kryteria:

    R.1.10 strata produkcyjna: 10%

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj dyspozycję na uformowanie żądanej liczby cegieł dla formierza (8 godzin pracy), dobierając urządzenie formujące, z uwzględnieniem 10% łącznej straty produkcyjnej.

    Do dyspozycji przepisuję założenia, od których zależy wynik: straty 10 % i czas pracy 8 h (jedna zmiana). Czasu pracy klucz nie ocenia, ale formierz musi wiedzieć, w jakim czasie ma wykonać zadanie.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Dobór prasy ślimakowej

    Kryteria: ,

    R.1.1 nazwa urządzenia: prasa ślimakowa odpowietrzająca

    R.1.2 typ urządzenia: BV600

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj dyspozycję na uformowanie żądanej liczby cegieł dla formierza (8 godzin pracy), dobierając urządzenie formujące, z uwzględnieniem 10% łącznej straty produkcyjnej.

    W 8 godzin trzeba uformować 22 222 cegły, czyli około 2778 szt./h. Z wykazu pras tylko typ BV600 (2600-2800 szt./h) ma taką wydajność - AV500 i CV400 dałyby kilkaset sztuk na godzinę. Nazwę urządzenia przepisuję z nagłówka wykazu: prasa ślimakowa odpowietrzająca.

    Typowe błędy

    Wpisanie samego typu bez nazwy urządzenia - nazwa i typ to dwa osobne kryteria.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Wydajność prasy

    Kryteria:

    R.1.5 wydajność urządzenia szt./godz.: 2600-2800

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj dyspozycję na uformowanie żądanej liczby cegieł dla formierza (8 godzin pracy), dobierając urządzenie formujące, z uwzględnieniem 10% łącznej straty produkcyjnej.

    Przepisuję z wykazu wydajność wybranej prasy: 2600-2800 szt./h.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Ciśnienie jednostkowe

    Kryteria:

    R.1.3 ciśnienie jednostkowe: 0,9-1,5 MPa

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj dyspozycję na uformowanie żądanej liczby cegieł dla formierza (8 godzin pracy), dobierając urządzenie formujące, z uwzględnieniem 10% łącznej straty produkcyjnej.

    Ciśnienie zależy od masy, z której się formuje. Cegłę zwykłą formuje się z masy plastycznej (wiedza z technologii ceramiki: na prasie ślimakowej formuje się masę plastyczną, masa sypka idzie na prasy hydrauliczne). W wykazie mas masa plastyczna ma ciśnienie jednostkowe 0,9-1,5 MPa.

    Typowe błędy

    Ciśnienie 15 MPa (masa szamotowa) albo „powyżej 45” (masa sypka) - te masy nie pasują do cegły zwykłej z prasy ślimakowej.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Technika formowania i rodzaj formy

    Kryteria: ,

    R.1.4 technika formowania: ciągnienie pasma masy lub wytłaczanie pasma masy

    R.1.6 rodzaj formy: ustnik lub wylotnik

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj dyspozycję na uformowanie żądanej liczby cegieł dla formierza (8 godzin pracy), dobierając urządzenie formujące, z uwzględnieniem 10% łącznej straty produkcyjnej.

    Prasa ślimakowa wypycha masę przez otwór, dając ciągłe pasmo, które potem się tnie - technika to ciągnienie pasma masy (inaczej wytłaczanie). Formą jest ustnik (wylotnik) na końcu prasy, który nadaje pasmu przekrój. To wiedza z technologii formowania, arkusz jej nie podaje.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Wymiary ustnika

    Kryteria:

    R.1.7 wymiary przekroju pasma masy: 271,7*130,4 ±1 mm lub z zakresu ±1 mm

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj dyspozycję na uformowanie żądanej liczby cegieł dla formierza (8 godzin pracy), dobierając urządzenie formujące, z uwzględnieniem 10% łącznej straty produkcyjnej.

    Wyrób skurczy się w suszeniu i wypalaniu o 8%, więc ustnik musi być większy niż gotowa cegła. Ze wzoru z arkusza ls = lw · 100 / (100 - S): 250 · 100 / 92 = 271,7 mm i 120 · 100 / 92 = 130,4 mm - to przekrój pasma.

    Typowe błędy

    Dodanie 8% do wymiaru (250 · 1,08 = 270) - wzór z arkusza dzieli przez (100 - S), a to daje więcej.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Odległość cięcia pasma

    Kryteria:

    R.1.8 odległość cięcia pasma masy: 70,7 ±1 mm lub z zakresu ±1 mm

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj dyspozycję na uformowanie żądanej liczby cegieł dla formierza (8 godzin pracy), dobierając urządzenie formujące, z uwzględnieniem 10% łącznej straty produkcyjnej.

    Trzeci wymiar cegły (grubość 65 mm) nadaje cięcie pasma. Tak samo: 65 · 100 / 92 = 70,65 → 70,7 mm.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Data dyspozycji

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj dyspozycję na uformowanie żądanej liczby cegieł dla formierza (8 godzin pracy), dobierając urządzenie formujące, z uwzględnieniem 10% łącznej straty produkcyjnej.

    Arkusz nie podaje daty, więc wpisuję dzień egzaminu (tu 09.01.2024). Klucz tego pola nie ocenia.

    Dokument po tym kroku
  10. Etap 2: Tabela 2. Zamówienie na masę

    Kroki 10-12 · po tym etapie masz 14 z 19 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Rodzaj masy i jej cechy

    Kryteria: , ,

    R.2.1 rodzaj masy: plastyczna

    R.2.2 wilgotność masy: 18-25%

    R.2.3 skurczliwość masy: 8%

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj zamówienie na masę ceramiczną dla działu przygotowania mas, z której uformowane zostaną cegły zwykłe.

    Zamawiam tę samą masę, którą dobrałem do prasy: plastyczna. Z wykazu mas przepisuję jej wilgotność 18-25 % i skurczliwość całkowitą 8 % - tę samą, którą wziąłem do wymiarów ustnika.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Ilość masy

    Kryteria:

    R.2.4 określenie zapotrzebowania na masę m3: 55,56 (56 w zaokrągleniu) lub 55

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj zamówienie na masę ceramiczną dla działu przygotowania mas, z której uformowane zostaną cegły zwykłe.

    Masa idzie na wszystkie uformowane półfabrykaty, także te, które odpadną. Z tabeli zużycia: 2,5 m³ na 1000 cegieł, więc 22 222 · 2,5 / 1000 = 55,56 m³.

    Typowe błędy

    Liczenie masy na 20 000 cegieł (50 m³) - zabraknie masy na półfabrykaty, które odpadną w produkcji.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Data zamówienia na masę

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj zamówienie na masę ceramiczną dla działu przygotowania mas, z której uformowane zostaną cegły zwykłe.

    Jak w tabeli 1 - dzień egzaminu, pole bez punktu.

    Dokument po tym kroku
  13. Etap 3: Tabela 3. Zamówienie na palety ładunkowe

    Kroki 13-15 · po tym etapie masz 19 z 19 kryteriów (pkt)

    Krok 13: Rodzaj palet, ładowność i zabezpieczenie

    Kryteria: , ,

    R.3.1 rodzaj palet: ładunkowa lub drewniana lub europaleta

    R.3.2 ładowności palety: 400 szt.

    R.3.3 określenie zabezpieczenia wyrobów na paletach: folia lub owinięta folią lub zafoliowana

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zamówienie na palety ładunkowe.

    Wszystko jest w treści zadania: cegły odbiera się na paletach ładunkowych po 400 sztuk, owiniętych folią zabezpieczającą.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Liczba palet i cegieł

    Kryteria: ,

    R.3.4 określenie liczby palet: 50 szt.

    R.3.5 łączna liczba cegieł na paletach: 20 000 szt.

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zamówienie na palety ładunkowe.

    Na palety trafiają wyroby gotowe, czyli 20 000 cegieł (straty zostały w produkcji): 20 000 / 400 = 50 palet, a łącznie na nich 20 000 szt.

    Typowe błędy

    Liczenie palet na 22 222 półfabrykaty (56 palet) - pakuje się tylko wyroby gotowe.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Data zamówienia na palety

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zamówienie na palety ładunkowe.

    Dzień egzaminu, pole bez punktu.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.