Oczyszczanie solanki do sody

Opis arkusza

Praktyczny egzamin z kwalifikacji CHM.02 trwa 180 minut i ma charakter laboratoryjno-technologiczny: chodzi o przygotowanie oraz kontrolę procesu oczyszczania surowej solanki stosowanej przy produkcji sody metodą Solvaya. Najpierw sporządza się roztwór zanieczyszczonej solanki z chlorku sodu i wody destylowanej, zapisując masę surowca, objętość wody i jej temperaturę. Równolegle przygotowywany jest roztwór Na2CO3 oraz trzy porcje zawiesiny mleka wapiennego z Ca(OH)2 o różnych masach i objętościach wody. Kluczowy etap polega na prowadzeniu oczyszczania w reaktorze ogrzanym do około 40°C. Do solanki dodaje się kolejno trzy porcje reagentów: za każdym razem 1/3 objętości roztworu sody oraz odpowiednią porcję mleka wapiennego, po czym miesza się układ przez około 10 minut i wykonuje kontrolę parametrów. W dokumentacji wpisuje się objętości użytych reagentów, czas każdego etapu, temperaturę oraz twardość ogólną solanki przed procesem i po każdym etapie. Po zakończeniu mieszania trzeba odczekać na opadnięcie osadu, zdekantować klarowną ciecz, zmierzyć jej objętość i sformułować wniosek, czy uzyskano solankę oczyszczoną; kryterium stanowi twardość poniżej 3°n. Dodatkowo uzupełnia się tabelę z nazwami elementów uproszczonego schematu instalacji, takich jak reaktor, mieszadło, pompa, odstojnik czy zbiorniki reagentów. Egzaminator ocenia poprawność przygotowania roztworów i zawiesin, przebieg samego procesu, rzetelność pomiarów i zapisów w protokołach, właściwą identyfikację aparatury oraz porządek i bezpieczeństwo pracy na stanowisku.