Synteza kwasu acetylosalicylowego

Opis arkusza

Praktyczny egzamin z kwalifikacji CHM.02 trwa 180 minut i ma laboratoryjno-technologiczny charakter: łączy przygotowanie stanowiska, pracę z odczynnikami chemicznymi, obsługę podstawowej aparatury oraz uzupełnienie dokumentacji procesowej. Tematem jest przygotowanie surowców i aparatury do syntezy kwasu acetylosalicylowego w skali laboratoryjnej, a następnie przeprowadzenie suszenia otrzymanego surowego produktu. Najpierw odważa się 10 g bezwodnego kwasu salicylowego z tolerancją ±0,1 g oraz odmierza 20 cm3 bezwodnika octowego z tolerancją ±1 cm3, po czym oba surowce umieszcza w kolbie okrągłodennej. Kolejny etap polega na zmontowaniu zestawu z chłodnicą zwrotną, podłączeniu wody chłodzącej i ustawieniu układu w łaźni wodnej. Ważnym elementem jest też zachowanie zasad BHP, zwłaszcza podczas pracy z bezwodnikiem octowym, gdzie wymagana jest maska ochronna i działająca wentylacja. Następnie prowadzi się suszenie surowego kwasu acetylosalicylowego w suszarce laboratoryjnej w temperaturze około 100°C przez 15 minut, po czym próbkę studzi się, waży razem ze szkiełkiem zegarkowym, a potem waży samo szkiełko, aby obliczyć masę wysuszonego produktu. Gotowy kwas trzeba umieścić w opisanym pojemniku z nazwą, masą, datą i numerem stanowiska. Dokumentacja obejmuje trzy tabele: zapis ilości surowców i elementów aparatury, parametry suszenia i wyniki ważenia oraz przyporządkowanie nazw aparatów i urządzeń do uproszczonego schematu technologicznego instalacji, m.in. reaktora, krystalizatora, kolumny destylacyjnej, nuczy, pieca i suszarki próżniowej. Egzaminator ocenia poprawność przygotowania zestawu, bezpieczne prowadzenie suszenia, rzetelność pomiarów, kompletność zapisów oraz prawidłowe oznakowanie produktu końcowego.