Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
R.07-01-22.06-SGCzerwiec 2022 · 14 kroków · ok. 53 min · 38 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Powietrze, hałas i kąpieliska osiedla
Arkusz R.07 „Ocena stanu środowiska” (formuła 2012, kwalifikacja poprzedzająca CHM.05) z sesji czerwiec 2022. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przygotowuje raport o stanie środowiska w miejscowości Zamarte: pomiary zanieczyszczeń powietrza w trzech punktach (tabela A), hałasu w ośmiu punktach osiedla Kopaliny (tabele B i C) oraz jakości wody w dwóch kąpieliskach jeziora (tabela D). Trzeba ocenić każdy komponent względem norm z tabel E, F i G, narysować siedem wykresów słupkowych i zapisać wnioski.
Kroki idą za kolejnością arkusza: powietrze (tabela 1 i wykresy 1-3), hałas (tabela 2 i wykresy 4-5), kąpieliska (tabela 3 i wykresy 6-7) i wnioski (tabela 4). Każdy krok zaczyna się poleceniem z arkusza, wyjaśnia, skąd bierze się wpis, a na końcu podaje kryteria klucza. Normy, oceny i wartości na wykresach ustaliłem w skrypcie z danych arkusza i porównałem z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Tabele i siatki wykresów z arkusza odtworzone na stronie. Słupki, liczby i wpisy zdającego są granatowe, pisane ręcznie, a pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto (narysowany wykres - żółte tło całej siatki).
Jak liczą się punkty. Klucz ma 38 kryteriów w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Jedno kryterium obejmuje zwykle całą kolumnę albo całą tabelkę pod wykresem - wszystkie wpisy muszą być poprawne. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 29 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. Klucz uznaje wykresy i oceny poprawne względem wcześniej przyjętej (nawet błędnej) normy.
Na podstawie wyników badań oraz danych zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń jakość komponentów środowiska. Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym Tabele od 1 do 4 oraz sporządź wykresy słupkowe od 1 do 7.
Pomiary to średnie roczne (tabela A), więc z tabeli E biorę poziom dla okresu uśredniania „rok kalendarzowy”:
dwutlenek azotu NO₂: 40 µg/m³,
dwutlenek siarki SO₂: 20 µg/m³ („rok kalendarzowy i pora zimowa”) - przypis a) mówi, że to poziom ze względu na ochronę roślin, ale jest to jedyna wartość roczna dla SO₂ w tabeli i tę przyjmuje klucz,
pył zawieszony PM10: 40 µg/m³.
Wartości 200, 350, 125 i 50 µg/m³ dotyczą uśredniania godzinowego albo dobowego - do średnich rocznych nie pasują.
Typowe błędy
Wpisanie dla NO₂ 200 µg/m³ (norma jednogodzinna) - wtedy wszystkie oceny wyjdą „N”.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Ocena N / PN w punktach Q, Y, Z
Kryteria: , ,
R.1.2 W Tabeli 1: kolumna 6; wiersz 1 : N; wiersz 2 PN; wiersz 3 : N
R.1.3 W Tabeli 1: kolumna 7 ; wiersz 1: PN; wiersz 2: PN; wiersz 3: N
R.1.4 W Tabeli 1: kolumna 8: wiersz 1: PN; wiersz 2: N; wiersz 3: N
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie wyników badań oraz danych zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń jakość komponentów środowiska. Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym Tabele od 1 do 4 oraz sporządź wykresy słupkowe od 1 do 7.
Wynik większy od poziomu dopuszczalnego = PN, równy albo mniejszy = N:
pkt Q
pkt Y
pkt Z
NO₂ (40)
35 → N
42 → PN
41 → PN
SO₂ (20)
25 → PN
26 → PN
19 → N
PM10 (40)
30 → N
35 → N
30 → N
Klucz ocenia osobno każdą kolumnę oceny (pkt Q, pkt Y, pkt Z) - trzy kryteria.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Wykres słupkowy 1 - NO₂
Kryteria: ,
R.1.5 Pod wykresami słupkowymi 1-3: Pod wykresem słupkowym 1 wpisane wyniki pomiarów i wpisana norma: wykres słupkowy NO 2: punkt Q - 35; punkt Y - 42; punkt Z - 41; norma - 40
R.1.8 Pod wykresami słupkowymi 1-3: Wykres słupkowy 1. (naniesione wartości przy słupkach pkt Q: 35, pkt Y: 42, pkt Z:41, norma: 40)
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Narysuj wykresy słupkowe otrzymanych wyników w punktach pomiarowych Q, Y, Z oraz wartości normatywne. Dodatkowo zapisz wszystkie wartości w wykropkowanych miejscach pod wykresem
Pod wykresem wpisuję wyniki z tabeli A i normę z tabeli 1: pkt Q 35, pkt Y 42, pkt Z 41, norma 40 µg/m³.
Na siatce (podziałka co 5 µg/m³) rysuję cztery słupki do tych wysokości, a przy każdym zapisuję wartość. Słupek normy wyróżniam innym wypełnieniem. Norma 40 µg/m³ jest niższa niż wyniki w punktach Y i Z - te słupki wystają ponad słupek normy.
Typowe błędy
Brak liczb przy słupkach - kryterium wykresu wymaga naniesionych wartości przy każdym słupku.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Wykres słupkowy 2 - SO₂
Kryteria: ,
R.1.6 Pod wykresami słupkowymi 1-3: Pod wykresem słupkowym 2 wpisane wyniki pomiarów i wpisana norma: wykres słupkowy SO 2 : punkt Q - 25; punkt Y - 26 ; punkt Z - 19; norma - 20
R.1.9 Pod wykresami słupkowymi 1-3: Wykres słupkowy 2. (naniesione wartości przy słupkach pkt Q:25, pkt Y: 26, pkt Z: 19, norma: 20)
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Narysuj wykresy słupkowe otrzymanych wyników w punktach pomiarowych Q, Y, Z oraz wartości normatywne. Dodatkowo zapisz wszystkie wartości w wykropkowanych miejscach pod wykresem
Pod wykresem wpisuję wyniki z tabeli A i normę z tabeli 1: pkt Q 25, pkt Y 26, pkt Z 19, norma 20 µg/m³.
Na siatce (podziałka co 5 µg/m³) rysuję cztery słupki do tych wysokości, a przy każdym zapisuję wartość. Słupek normy wyróżniam innym wypełnieniem. Słupki Q i Y przewyższają normę 20 µg/m³, słupek Z jest od niej niższy.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Wykres słupkowy 3 - PM10
Kryteria: ,
R.1.7 Pod wykresami słupkowymi 1-3: Pod wykresem słupkowym 3 wpisane wyniki pomiarów i wpisana norma: wykres słupkowy PM10: punkt Q - 30; punkt Y - 35; punkt Z - 30; norma - 40
R.1.10 Pod wykresami słupkowymi 1-3: Wykres słupkowy 3. (naniesione wartości przy słupkach pkt Q:30, pkt Y: 35, pkt Z: 30, norma: 40)
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Narysuj wykresy słupkowe otrzymanych wyników w punktach pomiarowych Q, Y, Z oraz wartości normatywne. Dodatkowo zapisz wszystkie wartości w wykropkowanych miejscach pod wykresem
Pod wykresem wpisuję wyniki z tabeli A i normę z tabeli 1: pkt Q 30, pkt Y 35, pkt Z 30, norma 40 µg/m³.
Na siatce (podziałka co 5 µg/m³) rysuję cztery słupki do tych wysokości, a przy każdym zapisuję wartość. Słupek normy wyróżniam innym wypełnieniem. Wszystkie trzy słupki pomiarów są niższe niż słupek normy 40 µg/m³.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Hałas: Tabela 2 i wykresy 4-5
Kroki 6-9 · po tym etapie masz 20 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 6: Pora dnia: wyniki i wartości dopuszczalne L_DWN
Kryteria: ,
R.2.1 kolumna 2; wyniki pomiarów; punkt 1 - 75; punkt 2 - 60; punkt 3 - 75; punkt 4 - 70; punkt 5 - 60; punkt 6 - 60; punkt 7 - 60; punkt 8 - 55
Na podstawie wyników badań oraz danych zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń jakość komponentów środowiska. Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym Tabele od 1 do 4 oraz sporządź wykresy słupkowe od 1 do 7.
Wyniki dla pory dnia przepisuję z tabeli B (kolumna „doba”): 75, 60, 75, 70, 60, 60, 60, 55 dB.
Wartość dopuszczalna zależy od źródła hałasu (tabela C, kolumna „Rejon badawczy”) i przeznaczenia terenu (wiersz tabeli F):
pkt 1 i 3 (trasa szybkiego ruchu), pkt 4 (torowisko tramwajowe - objaśnienie 1 tabeli F każe je traktować jak drogi), pkt 5 (droga) - tereny pobytu dzieci i młodzieży, wiersz 2b, kolumna „drogi”: 64 dB,
pkt 2 (hałas osiedlowy, szpital specjalistyczny) - osiedle leży w mieście (arkusz mówi o strefie śródmiejskiej), więc wiersz 2d „tereny szpitali w miastach”, kolumna „pozostałe obiekty”: 50 dB,
pkt 6 (hałas osiedlowy, dzieci i młodzież) - wiersz 2b, „pozostałe obiekty”: 50 dB,
W kolumnach 4 i 7 zapisz ocenę poziomu hałasu dla poszczególnych punktów pomiarowych wpisując: N - jeżeli wynik pomiarów jest w normie lub PN – jeżeli wynik pomiarów przekracza normę
Dzień (kolumna 4): 75 > 64, 60 > 50, 75 > 64, 70 > 64 → PN; pkt 5: 60 ≤ 64 → N; pkt 6: 60 > 50 i pkt 7: 60 > 55 → PN; pkt 8: 55 = 55 → N (równy normie to jeszcze nie przekroczenie).
Noc - wyniki z tabeli B (kolumna „noc”): 40, 40, 40, 40, 40, 40, 20, 40 dB. Wartości L_N z tych samych wierszy i kolumn tabeli F: pkt 1, 3, 4, 5 - 59; pkt 2 i 6 - 40; pkt 7 i 8 - 45.
Żaden wynik nocny nie przekracza normy (w pkt 2 i 6: 40 = 40) → wszędzie N.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Wykres słupkowy 4 - pora dnia
Kryteria: ,
R.2.7 W tabelce pod wykresem słupkowym 4 wpisane wyniki pomiarów i wpisana norma: punkt 1 - 75; punkt 2 - 60; punkt 3 - 75; punkt 4 - 70; punkt 5 - 60; punkt 6 - 60; punkt 7 - 60; punkt 8 - 55 oraz dla pory dnia (normy): punkt 1 - 64; punkt 2 - 50; punkt 3 - 64; punkt 4 - 64; punkt 5 - 64; punkt 6 - 50; punkt 7 - 55; punkt 8 - 55
R.2.9 Wykresy słupkowe 4-5 (słupki z wartościami jak w tabelkach pod wykresami): Wykres słupkowy 4.
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Narysuj wykresy słupkowe otrzymanych wyników w punktach pomiarowych 1-8 oraz wartości normatywne. Dodatkowo zapisz wszystkie wartości w odpowiednich miejscach pod wykresem
W tabelce pod wykresem dla każdego punktu wpisuję parę: wynik pomiaru i normę z tabeli 2 (kolumny 2 i 3) - od 75/64 w pkt 1 do 55/55 w pkt 8.
Na siatce (0-90 dB, co 10) rysuję przy każdym punkcie dwa słupki: wynik i normę, z wartościami przy słupkach. Wykres od razu pokazuje, że wynik przewyższa normę w sześciu punktach.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Wykres słupkowy 5 - pora nocy
Kryteria: ,
R.2.8 W tabelce pod wykresem słupkowym 5 wpisane wyniki pomiarów i wpisana norma: punkt 1 - 40; punkt 2 - 40; punkt 3 - 40; punkt 4 - 40; punkt 5 - 40; punkt 6 - 40; punkt 7 - 20; punkt 8 - 40 oraz dla pory nocnej (normy): punkt 1 - 59; punkt 2 - 40; punkt 3 - 59; punkt 4 - 59; punkt 5 - 59; punkt 6 - 40; punkt 7 - 45; punkt 8 - 45
R.2.10 Wykresy słupkowe 4-5 (słupki z wartościami jak w tabelkach pod wykresami): Wykres słupkowy 5.
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Narysuj wykresy słupkowe otrzymanych wyników w punktach pomiarowych 1-8 oraz wartości normatywne. Dodatkowo zapisz wszystkie wartości w odpowiednich miejscach pod wykresem
Tak samo dla nocy: pary z kolumn 5 i 6 tabeli 2 (40/59, 40/40, 40/59, 40/59, 40/59, 40/40, 20/45, 40/45) w tabelce i dwa słupki przy każdym punkcie. Żaden słupek wyniku nie jest wyższy od słupka normy.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Kąpieliska: Tabela 3 i wykresy 6-7
Kroki 10-12 · po tym etapie masz 30 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 10: Wyniki i ocena jakości wody w punktach A i B
Kryteria: , , ,
R.3.1 W Tabeli 3: kolumna 2 wyniki pomiarów w pkt A; Enterokoki: 200; Escherichia coli: 500
R.3.2 W Tabeli 3: kolumna 3 ocena jakości w tabeli pkt A; Enterokoki: jakość doskonała; Escherichia coli: jakość doskonała
R.3.3 W Tabeli 3: kolumna 4 wyniki pomiarów w pkt B; Enterokoki: 300; Escherichia coli: 500
R.3.4 W Tabeli 3: kolumna 5 ocena jakości w pkt B: Enterokoki: jakość dobra; Escherichia coli: jakość doskonała
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie wyników badań oraz danych zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń jakość komponentów środowiska. Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym Tabele od 1 do 4 oraz sporządź wykresy słupkowe od 1 do 7.
Badanie wykonano po zakończeniu sezonu kąpielowego, a wyniki oparto na 95-percentylu - dlatego stosuję drugą część tabeli G („ocena jakości wody po zakończeniu sezonu”), kolumny oparte na 95-percentylu: jakość doskonała / dobra.
Wartości 330 i 900 (jakość dostateczna) są oparte na 90-percentylu, więc nie porównuje się z nimi wyników z 95-percentyla.
Typowe błędy
Ocena wg „oceny bieżącej” (≤ 400 i ≤ 1000) - ta część tabeli G służy do badań w trakcie sezonu.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Wykres słupkowy 6 - Enterokoki
Kryteria: , ,
R.3.5 W Tabeli 3: W tabelce pod wykresem słupkowym 6 wpisane wyniki pomiarów: punkt A - 200; punkt B - 300
R.3.6 W Tabeli 3: W tabelce pod wykresem słupkowym 6 wpisane wpisane 3 wartości normatywne: jakość doskonała - 200; jakość dobra - 400; jakość dostateczna 330
R.3.9 Wykresy słupkowe 6-7 (słupki z wartościami jak w tabelkach pod wykresami): Wykres słupkowy 6.
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Narysuj wykresy słupkowe otrzymanych wyników w punktach pomiarowych A i B oraz wartości odpowiadające odpowiednim jakościom wód co do wymagań mikrobiologicznych. Dodatkowo zapisz wszystkie wartości w wykropkowanych miejscach pod wykresem
Pod wykresem: pkt A 200, pkt B 300, a wymagania z tabeli G - jakość doskonała 200, dobra 400, dostateczna 330 jtk/100 ml.
Rysuję pięć słupków (dwa wyniki i trzy wymagania) z wartościami przy słupkach; podziałka siatki to 50 jtk/100 ml.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Wykres słupkowy 7 - Escherichia coli
Kryteria: , ,
R.3.7 W Tabeli 3: W tabelce pod wykresem słupkowym 7 wpisane wyniki pomiarów: punkt A - 500; punkt B - 500
R.3.8 W Tabeli 3: W tabelce pod wykresem słupkowym 7 wpisane 3 wartości normatywne: jakość doskonała - 500; jakość dobra - 1000; jakość dostateczna 900
R.3.10 Wykresy słupkowe 6-7 (słupki z wartościami jak w tabelkach pod wykresami): Wykres słupkowy 7.
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Narysuj wykresy słupkowe otrzymanych wyników w punktach pomiarowych A i B oraz wartości odpowiadające odpowiednim jakościom wód co do wymagań mikrobiologicznych. Dodatkowo zapisz wszystkie wartości w wykropkowanych miejscach pod wykresem
Pod wykresem: pkt A 500, pkt B 500, a wymagania z tabeli G - jakość doskonała 500, dobra 1000, dostateczna 900 jtk/100 ml.
Rysuję pięć słupków (dwa wyniki i trzy wymagania) z wartościami przy słupkach; podziałka siatki to 100 jtk/100 ml.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 4. Wnioski
Kroki 13-14 · po tym etapie masz 38 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 13: Powietrze i klimat akustyczny
Kryteria: , , , ,
R.4.1 Powietrze atmosferyczne: stwierdzono
R.4.2 Powietrze atmosferyczne: są źródłem zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego
R.4.3 Klimat akustyczny: zanotowano
R.4.4 Klimat akustyczny - przekroczenia : dotyczyły pory dnia
R.4.5 Klimat akustyczny - źródła hałasu : jest hałas drogowy i hałas osiedlowy
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie wyników badań oraz danych zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń jakość komponentów środowiska. Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym Tabele od 1 do 4 oraz sporządź wykresy słupkowe od 1 do 7.
Podkreślam:
powietrze: przekroczenia stwierdzono (NO₂ w Y i Z, SO₂ w Q i Y), a elektrociepłownia i ruch uliczny są źródłem zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego - to jedyne źródła emisji opisane w zadaniu,
hałas: przekroczenia zanotowano, dotyczyły pory dnia (w nocy wszystko w normie),
źródła hałasu: hałas drogowy (pkt 1, 3, 4 - trasa i torowisko) i hałas osiedlowy (pkt 2, 6, 7) - oba, bo przekroczenia są w punktach obu rodzajów.
Typowe błędy
Podkreślenie tylko jednego źródła hałasu - przekroczenia wystąpiły zarówno przy drogach, jak i w punktach z hałasem osiedlowym.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Wody jeziora Zamarte
Kryteria: , ,
R.4.6 Jakość wód jeziora Zamarte oceniono w punkcie A jako: doskonałą
R.4.7 Jakość wód jeziora Zamarte oceniono w punkcie B jako: dobrą
R.4.8 Woda jeziora Zamarte: nadaje się do kąpieli
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie wyników badań oraz danych zawartych w arkuszu egzaminacyjnym oceń jakość komponentów środowiska. Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym Tabele od 1 do 4 oraz sporządź wykresy słupkowe od 1 do 7.
Z tabeli 3: w punkcie A oba parametry mają jakość doskonałą → doskonałą; w punkcie B enterokoki obniżają ocenę do jakości dobrej → dobrą (o klasie decyduje gorszy parametr).
Wszystkie wyniki mieszczą się też w wartościach dopuszczalnych tabeli G (enterokoki ≤ 400, *E. coli* ≤ 1000), więc woda nadaje się do kąpieli.
Dokument po tym kroku
Podgląd
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.