Zakład przetwórstwa papieru dostał zamówienie na 15 000 jednostronnie zadrukowanych podkładek na tacki w formacie 400 mm x 300 mm: papier offsetowy 80 g/m², druk offsetowy 4+0 (CMYK), dłuższy bok wzdłuż biegu wstęgi, naddatek 2% na wszystkie surowce i materiały. Trzeba wypełnić kartę zamówienia, policzyć zapotrzebowanie (papier, farby, płyty, opakowania), narysować schemat blokowy produkcji i dobrać z wyposażenia zakładu środki ochrony indywidualnej, maszyny oraz aparaty laboratoryjne.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wypełnia ręcznie tabele wydrukowane w arkuszu i rysuje schemat blokowy na pustej stronie. W podglądzie tabele arkusza są odtworzone, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie tabeli - za kryteriami klucza.
Dane. Wymiary, gramatury, liczby i nazwy maszyn pochodzą z arkusza CKE. Każdy wynik obliczeń jest w skrypcie policzony z danych arkusza i porównany z kluczem oceniania, a każdy wpis ocenianego pola - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów albo wymaga tylko części elementów (np. „co najmniej 2 cechy”), w kroku jest to zaznaczone.
Najważniejszy rachunek. Papier 80 g/m² jest w magazynie tylko w zwojach o szerokości 0,8 m. Podkładka leży dłuższym bokiem wzdłuż wstęgi, więc w poprzek zwoju mieszczą się dwie (2 x 300 mm = 600 mm), a każda para zajmuje 0,4 m długości wstęgi.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 47 kryteriów w sześciu rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 36 punktów - można stracić 11 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań - kolejność bloków w schemacie i sformułowania mogą być inne, jeśli zgadzają się z treścią kryteriów.
Kroki 1-6 · po tym etapie masz 10 z 47 kryteriów (pkt)
Zamówienie klienta: 15 000 sztuk jednostronnie zadrukowanych podkładek na tacki w formacie 400 mm x 300 mm.
Trzy pierwsze wiersze karty przepisuje się wprost z zamówienia klienta: nazwa wyrobu podkładki na tacki, liczba 15 000 (bez naddatku - naddatek dotyczy surowców, nie zamówienia) i format 400 mm x 300 mm.
Wpisanie do karty liczby z naddatkiem (15 300) - zamówienie klienta to 15 000 sztuk.
Dłuższy bok podkładki równoległy do biegu wstęgi
Ułożenie na wstędze to kierunek, w którym podkładka leży względem biegu papieru w maszynie. Tu bok 400 mm biegnie wzdłuż wstęgi - od tego zależy, ile podkładek zmieści się w poprzek zwoju w tabeli 2.
Podkładki spięte banderolą po 510 sztuk (pakiet), a następnie po 3 pakiety zapakowane w jeden karton
Wymaganie 5 zamówienia przepisuje się w całości. Klucz uznaje wpis także bez wzmianki o banderoli, ale liczby 510 i 3 są konieczne.
Wyrób w kartonach spakowany na paletach owiniętych folią stretch po 10 kartonów na palecie
Najważniejsza jest liczba 10 kartonów na palecie; informację o folii stretch klucz uznaje za nieobowiązkową.
Podkładka wykonana z papieru offsetowego o gramaturze 80 g/m2
W wierszu „Rodzaj papieru” wystarczy papier offsetowy - gramatura trafi do tabeli 2.
Zadruk techniką offsetową – jednostronny czterokolorowy (4+0 CMYK)
Zapis 4+0 czyta się: 4 kolory na stronie wierzchniej, 0 na spodniej. Stąd technika offsetowa, liczba kolorów 4 i zadruk jednostronny.
Kroki 7-12 · po tym etapie masz 19 z 47 kryteriów (pkt)
Następnie w tabeli 2 sporządź zapotrzebowanie surowcowo-materiałowe planowanej produkcji zgodnie z zamówieniem, z uwzględnieniem wymaganego naddatku.
Gramatura 80 g/m² wynika z zamówienia. W magazynie papier offsetowy 80 g/m² jest tylko w zwojach o szerokości 0,8 m (stosy arkuszy mają gramatury 70, 75 i 90), a drukarka 4+0 drukuje ze zwoju na zwój o szerokości od 0,5 do 1,5 m - więc w wierszu wpisuje się 0,8 i skreśla słowo „arkusza”.
Dobranie papieru kredowanego albo stosów arkuszy - zamówienie wymaga offsetowego 80 g/m², który jest tylko w zwojach.
Następnie w tabeli 2 sporządź zapotrzebowanie surowcowo-materiałowe planowanej produkcji zgodnie z zamówieniem, z uwzględnieniem wymaganego naddatku.
Zanim padnie pierwsza liczba, warto narysować w brudnopisie kawałek wstęgi: zwój 0,8 m w poprzek, podkładki dłuższym bokiem wzdłuż biegu wstęgi. Widać od razu, że mieszczą się dwie (2 x 300 = 600 mm), a pas 200 mm idzie w odpad. Brudnopis nie jest oceniany - to tylko pomoc w obliczeniach.
Następnie w tabeli 2 sporządź zapotrzebowanie surowcowo-materiałowe planowanej produkcji zgodnie z zamówieniem, z uwzględnieniem wymaganego naddatku.
Z naddatkiem 2% trzeba wydrukować 15 000 x 1,02 = 15300 podkładek. W poprzek zwoju 0,8 m mieszczą się dwie podkładki (bok 300 mm w poprzek: 800 / 300 = 2,67, czyli 2 pełne), więc wstęga przesuwa się o 0,4 m na każdą parę: 15300 / 2 = 7650 x 0,4 m = 3060 m.
Liczenie trzech podkładek w poprzek zwoju (bok 400 mm wzdłuż wstęgi to wymaganie zamówienia, nie wybór).
Następnie w tabeli 2 sporządź zapotrzebowanie surowcowo-materiałowe planowanej produkcji zgodnie z zamówieniem, z uwzględnieniem wymaganego naddatku.
Do maszyny idzie cały zwój, razem z pasem 200 mm, którego nie zajmują podkładki - więc liczy się powierzchnię całej wstęgi: 3060 m x 0,8 m = 2448 m², a masa to 2448 m² x 80 g/m² = 195 840 g = 195,84 kg.
Następnie w tabeli 2 sporządź zapotrzebowanie surowcowo-materiałowe planowanej produkcji zgodnie z zamówieniem, z uwzględnieniem wymaganego naddatku.
Farba: 2 g na podkładkę x 15300 szt. (z naddatkiem) = 30 600 g = 30,60 kg - tabela każe podać dwa miejsca po przecinku. Druk offsetowy 4+0 wymaga jednej płyty na każdy kolor CMYK, więc 4 płyty.
Następnie w tabeli 2 sporządź zapotrzebowanie surowcowo-materiałowe planowanej produkcji zgodnie z zamówieniem, z uwzględnieniem wymaganego naddatku.
Pakiety po 510 szt.: 15 300 / 510 = 30 (dla samych 15 000 wychodzi 29,41, czyli też 30 - ostatni pakiet niepełny). Kartony po 3 pakiety: 30 / 3 = 10. Palety po 10 kartonów: 10 / 10 = 1.
Kroki 13-22 · po tym etapie masz 29 z 47 kryteriów (pkt)
W wyznaczonym miejscu arkusza egzaminacyjnego sporządź schemat blokowy produkcji uwzględniający poszczególne etapy realizacji zamówienia – od sprawdzenia stanu materiałów w magazynie do zapakowania produktu.
Schemat blokowy rysuje się jako ciąg prostokątów połączonych strzałkami, od pierwszej do ostatniej czynności. Każde kryterium klucza to jeden etap, więc w kroku dochodzi zwykle jeden blok, a ostatnie kryterium ocenia kolejność. Pierwszy blok podaje samo polecenie: sprawdzenie stanu materiałów w magazynie.
W wyznaczonym miejscu arkusza egzaminacyjnego sporządź schemat blokowy produkcji uwzględniający poszczególne etapy realizacji zamówienia – od sprawdzenia stanu materiałów w magazynie do zapakowania produktu.
Po sprawdzeniu stanu - pobranie materiałów z magazynu (papier, farby, płyty, opakowania).
W wyznaczonym miejscu arkusza egzaminacyjnego sporządź schemat blokowy produkcji uwzględniający poszczególne etapy realizacji zamówienia – od sprawdzenia stanu materiałów w magazynie do zapakowania produktu.
Przygotowanie form drukowych - naświetlenie czterech płyt offsetowych, po jednej na kolor CMYK.
W wyznaczonym miejscu arkusza egzaminacyjnego sporządź schemat blokowy produkcji uwzględniający poszczególne etapy realizacji zamówienia – od sprawdzenia stanu materiałów w magazynie do zapakowania produktu.
Wykonanie nadruku techniką offsetową - zadruk wstęgi ze zwoju na zwój.
W wyznaczonym miejscu arkusza egzaminacyjnego sporządź schemat blokowy produkcji uwzględniający poszczególne etapy realizacji zamówienia – od sprawdzenia stanu materiałów w magazynie do zapakowania produktu.
Cięcie papieru na właściwy format - zadrukowana wstęga idzie na przekrawacz, który tnie ją wzdłuż i w poprzek na podkładki 400 mm x 300 mm.
W wyznaczonym miejscu arkusza egzaminacyjnego sporządź schemat blokowy produkcji uwzględniający poszczególne etapy realizacji zamówienia – od sprawdzenia stanu materiałów w magazynie do zapakowania produktu.
Kontrolę jakości warto wstawić tam, gdzie powstaje to, co się sprawdza: papier po pobraniu z magazynu, zadruk po drukowaniu, wymiar podkładek po cięciu. W tym kroku dochodzą więc trzy bloki naraz (z zaokrąglonymi rogami). Klucz uznaje kryterium także za jeden z tych etapów albo jeden wspólny blok „kontrola jakości”.
W wyznaczonym miejscu arkusza egzaminacyjnego sporządź schemat blokowy produkcji uwzględniający poszczególne etapy realizacji zamówienia – od sprawdzenia stanu materiałów w magazynie do zapakowania produktu.
Banderolowanie podkładek w pakiety po 510 sztuk.
W wyznaczonym miejscu arkusza egzaminacyjnego sporządź schemat blokowy produkcji uwzględniający poszczególne etapy realizacji zamówienia – od sprawdzenia stanu materiałów w magazynie do zapakowania produktu.
Pakowanie pakietów podkładek do kartonów - po 3 pakiety.
W wyznaczonym miejscu arkusza egzaminacyjnego sporządź schemat blokowy produkcji uwzględniający poszczególne etapy realizacji zamówienia – od sprawdzenia stanu materiałów w magazynie do zapakowania produktu.
Ostatni blok łączy dwie czynności z zamówienia: układanie kartonów na palecie i owijanie folią gotowych ładunków.
W wyznaczonym miejscu arkusza egzaminacyjnego sporządź schemat blokowy produkcji uwzględniający poszczególne etapy realizacji zamówienia – od sprawdzenia stanu materiałów w magazynie do zapakowania produktu.
Ostatnie kryterium ocenia kolejność całego schematu: magazyn, formy, druk, cięcie, pakowanie. Nie można ciąć przed drukiem (druk idzie ze zwoju na zwój), ani banderolować przed cięciem.
Przygotowanie form drukowych po druku albo cięcie przed drukiem - tracony jest punkt za kolejność.
Kroki 23-25 · po tym etapie masz 34 z 47 kryteriów (pkt)
Dobierz środki ochrony indywidualnej dla pracowników – wypełnij tabelę 3, uwzględniając zamieszczone informacje o zagrożeniach w hali produkcyjnej zakładu oraz dostępne wyposażenie zakładu.
Środki dobiera się z magazynu SOI, po jednym (albo więcej) na każde zagrożenie. Hałas powyżej 85 dB - słuchawki ochronne; skaleczenie przy wymianie noża przekrawacza - rękawice antyprzebiciowe.
Dobierz środki ochrony indywidualnej dla pracowników – wypełnij tabelę 3, uwzględniając zamieszczone informacje o zagrożeniach w hali produkcyjnej zakładu oraz dostępne wyposażenie zakładu.
Upuszczenie ciężkiego narzędzia na stopy - buty z podnoskami; ciało obce w oku - okulary ochronne.
Dobierz środki ochrony indywidualnej dla pracowników – wypełnij tabelę 3, uwzględniając zamieszczone informacje o zagrożeniach w hali produkcyjnej zakładu oraz dostępne wyposażenie zakładu.
Ryzyko zanieczyszczenia produktu chroni wyrób, nie pracownika: podkładki leżą pod żywnością, więc pracownik zakłada czepek ochronny na włosy oraz fartuch ochronny. Klucz uznaje już jeden z nich.
Kroki 26-29 · po tym etapie masz 41 z 47 kryteriów (pkt)
Dobierz urządzenia i maszyny do poszczególnych etapów produkcji w zakładzie – wypełnij tabelę 4.
Formy offsetowe to płyty, więc naświetlarka do płyt offsetowych (urządzenie do form fotopolimerowych służy fleksografii). Do druku 4+0 ze zwoju szerokości 0,8 m pasuje tylko drukarka offsetowa do zadruku jednostronnego (4+0 CMYK) ze zwoju na zwój - druga offsetowa jest dwustronna i przyjmuje zwoje najwyżej 0,5 m.
Dobranie drukarki 4+4 - zwój 0,8 m jest dla niej za szeroki, a zadruk ma być jednostronny.
Dobierz urządzenia i maszyny do poszczególnych etapów produkcji w zakładzie – wypełnij tabelę 4.
Cięcie na format - przekrawacz wzdłużno-poprzeczny (w arkuszu z literówką „wzdłużono”); banderolowanie - urządzenie do banderolowania taśmą PET (banderolownica).
Dobierz urządzenia i maszyny do poszczególnych etapów produkcji w zakładzie – wypełnij tabelę 4.
Do kartonu trafiają 3 pakiety, więc pasuje automat pakujący (kartoniarka) do pakowania od 1 do maksymalnie 5 pakietów - druga kartoniarka zaczyna od 6.
Wybór kartoniarki 6-10 pakietów - nie obsłuży kartonu z trzema pakietami.
Dobierz urządzenia i maszyny do poszczególnych etapów produkcji w zakładzie – wypełnij tabelę 4.
Układanie kartonów - paletyzator; owijanie folią - owijarka folią stretch.
Kroki 30-32 · po tym etapie masz 47 z 47 kryteriów (pkt)
Dobierz aparaty/urządzenia pomiarowe znajdujące się w laboratorium zakładowym do badanych parametrów podkładek – wypełnij tabelę 5.
Gramatura to masa 1 m² papieru, więc wyznacza się ją ważąc próbkę o znanej powierzchni - waga laboratoryjna. Grubość - grubościomierz z płaską stopką (przyporządkowanie aparatów do badań to wiedza ogólna z laboratorium papierniczego).
Dobierz aparaty/urządzenia pomiarowe znajdujące się w laboratorium zakładowym do badanych parametrów podkładek – wypełnij tabelę 5.
Odporność na przepuklenie bada aparat Mullena (membrana wypychana ciśnieniem aż do pęknięcia próbki). Stopień zaklejenia, czyli chłonność wody - aparat do oznaczania stopnia zaklejenia metodą Cobb. Aparaty Bekka i Bendtsena mierzą gładkość i przepuszczalność powietrza - tu nie są potrzebne.
Dobierz aparaty/urządzenia pomiarowe znajdujące się w laboratorium zakładowym do badanych parametrów podkładek – wypełnij tabelę 5.
Gęstość optyczną kolorów CMYK mierzy densytometr (klucz przyjmuje też spektrofotometr). Format podkładki sprawdza się miarą zwijaną.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.