Rozwiązanie krok po kroku: Księgowość hurtowni e-BIURO

Dane z tabeli „Dane identyfikacyjne Hurtowni e-BIURO sp. z o.o.” wpisuje się w kartotece firmy (wersja programu: próbna). Najważniejsze dla oceny:

• nazwa pełna i adres - drukują się w nagłówku planu kont i każdego innego wydruku (klucz sprawdza je na planie kont),
• numer PESEL zdającego pod nazwą (tu: Bartosz Bryniarski) - bez niego wydruki nie są przypisane do zdającego,
• urząd skarbowy z kodem 2417 - przyda się w deklaracji JPK_V7M.

Rok obrotowy 01.05.2026 - 31.05.2026 - jeden miesiąc udaje cały rok, więc wynik maja to wynik roku i od niego liczy się podatek dochodowy.

Wariant kalkulacyjny rachunku zysków i strat - tak każe arkusz, a w programie trzeba go wybrać przed zdefiniowaniem sprawozdania. Rejestr RK, numeracja „numer/miesiąc/rok” i wspólna analityka (kontrahent ma ten sam numer na koncie 200 i 210) ustawia się raz, na początku.

Z dowodów księgowych wynikają trzech kontrahenci: dostawca towarów MAT-BIURO (Gdańsk), odbiorca EWITA (Chorzów) i usługodawca KOM-USŁUGI (Katowice). Przy wspólnej analityce każdy dostaje jeden numer, który stanie się numerem konta analitycznego: MAT-BIURO to 200-1 i 210-1, EWITA - 200-2 i 210-2, KOM-USŁUGI - 200-3 i 210-3.

Faktura KOM-USŁUGI jest zapłacona gotówką, więc jej konta analityczne nie będą użyte - kartotekę zakłada się jednak, żeby faktura miała kontrahenta.

Konta z wykazu wpisuje się z numerem, nazwą i typem. Konta bilansowe to te, których salda trafiają do bilansu: majątek (010, 100, 131, 330), umorzenie (071), rozrachunki (200-225), rozliczenie zakupu (301), kapitały (801, 802) i 860 Wynik finansowy (zysk netto trafia do pasywów; klucz dopuszcza też typ bilansowo-wynikowy).

Konta 223 i 224 są w wykazie wcięte - to subkonta rozrachunków z budżetem, ale w planie kont wpisuje się je jako zwykłe konta syntetyczne o typie bilansowym.

Konta wynikowe gromadzą koszty i przychody okresu i na koniec roku przenosi się je na konto 860: 503 Koszty handlowe (ewidencja kosztów na kontach zespołu 5), 730, 731, 750, 751, 760, 761 i 870 Podatek dochodowy.

Na końcu roku konta wynikowe nie mają salda - właśnie dlatego nie występują w bilansie.

Konta analityczne rozrachunków podłącza się pod konta 200 i 210 - po jednym na kontrahenta (przy wspólnej analityce numer kontrahenta = numer konta). Na tych kontach program śledzi, ile winien każdy odbiorca i ile trzeba zapłacić każdemu dostawcy.

Teraz plan kont jest kompletny: konta syntetyczne z typami i podłączone analityki. Wydrukuj plan kont z typami kont - to rezultat 1.

Stany z tabeli „Wybrane stany początkowe kont” wpisuje się po właściwej stronie:

• Wn (aktywa): środki trwałe, kasa, rachunek bieżący, towary,
• Ma (pasywa i korekta aktywów): umorzenie środków trwałych, kredyt, kapitał zakładowy i zapasowy.

Kontrola: obie strony sumują się do 1 044 000,00 zł - bilans otwarcia musi się bilansować, inaczej program go nie zatwierdzi.

W definicji sprawozdania każdej pozycji przypisuje się konto i stronę obrotów:

• przychody obrotami Ma: 730 → A.II, 760 → G, 750 → J,
• koszty obrotami Wn: 731 → B.II, 503 → D. Koszty sprzedaży (tak każe arkusz: koszty handlowe to koszty sprzedaży), 761 → H, 751 → K, 870 → M.

Obroty, nie salda - na koniec roku konta wynikowe są zamykane na 860 i ich saldo wynosi zero, a obroty zostają. Pozycje A, B, C, F, I, L i O program liczy sam ze wzorów.

Faktura od MAT-BIURO dokumentuje zakup towarów na przelew. Towary w drodze ewidencjonuje się najpierw na koncie 301 Rozliczenie zakupu towarów (cena zakupu netto), VAT z faktury zakupu to VAT naliczony (223), a całą kwotę brutto hurtownia jest winna dostawcy (210-1).

Dekret dowodu Faktura 125/2026 z 06.05.2026 (treść: „Zakup towarów”):

• Wn 301 Rozliczenie zakupu towarów: 20 700,00 zł - wartość netto zakupionych towarów
• Wn 223 VAT naliczony: 4 761,00 zł - VAT naliczony 23%
• Ma 210-1 Rozrachunki z dostawcami - MAT-BIURO: 25 461,00 zł - zobowiązanie wobec dostawcy MAT-BIURO (brutto)

Dowód Pz potwierdza, że towary z faktury 125/2026 trafiły do magazynu. Ewidencja jest w cenie zakupu, więc wartość Pz (20 700,00 zł) równa się wartości netto faktury, a konto 301 po tym dekrecie nie ma salda - zakup jest rozliczony.

Dekret dowodu Pz 1/05/2026 z 06.05.2026 (treść: „Przyjęcie towarów do magazynu”):

• Wn 330 Towary / Ma 301 Rozliczenie zakupu towarów: 20 700,00 zł - towary w cenie zakupu

Faktura 1/05/2026 dla EWITA to sprzedaż towarów z płatnością przelewem: przychód netto (3 × 1 500,00 + 120 × 175,00 + 100 × 96,00 = 35 100,00 zł) na 730, VAT należny 23% na 224, a należność brutto od odbiorcy na jego koncie analitycznym 200-2.

Dekret dowodu Faktura 1/05/2026 z 18.05.2026 (treść: „Sprzedaż towarów”):

• Wn 200-2 Rozrachunki z odbiorcami - EWITA: 43 173,00 zł - należność od odbiorcy EWITA (brutto)
• Ma 730 Przychody ze sprzedaży towarów: 35 100,00 zł - przychód netto ze sprzedaży towarów
• Ma 224 VAT należny: 8 073,00 zł - VAT należny 23%

Dowód Wz wycenia wydane towary w cenie zakupu (1 100,00, 123,00 i 56,00 zł za sztukę), a nie w cenie sprzedaży z faktury: 3 × 1 100,00 + 120 × 123,00 + 100 × 56,00 = 23 660,00 zł. Ten koszt trafia na 731 - różnica między 730 a 731 to marża na sprzedanych towarach.

Dekret dowodu Wz 1/05/2026 z 18.05.2026 (treść: „Wydanie sprzedanych towarów z magazynu”):

• Wn 731 Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu / Ma 330 Towary: 23 660,00 zł - wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu

Usługa serwisowania kserokopiarki zapłacona gotówką: koszt netto to 503 Koszty handlowe (koszty ewidencjonuje się w zespole 5, a hurtownia nie ma osobnego konta kosztów zarządu), VAT 276,00 zł jest naliczony i podlega odliczeniu, a pieniądze wychodzą z kasy (100) - konto dostawcy nie jest potrzebne.

Dekret dowodu Faktura 345/2026 z 20.05.2026 (treść: „Zakup usługi serwisowania kserokopiarki”):

• Wn 503 Koszty handlowe: 1 200,00 zł - koszt handlowy (netto)
• Wn 223 VAT naliczony: 276,00 zł - VAT naliczony 23%
• Ma 100 Kasa: 1 476,00 zł - zapłata gotówką

Nota obciążeniowa nalicza karę umowną dostawcy MAT-BIURO za spóźnioną dostawę. Arkusz mówi wprost: przed zapłatą kara trafia na 760 Pozostałe przychody operacyjne. Drugą stronę ujmuje się na koncie rozrachunków z tym kontrahentem - MAT-BIURO jest dostawcą, więc na 210-1 (klucz przyjmuje 210-X albo 210). Kara nie podlega VAT - nota nie jest fakturą.

Dekret dowodu Nota obciążeniowa 1/05/2026 z 21.05.2026 (treść: „Naliczenie kary umownej”):

• Wn 210-1 Rozrachunki z dostawcami - MAT-BIURO / Ma 760 Pozostałe przychody operacyjne: 520,00 zł

Pierwsza pozycja wyciągu nr 10/2026: hurtownia spłaciła fakturę 125/2026. Zobowiązanie wobec MAT-BIURO maleje (Wn 210-1), pieniądze ubywają z rachunku (Ma 131). Wszystkie pozycje wyciągu księguje się z datą wyciągu 31.05.2026.

Dekret dowodu WB 10/2026 z 31.05.2026 (treść: „Spłata zobowiązania wobec MAT-BIURO”):

• Wn 210-1 Rozrachunki z dostawcami - MAT-BIURO / Ma 131 Rachunek bieżący: 25 461,00 zł

Bank potrącił odsetki od kredytu krótkoterminowego - to koszt finansowania, więc 751 Koszty finansowe. Kredyt (134) się nie zmienia: to odsetki, a nie rata.

Dekret dowodu WB 10/2026 z 31.05.2026 (treść: „Potrącono odsetki od kredytu bankowego”):

• Wn 751 Koszty finansowe / Ma 131 Rachunek bieżący: 200,00 zł

MAT-BIURO zapłaciło karę z noty: wpływ na rachunek (Wn 131) i rozliczenie konta kontrahenta (Ma 210-1). Po tym dekrecie konto 210-1 ma saldo zero, a saldo rachunku bieżącego zgadza się z saldem końcowym wyciągu: 29 859,00 zł.

Dekret dowodu WB 10/2026 z 31.05.2026 (treść: „Wpływ należności z tytułu noty obciążeniowej”):

• Wn 131 Rachunek bieżący / Ma 210-1 Rozrachunki z dostawcami - MAT-BIURO: 520,00 zł

Polecenie księgowania sporządza się w programie jako dowód wewnętrzny z datą 31.05.2026. PK 1 zamyka konta VAT, jak każe uwaga w arkuszu: saldo 223 VAT naliczony (5 037,00 zł = 4 761,00 z faktury towarów + 276,00 z faktury usługi) przenosi się na stronę Wn konta 225.

Saldo 224 VAT należny (8 073,00 zł z faktury sprzedaży) przenosi się na stronę Ma konta 225. Saldo Ma konta 225 to teraz 3 036,00 zł - VAT do wpłaty do urzędu skarbowego za maj (ta sama kwota będzie w poz. 51 JPK_V7M). Zaksięguj PK 1 i wydrukuj.

Wszystkie koszty są kosztami uzyskania przychodu, a przychody - przychodami podatkowymi, więc dochód = przychody - koszty z kont wynikowych (bez 870):

• przychody: 730 sprzedaż 35 100,00 + 760 kara umowna 520,00 = 35 620,00 zł,
• koszty: 731 23 660,00 + 503 1 200,00 + 751 200,00 = 25 060,00 zł,
• dochód: 35 620,00 - 25 060,00 = 10 560,00 zł,
• podatek 19%: 10 560,00 × 19% = 2 006,40 zł → po zaokrągleniu do pełnych złotych 2 006,00 zł.

W podglądzie wydruk obrotów kont wynikowych - z niego najprościej zebrać kwoty (stan po PK 1, przed PK 2 i PK 3).

PK 2 nalicza podatek dochodowy: koszt podatku na 870 Podatek dochodowy (Wn), zobowiązanie wobec urzędu skarbowego na 220 Rozrachunki z budżetami (Ma). Data dowodu 31.05.2026.

Kwota dekretu to podatek z poprzedniego kroku: 2 006,00 zł. Zaksięguj PK 2 i wydrukuj.

PK 3 zamyka konta wynikowe na 860 Wynik finansowy: salda kont kosztów przenosi się na stronę Wn 860 (Wn 860 / Ma konto kosztów), salda przychodów - na stronę Ma (Wn konto przychodów / Ma 860).

Pierwszy dekret: koszty handlowe 503 - 1 200,00 zł.

Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu (731): 23 660,00 zł.

Koszty finansowe (751), czyli odsetki od kredytu: 200,00 zł.

Podatek dochodowy (870) z PK 2: 2 006,00 zł. Po tym dekrecie strona Wn konta 860 zawiera wszystkie obciążenia wyniku - dlatego 860 pokaże wynik netto, a nie brutto.

Przychody ze sprzedaży towarów (730): 35 100,00 zł na stronę Ma 860.

Pozostałe przychody operacyjne (760), czyli kara umowna: 520,00 zł.

Wynik: Ma 860 = 35 100,00 + 520,00 = 35 620,00 zł, Wn 860 = 1 200,00 + 23 660,00 + 200,00 + 2 006,00 = 27 066,00 zł, saldo Ma 8 554,00 zł zysku netto. Zaksięguj PK 3 i wydrukuj trzy dowody PK - to rezultat 2.

Po zaksięgowaniu dowodów PK dziennik zawiera 12 zapisów (pozycje wyciągu bankowego są osobnymi zapisami), a obroty Wn i Ma są równe: 218 973,00 zł.

Klucz ocenia osobno dekret każdego dowodu (kryteria przypisane do kroków księgowania) i jedno kryterium za treści operacji - każdy zapis ma treść oddającą sens operacji: zakup towarów, przyjęcie towarów do magazynu, sprzedaż towarów, wydanie sprzedanych towarów, zakup usługi serwisowania kserokopiarki, naliczenie kary umownej, spłata zobowiązania, potrącone odsetki od kredytu, wpływ należności z tytułu noty obciążeniowej.

Pozycja A.II to obroty Ma konta 730: 35 100,00 zł. Hurtownia nie produkuje, więc A.I (produkty) jest pusta.

A = A.I + A.II = 0,00 + 35 100,00 = 35 100,00 zł.

B.II to obroty Wn konta 731: 23 660,00 zł (wartość z Wz). B = B.II.

Zysk brutto ze sprzedaży C = A - B = 11 440,00 zł. D. Koszty sprzedaży - obroty Wn konta 503: 1 200,00 zł (arkusz każe przypisać koszty handlowe do pozycji D).

E. Koszty ogólnego zarządu - 0,00 zł, F. Zysk ze sprzedaży = C - D - E = 10 240,00 zł. G. Pozostałe przychody operacyjne (kara umowna, konto 760): 520,00 zł.

H - 0,00 zł, I. Zysk z działalności operacyjnej = F + G - H = 10 760,00 zł, J - 0,00 zł. K. Koszty finansowe (odsetki od kredytu, konto 751): 200,00 zł.

L. Zysk brutto = I + J - K = 10 560,00 zł (to dochód z obliczenia podatku). M. Podatek dochodowy (obroty Wn 870): 2 006,00 zł. O. Zysk netto = L - M - N = 8 554,00 zł - tyle, ile saldo Ma konta 860. Wydrukuj rachunek - to rezultat 4.

Deklarację program generuje z rejestrów VAT (faktury zaksięgowane bez KSeF, jak każe arkusz). Poz. 1: NIP 8872524557 z danych firmy.

Okres rozliczenia: miesiąc 5, rok 2026 (metoda miesięczna).

Urząd: Drugi Urząd Skarbowy w Katowicach (kod 2417) - z danych firmy.

Cel: złożenie deklaracji (pierwsza wersja, nie korekta).

Podatnik niebędący osobą fizyczną - wpisuje się pełną nazwę: Hurtownia e-BIURO sp. z o.o.

Sprzedaż ze stawką 23% - podstawa 35 100 zł (pełne złote). Ta sama kwota jest łączną podstawą w poz. 37.

Podatek należny: 8 073 zł - tyle, ile obroty Ma konta 224.

Nabycia inne niż środki trwałe: towary 20 700 + usługa serwisu 1 200 = 21 900 zł.

Podatek naliczony: 4 761 + 276 = 5 037 zł - przy proporcji 100% odlicza się całość (poz. 48).

Do wpłaty: 8 073 - 5 037 = 3 036 zł - tyle, ile saldo Ma konta 225 po PK 1. Nadwyżki naliczonego nie ma (poz. 53 = 0). Wydrukuj deklarację - to rezultat 5.

Wzór z arkusza: rentowność netto aktywów = zysk netto : aktywa ogółem. Aktywów ogółem tabela nie podaje wprost - to suma aktywów trwałych i obrotowych: 435 000,00 + 469 000,00 = 904 000,00 zł. Wynik: 0,08 (klucz uznaje też 8%).

Aktywa ogółem 2025: 452 000,00 + 598 000,00 = 1 050 000,00 zł; 115 500,00 : 1 050 000,00 = 0,11.

Interpretacja mówi, co znaczy liczba: na każdą złotówkę aktywów przypadało 8 gr zysku netto.

W 2025 r. - 11 gr zysku netto z każdej złotówki aktywów.

Ocena ma trzy elementy: kierunek i wielkość zmiany (wzrost o 0,03), ocenę (zjawisko pozytywne) i uzasadnienie (każda złotówka aktywów daje 3 gr więcej zysku). Wzrósł zysk netto (o 43 180,00 zł), a aktywa rosły wolniej.

Na stanowisku zostaje arkusz z wpisami ręcznymi i wydruki z programu finansowo-księgowego:

• plan kont z typami kont,
• dowody PK 1, PK 2 i PK 3 z 31.05.2026,
• dziennik księgowań pełny za maj 2026 r.,
• rachunek zysków i strat (wariant kalkulacyjny),
• JPK_V7M - część deklaracyjna.

Przed oddaniem warto sprawdzić, czy na każdym wydruku pod nazwą jednostki jest numer PESEL (tu: Bartosz Bryniarski) i czy wydruki dotyczą właściwego okresu. Na ostatniej stronie arkusza wpisuje się liczbę kartek czystopisu i brudnopisu - tu 6 wydruków (liczba kartek zależy od programu i drukarki).

Kontrola krzyżowa przed wydrukiem: zysk netto w RZiS (8 554,00 zł) = saldo Ma konta 860, podatek w RZiS = kwota PK 2, VAT do wpłaty w JPK (3 036 zł) = saldo konta 225.