Przejdź do głównej treści
ELE.04-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 17 kroków · ok. 33 min · 41 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Przegląd instalacji klimatyzacji

Firma ABC KLIMA wykonuje roczny przegląd instalacji klimatyzacji pomieszczenia technologicznego (23 × 12 × 3,5 m) z krzyżowym wymiennikiem odzysku ciepła, nagrzewnicami, chłodnicą, nawilżaczem parowym i dwustopniową filtracją. Trzeba nazwać procesy obróbki powietrza zaznaczone na wykresie Molliera, odczytać z niego parametry powietrza i policzyć strumienie, krotność wymian, moce wymienników i ilości wody, wpisać zalecenia na podstawie sygnałów presostatów, ocenić spełnienie wymagań i wypełnić protokół.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie odczyty, wyniki obliczeń i oceny do tabel, wykresów i protokołu wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.

Odczyty z wykresu Molliera. Rysunek 2 jest obrazem rastrowym z naniesionymi punktami. W skrypcie położenie kółek zostało wykryte w obrazie i przeliczone na temperaturę i zawartość wilgoci (zgodność z opisami przy punktach: -20 °C, -5 °C, 21,5 °C, 17,5 °C, -18 i -4 kJ/kg), a entalpie i wilgotności względne sprawdzone wzorami psychrometrycznymi, z których zbudowany jest wykres. Arkusz każe wpisać odczyty z dokładnością do 0,1, ale siatka wykresu pozwala czytać entalpię co około 0,5-1 kJ/kg - klucz przy ocenianych wierszach dopuszcza ±1.

Obliczenia są w tabeli 9 arkusza. Wyniki pośrednie są zaokrąglane do 0,01 i to zaokrąglone wartości idą dalej (np. moc wymienników liczona dla ṁ = 1,63 kg/s, jak każe tabela 6).

Data egzaminu. Protokół wymaga daty egzaminu, której arkusz nie podaje - wpisany jest pierwszy dzień części praktycznej w modelu „d” sesji czerwcowej 2025 (02.06.2025) według harmonogramu CKE.

To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania tabel jest dowolna, liczy się zapis w ocenianych polach.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 41 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 31 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. Klucz ocenia tylko 10 z 44 wierszy tabeli 6, ale pozostałe są potrzebne do obliczeń w kolejnych wierszach.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Tabela 5. Procesy i punkty na wykresie Molliera

    Kroki 1-3 · po tym etapie masz 10 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Zima: odcinki A-B, B-C, C-W

    Kryteria: , ,

    R.1.1 Lp. 1: odzysk ciepła

    R.1.2 Lp. 2: ogrzewanie

    R.1.3 Lp. 3: nawilżanie parowe

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie wykresu Molliera z rysunku 2 wpisz do tabeli 5 odpowiednie nazwy procesów obróbki cieplno-wilgotnościowej powietrza nawiewanego do pomieszczenia.

    Zimą powietrze zewnętrzne (A, -20 °C) najpierw ogrzewa się w krzyżowym wymienniku - odzysk ciepła do B (-5 °C, czujnik T1 w tabeli 4). Potem nagrzewnica wstępna podnosi temperaturę przy stałej zawartości wilgoci (pionowy odcinek B-C): ogrzewanie nagrzewnicą wstępną. C-W to prawie pozioma linia w prawo - rośnie zawartość wilgoci, temperatura prawie stała: nawilżanie parowe. Nazwy z listy pod tabelą.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Lato: odcinki D-E, E-F, F-W

    Kryteria: , ,

    R.1.4 Lp. 4: chłodzenie

    R.1.5 Lp. 5: wykraplanie wilgoci

    R.1.6 Lp. 6: ogrzewanie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie wykresu Molliera z rysunku 2 wpisz do tabeli 5 odpowiednie nazwy procesów obróbki cieplno-wilgotnościowej powietrza nawiewanego do pomieszczenia.

    Latem D-E to pionowy odcinek w dół do krzywej nasycenia - chłodzenie przy stałej zawartości wilgoci. E-F biegnie po krzywej nasycenia w stronę mniejszej zawartości wilgoci - wykraplanie wilgoci (osuszanie na chłodnicy). F-W to ogrzanie osuszonego powietrza do temperatury nawiewu: ogrzewanie nagrzewnicą wtórną.

    Typowe błędy

    Wpisanie „chłodzenie” dla E-F - na tym odcinku zmienia się zawartość wilgoci, więc to wykraplanie.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Punkty A, W, D, E

    Kryteria: , , ,

    R.1.7 Lp. 7: parametry powietrza zewnętrznego zimą

    R.1.8 Lp. 8: parametry powietrza w pomieszczeniu

    R.1.9 Lp. 9: parametry powietrza zewnętrznego latem

    R.1.10 Lp. 10: punkt rosy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie wykresu Molliera z rysunku 2 wpisz do tabeli 5 odpowiednie nazwy procesów obróbki cieplno-wilgotnościowej powietrza nawiewanego do pomieszczenia.

    A - początek procesów zimowych: parametry powietrza zewnętrznego zimą. W - wspólny koniec obu ciągów: parametry powietrza w pomieszczeniu. D - parametry powietrza zewnętrznego latem. E - punkt na krzywej nasycenia (φ = 100%) przy zawartości wilgoci powietrza zewnętrznego: punkt rosy.

    Dokument po tym kroku

  4. Etap 2: Tabela 6. Odczyty z wykresu

    Kroki 4-7 · po tym etapie masz 15 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Lato: punkt D

    Kryteria: , , ,

    R.2.1 Lp.1: 30,0; dopuszcza się zapis 30 ±1

    R.2.2 Lp.2: 50,0; dopuszcza się zapis 50

    R.2.3 Lp.3: 13,0; dopuszcza się zapis 13

    R.2.4 Lp.6: 64,0; dopuszcza się zapis 64 ±1

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz do tabeli 6 odczytane i obliczone wartości. W celu odczytów skorzystaj z wykresu Molliera, a do obliczeń wykorzystaj tabelę 9 Wzory.

    D leży na izotermie 30 °C, na pionowej linii x = 13 g/kg i na krzywej φ = 0,5: 30,0 °C, 50,0%, 13,0 g/kg. Izentalpa przez D: 63,0 kJ/kg (wzór: 1,005·30 + 13·(2501 + 1,86·30)/1000 = 63,4; klucz: 64 ±1).

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Lato: za chłodnicą i punkt rosy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz do tabeli 6 odczytane i obliczone wartości. W celu odczytów skorzystaj z wykresu Molliera, a do obliczeń wykorzystaj tabelę 9 Wzory.

    Za chłodnicą (punkt F) powietrze jest na krzywej nasycenia: 100,0%. Punkt rosy E jest opisany na wykresie: 17,5 °C. Izentalpa przez F (koniec chłodzenia mokrego, ok. 10,5 °C i 8 g/kg): 31,0 kJ/kg. Tych wierszy klucz nie ocenia, ale entalpia F jest potrzebna do mocy chłodnicy i nagrzewnicy wtórnej.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Pomieszczenie: punkt W

    Kryteria:

    R.2.5 Lp.8: 22,0; dopuszcza się zapis 22 ±1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz do tabeli 6 odczytane i obliczone wartości. W celu odczytów skorzystaj z wykresu Molliera, a do obliczeń wykorzystaj tabelę 9 Wzory.

    W: 22,0 °C (klucz: 22 ±1), 8,0 g/kg, wilgotność między liniami 0,4 i 0,5, bliżej 0,5: 49,0%, entalpia 42,5 kJ/kg.

    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Zima: punkty A, B, C

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz do tabeli 6 odczytane i obliczone wartości. W celu odczytów skorzystaj z wykresu Molliera, a do obliczeń wykorzystaj tabelę 9 Wzory.

    A: -20,0 °C, x = 0,6 g/kg (opis przy osi), tuż pod krzywą nasycenia - wilgotność ok. 95,0%, entalpia opisana na wykresie: -18,0 kJ/kg. Początek ogrzewania (B, koniec odzysku ciepła): -4,0 kJ/kg (opis „-4” z linią odniesienia). Koniec ogrzewania (C): 21,5 °C i 23,0 kJ/kg; zawartość wilgoci za nagrzewnicą wstępną bez zmian 0,6, za nawilżaczem - jak w pomieszczeniu 8,0 g/kg.

    Dokument po tym kroku

  8. Etap 3: Tabela 6. Obliczenia

    Kroki 8-11 · po tym etapie masz 20 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Kubatura i powierzchnie kratek

    Kryteria: ,

    R.2.6 Lp.21: 966,00; dopuszcza się zapis 966

    R.2.7 Lp.22: 0,40; dopuszcza się zapis 0,4

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz do tabeli 6 odczytane i obliczone wartości. W celu odczytów skorzystaj z wykresu Molliera, a do obliczeń wykorzystaj tabelę 9 Wzory.

    Vp = 23,00 · 12,00 · 3,50 = 966,00 m³. Kratki nawiewne 0,8 · 0,5 = 0,40 m², wywiewne 0,7 · 0,5 = 0,35 m².

    Dokument po tym kroku

  9. Krok 9: Strumienie przez kratki

    Kryteria:

    R.2.8 Lp.28: 1584,00; dopuszcza się zapis 1584 lub wartość uwzględniająca obliczoną przez zdającego powierzchnię przekroju kratki K1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz do tabeli 6 odczytane i obliczone wartości. W celu odczytów skorzystaj z wykresu Molliera, a do obliczeń wykorzystaj tabelę 9 Wzory.

    V̇ = v · A daje m³/s, a tabela chce m³/h, więc mnoży się przez 3600: K1 = 1,1 · 0,40 · 3600 = 1 584,00, K2 = 1,2 · 0,40 · 3600 = 1 728,00, K3 = 1 584,00, W1 = 1,25 · 0,35 · 3600 = 1 575,00, W2 = 1,3 · 0,35 · 3600 = 1 638,00, W3 = 1 575,00 m³/h.

    Typowe błędy

    Pozostawienie wyniku w m³/s (0,44) w kolumnie opisanej m³/h.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Sumy, strumień masowy i krotność wymian

    Kryteria: ,

    R.2.9 Lp.37: 1,63 lub wartość wynikająca z przeliczenia masowego godzinowego natężenia przepływu powietrza nawiewanego

    R.2.10 Lp.38: wartość pomiędzy 5,00 a 5,10 lub wartość wynikająca z ilorazu całkowitego objętościowego natężenia przepływu powietrza nawiewanego i kubatury pomieszczenia

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz do tabeli 6 odczytane i obliczone wartości. W celu odczytów skorzystaj z wykresu Molliera, a do obliczeń wykorzystaj tabelę 9 Wzory.

    Nawiew: 4 896,00, wywiew: 4 788,00 m³/h - nawiewu jest więcej, stąd nadciśnienie w pomieszczeniu. ṁh = 4 896,00 · 1,2 = 5 875,20 kg/h, ṁ = 5 875,20 / 3600 = 1,63 kg/s, k = 4 896,00 / 966 = 5,07 h⁻¹.

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Sprawność odzysku, moce i ilości wody

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz do tabeli 6 odczytane i obliczone wartości. W celu odczytów skorzystaj z wykresu Molliera, a do obliczeń wykorzystaj tabelę 9 Wzory.

    η = (-5 - (-20)) / (22 - (-20)) · 100 = 35,71% (t2 = -5 °C z czujnika T1). Moce dla ṁ = 1,63 kg/s: chłodnica 1,63 · (63,0 - 31,0) = 52,16 kW (wartość bezwzględna - powietrze oddaje ciepło), nagrzewnica wstępna 1,63 · (23,0 - (-4,0)) = 44,01 kW, wtórna 1,63 · (42,5 - 31,0) = 18,75 kW. Nawilżacz: 5 875,20 · (8,0 - 0,6) / 1000 = 43,48 kg/h, wykroplona woda: 5 875,20 · (13,0 - 8,0) / 1000 = 29,38 kg/h (g/kg trzeba zamienić na kg/kg). Tych wierszy klucz nie ocenia.

    Dokument po tym kroku

  12. Etap 4: Tabele 7 i 8. Zalecenia i ocena

    Kroki 12-14 · po tym etapie masz 33 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 12: Filtry i presostaty

    Kryteria: , , , ,

    R.3.1 Lp.1 nie

    R.3.2 Lp.2 nie

    R.3.3 Lp.3 tak

    R.3.4 Lp.4 tak

    R.3.5 Lp.5 nie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz do tabeli 7 zalecenia eksploatacyjne na podstawie wskazań sygnałów i stanów alarmowych z tabeli 3.

    Stan 1 to alarm. Presostaty na filtrze dokładnym i wywiewnym zgłaszają 1 - za duży spadek ciśnienia, czyli zabrudzony filtr: TAK przy wymianie filtra F7 i filtra wywiewnego G4. Presostat filtra wstępnego i oba presostaty wentylatorów pokazują 0 - NIE (presostat pokazujący stan normalny nie jest uszkodzony).

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Obroty wentylatorów i czyszczenie

    Kryteria: , ,

    R.3.6 Lp.6 nie

    R.3.7 Lp.7 nie

    R.3.8 Lp.8 nie

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz do tabeli 7 zalecenia eksploatacyjne na podstawie wskazań sygnałów i stanów alarmowych z tabeli 3.

    Wentylatory pracują poniżej pełnych obrotów (80% i 90%), a krotność wymian i nadciśnienie są w normie - zwiększanie obrotów nie jest potrzebne: NIE. Czyszczenie wymagane jest raz w roku, a ostatnie było 6 miesięcy temu: NIE.

    Dokument po tym kroku

  14. Krok 14: Ocena parametrów

    Kryteria: , , , ,

    R.4.1 Lp.1 tak lub zgodnie z odczytanymi wartościami przez zdającego

    R.4.2 Lp.2 tak lub zgodnie z odczytanymi wartościami przez zdającego

    R.4.3 Lp.3 tak

    R.4.4 Lp.4 tak lub zgodnie z obliczonymi wartościami przez zdającego

    R.4.5 Lp.5 tak

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny spełnienia wymagań dla parametrów z tabeli 2.

    Temperatura 22,0 °C (22 ±1,5) - TAK; wilgotność 49,0% (50 ±5) - TAK; zanieczyszczenia 1,2 i 1,0 mg/m³ (maks. 1,5) - TAK; krotność 5,07 h⁻¹ (min. 4) - TAK; nadciśnienie +12 Pa (10 ±5) - TAK.

    Dokument po tym kroku

  15. Etap 5: Protokół przeglądu

    Kroki 15-17 · po tym etapie masz 41 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 15: Protokół: data, firma, pomieszczenie

    Kryteria: , ,

    R.5.1 w protokole: data egzaminu

    R.5.2 nazwa firmy: ABC KLIMA

    R.5.3 nazwa pomieszczenia: technologiczne

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij protokół przeglądu instalacji klimatyzacji i pomiarów skuteczności wentylacji.

    Data egzaminu, firma z treści zadania ABC KLIMA i typ pomieszczenia: technologiczne.

    Dokument po tym kroku

  16. Krok 16: Protokół: przyrząd pomiarowy

    Kryteria: ,

    R.5.4 nazwa przyrządu pomiarowego: anemometr skrzydełkowy

    R.5.5 numer seryjny przyrządu pomiarowego: XYZ 1234

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij protokół przeglądu instalacji klimatyzacji i pomiarów skuteczności wentylacji.

    Do prędkości powietrza użyto anemometru skrzydełkowego o numerze seryjnym XYZ 1234 - oba elementy są oceniane osobno.

    Dokument po tym kroku

  17. Krok 17: Protokół: wnioski

    Kryteria: , ,

    R.5.6 w treści:" Instalacja klimatyzacji jest / nie jest* wyposażona w moduł do odzysku ciepła" skreślone "nie jest"

    R.5.7 w treści "instalacja klimatyzacji pomieszczenia spełnia / nie spełnia* wymagania wskazane z tabeli 2 " skreślone "nie spełnia" lub zgodnie z dokonaną przez zdającego oceną w tabeli 8

    R.5.8 w treści : "i jest / nie jest* dopuszczona do dalszej eksploatacji" skreślone: "nie jest" lub zgodnie z dokonaną przez zdającego oceną w tabeli 8

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij protokół przeglądu instalacji klimatyzacji i pomiarów skuteczności wentylacji.

    Instalacja ma krzyżowy wymiennik odzysku ciepła - skreśla się „nie jest”. Tabela 8 ma same TAK, więc instalacja spełnia wymagania (skreśla się „nie spełnia” i dla poprawnej formy zdania „wymagań”) i jest dopuszczona do dalszej eksploatacji - skreśla się „nie jest”.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.