Przejdź do głównej treści
ELE.06-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 24 kroki · ok. 38 min · 42 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Protokoły pomiarów instalacji budowlanej

Teren budowy zasilany jest napięciem 230/400 V, 50 Hz z rozdzielnicy budowlanej RB1 z dwoma wyłącznikami różnicowoprądowymi (P304 i P302) i siedmioma obwodami zabezpieczonymi wyłącznikami nadprądowymi CLS6 o charakterystyce C. Na podstawie schematu, fragmentu katalogu aparatów, charakterystyk wyłączników i tabel z wynikami pomiarów trzeba wypełnić cztery protokoły (skuteczność ochrony z zabezpieczeniami nadprądowymi, dwa protokoły wyłączników różnicowoprądowych, rezystancja izolacji) i opis przygotowania pomiaru izolacji.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie dane, obliczenia, wyniki i oceny do tabel i protokołów wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z treści zadania i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów albo przedział wartości, w kroku jest to zaznaczone.

Kryteria oceny. Skuteczność samoczynnego wyłączenia: ZZ pom ≤ ZZ dop, gdzie ZZ dop = U0 / Ia, a Ia = k · IN; dla charakterystyki C k = 10 (prawy bok pasma C na rysunku 2). Wyłącznik różnicowoprądowy typu AC jest sprawny, gdy zadziała przy prądzie od 50% do 100% IΔN, a skuteczność ochrony wymaga UB ≤ UL. Rezystancja izolacji obwodów do 500 V: napięcie pomiarowe 500 V i co najmniej 1 MΩ (tabela 5). Pola, dla których arkusz nie podaje danych (napięcie pomierzone Up, daty protokołów), zostają puste - klucz ich nie ocenia.

Bezpieczeństwo. To materiał do nauki do egzaminu, a nie instrukcja wykonywania prac. Prace eksploatacyjne, pomiary i przełączenia przy urządzeniach i sieciach elektroenergetycznych wolno wykonywać wyłącznie osobom z odpowiednimi uprawnieniami (świadectwo kwalifikacyjne), na polecenie i z zachowaniem procedur bezpiecznej pracy.

To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania jest dowolna, a orzeczenia i uwagi można sformułować inaczej - klucz dopuszcza równoważne sformułowania.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 42 kryteria w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 32 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. Protokoły Nr 1, 2 i 3 dają po 10 punktów, protokół Nr 4 - 8, opis pomiarów - 4.

  1. Etap 1: Protokół Nr 1. Zabezpieczenia nadprądowe

    Kroki 1-9 · po tym etapie masz 10 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Protokół Nr 1: układ sieci i czas wyłączenia

    Kryteria:

    R.1.1 Protokół Nr 1: TN-S

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej instalacji elektrycznej terenu budowy zasilanej napięciem trójfazowym 230/400 V, 50 Hz z rozdzielnicy budowlanej RB1.

    Na rysunku 1 przewód neutralny N i ochronny PE biegną osobno w całej rozdzielnicy - to układ TN-S (podkreśla się ten zapis). Przy UL = 25 V tabela 1 daje dla układu TN najdłuższy czas wyłączenia 0,2 s. Rozpoznanie układu po osobnych przewodach N i PE to wiedza ogólna.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Obwód 1X1: gniazdo 400 V/63 A

    Kryteria:

    R.1.2 Protokół Nr 1, w wierszu 1 tabeli pomiarowej: gniazdo lub 400 V/63 A lub C50

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej instalacji elektrycznej terenu budowy zasilanej napięciem trójfazowym 230/400 V, 50 Hz z rozdzielnicy budowlanej RB1.

    Obwód 1X1 to gniazdo 400 V/63 A zabezpieczone wyłącznikiem CLS6-C50. Ia = k · IN = 10 · 50 = 500 A, ZZ dop = 230 / 500 = 0,46 Ω. Zmierzone 0,57 Ω (tabela 3) jest większe - ocena NIE.

    Typowe błędy

    Odczyt krotności z lewego boku pasma (5) - arkusz każe brać prawy bok, bo tylko on gwarantuje zadziałanie.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Obwód 2X1: gniazdo 400 V/32 A

    Kryteria:

    R.1.3 Protokół Nr 1, w wierszu 2 tabeli pomiarowej: gniazdo lub 400 V/32 A lub C32

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej instalacji elektrycznej terenu budowy zasilanej napięciem trójfazowym 230/400 V, 50 Hz z rozdzielnicy budowlanej RB1.

    CLS6-C32: Ia = 10 · 32 = 320 A, ZZ dop = 230 / 320 = 0,72 Ω ≥ 0,58 Ω - TAK.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Obwody 3X1 i 4X1: gniazda 230 V/16 A

    Kryteria: ,

    R.1.4 Protokół Nr 1, w wierszu 3 tabeli pomiarowej: gniazdo lub 230 V/16 A lub C16

    R.1.5 Protokół Nr 1, w wierszu 4 tabeli pomiarowej: gniazdo lub 230 V/16 A lub C16

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej instalacji elektrycznej terenu budowy zasilanej napięciem trójfazowym 230/400 V, 50 Hz z rozdzielnicy budowlanej RB1.

    Oba gniazda 2x2P+PE 230 V/16 A mają wyłączniki C16: Ia = 160 A, ZZ dop = 1,44 Ω, zmierzone 0,60 i 0,61 Ω - w obu TAK.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Obwód 1X2: pompa głębinowa

    Kryteria:

    R.1.6 Protokół Nr 1, w wierszu 5 tabeli pomiarowej: pompa głębinowa lub C16

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej instalacji elektrycznej terenu budowy zasilanej napięciem trójfazowym 230/400 V, 50 Hz z rozdzielnicy budowlanej RB1.

    Zaciski X2 nr 1 zasilają pompę głębinową przez C16: ZZ dop = 1,44 Ω ≥ 0,57 Ω - TAK.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Obwód 2X2: pomieszczenie socjalne

    Kryteria:

    R.1.7 Protokół Nr 1, w wierszu 6 tabeli pomiarowej: pomieszczenie socjalne lub C32

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej instalacji elektrycznej terenu budowy zasilanej napięciem trójfazowym 230/400 V, 50 Hz z rozdzielnicy budowlanej RB1.

    Pomieszczenie socjalne - wyłącznik C32: ZZ dop = 0,72 Ω ≥ 0,58 Ω - TAK.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Obwód 3X2: oświetlenie

    Kryteria:

    R.1.8 Protokół Nr 1, w wierszu 7 tabeli pomiarowej: oświetlenie lub C6

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej instalacji elektrycznej terenu budowy zasilanej napięciem trójfazowym 230/400 V, 50 Hz z rozdzielnicy budowlanej RB1.

    Oświetlenie za wyłącznikiem CLS6-C6/1+N: Ia = 10 · 6 = 60 A, ZZ dop = 230 / 60 = 3,83 Ω ≥ 0,60 Ω - TAK.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Protokół Nr 1: przyrząd pomiarowy

    Kryteria:

    R.1.9 Protokół Nr 1: miernik impedancji pętli zwarcia; Sonel; MZC-20E; 222

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej instalacji elektrycznej terenu budowy zasilanej napięciem trójfazowym 230/400 V, 50 Hz z rozdzielnicy budowlanej RB1.

    Impedancję pętli mierzy miernik impedancji pętli zwarcia - z tabeli 6: producent Sonel, typ MZC-20E, nr fabryczny 222.

    Typowe błędy

    Wpisanie miernika rezystancji izolacji albo zabezpieczeń różnicowoprądowych - każdy protokół ma swój przyrząd.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Protokół Nr 1: uwagi i orzeczenie

    Kryteria:

    R.1.10 Protokół Nr 1: informację o niespełnieniu wymagań ochrony przeciwporażeniowej dla obwodu 1X1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej instalacji elektrycznej terenu budowy zasilanej napięciem trójfazowym 230/400 V, 50 Hz z rozdzielnicy budowlanej RB1.

    W orzeczeniu musi paść informacja, że obwód 1X1 nie spełnia wymagań ochrony przeciwporażeniowej - to jedyny obwód z oceną NIE. W uwagach warto zapisać, z czego to wynika.

    Dokument po tym kroku
  10. Etap 2: Protokół Nr 2. Wyłącznik różnicowoprądowy P304

    Kroki 10-14 · po tym etapie masz 20 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 10: P304: układ sieci, rodzaj wyłącznika, zasilane obwody

    Kryteria: , ,

    R.2.1 Protokół Nr 2: TN-S

    R.2.2 Protokół Nr 2: zwykły

    R.2.3 Protokół Nr 2: 1X2, 2X2, 1X1, 2X1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń i instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicowoprądowymi.

    Układ sieci jak w protokole Nr 1 - TN-S. W katalogu P304 63-30-AC DX jest wyłącznikiem zwykłym (selektywne mają w oznaczeniu „S”, np. 63-300-AS). Z rysunku 1: za wyłącznikiem P304 są obwody 1X2, 2X2, 1X1, 2X1.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: P304: prądy znamionowe i pomierzone

    Kryteria: , ,

    R.2.4 Protokół Nr 2: IN: 63 A

    R.2.5 Protokół Nr 2: IΔN: 30 mA

    R.2.6 Protokół Nr 2: IΔ pom: 28 mA

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń i instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicowoprądowymi.

    Z rysunku 1 (P304 63/30mA): IN = 63 A, IΔN = 30 mA. Z tabeli 4: IΔ pom = 28 mA, pomierzony czas 30 ms. Wymagany czas wpisany z tabeli 1 (0,2 s dla UL = 25 V) - tego pola klucz nie ocenia. Napięcia pomierzonego Up arkusz nie podaje, więc zostaje puste.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: P304: ogólny wynik badania

    Kryteria:

    R.2.7 Protokół Nr 2: pozytywny

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń i instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicowoprądowymi.

    Dla typu AC prąd zadziałania musi mieścić się w 50-100% IΔN, czyli 15-30 mA. 28 mA mieści się w tym przedziale - wynik pozytywny. Wynik próby przyciskiem TEST („pozytywny”) jest już podkreślony w druku arkusza - podkreśla się tylko ogólny wynik.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: P304: tabela wyników i orzeczenie

    Kryteria: ,

    R.2.8 Protokół Nr 2: P304; wyłącznik różnicowoprądowy; 10; 0,5

    R.2.9 Protokół Nr 2: TAK; informację o spełnieniu wymagań ochrony przeciwporażeniowej

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń i instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicowoprądowymi.

    W tabeli: symbol P304, wyłącznik różnicowoprądowy, UB = 10 V, RE = 0,5 Ω (tabela 4). UB = 10 V ≤ UL = 25 V, więc w kolumnie skuteczności TAK. Orzeczenie: ochrona jest skuteczna.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: P304: przyrząd pomiarowy

    Kryteria:

    R.2.10 Protokół Nr 2: miernik zabezpieczeń różnicowoprądowych; Sonel; MRP-200; 111

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń i instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicowoprądowymi.

    Wyłącznik różnicowoprądowy bada się miernikiem zabezpieczeń różnicowoprądowych: Sonel, MRP-200, nr fabryczny 111 (tabela 6).

    Dokument po tym kroku
  15. Etap 3: Protokół Nr 3. Wyłącznik różnicowoprądowy P302

    Kroki 15-19 · po tym etapie masz 30 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 15: P302: układ sieci, rodzaj wyłącznika, zasilane obwody

    Kryteria: , ,

    R.3.1 Protokół Nr 3: TN-S

    R.3.2 Protokół Nr 3: zwykły

    R.3.3 Protokół Nr 3: 3X1, 4X1, 3X2

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń i instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicowoprądowymi.

    Układ sieci jak w protokole Nr 1 - TN-S. W katalogu P302 25-30-AC DX jest wyłącznikiem zwykłym (selektywne mają w oznaczeniu „S”, np. 63-300-AS). Z rysunku 1: za wyłącznikiem P302 są obwody 3X1, 4X1, 3X2.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: P302: prądy znamionowe i pomierzone

    Kryteria: , ,

    R.3.4 Protokół Nr 3: IN: 25 A

    R.3.5 Protokół Nr 3: IΔN: 30 mA

    R.3.6 Protokół Nr 3: IΔ pom: 12 mA

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń i instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicowoprądowymi.

    Z rysunku 1 (P302 25/30mA): IN = 25 A, IΔN = 30 mA. Z tabeli 4: IΔ pom = 12 mA, pomierzony czas 40 ms. Wymagany czas wpisany z tabeli 1 (0,2 s dla UL = 25 V) - tego pola klucz nie ocenia. Napięcia pomierzonego Up arkusz nie podaje, więc zostaje puste.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: P302: ogólny wynik badania

    Kryteria:

    R.3.7 Protokół Nr 3: negatywny

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń i instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicowoprądowymi.

    Dla typu AC prąd zadziałania musi mieścić się w 50-100% IΔN, czyli 15-30 mA. 12 mA jest poniżej 15 mA - wyłącznik jest za czuły (zbędne wyłączenia), wynik negatywny. Wynik próby przyciskiem TEST („pozytywny”) jest już podkreślony w druku arkusza - podkreśla się tylko ogólny wynik.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: P302: tabela wyników i orzeczenie

    Kryteria: ,

    R.3.8 Protokół Nr 3: P302; wyłącznik różnicowoprądowy; 10; 0,5

    R.3.9 Protokół Nr 3: TAK; informację o konieczności wymiany wyłącznika

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń i instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicowoprądowymi.

    W tabeli: symbol P302, wyłącznik różnicowoprądowy, UB = 10 V, RE = 0,5 Ω (tabela 4). UB = 10 V ≤ UL = 25 V, więc w kolumnie skuteczności TAK. Orzeczenie mimo to wskazuje, że wyłącznik trzeba wymienić, bo prąd zadziałania jest poza przedziałem.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: P302: przyrząd pomiarowy

    Kryteria:

    R.3.10 Protokół Nr 3: miernik zabezpieczeń różnicowoprądowych; Sonel; MRP-200; 111

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokoły sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń i instalacji elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicowoprądowymi.

    Wyłącznik różnicowoprądowy bada się miernikiem zabezpieczeń różnicowoprądowych: Sonel, MRP-200, nr fabryczny 111 (tabela 6).

    Dokument po tym kroku
  20. Etap 4: Protokół Nr 4. Rezystancja izolacji

    Kroki 20-23 · po tym etapie masz 38 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 20: Rodzaj pomiaru i napięcie probiercze

    Kryteria:

    R.4.1 Protokół Nr 4: 500 V

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokół pomiaru rezystancji izolacji wybranych obwodów tej instalacji.

    Obwody 230/400 V należą do grupy „do 500 V włącznie” z tabeli 5 - napięcie pomiarowe 500 V (stałe). Rodzaj pomiaru: rezystancja izolacji.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Przyrząd pomiarowy

    Kryteria:

    R.4.2 Protokół Nr 4: Miernik pomiaru rezystancji lub MIC-10 lub 444

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokół pomiaru rezystancji izolacji wybranych obwodów tej instalacji.

    Z tabeli 6: miernik rezystancji izolacji MIC-10 firmy Sonel, nr fabryczny 444.

    Dokument po tym kroku
  22. Krok 22: Nazwy obwodów i rezystancja wymagana

    Kryteria: , , , ,

    R.4.3 Protokół Nr 4, w poz. 1 w ostatniej kolumnie: 1

    R.4.4 Protokół Nr 4, w poz. 2 w ostatniej kolumnie: 1

    R.4.5 Protokół Nr 4, w poz. 3 w ostatniej kolumnie: 1

    R.4.6 Protokół Nr 4, w poz. 4 w ostatniej kolumnie: 1

    R.4.7 Protokół Nr 4, w poz. 5 w ostatniej kolumnie: 1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokół pomiaru rezystancji izolacji wybranych obwodów tej instalacji.

    Nazwy obwodów wg rysunku 1 (symbole są już wydrukowane). W ostatniej kolumnie dla każdego obwodu wymagane 1 MΩ (tabela 5, obwody do 500 V).

    Typowe błędy

    Wpisanie 0,5 MΩ z wiersza SELV/PELV - to obwody 230/400 V.

    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Uwagi i wnioski

    Kryteria:

    R.4.8 Protokół Nr 4: informację o wystarczającej wartości rezystancji izolacji

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź protokół pomiaru rezystancji izolacji wybranych obwodów tej instalacji.

    Najmniejszy wynik w tabeli to 8 MΩ, wielokrotnie więcej niż wymagany 1 MΩ - we wnioskach: rezystancja izolacji jest wystarczająca.

    Dokument po tym kroku
  24. Etap 5: Opis pomiarów rezystancji izolacji

    Krok 24 · po tym etapie masz 42 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 24: Przygotowanie obwodu do pomiaru izolacji

    Kryteria: , , ,

    R.5.1 Opis pomiarów rezystancji izolacji: wyłączyć

    R.5.2 Opis pomiarów rezystancji izolacji: odłączyć

    R.5.3 Opis pomiarów rezystancji izolacji: wymontować

    R.5.4 Opis pomiarów rezystancji izolacji: zamknąć

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Opis pomiarów rezystancji izolacji.

    Pomiar izolacji robi się na obwodzie bez napięcia (wyłączyć), z odłączonymi odbiornikami i wymontowanymi źródłami światła - inaczej miernik mierzyłby rezystancję odbiorników zamiast izolacji, a wysokie napięcie probiercze mogłoby je uszkodzić. Łączniki oświetlenia się zamyka, żeby sprawdzić izolację także przewodów za łącznikiem.

    Typowe błędy

    „Otworzyć” łączniki - wtedy odcinek przewodu za łącznikiem nie jest objęty pomiarem.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.