Przejdź do głównej treści
ELE.07-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 13 kroków · ok. 25 min · 32 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Przegląd kotła WP-120

Kocioł energetyczny WP-120 przeszedł modernizację i jest na przeglądzie gwarancyjnym. Trzeba określić rodzaj kotła z jego oznaczenia, przypisać numery ze schematu konstrukcyjnego dziewięciu elementom, obliczyć stratę wylotową (wzór Siegerta) i sprawność kotła, porównać zmierzone parametry i obliczoną sprawność z wartościami gwarantowanymi, a na koniec - na podstawie wycinka instrukcji eksploatacji - opisać zaburzenie zauważone podczas pomiarów (uderzenia w kotle i rurociągach) i sposób jego usunięcia.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie odczyty, wyniki obliczeń, oznaczenia z rysunków i wnioski do tabel, wykresów i schematów wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z treści zadania, tabel i rysunków arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone. Wiedza z energetyki spoza arkusza (np. znaczenie liter w oznaczeniu kotła, symbole na schemacie) jest w kroku nazwana wprost jako wiedza ogólna.

Bezpieczeństwo. To materiał do nauki pracy z dokumentacją. Przeglądy, pomiary i naprawy kotłów, generatorów i urządzeń elektroenergetycznych wykonują wyłącznie osoby z odpowiednimi uprawnieniami (świadectwa kwalifikacyjne), według instrukcji eksploatacji i poleceń na piśmie - rozwiązanie arkusza ich nie zastępuje.

To jedno z możliwych rozwiązań - przy wnioskach i zaleceniach klucz dopuszcza inne, równoznaczne sformułowania.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 32 kryteria w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać.

  1. Etap 1: Rodzaj kotła i jego elementy (tabela 3)

    Kroki 1-3 · po tym etapie masz 10 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Rodzaj kotła z oznaczenia WP

    Kryteria:

    R.1.1 Rodzaj kotła: wodny z paleniskiem pyłowym lub wodny na węgiel kamienny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Określ na podstawie oznaczenia literowego rodzaj kotła oraz oblicz stratę wylotową i sprawność kotła.

    Gwiazdka pod tabelą 3 każe podać trzy rzeczy: czy kocioł jest wodny, czy parowy, jakie spala paliwo i jakie ma palenisko. W oznaczeniu WP litera W oznacza kocioł wodny, a P - pyłowy (to wiedza ogólna o oznaczeniach kotłów, arkusz jej nie podaje). Paliwo potwierdzają dane: kocioł ma młyn i rurosuszarkę, a w tabeli 1 jest węgiel o wartości opałowej 21,56 MJ/kg, dla którego wzór Siegerta podaje współczynnik węgla kamiennego. Klucz przyjmuje „wodny z paleniskiem pyłowym” albo „wodny na węgiel kamienny”.

    Typowe błędy

    Wpisanie „parowy” - kocioł WP podgrzewa wodę grzewczą (w tabeli 1 jest temperatura wody wylotowej, nie pary).

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Droga paliwa: młyn, rurosuszarka, palniki, komora

    Kryteria: , , ,

    R.1.2 Młyn: 4

    R.1.3 Rurosuszarka: 3

    R.1.4 Palniki: 2

    R.1.5 Komora paleniskowa: 1

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    W tabelach 3, 4, 5 należy uzupełnić szare pola.

    Na rysunku 1 węgiel mieli młyn (4) przy ziemi, z napędem po lewej; nad nim pionowy przewód rurosuszarki (3) - doprowadza gorące spaliny z górnej części kotła, które suszą węgiel w czasie mielenia. Mieszanka pyłu i spalin wchodzi do komory paleniskowej (1) przez palniki (2) na jej ścianach. Rozpoznanie elementów na schemacie to wiedza ogólna o budowie kotła pyłowego; numery są zgodne z kluczem.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Droga spalin i powietrza

    Kryteria: , , , ,

    R.1.6 Kanał spalinowy: 5

    R.1.7 Kanał powietrza gorącego: 7

    R.1.8 Obrotowy podgrzewacz powietrza: 6

    R.1.9 Wentylator podmuchu: 8

    R.1.10 Kanał powietrza zimnego: 9

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    W tabelach 3, 4, 5 należy uzupełnić szare pola.

    Spaliny z komory płyną w górę przez powierzchnie ogrzewalne i dalej opadającym kanałem spalinowym (5). Na dole oddają ciepło w obrotowym podgrzewaczu powietrza (6) - w miejscu, gdzie kanał spalin krzyżuje się z niebieskim kanałem powietrza. Powietrze wchodzi przez kanał powietrza zimnego (9) do wentylatora podmuchu (8), a ogrzane wychodzi kanałem powietrza gorącego (7) do palników. Numery wg klucza.

    Typowe błędy

    Zamiana 6 i 7: cyfra 7 stoi przy kanale powietrza nad podgrzewaczem, a 6 - przy samym podgrzewaczu na skrzyżowaniu kanałów.

    Dokument po tym kroku
  4. Etap 2: Obliczenia straty wylotowej i sprawności kotła

    Kroki 4-7 · po tym etapie masz 20 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Strata wylotowa: wzór i podstawienie

    Kryteria: , , ,

    R.2.1 współczynnik Siegerta 0,65

    R.2.2 temperatura spalin na wylocie z kotła 463,15

    R.2.3 temperatura otoczenia 293,15

    R.2.4 objętościowy udział dwutlenku węgla w spalinach CO2 11,50 lub 11,5

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Obliczenia (zapisz wzory, podstawienia wartości liczbowych oraz wyniki z jednostkami miary).

    Wzór Siegerta z dokumentacji: Sw = σ · (Ts − Tot) / CO₂. Kocioł spala węgiel kamienny, więc σ = 0,65. Z tabeli 1 weź wartości zmierzone: temperatura spalin na wylocie 463,15 K, temperatura otoczenia 293,15 K, udział CO₂ 11,50%. Klucz punktuje każdą z czterech podstawionych wartości osobno, więc podstawienie warto zapisać w pełnej postaci.

    Typowe błędy

    Podstawienie granicy z kolumny „wartość gwarantowana” (473,15 K, 12,5%) zamiast wartości zmierzonych.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Strata wylotowa: wynik

    Kryteria:

    R.2.5 obliczona strata wylotowa 9,61± 0,01

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Obliczenia (zapisz wzory, podstawienia wartości liczbowych oraz wyniki z jednostkami miary).

    Różnica temperatur 463,15 − 293,15 = 170 K (różnica w kelwinach jest taka sama jak w stopniach Celsjusza). 0,65 · 170 = 110,5; 110,5 / 11,50 = 9,6087 ≈ 9,61% (dwa miejsca po przecinku, jak każe uwaga w treści zadania).

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Sprawność kotła: wzór i podstawienie strat

    Kryteria: , , ,

    R.2.6 strata wylotowa 9,61± 0,01

    R.2.7 strata do otoczenia 0,58

    R.2.8 strata niecałkowitego spalania 1,84

    R.2.9 strata niezupełnego spalania 0,13

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Obliczenia (zapisz wzory, podstawienia wartości liczbowych oraz wyniki z jednostkami miary).

    Sprawność metodą pośrednią: ηk = 100 − ΣS, gdzie ΣS = Sw + So + Sc + Sn. Strata wylotowa z poprzedniego kroku (9,61%), a pozostałe trzy straty z tabeli 2: do otoczenia 0,58%, niecałkowitego spalania 1,84%, niezupełnego spalania 0,13%. Suma: 12,16%.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Sprawność kotła: wynik

    Kryteria:

    R.2.10 obliczona sprawność kotła 87,84 % ± 0,02

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Obliczenia (zapisz wzory, podstawienia wartości liczbowych oraz wyniki z jednostkami miary).

    100 − 12,16 = 87,84%.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 3: Analiza wyników pomiarów i obliczeń (tabela 4)

    Kroki 8-10 · po tym etapie masz 27 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Moc użyteczna i sprawność

    Kryteria: ,

    R.3.1 zakres mocy użytecznej: dotrzymane

    R.3.2 sprawność kotła: dotrzymane

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wyniki pomiarów parametrów kotła i obliczoną sprawność kotła porównaj z gwarantowanymi parametrami kotła oraz określ, czy gwarantowane parametry pracy zostały dotrzymane.

    Zmierzona moc użyteczna 115,90 MW mieści się w zakresie gwarantowanym 80 ÷ 140 MW, a obliczona sprawność 87,84% jest wyższa od gwarantowanych 84% - oba parametry dotrzymane.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Czynnik obiegowy: natężenie przepływu wody

    Kryteria: ,

    R.3.3 czynnik obiegowy: niedotrzymane

    R.3.4 parametr, który nie został dotrzymany: natężenie przepływu wody przez kocioł lub wartość zmierzonego natężenia przepływu wody przez kocioł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wyniki pomiarów parametrów kotła i obliczoną sprawność kotła porównaj z gwarantowanymi parametrami kotła oraz określ, czy gwarantowane parametry pracy zostały dotrzymane.

    Grupa „Czynnik obiegowy” to wiersze 3-6 tabeli 1. Natężenie przepływu wody gwarantowane jest jako 736 ± 33,3 kg/s, czyli od 702,7 do 769,3 kg/s - zmierzone 700 kg/s jest poniżej dolnej granicy. Ciśnienie wody zasilającej 1,15 MPa leży dokładnie na granicy dopuszczalnego minimum (mieści się), a obie temperatury wody są równe gwarantowanym. Wniosek: niedotrzymane i - jak każe gwiazdka - nazwa parametru, którego to dotyczy.

    Typowe błędy

    Samo „niedotrzymane” bez nazwy parametru - klucz punktuje go osobnym kryterium.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Spaliny, powietrze, węgiel

    Kryteria: , ,

    R.3.5 spaliny: dotrzymane

    R.3.6 powietrze: dotrzymane

    R.3.7 węgiel: dotrzymane

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wyniki pomiarów parametrów kotła i obliczoną sprawność kotła porównaj z gwarantowanymi parametrami kotła oraz określ, czy gwarantowane parametry pracy zostały dotrzymane.

    Spaliny: 463,15 K mieści się w 398,15 ÷ 473,15 K, CO₂ 11,50% < 12,5%. Powietrze: współczynnik nadmiaru 1,30 (dolna granica zakresu 1,3 ÷ 1,35), ciśnienie 0,6 kPa < 1,8 kPa, temperatura 525,15 K w zakresie 523,15 ÷ 573,15 K. Węgiel: wartość opałowa, wilgoć, popiół, siarka i części lotne w zakresach gwarantowanych. Wszystkie trzy grupy dotrzymane.

    Dokument po tym kroku
  11. Etap 4: Zaburzenia w pracy kotła i zalecenia (tabela 5)

    Kroki 11-13 · po tym etapie masz 32 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Objaw zaburzenia

    Kryteria:

    R.4.1 Uderzenia w kotle i przynależnych rurociągach

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Następnie, korzystając z załączonej instrukcji eksploatacji kotła, wskaż zaburzenia w pracy kotła oraz zapisz zalecenia dotyczące sposobu ich usunięcia.

    Treść zadania mówi o „niepokojących uderzeniach wewnątrz kotła oraz w rurociągach przynależnych”. W wycinku instrukcji to punkt 3: uderzenia wodne w kotle i przynależnych rurociągach. Pozostałe dwa opisane zaburzenia (pęknięcie rury, zgaśnięcie płomienia) mają inne objawy, więc do tabeli nie trafiają.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Przyczyny uderzeń wodnych

    Kryteria: ,

    R.4.2 Nagromadzenie się powietrza w górnych punktach części wodnej przy napełnianiu i niedostateczne odpowietrzanie

    R.4.3 Niedostateczne odpowietrzanie rurociągów układów wody grzewczej

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Następnie, korzystając z załączonej instrukcji eksploatacji kotła, wskaż zaburzenia w pracy kotła oraz zapisz zalecenia dotyczące sposobu ich usunięcia.

    Instrukcja podaje dwie przyczyny: nagromadzenie się powietrza w górnych punktach części wodnej kotła przy napełnianiu i niedostatecznym odpowietrzeniu kotła oraz niedostateczne odpowietrzenie rurociągów układu wody grzewczej. Każda to osobne kryterium, więc warto wpisać obie.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Zalecenia

    Kryteria: ,

    R.4.4 Odpowietrzyć kocioł w jego najwyższych punktach

    R.4.5 Odpowietrzyć rurociągi układu wody grzewczej

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Następnie, korzystając z załączonej instrukcji eksploatacji kotła, wskaż zaburzenia w pracy kotła oraz zapisz zalecenia dotyczące sposobu ich usunięcia.

    Środki zaradcze z instrukcji odpowiadają przyczynom: odpowietrzyć kocioł w jego najwyższych punktach i odpowietrzyć rurociągi układu wody grzewczej.

    Typowe błędy

    Przepisanie środków z punktu 1 instrukcji (wyłączenie kotła, odcięcie od układu) - dotyczą pęknięcia rury, nie uderzeń wodnych.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.