Przejdź do głównej treści
ELM.04-01-23.06-SGCzerwiec 2023 · 19 kroków · ok. 46 min · 43 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Diagnostyka sterowania windy towarowej

Arkusz z windą towarową po modernizacji: kabina z drzwiami otwieranymi siłownikiem pneumatycznym 1A1 (elektrozawór 1V1 z cewkami Y1 i Y2, kontaktrony B5 i B6 na cylindrze), czujniki optyczne B1, B2 (poziomy) i B4 (przeszkoda), kontaktron B3 (drzwi zamknięte), przemiennik częstotliwości FAL 001 napędzający silnik i sterownik PLC 002 CPU 123. Po modernizacji winda nie działa zgodnie z dokumentacją, a zmierzone wyniki są w tabelach 2-4. Trzeba odczytać zależności ze schematów, ocenić każdy pomiar i wypisać usterki z ich wpływem i sposobem naprawy.

Kroki idą w kolejności arkusza. Każdy zaczyna się poleceniem z arkusza, wyjaśnia, skąd bierze się wpis, i mówi, które kryteria klucza spełnia. Dla każdego odcinka przewodu i każdego elementu zapisałem w skrypcie, jaki wynik wynika ze schematu, i porównałem oceny z kluczem oceniania CKE.

Co widać w podglądzie. Tabele z arkusza odtworzone na stronie, wpisy zdającego granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku podświetlone na żółto. Pod tabelą jest wycinek schematu z arkusza, a żółte prostokąty na schemacie to moja podpowiedź, gdzie szukać - w tym arkuszu schematów się nie uzupełnia.

Jak czytać schematy. Każdy rysunek ma siatkę (kolumny 1-10, wiersze A-G) i numer schematu w tabelce. Niebieskie liczby przy elementach to odsyłacze „schemat.kolumna”: np. przy kontaktronie B5 na rysunku 3 stoi 7.7, czyli ten sam element jest na schemacie 7 (rysunek 8, pneumatyka) w kolumnie 7.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 43 kryteria w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 33 punkty - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać.

  1. Etap 1: Tabela 1. Zależności między elementami

    Kroki 1-5 · po tym etapie masz 10 z 43 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Wejście od B2 i przycisk z kluczykiem

    Kryteria: ,

    R.1.1 1. - I0.2

    R.1.2 2. - S10

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Określ elementy tworzące podane zależności w systemie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 1.

    Wpisuję oznaczenie elementu, którym kończy się zdanie z tabeli.

    1. Rysunek 4: wyjście 3 czujnika B2 („Winda - Góra”, poziom 1) prowadzi do PLC 002 I0.2 → I0.2.
    2. Rysunek 3: na początku obwodu sterowania stoi przycisk z symbolem kluczyka i zatrzaskiem → S10. Dopiero po jego przekręceniu napięcie +24 V dochodzi do K1 (praca) i do gałęzi S2.
    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Przywołanie windy i otwarcie drzwi

    Kryteria: ,

    R.1.3 3. - S2

    R.1.4 4. - B5

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Określ elementy tworzące podane zależności w systemie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 1.

    1. Rysunek 3: przycisk S2 (napęd monostabilny - działa tylko, dopóki jest wciśnięty) zasila cewkę K2 i lampkę H2 „Ręcznie - dół”. Zestyk K2 na rysunku 7 podaje sygnał na P2 przemiennika (ruch w dół) → S2.
    2. Rysunek 8: tłok siłownika 1A1 w położeniu wsuniętym stoi przy kontaktronie B5 (po lewej stronie cylindra). Wsunięte tłoczysko = drzwi otwarte → B5.
    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Ruch w dół i zamykanie drzwi

    Kryteria: ,

    R.1.5 5. - P2

    R.1.6 6. - Y1

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Określ elementy tworzące podane zależności w systemie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 1.

    1. Rysunek 6: wyjście Q0.1 zasila cewkę przekaźnika K7. Rysunek 7: zestyk K7 łączy wejście P2 przemiennika z COM, a opis listwy mówi: P2 = ruch w dół → P2.
    2. Rysunek 6: wyjście Q0.2 zasila cewkę Y1 elektrozaworu 1V1 (odsyłacz 7.6 prowadzi do rysunku 8) → Y1.
    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Ruch z pominięciem PLC i wysunięte tłoczysko

    Kryteria: ,

    R.1.7 7. - K2

    R.1.8 8. - K5

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Określ elementy tworzące podane zależności w systemie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 1.

    1. Wciśnięty S2 załącza cewkę K2 (rysunek 3), a zestyk K2 (odsyłacz 2.2) jest na rysunku 7 równolegle do zestyku K7 - podaje sygnał „w dół” na P2 bez udziału PLC → K2.
    2. Wysunięte tłoczysko dochodzi do kontaktronu B6, a jego zestyk zasila cewkę przekaźnika K5 (rysunek 3, ostatnia gałąź) → K5.
    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Lampka pracy i wejście od B1

    Kryteria: ,

    R.1.9 9. - H1

    R.1.10 10. - I0.1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Określ elementy tworzące podane zależności w systemie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 1.

    1. Rysunek 3: lampka H1 („Praca”, zielona) jest połączona równolegle z cewką K1 - świeci zawsze, gdy K1 jest zasilona → H1.
    2. Rysunek 4: wyjście 3 czujnika B1 („Winda - Dół”) prowadzi do wejścia I0.1 → I0.1.
    Dokument po tym kroku
  6. Etap 2: Tabela 2. Ocena pomiarów rezystancji przewodów

    Kroki 6-11 · po tym etapie masz 20 z 43 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Przycisk S10 i kontaktrony B3, B5

    Kryteria:

    R.2.6 w wierszach od 1. do 5. - TAK

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oceń wyniki pomiarów rezystancji wybranych odcinków przewodów elektrycznych w układzie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 2.

    Dla każdego odcinka sprawdzam na schemacie, czy między punktami jest przewód (oczekiwane 0 Ω), czy tylko rozwarty zestyk (oczekiwane ∞). Pomiar wykonano w spoczynku, więc zestyki zwierne (NO) są rozwarte. Wynik zgodny ze schematem → TAK.

    • 1: +24 V - S10:13 - przewód, 0 Ω → TAK,
    • 2: +24 V - S10:14 - przez rozwarty zestyk S10, ∞ → TAK,
    • 3: +24 V - B3:13 i 4: +24 V - B5:13 - przewody, 0 Ω → TAK,
    • 5: +24 V - B5:14 - przez rozwarty kontaktron B5, ∞ → TAK.
    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Kontaktron B6 - wiersze 6-8

    Kryteria: , ,

    R.2.1 w wierszu 6. - NIE

    R.2.2 w wierszu 7. - NIE

    R.2.3 w wierszu 8. - NIE

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oceń wyniki pomiarów rezystancji wybranych odcinków przewodów elektrycznych w układzie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 2.

    Na rysunku 3 kontaktron B6 ma zacisk 13 od +24 V, a 14 do cewki K5 (A1). Ze schematu wynika: 6 - 0 Ω, 7 - ∞, 8 - ∞. Zmierzono dokładnie odwrotnie:

    • 6: +24 V - B6:13 = ∞ → NIE,
    • 7: +24 V - B6:14 = 0 → NIE,
    • 8: B6:13 - K5:A1 = 0 → NIE.

    Trzy niezgodności mają jedną przyczynę: przewody na zaciskach 13 i 14 czujnika B6 są zamienione. Wrócimy do tego w tabeli 5.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Zasilanie +24 V i 0 V - wiersze 9-16

    Kryteria:

    R.2.7 w wierszach od 9. do 16. - TAK

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oceń wyniki pomiarów rezystancji wybranych odcinków przewodów elektrycznych w układzie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 2.

    • 9-11: +24 V - zacisk 1 czujników B1, B2, B4 (rysunek 4) - przewody, 0 Ω → TAK,
    • 12: +24 V - PLC:L1 (zasilanie wyjść, rysunek 6) - 0 Ω → TAK,
    • 13-16: 0 V - K1:A2, H1:X2, K2:A2, H2:X2 (rysunek 3) - 0 Ω → TAK.
    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Przewód 0 V do K3 i wiersze 18-23

    Kryteria: ,

    R.2.4 w wierszu 17. - NIE

    R.2.8 w wierszach od 18. do 23. - TAK

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oceń wyniki pomiarów rezystancji wybranych odcinków przewodów elektrycznych w układzie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 2.

    • 17: 0 V - K3:A2 - na rysunku 3 cewka K3 ma A2 na linii 0 V, więc powinno być 0 Ω, a zmierzono ∞ → NIE (przerwany przewód),
    • 18-19: 0 V - K4:A2 i K5:A2 - 0 Ω → TAK,
    • 20-22: 0 V - zacisk 2 czujników B1, B2, B4 - 0 Ω → TAK,
    • 23: 0 V - K6:A2 (rysunek 6) - 0 Ω → TAK.
    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Wiersze 24-29: wyjścia PLC i M1

    Kryteria:

    R.2.9 w wierszach od 24. do 29. - TAK

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oceń wyniki pomiarów rezystancji wybranych odcinków przewodów elektrycznych w układzie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 2.

    • 24-28: 0 V - K7:A2, Y1:A2, Y2:A2, H3:X2, H4:X2 - wszystkie odbiorniki wyjść PLC mają drugi koniec na 0 V (rysunek 6), 0 Ω → TAK,
    • 29: 0 V - PLC:M1 (wspólny wejść, rysunek 5) - 0 Ω → TAK.
    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Wejścia przemiennika - wiersze 30-32

    Kryteria: ,

    R.2.5 w wierszu 30. - NIE

    R.2.10 w wierszach 31. i 32. - TAK

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oceń wyniki pomiarów rezystancji wybranych odcinków przewodów elektrycznych w układzie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 2.

    Rysunek 7: zestyki K6 (13 do P1), K7 i K2 (13 do P2) mają zaciski 14 połączone wspólnym przewodem z COM przemiennika.

    • 30: FAL001:COM - K6:14 - powinno być 0 Ω, zmierzono ∞ → NIE (przerwa),
    • 31: FAL001:P1 - K6:13 - 0 Ω → TAK,
    • 32: FAL001:COM - K7:14 - 0 Ω → TAK. To potwierdza, że przerwa jest na odcinku do K6, a nie przy samym zacisku COM.
    Dokument po tym kroku
  12. Etap 3: Tabele 3 i 4. Czujniki, przyciski i kontaktrony

    Kroki 12-14 · po tym etapie masz 28 z 43 kryteriów (pkt)

    Krok 12: Czujniki optyczne B1, B2, B4

    Kryteria: , ,

    R.3.1 3. w wierszu 1. - TAK

    R.3.2 3. w wierszu 2. - NIE

    R.3.3 3. w wierszu 3. - TAK

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oceń wyniki pomiarów sprawdzających działanie czujników optycznych w układzie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 3.

    Na rysunku 4 czujniki mają wyjście zwierne: przed testowym załączeniem na wyjściu 3 powinno być 0 V, po załączeniu - napięcie zasilania 24 V.

    • B1: 0 → 24 V → TAK,
    • B2: 0 → 0 V - wyjście nie reaguje → NIE,
    • B4: 0 → 24 V → TAK.
    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Przyciski S10, S2 i kontaktron B3

    Kryteria: , ,

    R.3.4 4. w wierszu 1. - TAK

    R.3.5 4. w wierszu 2. - TAK

    R.3.6 4. w wierszu 3. - TAK

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oceń wyniki pomiarów sprawdzających działanie przycisków i czujników kontaktronowych w układzie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 4.

    Wszystkie te elementy mają na rysunku 3 zestyki zwierne 13-14: przed załączeniem ∞, po załączeniu (przekręcenie kluczyka, wciśnięcie, zbliżenie magnesu) 0 Ω.

    • S10: ∞ → 0 → TAK,
    • S2: ∞ → 0 → TAK,
    • B3: ∞ → 0 → TAK.
    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Kontaktrony B5 i B6

    Kryteria: ,

    R.3.7 4. w wierszu 4. - NIE

    R.3.8 4. w wierszu 5. - TAK

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oceń wyniki pomiarów sprawdzających działanie przycisków i czujników kontaktronowych w układzie sterowania windą towarową - uzupełnij tabelę 4.

    • B5: ∞ → ∞ - zestyk nie zwiera po zbliżeniu tłoka → NIE,
    • B6: ∞ → 0 → TAK. Sam kontaktron B6 działa - jego problemem z tabeli 2 jest tylko zamiana przewodów na zaciskach.
    Dokument po tym kroku
  15. Etap 4: Tabela 5. Usterki, ich wpływ i naprawa

    Kroki 15-19 · po tym etapie masz 43 z 43 kryteriów (pkt)

    Krok 15: Zamienione zaciski B6

    Kryteria: , ,

    R.4.1 24 V DC/B6:13 niewłaściwy zacisk czujnika podłączony do potencjału 24 V DC

    R.4.2 dla nieprawidłowości podanej w R.4.1, w kolumnie C - brak wpływu

    R.5.1 dla usterki z R.4.1 - Zacisk 13 czujnika B6 połączyć z linią zasilającą 24 V DC a zacisk 14 czujnika B6 z zaciskiem A1 cewki przekaźnika K5

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Podaj lokalizację usterek lub nieprawidłowości w układzie sterowania windą towarową, określ ich możliwy wpływ na działanie układu i wskaż sposób naprawy - uzupełnij tabelę 5.

    Każde „NIE” z tabel 2-4 prowadzi do jednej usterki - wierszy 6, 7 i 8 tabeli 2 dotyczy ta sama.

    • B: 24 V DC/B6:13 - do potencjału +24 V DC podłączony jest niewłaściwy zacisk czujnika (14 zamiast 13),
    • C: brak wpływu - kontaktron to zwykły zestyk, zwiera 13 z 14 w obie strony; to niezgodność z dokumentacją, a nie awaria,
    • D: zacisk 13 B6 połączyć z +24 V DC, zacisk 14 - z A1 cewki K5 (jak na rysunku 3).
    Typowe błędy

    Wpisanie „czujnik nie działa” przy B6 - tabela 4 pokazuje, że kontaktron zwiera poprawnie; usterką jest samo podłączenie (R.4.1).

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Uszkodzony kontaktron B5

    Kryteria: , ,

    R.4.3 B5 uszkodzony czujnik

    R.4.4 dla nieprawidłowości podanej w R.4.3, w kolumnie C - brak możliwości sygnalizacji otwarcia drzwi windy lub brak sygnalizacji wsuniętego tłoczyska siłownika 1A1

    R.5.2 dla usterki z R.4.3 - Wymienić czujnik

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Podaj lokalizację usterek lub nieprawidłowości w układzie sterowania windą towarową, określ ich możliwy wpływ na działanie układu i wskaż sposób naprawy - uzupełnij tabelę 5.

    • B: B5 - uszkodzony czujnik (tabela 4: ∞ także po załączeniu),
    • C: brak sygnalizacji wsuniętego tłoczyska siłownika 1A1, czyli otwarcia drzwi - przekaźnik K4 i wejście I0.4 nie dostaną sygnału,
    • D: wymienić czujnik.
    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Przerwa 0 V - K3:A2

    Kryteria: , ,

    R.4.5 0 V DC/K3:A2 nieciągłość połączenia

    R.4.6 dla nieprawidłowości podanej w R.4.5, w kolumnie C - brak możliwości sygnalizacji zamknięcia drzwi windy

    R.5.3 dla usterki z R.4.5 - Wykonać ponowne połączenie w taki sposób, aby zapewnić ciągłość między punktami 0 V DC/K3:A2

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Podaj lokalizację usterek lub nieprawidłowości w układzie sterowania windą towarową, określ ich możliwy wpływ na działanie układu i wskaż sposób naprawy - uzupełnij tabelę 5.

    • B: 0 V DC/K3:A2 - nieciągłość połączenia,
    • C: cewka K3 nie zadziała po zamknięciu drzwi (B3), więc brak sygnalizacji zamknięcia drzwi - zestyk K3 jest w szeregu z K5 na wejściu I0.3 (rysunek 5),
    • D: wykonać ponowne połączenie, zapewniające ciągłość między 0 V DC a K3:A2.
    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Przerwa COM - K6:14

    Kryteria: , ,

    R.4.7 FAL001:COM/K6:14 nieciągłość połączenia

    R.4.8 dla nieprawidłowości podanej w R.4.7, w kolumnie C - brak możliwości ruchu kabiny windy w górę

    R.5.4 dla usterki z R.4.7 - Wykonać ponowne połączenie w taki sposób, aby zapewnić ciągłość między punktami FAL001:COM/K6:14

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Podaj lokalizację usterek lub nieprawidłowości w układzie sterowania windą towarową, określ ich możliwy wpływ na działanie układu i wskaż sposób naprawy - uzupełnij tabelę 5.

    • B: FAL001:COM/K6:14 - nieciągłość połączenia,
    • C: zestyk K6 nie zamknie obwodu P1 - COM, więc brak możliwości ruchu kabiny windy w górę (P1 = ruch w górę),
    • D: wykonać ponowne połączenie, zapewniające ciągłość między FAL001:COM a K6:14.
    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Uszkodzony czujnik B2

    Kryteria: , ,

    R.4.9 B2 uszkodzony czujnik

    R.4.10 dla nieprawidłowości podanej w R.4.9, w kolumnie C - brak możliwości sygnalizacji obecności kabiny na poziomie 1

    R.5.5 dla usterki z R.4.9 - Wymienić czujnik

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Podaj lokalizację usterek lub nieprawidłowości w układzie sterowania windą towarową, określ ich możliwy wpływ na działanie układu i wskaż sposób naprawy - uzupełnij tabelę 5.

    • B: B2 - uszkodzony czujnik (tabela 3: 0 V także po załączeniu),
    • C: brak sygnalizacji obecności kabiny na poziomie 1 - wejście I0.2 nie dostanie sygnału,
    • D: wymienić czujnik.

    Wiersz 6 tabeli zostaje pusty - pięć usterek wyczerpuje wszystkie niezgodności z tabel 2-4.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.