Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
ELM.07-01-26.01-SGStyczeń 2026 · 16 kroków · ok. 121 min · 47 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Układ pneumatyczny ze sterownikiem PLC
Zadanie. Na płycie montażowej trzeba zmontować układ z dwoma siłownikami: A1 dwustronnego działania (elektrozawór 5/2 bistabilny V1) i A2 jednostronnego działania (elektrozawór 3/2 V2), podłączyć przyciski, czujniki, łącznik krańcowy, cewki i lampkę do wejść i wyjść sterownika PLC, sprawdzić połączenia omomierzem (tabela 2), wgrać gotowy program z komputera, ustawić ciśnienie i czasy ruchów według diagramu (rysunek 4) i przeprowadzić testy (tabela 3). Program sterujący przygotowuje ośrodek - zdający go tylko wysyła do sterownika.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele z arkusza są wypełnione krok po kroku. Każdy wpis, który da się ustalić z dokumentacji (schematu połączeń, opisu działania, diagramu) albo który podaje klucz oceniania, jest wpisany i wyjaśniony - łącznie z tym, dlaczego obwód jest ciągły albo przerwany i dlaczego test kończy się wynikiem TAK albo NIE. Wartości, które zna tylko miernik na stanowisku (rezystancja konkretnej cewki czy uzwojenia), nie są zgadywane: w tabeli stoi szary opis, a krok wyjaśnia, jak zmierzyć i jak ocenić wynik. Montaż, regulacja i uruchomienie układu są opisane - co zrobić, w jakiej kolejności i co sprawdzi egzaminator.
Wpisy odręczne są granatowe, pola uzupełniane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Wycinki rysunków w podglądzie pochodzą z arkusza egzaminacyjnego.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 47 kryteriów, każde za 1 punkt: 14 za tabele wypełniane w arkuszu (pomiary, oceny, testy) i 33 za zmontowany i uruchomiony układ oraz przebieg pracy, które egzaminator sprawdza na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 36 punktów - można stracić 11 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: inna poprawna kolejność montażu albo wynik pomiaru mieszczący się w tolerancji klucza też daje punkt.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Montaż podzespołów i układu pneumatycznego
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 12 z 47 kryteriów (pkt)
Krok 1: Rozmieszczenie podzespołów na płycie i przewody pneumatyczne
Kryteria: , ,
R.1.10 Podzespoły pneumatyczne rozmieszczone zgodnie ze schematem na rysunku 1, stabilnie zamontowane na płycie montażowej, zastosowane przewody pneumatyczne nie są naprężone i nie są nadmiernie długie; ich długość nie jest ponad dwukrotnie większa od odległości między złączkami
P.1.3 Zdający: wykonywał podłączenia w układzie pneumatycznym przy wyłączonym zasilaniu pneumatycznym
P.1.4 Zdający: stosował specjalistyczny nóż do cięcia przewodów pneumatycznych
ok. 15 min
Polecenie z arkusza
Dobierz i zamontuj na płycie brakujące podzespoły zgodnie z rysunkiem 1.
Brakujące podzespoły montuje się dokładnie w miejscach z rysunku 1: siłowniki A2 i A1 w górnej części płyty (A2 z lewej), między nimi zawór dławiąco-zwrotny V4, niżej V5 i V3, pod nimi zawory rozdzielające V2 (z lewej) i V1, a na dole zawór odcinający Z1 i ZPP. Elementy, które już są na płycie, a nie występują w zadaniu, zostają nieużywane - tak każe arkusz.
Przewody pneumatyczne dobiera się na długość: nienaprężone, ale nie dłuższe niż dwukrotna odległość między łączonymi złączkami. Przewody tnie się specjalistycznym nożem do węży (prostopadłe czoło - szczelne złącze), a cały montaż pneumatyki wykonuje się przy zamkniętym zaworze Z1, bez ciśnienia w układzie.
Typowe błędy
Cięcie wężyka nożyczkami albo kombinerkami - zgniecione, ukośne czoło przecieka w złączce, a klucz wprost ocenia użycie noża do przewodów.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Siłownik A1 z czujnikami B1 i SK oraz dławikami V3, V4
Kryteria: , , ,
R.1.1 Siłownik A1 podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 2, czujnik magnetyczny B1 wykrywający całkowite wsunięcie tłoczyska
R.1.2 Łącznik krańcowy SK wykrywający całkowite wysunięcie tłoczyska siłownika A1
R.1.6 Zawór dławiąco-zwrotny V3 podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 2
R.1.7 Zawór dławiąco-zwrotny V4 podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 2
ok. 12 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj połączenia pneumatyczne zgodnie ze schematem na rysunku 2.
A1 to siłownik dwustronnego działania. Komora tłokowa (od dna) łączy się przez zawór dławiąco-zwrotny V3 z wyjściem 4 zaworu V1, a komora tłoczyskowa przez V4 z wyjściem 2. Dławiki ograniczają powietrze wypływające z komory: V4 ustawia czas wysuwu, V3 - czas cofania tłoczyska A1.
Czujnik magnetyczny B1 przesuwa się wzdłuż siłownika do miejsca, w którym wykrywa całkowite wsunięcie tłoczyska (dioda czujnika świeci przy schowanym tłoczysku), a łącznik krańcowy SK ustawia się na końcu drogi tłoczyska tak, by naciskało go tłoczysko całkowicie wysunięte. Położenia sprawdza się, przesuwając tłoczysko ręką bez ciśnienia.
Typowe błędy
B1 ustawiony w połowie skoku - program nie widzi stanu początkowego i po naciśnięciu S2 cykl nie rusza.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Siłownik A2 z czujnikiem B2 i dławikiem V5
Kryteria: ,
R.1.3 Siłownik A2 podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 2, czujnik magnetyczny B2 wykrywający całkowite wsunięcie tłoczyska
R.1.8 Zawór dławiąco-zwrotny V5 podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 2
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj połączenia pneumatyczne zgodnie ze schematem na rysunku 2.
A2 to siłownik jednostronnego działania ze sprężyną powrotną (na rysunku 2 sprężyna w komorze tłoczyskowej), więc ma jedno przyłącze zasilające - od strony dna. Łączy się je przez zawór dławiąco-zwrotny V5 z wyjściem 2 zaworu V2. Dławikiem V5 ustawia się czas wysuwu A2.
Czujnik magnetyczny B2 ustawia się w położeniu całkowitego wsunięcia tłoczyska A2, tak samo jak B1 przy A1.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Zawory rozdzielające V1, V2 i zasilanie przez Z1
Kryteria: , ,
R.1.4 Zawór rozdzielający V1 bistabilny 5/2 podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 2
R.1.5 Zawór rozdzielający V2 monostabilny 3/2 podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 2
R.1.9 Zawór odcinający Z1 podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 2
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj połączenia pneumatyczne zgodnie ze schematem na rysunku 2.
V1 ma pięć przyłączy i dwie cewki Y1, Y2 bez sprężyny - to elektrozawór 5/2 bistabilny (Y1 przestawia go na wysuw A1, Y2 na cofanie; bez sygnału zostaje w ostatnim położeniu). V2 ma trzy przyłącza, cewkę Y3 i sprężynę - to elektrozawór 3/2 monostabilny: Y3 daje powietrze do A2, po zaniku sygnału wyjście 2 łączy się z odpowietrzeniem 3 i sprężyna cofa tłoczysko.
Powietrze idzie od źródła przez ZPP i zawór odcinający Z1 do przyłączy 1 obu zaworów V1 i V2 (trójnik za Z1). Na odpowietrzeniach zostają tłumiki.
Typowe błędy
Zamiana zaworów (3/2 w miejsce 5/2) - siłownik dwustronnego działania nie ma wtedy powietrza do cofania.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Połączenia elektryczne
Kroki 5-7 · po tym etapie masz 24 z 47 kryteriów (pkt)
Krok 5: Przyciski i lampka na szynie X4, przewody i końcówki
Kryteria: , , , , ,
R.2.1 Na szynie X4 podzespoły S1, S2, H1 zamontowane stabilnie, w odpowiedniej kolejności, zgodnie ze schematem na rysunku 1
R.2.8 Do zacisku listwy X:COM podłączone wszystkie przewody w izolacji koloru niebieskiego, do zacisku X:+24 V podłączone wszystkie przewody w izolacji koloru czerwonego, pozostałe połączenia wykonane przewodami w izolacji koloru czarnego
R.2.9 Wszystkie końcówki tulejkowe zaciśnięte, odizolowane końce przewodów nie wystają poza tulejkę
R.2.10 Wszystkie przewody uporządkowane i ułożone w korytach kablowych
P.1.1 Zdający: wykonywał podłączenia w układzie elektrycznym przy wyłączonym napięciu zasilania, załączał tylko zasilacz 24 V DC
P.1.6 Zdający: stosował ściągacz izolacji do odizolowania końcówek przewodów, praskę do zaciskania końcówek na przewodach
ok. 12 min
Polecenie z arkusza
Zastosuj przewody elektryczne LgY 0,75 mm², do zacisku X3:COM podłącz przewody w izolacji koloru niebieskiego, do zacisku X3:+24 V podłącz przewody w izolacji koloru czerwonego, pozostałe połączenia wykonaj przewodami w izolacji koloru czarnego.
Na szynie X4 zatrzaskuje się aparaty w kolejności z rysunku 1: H1, S2, S1 (od lewej) - stabilnie, bez luzu na szynie. Wszystkie połączenia wykonuje się przy wyłączonym napięciu; jedyne zasilanie, które wolno potem włączyć, to zasilacz 24 V DC (zasila też sterownik).
Przewody LgY 0,75 mm²: do X3:COM wyłącznie niebieskie, do X3:+24 V wyłącznie czerwone, pozostałe czarne. Izolację zdejmuje się ściągaczem, na żyłę zakłada się końcówkę tulejkową i zaciska praską - miedź nie może wystawać poza tulejkę. Przewody układa się w korytach kablowych.
Typowe błędy
Przewód z luźną tulejką albo z miedzią wystającą poza tulejkę - kryterium R.2.9 dotyczy wszystkich końcówek.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Wejścia sterownika: S1, S2, B1, SK, B2
Kryteria: , , ,
R.2.2 Przycisk S1 - bistabilny NC, podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 3
R.2.3 Przycisk S2 - monostabilny NO, podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 3
R.2.4 Czujniki magnetyczne B1 i B2 podłączone zgodnie ze schematem na rysunku 3
R.2.5 Styk NC łącznika krańcowego SK podłączony zgodnie ze schematem na rysunku 3
ok. 12 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj połączenia elektryczne zgodnie ze schematem na rysunku 3.
Każdy element wejściowy łączy się między +24 V a zaciskiem wejścia na listwie X3 (zgodnie z rysunkiem 3 i tabelą 1): S1 - przycisk STOP, bistabilny NC, styk 1-2 do X3:26 (I1); S2 - START, monostabilny NO, styk 3-4 do X3:27 (I2); czujnik B1 do X3:28 (I3); łącznik SK na styku NC 1-2 do X3:29 (I4); czujnik B2 do X3:30 (I5).
Rodzaj styku ma znaczenie, bo program sterujący z ośrodka zakłada go z góry: S1 i SK dają sygnał 1 w spoczynku i 0 po zadziałaniu. Wpięcie SK na styku NO odwróciłoby jego sygnał i cykl zatrzymałby się po wysuwie A1.
R.2.6 Cewki elektrozaworów Y1, Y2, Y3 podłączone zgodnie ze schematem na rysunku 3
R.2.7 Żarówka H1 o napięciu znamionowym 24 V DC, kolor żółty, podłączona zgodnie ze schematem na rysunku 3
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj połączenia elektryczne zgodnie ze schematem na rysunku 3.
Wyjścia sterownika są wyprowadzone na listwę X3: Q1 = X3:21 - cewka Y1 (wysuw A1), Q2 = X3:22 - Y2 (cofanie A1), Q3 = X3:23 - Y3 (wysuw A2), Q4 = X3:24 - lampka H1. Drugie końce cewek (A2) i lampki (X2) łączy się z X3:COM przewodem niebieskim.
Lampkę dobiera się z opisu: żółta, na napięcie 24 V DC (tabela 1 i klucz) - lampka na inne napięcie albo innego koloru nie spełnia kryterium, nawet poprawnie podłączona.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Karta pomiarów (tabela 2)
Kroki 8-10 · po tym etapie masz 32 z 47 kryteriów (pkt)
Krok 8: Wiersze 1-2: przycisk STOP i zasilanie przycisku START
P.1.2 Zdający: wykonywał pomiary rezystancji przy wyłączonym napięciu zasilania.
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Sprawdź zgodność montażu z dokumentacją oraz uzupełnij kartę pomiarów – tabela 2.
Wszystkie pomiary wykonuje się przy wyłączonym napięciu - zasilacz 24 V DC wyłączony, omomierz między wskazanymi zaciskami. Wiersz 1: między X3:+24 V a X3:26 jest tylko przycisk S1 - bistabilny NC, nieprzełączony, więc zamknięty: wynik bliski 0 Ω. Wiersz 2: X3:+24 V i S2:3 łączy sam przewód - też 0 Ω.
Przy wyniku bliskim zera klucz wymaga wpisania najmniejszego zakresu omomierza - na nim odczyt jest najdokładniejszy (na popularnym multimetrze to zwykle zakres 200 Ω).
Typowe błędy
Pomiar rezystancji przy włączonym zasilaczu - wynik jest bezwartościowy, a P.1.2 wprost wymaga pomiarów bez napięcia.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Wiersze 3-4: styk START i łącznik krańcowy SK
Sprawdź zgodność montażu z dokumentacją oraz uzupełnij kartę pomiarów – tabela 2.
Wiersz 3: między X3:+24 V a S2:4 leży styk zwierny przycisku START - nienaciśnięty jest otwarty, więc miernik pokazuje ∞ (przerwę). Przy przerwie klucz wymaga największego zakresu - na nim widać, że to naprawdę przerwa, a nie duża rezystancja. Wiersz 4: X3:29 to wejście I4 z łącznikiem SK na styku NC. Przy wsuniętym tłoczysku A1 (tak jest podczas pomiaru, bez ciśnienia) SK nie jest naciśnięty i styk NC jest zamknięty: bliski 0 Ω, najmniejszy zakres.
Typowe błędy
Wynik 0 w wierszu 4 przy wysuniętym tłoczysku jest niemożliwy - jeśli wychodzi przerwa, SK jest wpięty na styk NO albo naciśnięty.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Wiersze 5-7: cewki elektrozaworów na wyjściach
Kryteria: , ,
R.3.5 5: wynik: zgodny ze stanem faktycznym, jednostka: Ω lub wielokrotność, zakres pomiarowy przyrządu: najniższy zakres umożliwiający pomiar
R.3.6 6: wynik: zgodny ze stanem faktycznym, jednostka: Ω lub wielokrotność, zakres pomiarowy przyrządu: najniższy zakres umożliwiający pomiar
R.3.7 7: wynik: zgodny ze stanem faktycznym, jednostka: Ω lub wielokrotność, zakres pomiarowy przyrządu: najniższy zakres umożliwiający pomiar
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Sprawdź zgodność montażu z dokumentacją oraz uzupełnij kartę pomiarów – tabela 2.
Między X3:COM a zaciskami wyjść X3:21, X3:22, X3:23 leżą cewki Y1, Y2, Y3. Wynik to rezystancja cewek ze stanowiska, dlatego w tabeli jest opis: na egzaminie wpisuje się odczyt z miernika (egzaminator uznaje go z dokładnością do 10%). Zakres ustawia się najniższy, który jeszcze mieści wynik - zaczyna się od większego i schodzi w dół, dopóki miernik nie pokaże przekroczenia. Przerwa (∞) w którymś z tych wierszy oznacza niepodłączoną albo uszkodzoną cewkę - poprawia się połączenie i mierzy ponownie.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Program, uruchomienie i regulacja
Kroki 11-12 · po tym etapie masz 39 z 47 kryteriów (pkt)
Krok 11: Wysłanie programu do sterownika i tryb RUN
Kryteria: ,
R.4.1 Program sterujący wysłany do sterownika PLC
R.4.2 Sterownik PLC pracujący w trybie RUN
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Do sterownika PLC wyślij program sterujący zapisany na pulpicie komputera w pliku 01_ELM_07_egzamin w katalogu ELM07.
Po zgłoszeniu gotowości i zgodzie przewodniczącego włącza się zasilacz 24 V DC - sterownik ma już podłączone zasilanie. W programie do programowania sterownika na komputerze stanowiska otwiera się plik 01_ELM_07_egzamin z katalogu ELM07 na pulpicie, nawiązuje połączenie ze sterownikiem i wysyła (wgrywa) program. Po wgraniu przełącza się sterownik w tryb RUN - przełącznikiem na obudowie albo poleceniem w programie - i tak zostawia go po zakończeniu zadania.
Dokładne menu zależy od sterownika i oprogramowania na stanowisku. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt na stanowisku, nie sposób opisu.
Typowe błędy
Sterownik zostawiony w trybie STOP po wgraniu programu - układ nie działa, a R.4.2 ocenia tryb RUN.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Ciśnienie 4 bary i czasy ruchu tłoczysk wg diagramu
Kryteria: , , , ,
R.4.3 Ciśnienie w układzie pneumatycznym to 4 ±0,2 bara
R.4.4 Czas wysuwu tłoczyska siłownika A1: 4 ±0,5 sekundy
R.4.5 Czas cofania tłoczyska siłownika A1: 4 ±0,5 sekundy
R.4.6 Czas wysuwu tłoczyska siłownika A2: 3 ±0,5 sekundy
P.1.5 Zdający: stosował okulary ochronne podczas testowania układu pneumatycznego
ok. 15 min
Polecenie z arkusza
Nastaw ciśnienie zasilania obwodów pneumatycznych na 4 ±0,2 bara.
Przed otwarciem zaworu Z1 zakłada się okulary ochronne. Reduktorem ZPP ustawia się 4 ±0,2 bara na manometrze.
Czasy odczytuje się z rysunku 4 (oś czasu w sekundach): tłoczysko A1 wysuwa się od 0 do 4 s - 4 s, stoi do 9 s i cofa się od 9 do 13 s - 4 s; A2 wysuwa się od 13 do 16 s - 3 s, a po 20 s wraca. Dławikiem V4 ustawia się wysuw A1, V3 - cofanie A1, V5 - wysuw A2, mierząc czas stoperem kilka razy i korygując nastawę o niewielki kąt, aż każdy ruch mieści się w ±0,5 s. Postoje (4-9 s i 16-20 s) realizuje program, nie dławiki.
Typowe błędy
Ustawienie cofania A1 na 2 s, „bo tak jest w tabeli 3” - czasy nastawia się według diagramu, a tabela 3 tylko pyta, czy dany czas występuje.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Testy działania układu (tabela 3)
Kroki 13-16 · po tym etapie masz 47 z 47 kryteriów (pkt)
Krok 13: Testy 1-2: start cyklu i kolejność ruchów
Kryteria: ,
R.5.1 1: TAK – zgodnie ze stanem faktycznym
R.5.2 2: NIE – zgodnie ze stanem faktycznym
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przeprowadź testy działania układu i wypełnij dokumentację – tabela 3.
Test 1 - TAK. Przy obu tłoczyskach wsuniętych (B1 i B2 = 1) i nieprzełączonym przycisku STOP naciśnięcie S2 (START) uruchamia cykl - tak opisuje tabela 1 i pokazuje rysunek 4 (impuls S2 w chwili 0).
Test 2 - NIE. Według diagramu ruchy są kolejne: najpierw wysuw i cofanie A1 (0-13 s), dopiero po powrocie A1 (sygnał B1) wysuwa się A2 (13-16 s). Siłowniki nie pracują równocześnie.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Testy 3-4: przycisk STOP i lampka H1
Kryteria: ,
R.5.3 3: TAK – zgodnie ze stanem faktycznym
R.5.4 4: NIE – zgodnie ze stanem faktycznym
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przeprowadź testy działania układu i wypełnij dokumentację – tabela 3.
Test 3 - TAK. S1 to wyłącznik awaryjny STOP: według tabeli 1 zatrzymuje proces, a tłoczyska siłowników zostają cofnięte - układ wraca do stanu początkowego. S1 jest bistabilny, więc po teście trzeba go odblokować, inaczej cyklu nie da się ponownie uruchomić.
Test 4 - NIE. Na diagramie H1 świeci od startu (0 s) do 20 s, czyli także w czasie postoju A1 i całego ruchu A2, a nie tylko podczas ruchu A1.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Testy 5-7: czasy ruchów po regulacji
Kryteria: , ,
R.5.5 5: wynik zgodny ze stanem faktycznym
R.5.6 6: wynik zgodny ze stanem faktycznym
R.5.7 7: wynik zgodny ze stanem faktycznym
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Przeprowadź testy działania układu i wypełnij dokumentację – tabela 3.
Klucz ocenia te wiersze ze stanem faktycznym, więc zapis wynika z regulacji: po ustawieniu czasów według diagramu wysuw A1 trwa 4 s - test 5: TAK; cofanie A1 trwa 4 s, a nie 2 s - test 6: NIE; wysuw A2 trwa 3 s - test 7: TAK. Test 6 sprawdza, czy zdający mierzy czas zamiast przepisywać liczby: diagram i klucz (R.4.5) wymagają cofania A1 w 4 ±0,5 s.
Typowe błędy
TAK w teście 6 przy cofaniu ustawionym na 4 s - egzaminator mierzy czas sam i zapis niezgodny ze stanem faktycznym nie daje punktu.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Porządek na stanowisku
Kryteria:
P.1.7 Zdający: utrzymywał porządek na stanowisku pracy, po zakończeniu wykonywania prac uporządkował stanowisko
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Po zakończeniu zadania uprzątnij stanowisko, nie wyłączaj mediów zasilających i komputera, sterownik PLC pozostaw w trybie RUN.
Odpady izolacji i ścinki wężyków zbiera się na bieżąco, narzędzia odkłada na miejsce. Po zakończeniu stanowisko jest uprzątnięte, ale media zasilające, komputer i sterownik w trybie RUN zostają włączone - egzaminator uruchamia cykl i powtarza testy na układzie zostawionym przez zdającego. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt na stanowisku, nie sposób opisu.
Dokument po tym kroku
Podgląd
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.