Przejdź do głównej treści
GIW.03-01-24.01-SGStyczeń 2024 · 9 kroków · ok. 18 min · 30 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Roboty strzałowe w kopalni bazaltu

W kopalni bazaltu zaplanowano odstrzał metodą długich otworów pionowych z ładunkiem dzielonym, dwuczłonowym, na piętrze o wysokości 18 m. Odwiercono 45 otworów (trzy szeregi po 15) o długości 20 m, zabiór wynosi 3,0 m, a odstrzał ma urobić 6000 m³ skały. Ładunki inicjuje się metodą nieelektryczną. Trzeba nazwać parametry piętra i otworu z rysunku 1, policzyć długości przybitek i kolumny materiału wybuchowego, ilości ładunku i ładunek jednostkowy, przypisać znaczenia sygnałów ostrzegawczych i ocenić przydatność środków i sprzętu strzałowego do metody nieelektrycznej.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy i wyniki obliczeń do tabel i rysunków wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.

Wzory, na których opiera się zadanie (tabela 2 arkusza). Ładunek dzielony to dwa człony materiału wybuchowego rozdzielone przybitką pośrednią, a u wylotu otworu jest przybitka zasadnicza. Kolumnę materiału wybuchowego liczy się więc jako długość otworu minus obie przybitki, a jeden człon to jej połowa. Ilości ładunku idą od członu, przez otwór (dwa człony), do całej siatki (45 otworów).

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zadania, rysunków i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone. Przypisanie parametrów do rysunku, znaczeń sygnałów i ocena przydatności sprzętu to ogólna wiedza o robotach strzałowych i przepisach górniczych - jest zaznaczona w krokach.

To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania tabel jest dowolna, liczy się zapis w ocenianych polach.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 30 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 23 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. Najwięcej punktów dają tabela 7 (10 znaków „+” i „–”) oraz tabela 3 (8 nazw parametrów).

  1. Etap 1: Tabela 3. Parametry piętra i otworu strzałowego

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 8 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Parametry piętra i położenie otworu

    Kryteria: , , ,

    R.1.1 Oznaczenie parametru na Rysunku 1: "1", Nazwa parametru: wysokość piętra

    R.1.2 Oznaczenie parametru na Rysunku 1: "2", Nazwa parametru: zabiór

    R.1.3 Oznaczenie parametru na Rysunku 1: "3", Nazwa parametru: kąt nachylenia otworu strzałowego

    R.1.4 Oznaczenie parametru na Rysunku 1: "4", Nazwa parametru: długość przewiertu

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przyporządkuj nazwy parametrów piętra eksploatacyjnego oraz otworu strzałowego wskazane na rysunku 1 i zapisz je w tabeli 3.

    Pionowy wymiar od spągu do górnej powierzchni piętra to 1 - wysokość piętra, poziomy wymiar na górze od krawędzi skarpy do osi otworu to 2 - zabiór, kąt między osią otworu a pionem na dole rysunku to 3 - kąt nachylenia otworu strzałowego, a odcinek otworu poniżej poziomu spągu - 4 - długość przewiertu. Przypisanie to ogólna wiedza o parametrach odstrzału.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Długości wzdłuż otworu

    Kryteria: , , ,

    R.1.5 Oznaczenie parametru na Rysunku 1: "5", Nazwa parametru: długość otworu strzałowego

    R.1.6 Oznaczenie parametru na Rysunku 1: "6", Nazwa parametru: długość przybitki zasadniczej

    R.1.7 Oznaczenie parametru na Rysunku 1: "7", Nazwa parametru: długość członu materiału wybuchowego

    R.1.8 Oznaczenie parametru na Rysunku 1: "8", Nazwa parametru: długość przybitki pośredniej

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przyporządkuj nazwy parametrów piętra eksploatacyjnego oraz otworu strzałowego wskazane na rysunku 1 i zapisz je w tabeli 3.

    Najdłuższy wymiar wzdłuż otworu, od wylotu do dna, to 5 - długość otworu strzałowego. Odcinek u wylotu bez materiału wybuchowego to 6 - długość przybitki zasadniczej, szare odcinki (oba oznaczone 7) - długość członu materiału wybuchowego, a pusty odcinek między nimi - 8 - długość przybitki pośredniej. Wiedza ogólna.

    Typowe błędy

    Zamiana przybitki zasadniczej z pośrednią - zasadnicza zamyka wylot otworu, pośrednia rozdziela dwa człony.

    Dokument po tym kroku
  3. Etap 2: Tabela 4. Długości przybitek i kolumny

    Kroki 3-4 · po tym etapie masz 12 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Przybitka zasadnicza i pośrednia

    Kryteria: ,

    R.2.1 Długość przybitki zasadniczej, Lpz [m] = 2,4

    R.2.2 Długość przybitki pośredniej, Lpp [m] = 1,8

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wyznacz długości przybitki zasadniczej i pośredniej oraz całkowitej kolumny materiału wybuchowego i pojedynczego członu materiału wybuchowego w otworze strzałowym - wyniki zapisz w tabeli 4.

    Lpz = 0,8 · z = 0,8 · 3,0 = 2,4 m, a Lpp = 0,75 · Lpz = 0,75 · 2,4 = 1,8 m - pośrednią liczy się od zasadniczej, nie od zabioru.

    Typowe błędy

    Lpp = 0,75 · z = 2,25 m - wzór z tabeli 2 bierze długość przybitki zasadniczej.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Kolumna i pojedynczy człon materiału wybuchowego

    Kryteria: ,

    R.2.3 Długość całkowitej kolumny materiału wybuchowego w otworze strzałowym, LMW [m] = 15,8

    R.2.4 Długość pojedynczego członu materiału wybuchowego w otworze strzałowym LczMW [m] = 7,9

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wyznacz długości przybitki zasadniczej i pośredniej oraz całkowitej kolumny materiału wybuchowego i pojedynczego członu materiału wybuchowego w otworze strzałowym - wyniki zapisz w tabeli 4.

    LMW = Lo - Lpz - Lpp = 20 - 2,4 - 1,8 = 15,8 m, a jeden z dwóch członów LczMW = 15,8 / 2 = 7,9 m. Do wzoru idzie długość otworu (20 m), nie wysokość piętra (18 m).

    Dokument po tym kroku
  5. Etap 3: Tabela 5. Ilości ładunku materiału wybuchowego

    Kroki 5-6 · po tym etapie masz 16 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Ładunek w członie i w otworze

    Kryteria: ,

    R.3.1 Ilość ładunku materiału wybuchowego w pojedynczym członie materiału wybuchowego, Q [kg] = 79

    R.3.2 Ilość ładunku materiału wybuchowego w pojedynczym otworze strzałowym, Qo [kg] = 158

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość ładunku materiału wybuchowego w pojedynczym członie materiału wybuchowego, w pojedynczym otworze strzałowym, w siatce otworów strzałowych oraz ładunek jednostkowy materiału wybuchowego na m3 urobku - wyniki zapisz w tabeli 5.

    Q = LczMW · qk = 7,9 · 10 = 79 kg, a w otworze są dwa człony: Qo = 2 · 79 = 158 kg.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Ładunek w siatce i ładunek jednostkowy

    Kryteria: ,

    R.3.3 Ilość ładunku materiału wybuchowego w siatce otworów strzałowych, Qc [kg] = 7110

    R.3.4 Ładunek jednostkowy materiału wybuchowego na m3 urobku*, Qi [kg/m3] = 1,18 lub 1,19 lub 1,185

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość ładunku materiału wybuchowego w pojedynczym członie materiału wybuchowego, w pojedynczym otworze strzałowym, w siatce otworów strzałowych oraz ładunek jednostkowy materiału wybuchowego na m3 urobku - wyniki zapisz w tabeli 5.

    Qc = Qo · nc = 158 · 45 = 7 110 kg, a Qi = Qc / V = 7 110 / 6000 = 1,185, czyli po zaokrągleniu do dwóch miejsc 1,19 kg/m³ (klucz przyjmuje też 1,18 i 1,185).

    Typowe błędy

    Mnożenie przez 15 otworów jednego szeregu zamiast przez wszystkie 45.

    Dokument po tym kroku
  7. Etap 4: Tabela 6. Sygnały ostrzegawcze

    Krok 7 · po tym etapie masz 20 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Sygnały ostrzegawcze

    Kryteria: , , ,

    R.4.1 Opis sygnału ostrzegawczego: "Jeden ciągły ton", Znaczenie sygnału ostrzegawczego: Uprzedzenie

    R.4.2 Opis sygnału ostrzegawczego: "Jeden krótki ton", Znaczenie sygnału ostrzegawczego: Odpalenie

    R.4.3 Opis sygnału ostrzegawczego: "Dwa ciągłe, bezpośrednio następujące po sobie tony", Znaczenie sygnału ostrzegawczego: Przygotowanie do odpalenia lub Przygotowanie

    R.4.4 Opis sygnału ostrzegawczego: "Trzy ciągłe, bezpośrednio następujące po sobie tony", Znaczenie sygnału ostrzegawczego: Odwołanie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przyporządkuj oznaczenia akustycznych sygnałów ostrzegawczych nadawanych podczas wykonywania robót strzałowych i zapisz je w tabeli 6.

    Przy odstrzale kolejno: jeden ciągły ton - uprzedzenie, dwa ciągłe tony - przygotowanie do odpalenia, jeden krótki ton - odpalanie i po odstrzale trzy ciągłe tony - odwołanie. Wiedza ogólna z przepisów o robotach strzałowych. Na liście jest „odpalanie”, a klucz pisze „Odpalenie” - chodzi o ten sam sygnał.

    Typowe błędy

    Przypisanie krótkiego tonu do uprzedzenia - krótki ton oznacza sam moment odpalania.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 5: Tabela 7. Środki i sprzęt strzałowy

    Kroki 8-9 · po tym etapie masz 30 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Środki i sprzęt potrzebne w metodzie nieelektrycznej

    Kryteria: , , , , ,

    R.5.1 Nazwa środka strzałowego lub sprzętu strzałowego: "Zapalarka", Przydatność środka strzałowego lub sprzętu strzałowego*: +

    R.5.2 Nazwa środka strzałowego lub sprzętu strzałowego: "Przewód strzałowy", Przydatność środka strzałowego lub sprzętu strzałowego*: +

    R.5.3 Nazwa środka strzałowego lub sprzętu strzałowego: "Rurka detonująca", Przydatność środka strzałowego lub sprzętu strzałowego*: +

    R.5.4 Nazwa środka strzałowego lub sprzętu strzałowego: "Zapalnik nieelektryczny", Przydatność środka strzałowego lub sprzętu strzałowego*: +

    R.5.9 Nazwa środka strzałowego lub sprzętu strzałowego: "Nóż strzałowy", Przydatność środka strzałowego lub sprzętu strzałowego*: +

    R.5.10 Nazwa środka strzałowego lub sprzętu strzałowego: "Materiał wybuchowy", Przydatność środka strzałowego lub sprzętu strzałowego*: +

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oznacz znakiem „+” nazwy środków strzałowych i sprzętu strzałowego zamieszczonych w tabeli 7, które są niezbędne dla prowadzenia robót strzałowych metodą nieelektryczną; środki strzałowe i sprzęt strzałowy zbędny dla tej metody oznacz znakiem „–”.

    W metodzie nieelektrycznej impuls biegnie rurką detonującą do zapalników nieelektrycznych, które inicjują materiał wybuchowy; rurki przycina się nożem strzałowym. Klucz CKE uznaje za niezbędne także zapalarkę i przewód strzałowy - odpalenie inicjuje się z ukrycia, w bezpiecznej odległości od siatki otworów. Wszystkie te pozycje dostają „+”. Ocena przydatności to wiedza ogólna o sprzęcie strzałowym, zapisana tu za kluczem.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Sprzęt zbędny w metodzie nieelektrycznej

    Kryteria: , , ,

    R.5.5 Nazwa środka strzałowego lub sprzętu strzałowego: "Zapalnik elektryczny nieostry", Przydatność środka strzałowego lub sprzętu strzałowego*: –

    R.5.6 Nazwa środka strzałowego lub sprzętu strzałowego: "Omomierz strzałowy", Przydatność środka strzałowego lub sprzętu strzałowego*: –

    R.5.7 Nazwa środka strzałowego lub sprzętu strzałowego: "Wskaźnik rezystancji obwodu strzałowego", Przydatność środka strzałowego lub sprzętu strzałowego*: –

    R.5.8 Nazwa środka strzałowego lub sprzętu strzałowego: "Urządzenie logujące", Przydatność środka strzałowego lub sprzętu strzałowego*: –

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oznacz znakiem „+” nazwy środków strzałowych i sprzętu strzałowego zamieszczonych w tabeli 7, które są niezbędne dla prowadzenia robót strzałowych metodą nieelektryczną; środki strzałowe i sprzęt strzałowy zbędny dla tej metody oznacz znakiem „–”.

    Zapalnik elektryczny nieostry, omomierz strzałowy i wskaźnik rezystancji obwodu strzałowego służą metodzie elektrycznej (sprawdza się nimi opór obwodu zapalników elektrycznych), a urządzenie logujące - zapalnikom elektronicznym. Dostają „–”. Wiedza ogólna.

    Typowe błędy

    Znak „+” przy omomierzu - w obwodzie nieelektrycznym nie ma czego mierzyć omomierzem.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.