Przejdź do głównej treści
GIW.05-01-25.01-SGStyczeń 2025 · 16 kroków · ok. 31 min · 45 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Zakład przeróbki węgla kamiennego

Zakład Przeróbki Węgla Kamiennego przerabia 1 400 Mg/h, czyli 33 600 Mg na dobę (trzy zmiany po 8 godzin). Węgiel surowy 200-0 mm jest klasyfikowany wstępnie na 20 mm, klasa 200-20 wzbogacana trójproduktowo w cieczy ciężkiej (koncentrat klasyfikowany końcowo na 30 mm, produkt pośredni kruszony), klasa 20-0 odszlamowana, ziarna 20-0,5 mm wzbogacane w osadzarkach, a szlamy 0,5-0 mm - flotacyjnie, z filtracją koncentratu i odpadu. Trzeba dobrać klasy ziarnowe i maszyny do etapów schematu, rozpoznać maszyny na rysunkach, policzyć wychody godzinowe i dobowe produktów, odczytać parametry koncentratów flotacyjnych z krzywej Mayera, zaznaczyć je na krzywej Halbicha i nazwać sortymenty węgla.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy i wyniki obliczeń do tabel i rysunków wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza. Punkty na rysunku 3 są narysowane znacznikami z legendy, w miejscu wynikającym z tabeli 6.

Odczyty z wykresów. Rysunki 2 i 3 są w arkuszu wektorowe. W skrypcie położenie znaczników rysunku 2 jest wzięte wprost z PDF i przeliczone na wartości osi (skala z podpisów osi) - wyniki pokrywają się z kluczem. Przerywane linie w podglądzie pokazują sposób odczytu i rysowania - klucz ich nie ocenia.

Wzory. Wychód w Mg/h = wychód % × 1 400 / 100, a w Mg/dobę - × 24. Zawartość substancji lotnej w koncentracie = uzysk × zawartość w nadawie / wychód koncentratu (wzór podany w arkuszu).

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zakładu i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone. Rozpoznanie maszyn na rysunkach i przypisanie sortymentów do grup sortymentów zasadniczych to wiedza ogólna (podział sortymentów węgla kamiennego wg Polskiej Normy) - zaznaczone w krokach.

To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania tabel jest dowolna, liczy się zapis w ocenianych polach.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 45 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 34 punktów - można stracić 11 kryteriów i nadal zdać. Tabela 7 (sortymenty) daje 10 punktów bez żadnego rachunku.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Tabela 2. Klasy ziarnowe i maszyny wg schematu

    Kroki 1-4 · po tym etapie masz 9 z 45 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Wiersz 1: klasyfikacja wstępna

    Kryteria:

    R.1.1 w wierszu 1 kolejno w kolumnach 2 i 3: 200-0; przesiewacz wibracyjny ø20 mm

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie opisu pracy zakładu oraz blokowego schematu technologicznego zakładu na rysunku 1 uzupełnij puste pola w tabeli 2. Wykorzystaj wszystkie elementy z tabeli 1. Każdego elementu możesz użyć tylko raz.

    Na schemacie do klasyfikacji wstępnej wchodzi węgiel surowy 200–0 (strumień 1 400 Mg/h). Klasyfikację na 20 mm prowadzi się na przesiewaczu - z tabeli 1: przesiewacz wibracyjny ø20 mm. Klucz wymaga pełnych nazw, więc z oznaczeniem średnicy podziałowej.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Wiersze 2-4: klasa 200-20 mm

    Kryteria: , ,

    R.1.2 w wierszu 2 kolejno w kolumnach 2 i 3: 200-20; wzbogacalnik zawiesinowy

    R.1.3 w wierszu 3 kolejno w kolumnach 2 i 3: 200-20; przesiewacz wibracyjny ø30 mm

    R.1.4 w wierszu 4 kolejno w kolumnach 2 i 3: 200-20; kruszarka udarowa

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie opisu pracy zakładu oraz blokowego schematu technologicznego zakładu na rysunku 1 uzupełnij puste pola w tabeli 2. Wykorzystaj wszystkie elementy z tabeli 1. Każdego elementu możesz użyć tylko raz.

    Klasa 200–20 idzie do trójproduktowego wzbogacania w cieczy ciężkiej (wzbogacalnik zawiesinowy), a jej produkty dalej: koncentrat do klasyfikacji końcowej na 30 mm (przesiewacz wibracyjny ø30 mm), produkt pośredni do kruszenia na 20 mm (kruszarka udarowa). W tabeli 1 klasa 200–20 jest trzy razy - po jednej na każdy z tych wierszy.

    Typowe błędy

    Zamiana przesiewaczy ø20 i ø30 mm - średnica w nazwie procesu w tabeli 2 wskazuje maszynę.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Wiersze 5-6: odszlamowanie i osadzarki

    Kryteria: ,

    R.1.5 w wierszu 5 kolejno w kolumnach 2 i 3: 20-0; sito łukowe

    R.1.6 w wierszu 6 kolejno w kolumnach 2 i 3: 20-0,5; osadzarka OM

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie opisu pracy zakładu oraz blokowego schematu technologicznego zakładu na rysunku 1 uzupełnij puste pola w tabeli 2. Wykorzystaj wszystkie elementy z tabeli 1. Każdego elementu możesz użyć tylko raz.

    Do odszlamowania wchodzi klasa 20–0 (podklasa z klasyfikacji wstępnej), a odcina się szlam 0,5–0 mm na sicie - z tabeli 1 to sito łukowe. Pozostałe ziarna 20–0,5 idą do dwuproduktowego wzbogacania w osadzarce OM.

    Typowe błędy

    Wpisanie w wierszu 5 klasy 0,5–0 - wiersz pyta o klasę kierowaną DO odszlamowania, a 0,5–0 mm to jego produkt.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Wiersze 7-9: flotacja i filtracja

    Kryteria: , ,

    R.1.7 w wierszu 7 kolejno w kolumnach 2 i 3: 0,5-0; flotownik pneumomechaniczny

    R.1.8 w wierszu 8 kolejno w kolumnach 2 i 3: 0,5-0; prasa filtracyjna

    R.1.9 w wierszu 9 kolejno w kolumnach 2 i 3: 0,5-0; filtr próżniowy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie opisu pracy zakładu oraz blokowego schematu technologicznego zakładu na rysunku 1 uzupełnij puste pola w tabeli 2. Wykorzystaj wszystkie elementy z tabeli 1. Każdego elementu możesz użyć tylko raz.

    Szlamy 0,5–0 są wzbogacane we flotowniku pneumomechanicznym; odpad flotacyjny jest filtrowany ciśnieniowo (prasa filtracyjna), a koncentrat - próżniowo (filtr próżniowy). Po tym wierszu wszystkie elementy tabeli 1 są użyte po razie.

    Dokument po tym kroku

  5. Etap 2: Tabela 4. Maszyny na rysunkach

    Kroki 5-7 · po tym etapie masz 15 z 45 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Wiersz 1: kruszarka szczękowa i osadzarka OM

    Kryteria: ,

    R.2.1 w wierszu 1 w kolumnie 1 zapisano: kruszarka szczękowa

    R.2.2 w wierszu 1 w kolumnie 2 zapisano: osadzarka OM

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych w tej tabeli dobierz i zapisz pod każdym z rysunków w tabeli 4 odpowiednią nazwę maszyny lub urządzenia.

    Rysunek 1.1: skrzynia z kołem zamachowym i szczęką na mimośrodzie - kruszarka szczękowa. Rysunek 1.2: długa skrzynia z komorami i rurami powietrza (pulsator) - osadzarka OM. Rozpoznanie maszyn na rysunkach to wiedza ogólna; nazwy przepisuje się z tabeli 3 w pełnym brzmieniu.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Wiersz 2: wirówka i przesiewacz

    Kryteria: ,

    R.2.3 w wierszu 2 w kolumnie 1 zapisano: wirówka wibracyjna odwadniająca

    R.2.4 w wierszu 2 w kolumnie 2 zapisano: przesiewacz wibracyjny

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych w tej tabeli dobierz i zapisz pod każdym z rysunków w tabeli 4 odpowiednią nazwę maszyny lub urządzenia.

    Rysunek 2.1: zabudowany wirnik z koszem sitowym w obudowie - wirówka wibracyjna odwadniająca. Rysunek 2.2: pochyły pokład sitowy na sprężynach, na stalowej ramie - przesiewacz wibracyjny.

    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Wiersz 3: sito OSO i wzbogacalnik zawiesinowy

    Kryteria: ,

    R.2.5 w wierszu 3 w kolumnie 1 zapisano: sito odśrodkowe OSO

    R.2.6 w wierszu 3 w kolumnie 2 zapisano: wzbogacalnik zawiesinowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych w tej tabeli dobierz i zapisz pod każdym z rysunków w tabeli 4 odpowiednią nazwę maszyny lub urządzenia.

    Rysunek 3.1: stożkowy kosz sitowy w okrągłej obudowie - sito odśrodkowe OSO. Rysunek 3.2: wysoka kadź z kołem wynoszącym i pomostami - wzbogacalnik zawiesinowy.

    Typowe błędy

    Zamiana wirówki z sitem OSO - sito odśrodkowe ma odsłonięty stożek, wirówka jest zamknięta w obudowie z napędem.

    Dokument po tym kroku

  8. Etap 3: Tabela 5. Wychody godzinowe i dobowe

    Kroki 8-10 · po tym etapie masz 25 z 45 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Kolumna 4: wychody godzinowe

    Kryteria: , , , , , ,

    R.3.1 w kolumnie 4 w wierszu 1: 350

    R.3.2 w kolumnie 4 w wierszu 2: 126

    R.3.3 w kolumnie 4 w wierszu 3: 308

    R.3.4 w kolumnie 4 w wierszu 4: 266

    R.3.5 w kolumnie 4 w wierszu 5: 168

    R.3.6 w kolumnie 4 w wierszu 6: 112

    R.3.7 w kolumnie 4 w wierszu 7: 70

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie tych danych oraz opisu pracy zakładu uzupełnij puste pola w tej tabeli. Oblicz i zapisz w kolumnach 4 i 5 godzinowy i dobowy wychód każdego z produktów. Oblicz i zapisz w ostatnim wierszu łączny wychód wszystkich otrzymywanych godzinowo i dobowo produktów w zakładzie. Wszystkie wartości zapisz w postaci liczb całkowitych.

    Wychody procentowe są liczone od łącznej masy węgla, a zakład przerabia 1 400 Mg/h (schemat; 33 600 / 24 = 1 400). Wychód godzinowy = % × 1 400 / 100: 25% → 350, 9% → 126, 22% → 308, 19% → 266, 12% → 168, 8% → 112, 5% → 70 Mg/h.

    Dokument po tym kroku

  9. Krok 9: Kolumna 5: wychody dobowe

    Kryteria:

    R.3.8 w kolumnie 5 w wierszach 1-7 kolejne liczby: 8 400; 3 024; 7 392; 6 384; 4 032; 2 688; 1 680

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie tych danych oraz opisu pracy zakładu uzupełnij puste pola w tej tabeli. Oblicz i zapisz w kolumnach 4 i 5 godzinowy i dobowy wychód każdego z produktów. Oblicz i zapisz w ostatnim wierszu łączny wychód wszystkich otrzymywanych godzinowo i dobowo produktów w zakładzie. Wszystkie wartości zapisz w postaci liczb całkowitych.

    Zakład pracuje 3 × 8 = 24 godziny na dobę, więc wychód dobowy = godzinowy × 24: 8 400; 3 024; 7 392; 6 384; 4 032; 2 688; 1 680 Mg/dobę. Klucz ocenia całą kolumnę jednym kryterium.

    Typowe błędy

    Mnożenie przez 8 godzin (jedna zmiana) - polecenie pyta o dobę.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Wiersz 8: suma

    Kryteria: ,

    R.3.9 w kolumnie 4 w wierszu 8: 1 400

    R.3.10 w kolumnie 5 w wierszu 8: 33 600

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie tych danych oraz opisu pracy zakładu uzupełnij puste pola w tej tabeli. Oblicz i zapisz w kolumnach 4 i 5 godzinowy i dobowy wychód każdego z produktów. Oblicz i zapisz w ostatnim wierszu łączny wychód wszystkich otrzymywanych godzinowo i dobowo produktów w zakładzie. Wszystkie wartości zapisz w postaci liczb całkowitych.

    Suma wychodów to przerób zakładu: 1 400 Mg/h i 33 600 Mg/dobę - zgodnie z opisem, co jest kontrolą obu kolumn.

    Dokument po tym kroku

  11. Etap 4: Tabela 6 i rysunki 2-3. Koncentraty flotacyjne

    Kroki 11-14 · po tym etapie masz 35 z 45 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Kolumna 2: uzyski z rysunku 2

    Kryteria: , ,

    R.4.1 w wierszu 1 w kolumnie 2: 94

    R.4.2 w wierszu 2 w kolumnie 2: 91

    R.4.3 w wierszu 3 w kolumnie 2: 89

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Odczytaj z rysunku 2 i zapisz w kolumnach 2 i 3 w tej tabeli wartości wychodów koncentratów flotacyjnych oraz uzysków substancji lotnej w tych koncentratach. Oblicz i zapisz w kolumnie 4 zawartości substancji lotnej w tych produktach. Zarówno wartości odczytane z rysunku 2 jak i wartości obliczonych parametrów zapisz w postaci liczb całkowitych.

    Na rysunku 2 oś pionowa to uzysk substancji lotnej, pozioma - wychód koncentratu. Znaczniki wg legendy: romb - zmiana I, kółko - II, trójkąt - III. Poziomo w lewo: 94, 91, 89%. Uwaga na kolejność kolumn w tabeli 6: kolumna 2 to uzysk, kolumna 3 - wychód (odwrotnie niż osie wykresu).

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Kolumna 3: wychody z rysunku 2

    Kryteria: , ,

    R.4.4 w wierszu 1 w kolumnie 3: 77

    R.4.5 w wierszu 2 w kolumnie 3: 74

    R.4.6 w wierszu 3 w kolumnie 3: 75

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Odczytaj z rysunku 2 i zapisz w kolumnach 2 i 3 w tej tabeli wartości wychodów koncentratów flotacyjnych oraz uzysków substancji lotnej w tych koncentratach. Oblicz i zapisz w kolumnie 4 zawartości substancji lotnej w tych produktach. Zarówno wartości odczytane z rysunku 2 jak i wartości obliczonych parametrów zapisz w postaci liczb całkowitych.

    Pionowo w dół od znaczników: zmiana I 77, II 74, III 75%.

    Typowe błędy

    Wpisanie wychodu w kolumnie 2 - nagłówki tabeli są w innej kolejności niż osie rysunku 2.

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Kolumna 4: zawartość substancji lotnej

    Kryteria: , ,

    R.4.7 w wierszu 1 w kolumnie 4: 88

    R.4.8 w wierszu 2 w kolumnie 4: 92

    R.4.9 w wierszu 3 w kolumnie 4: 87

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Odczytaj z rysunku 2 i zapisz w kolumnach 2 i 3 w tej tabeli wartości wychodów koncentratów flotacyjnych oraz uzysków substancji lotnej w tych koncentratach. Oblicz i zapisz w kolumnie 4 zawartości substancji lotnej w tych produktach. Zarówno wartości odczytane z rysunku 2 jak i wartości obliczonych parametrów zapisz w postaci liczb całkowitych.

    Wzór z arkusza: zawartość w koncentracie = uzysk × zawartość w nadawie / wychód. Zmiana I: 94 × 72 / 77 = 87,9 → 88; II: 91 × 75 / 74 = 92,2 → 92; III: 89 × 73 / 75 = 86,6 → 87%.

    Dokument po tym kroku

  14. Krok 14: Rysunek 3: punkty na krzywej Halbicha

    Kryteria:

    R.5.1 Zdający zaznaczył parametry koncentratów flotacyjnych na rysunku, stosując oznaczenia wskazane w legendzie.

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie odczytanych i obliczonych parametrów koncentratów flotacyjnych zaznacz na rysunku 3 odpowiednie parametry tych koncentratów. Użyj symboli wskazanych w legendzie na rysunku.

    Krzywa Halbicha ma uzysk na osi poziomej i zawartość na pionowej. Punkty z tabeli 6: zmiana I (94; 88) - romb, zmiana II (91; 92) - kółko, zmiana III (89; 87) - trójkąt. Wszystkie wypadają na przecięciach głównych linii siatki.

    Typowe błędy

    Zamiana osi (zawartość na poziomej) albo inne znaczniki niż w legendzie - przepada jedyne kryterium rezultatu.

    Dokument po tym kroku

  15. Etap 5: Tabela 7. Sortymenty węgla

    Kroki 15-16 · po tym etapie masz 45 z 45 kryteriów (pkt)

    Krok 15: Kolumna 1: nazwy sortymentów

    Kryteria: , , , ,

    R.6.1 w wierszu 1 w kolumnie 1: Kostka I

    R.6.2 w wierszu 2 w kolumnie 1: Orzech I

    R.6.3 w wierszu 3 w kolumnie 1: Groszek I

    R.6.4 w wierszu 4 w kolumnie 1: Miał

    R.6.5 w wierszu 5 w kolumnie 1: Muł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie tych danych oraz wiedząc, że produkowane sortymenty węgla należą do czterech różnych grup sortymentów zasadniczych węgla, uzupełnij kolumny 1 i 3 w tej tabeli. Dobierz i zapisz w kolumnie 1 nazwę sortymentu, a w kolumnie 3 zapisz nazwę grupy sortymentów zasadniczych węgla, stosując określenia: Miałowe, Średnie, Grube, Inne.

    Pięć sortymentów z opisu ustawia się od najgrubszego: 200-120 mm - Kostka I, 80-40 - Orzech I, 30-16 - Groszek I, 6-0 - Miał, 1-0 - Muł (najdrobniejszy, z odwadniania szlamów). Wymiary sortymentów to wiedza ogólna (Polska Norma na sortymenty węgla kamiennego).

    Dokument po tym kroku

  16. Krok 16: Kolumna 3: grupy sortymentów zasadniczych

    Kryteria: , , , ,

    R.6.6 w wierszu 1 w kolumnie 3: Grube

    R.6.7 w wierszu 2 w kolumnie 3: Grube

    R.6.8 w wierszu 3 w kolumnie 3: Średnie

    R.6.9 w wierszu 4 w kolumnie 3: Miałowe

    R.6.10 w wierszu 5 w kolumnie 3: Inne

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie tych danych oraz wiedząc, że produkowane sortymenty węgla należą do czterech różnych grup sortymentów zasadniczych węgla, uzupełnij kolumny 1 i 3 w tej tabeli. Dobierz i zapisz w kolumnie 1 nazwę sortymentu, a w kolumnie 3 zapisz nazwę grupy sortymentów zasadniczych węgla, stosując określenia: Miałowe, Średnie, Grube, Inne.

    Kostka i orzech to sortymenty Grube, groszek - Średnie, miał - Miałowe, a muł należy do grupy Inne. Cztery grupy na pięć sortymentów - grupa „Grube” powtarza się, jak zapowiada polecenie.

    Typowe błędy

    Zaliczenie groszku do grubych albo mułu do miałowych.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.