W kopalni bazaltu zaplanowano odstrzał na poziomie +265 m jednym szeregiem pionowych otworów o średnicy 100 mm. Ładunki inicjują zapalniki nieelektryczne połączone konektorami o opóźnieniu 25 ms. Rysunek 1 pokazuje profil piętra z rzędnymi (korona, koniec przybitki, poziom spągu, dno otworu) i szkic pięciu otworów połączonych od zapalarki. Trzeba odczytać z rysunku parametry otworu, wskazać metodę strzelania, policzyć zabiór, odległość otworów, ilość materiału wybuchowego i promień strefy powietrznej fali uderzeniowej, a na końcu - czasy odpalenia otworów.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy i wyniki obliczeń do tabel i rysunków wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.
Odczyty i wzory. Długości w otworze to różnice rzędnych opisanych na skali „m n.p.m.” rysunku 1. Zabiór i odległość otworów liczy się z tabeli 1 (d = 0,1 m), ilość materiału wybuchowego - z tabeli 2, a pierwiastek sześcienny z ładunku całkowitego odczytuje się z tabeli 3 zamiast liczyć go ręcznie.
Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zadania, rysunków i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone. Wybór metody strzelania i sposób sumowania opóźnień w łańcuchu konektorów to ogólna wiedza z techniki strzałowej - jest zaznaczona w krokach.
To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania tabel jest dowolna, liczy się zapis w ocenianych polach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 19 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 15 punktów - można stracić 4 kryteria i nadal zdać. Najwięcej punktów dają odczyty z rysunku (6) i czasy odpalenia (6) - przy czym jeden punkt tabeli 9 jest za wiersz opóźnień, który arkusz ma już wydrukowany.
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 6 z 19 kryteriów (pkt)
Odczytaj z rysunku 1 wysokość piętra eksploatacyjnego, długość otworu strzałowego, długość przybitki, długość przewiertu, długość kolumny materiału wybuchowego w pojedynczym otworze strzałowym oraz liczbę otworów strzałowych w zawierconej siatce – odczytane wartości zapisz w tabeli 4.
Korona piętra leży na +275 m, a jego spąg (poziom robót) na +265 m: H = 275 - 265 = 10 m. Otwór sięga do +264 m: H0 = 275 - 264 = 11 m.
Odczytaj z rysunku 1 wysokość piętra eksploatacyjnego, długość otworu strzałowego, długość przybitki, długość przewiertu, długość kolumny materiału wybuchowego w pojedynczym otworze strzałowym oraz liczbę otworów strzałowych w zawierconej siatce – odczytane wartości zapisz w tabeli 4.
Szara przybitka sięga od +275 do +272: lp = 3 m. Przewiert to część otworu poniżej spągu piętra: lpw = 265 - 264 = 1 m. Czerwona kolumna materiału wybuchowego: LMW = 272 - 264 = 8 m (kontrola: 3 + 8 = 11 m = H0).
Liczenie kolumny MW do spągu piętra (272 - 265 = 7 m) - ładunek wypełnia też przewiert.
Odczytaj z rysunku 1 wysokość piętra eksploatacyjnego, długość otworu strzałowego, długość przybitki, długość przewiertu, długość kolumny materiału wybuchowego w pojedynczym otworze strzałowym oraz liczbę otworów strzałowych w zawierconej siatce – odczytane wartości zapisz w tabeli 4.
Na szkicu jest 5 otworów (nr 1-5). Tabela 4 ma przy tym wierszu wydrukowaną jednostkę „m” - to pomyłka w arkuszu, klucz podaje sztuki.
Krok 4 · po tym etapie masz 7 z 19 kryteriów (pkt)
Określ metodę wykonywania robót strzałowych na podstawie danych projektowych oraz parametrów siatki otworów strzałowych poprzez wpisanie słowa TAK przy właściwej odpowiedzi w tabeli 5 w kolumnie Określenie.
Otwory są pionowe (α = 90° w tabeli 1), mają 11 m długości i 100 mm średnicy - to otwory długie, wiercone wiertnicą, a nie krótkie otwory na niskich piętrach. TAK stoi więc przy wierszu 3: strzelanie otworami długimi pionowymi i odchylonymi od pionu nie więcej niż o 20°. Podział na otwory krótkie i długie to ogólna wiedza z techniki strzałowej (arkusz GIW.07 z czerwca 2023 nazywa takie samo strzelanie - 10 m piętro, otwory 100 mm - „metodą długich otworów strzałowych pionowych”).
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: klucz CKE opisuje poprawną metodę jako „strzelanie otworami strzałowymi pionowymi i odchylonymi od pionu nie więcej niż o 20°” - bez słowa „długimi” albo „krótkimi”, które w tabeli 5 rozróżnia wiersze 1 i 3. Z danych arkusza wychodzi wiersz 3 (otwory długie).
TAK w dwóch wierszach - wskazuje się jedną metodę.
Krok 5 · po tym etapie masz 9 z 19 kryteriów (pkt)
Oblicz długość zabioru i odległości między otworami strzałowymi – wyniki obliczeń zapisz w tabeli 6.
Z tabeli 1: z = 30 · d0 = 30 · 0,1 = 3 m, a = 0,8 · z = 0,8 · 3 = 2,4 m. Średnicę bierze się w metrach (0,1 m) - tabela podaje ją w obu jednostkach.
Krok 6 · po tym etapie masz 11 z 19 kryteriów (pkt)
Oblicz ilość materiału wybuchowego w pojedynczym otworze strzałowym oraz całkowitą ilość materiału wybuchowego w siatce otworów strzałowych – wyniki obliczeń zapisz w tabeli 7.
QMW = LMW · C = 8 · 7 = 56 kg (C = 7 kg na metr otworu), Qc = QMW · N = 56 · 5 = 280 kg.
Kroki 7-8 · po tym etapie masz 13 z 19 kryteriów (pkt)
Oblicz wielkość promienia strefy zagrożenia ze względu na działanie powietrznej fali uderzeniowej – wyniki obliczeń zapisz w tabeli 8.
Qc = 280 kg - w tabeli 3 przy X = 280 stoi 6,54. Tablica oszczędza liczenia pierwiastka trzeciego stopnia na egzaminie.
Oblicz wielkość promienia strefy zagrożenia ze względu na działanie powietrznej fali uderzeniowej – wyniki obliczeń zapisz w tabeli 8.
Rp = kp · ∛Qc = 10 · 6,54 = 65,4 m (zaokrąglenie do jednego miejsca po przecinku według przypisu tabeli).
Kroki 9-10 · po tym etapie masz 19 z 19 kryteriów (pkt)
Określ czas odpalania poszczególnych otworów strzałowych - wyniki zapisz w tabeli 9.
Wiersz „Zastosowane opóźnienie” arkusz ma już wypełniony (25 ms przy każdym otworze), a klucz i tak przyznaje za niego punkt. Impuls z zapalarki dochodzi do otworu nr 1 przez konektor SC25, więc otwór 1 odpala po 25 ms.
Określ czas odpalania poszczególnych otworów strzałowych - wyniki zapisz w tabeli 9.
Konektory łączą otwory szeregowo (strzałki na szkicu), a opóźnienia się sumują: każdy kolejny otwór odpala 25 ms po poprzednim - nr 2 po 50 ms, nr 3 po 75 ms, nr 4 po 100 ms, nr 5 po 125 ms. Sumowanie opóźnień w łańcuchu konektorów to ogólna wiedza z techniki strzałowej.
Wpisanie 25 ms przy każdym otworze - wtedy wszystkie odpaliłyby naraz, a konektor opóźnia każde kolejne ogniwo.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.