Złoże kruszywa naturalnego ma kształt prostokąta 150 × 400 m i miąższość 5 m, a nad nim leży 0,5 m nadkładu. Eksploatacja rusza 1 lipca 2023 r.: przez jeden kwartał spycharka gąsienicowa zdejmuje nadkład, potem jedna koparka hydrauliczna jednonaczyniowa (Qe = 125 m³/h, 250 dni, jedna zmiana po 8 h) urabia złoże, a urobek wywożą wozidła. W skarpach stałych (45°) zostają straty pozaeksploatacyjne, a w stropie i spągu - po 0,10 m strat eksploatacyjnych. Trzeba opisać proces technologiczny nazwami z tabeli 1, policzyć wskaźniki złoża, czas pracy koparki, zdolność wydobywczą i czas eksploatacji, a na końcu zaznaczyć kwartały w harmonogramie.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy i wyniki obliczeń do tabel i rysunków wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza. Tabela 8 (harmonogram) jest w arkuszu wydrukowana w poziomie - w podglądzie strona jest obrócona do czytania.
Wzory, na których opiera się zadanie (tabela 3 arkusza). Przy skarpach 45° spąg wyrobiska jest z każdej strony węższy o miąższość złoża, stąd (a - 2 · Mz) · (b - 2 · Mz). Straty w skarpach to pole przekroju trójkątów wzdłuż obwodu, dlatego dzielone przez 2. Czas pracy koparki liczy się od czasu kalendarzowego, odejmując naprawy (dostępność 85%), postoje i przestoje technologiczne; procenty zamienia się na ułamki.
Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zadania, rysunków i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone. Podział na układ cykliczny i ciągły to ogólna wiedza o technologii robót odkrywkowych - jest zaznaczona w kroku.
To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania tabel jest dowolna, liczy się zapis w ocenianych polach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 31 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. Najwięcej punktów daje tabela 6 (10), a tabela 4 - 7.
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 7 z 31 kryteriów (pkt)
Na podstawie opisu zadania egzaminacyjnego scharakteryzuj proces technologiczny wpisując w tabeli 4, nazwy z tabeli 1.
Każdemu etapowi procesu odpowiada jedno zadanie z tabeli 1: udostępnianie złoża to Zdejmowanie nadkładu, urabianie - Eksploatacja złoża, transport - Przemieszczanie kopaliny. Zwałowanie nadkładu i przeróbka mechaniczna nie występują w opisie zadania.
Na podstawie opisu zadania egzaminacyjnego scharakteryzuj proces technologiczny wpisując w tabeli 4, nazwy z tabeli 1.
Z opisu zadania: nadkład zdejmuje Spycharka gąsienicowa, złoże urabia Koparka hydrauliczna jednonaczyniowa, a kopalinę przewożą wozidła - w tabeli liczba pojedyncza z listy: Wozidło. Koparka kołowa wielonaczyniowa i zwałowarka to maszyny układów ciągłych, których tu nie ma.
Na podstawie opisu zadania egzaminacyjnego scharakteryzuj proces technologiczny wpisując w tabeli 4, nazwy z tabeli 1.
Koparka jednonaczyniowa pracuje cyklami (nabranie, obrót, wysyp, powrót), a wozidła kursują tam i z powrotem - to układ Cykliczny. Ciągły byłby z koparką wielonaczyniową i przenośnikami, kombinowany - przy mieszaniu obu. Podział układów to ogólna wiedza z technologii robót odkrywkowych.
Kroki 4-6 · po tym etapie masz 13 z 31 kryteriów (pkt)
Oblicz wskaźniki charakteryzujące złoże. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 5.
Pz = a · b = 150 · 400 = 60 000 m². Spąg przy skarpach 45° i Mz = 5 m: Psw = (150 - 2 · 5) · (400 - 2 · 5) = 140 · 390 = 54 600 m².
Odjęcie samej miąższości (a - Mz) - skarpa jest po obu stronach wyrobiska, stąd 2 · Mz.
Oblicz wskaźniki charakteryzujące złoże. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 5.
Zp = Pz · Mz = 60 000 · 5 = 300 000 m³. Straty eksploatacyjne to 0,10 m w stropie (na powierzchni złoża) i 0,10 m w spągu (na powierzchni spągu): Se = 60 000 · 0,1 + 54 600 · 0,1 = 6 000 + 5 460 = 11 460 m³.
Se = 2 · 0,1 · Pz = 12 000 m³ - wzór z tabeli 3 liczy stratę w spągu od mniejszej powierzchni Psw.
Oblicz wskaźniki charakteryzujące złoże. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 5.
Sn = (Pz - Psw) · Mz / 2 = 5 400 · 5 / 2 = 13 500 m³, Zo = Zp - (Se + Sn) = 300 000 - 24 960 = 275 040 m³.
Kroki 7-10 · po tym etapie masz 23 z 31 kryteriów (pkt)
Oblicz czas pracy koparki hydraulicznej jednonaczyniowej. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 6.
Nzm = nd · nzm = 250 · 1 = 250 zmian/rok, TKPR = Nzm · ng = 250 · 8 = 2 000 h/rok.
Oblicz czas pracy koparki hydraulicznej jednonaczyniowej. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 6.
EA = 100% - PT = 100% - 15% = 85%, TD = TKPR · EA = 2 000 · 0,85 = 1 700 h/rok, a na naprawy i konserwację zostaje TN&K = 2 000 - 1 700 = 300 h/rok.
Oblicz czas pracy koparki hydraulicznej jednonaczyniowej. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 6.
Postoje: TPTech = TP · Nzm = 1,5 · 250 = 375 h/rok. Przestoje liczy się od czasu dostępności: TPrTech = 1 700 · 0,05 = 85 h/rok. Razem przerwy TPWPr = 375 + 85 = 460 h/rok.
TPrTech = 2 000 · 0,05 = 100 h - wzór z tabeli 3 bierze czas dostępności TD, nie kalendarzowy.
Oblicz czas pracy koparki hydraulicznej jednonaczyniowej. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 6.
TPK = TD - TPWPr = 1 700 - 460 = 1 240 h/rok, EU = 1 240 / 1 700 · 100% = 72,94% ≈ 73% (zaokrąglenie do całości według przypisu tabeli).
Kroki 11-13 · po tym etapie masz 29 z 31 kryteriów (pkt)
Oblicz zdolność wydobywczą i czas robót górniczych. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 7.
ZWyd = Qe · TPK = 125 · 1 240 = 155 000 m³ na rok, Rz = Zo / ZWyd = 275 040 / 155 000 = 1,77, w zaokrągleniu do pełnego roku 2 lata.
Oblicz zdolność wydobywczą i czas robót górniczych. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 7.
Prace ruszają 1 lipca 2023 r., czyli w III kwartale, i przez ten kwartał trwa zdejmowanie nadkładu. Eksploatacja złoża zaczyna się po nim: IV kwartał 2023 r.
Oblicz zdolność wydobywczą i czas robót górniczych. Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 7.
Dwa lata to 8 kwartałów, licząc od IV 2023: IV 2023, I-IV 2024, I-III 2025 - koniec w III kwartale 2025 r.
Koniec w IV kwartale 2025 - kwartał rozpoczęcia jest już pierwszym z ośmiu.
Kroki 14-15 · po tym etapie masz 31 z 31 kryteriów (pkt)
Na podstawie opisu zadania egzaminacyjnego oraz obliczonego czasu wykonywania robót górniczych uzupełnij harmonogram robót górniczych. W tabeli 8 wpisz znak X w komórkę, która określa kwartał realizacji roboty górniczej.
Nadkład zdejmuje się przez jeden kwartał od 1 lipca 2023 r.: X w III kwartale 2023.
Na podstawie opisu zadania egzaminacyjnego oraz obliczonego czasu wykonywania robót górniczych uzupełnij harmonogram robót górniczych. W tabeli 8 wpisz znak X w komórkę, która określa kwartał realizacji roboty górniczej.
Eksploatacja trwa od IV kwartału 2023 do III kwartału 2025 włącznie - X w ośmiu kolejnych kwartałach, zgodnie z tabelą 7. Kolumny lat 2026-2029 zostają puste.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.