Kopalnia kruszywa naturalnego eksploatuje złoże piaskowo-żwirowe jednym piętrem. Ładowarki kołowe urabiają złoże i podają urobek do kosza zasypowego, a przenośnik taśmowy wywozi kruszywo na składowisko półproduktu. Trzeba policzyć wydajność nominalną przenośnika, wydajność eksploatacyjną jednej ładowarki, dobrać liczbę ładowarek do przenośnika i policzyć zdolność wydobywczą układu (godzinową, zmianową, dobową i roczną), a potem nazwać elementy ładowarki kołowej i przypisać rodzaj transportu do ośmiu maszyn.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy i wyniki obliczeń do tabel i rysunków wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.
Zaokrąglenia są częścią polecenia. Każda z tabel 3-5 ma pod spodem inną regułę: tabela 3 - do dwóch miejsc po przecinku, tabela 4 - do jednego, tabela 5 - w dół do liczby całkowitej. Dalsze obliczenia prowadzi się na wartościach już zapisanych w tabeli (tak liczy klucz), dlatego np. przekrój strugi to 0,03 + 0,06 = 0,09 m², a nie 0,0948.
Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zadania, rysunków i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone. Elementy ładowarki na zdjęciu i podział transportu na ciągły i cykliczny to ogólna wiedza o maszynach górniczych - jest zaznaczona w krokach.
To jedno z możliwych rozwiązań: kolejność wypełniania tabel jest dowolna, liczy się zapis w ocenianych polach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 30 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 23 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. Tabele 3-5 tworzą łańcuch obliczeń, ale klucz uznaje w nich wyniki wynikające z wcześniejszych obliczeń zdającego, więc pomyłka w jednym polu kosztuje zwykle jeden punkt.
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 4 z 30 kryteriów (pkt)
Oblicz wydajność nominalną przenośnika taśmowego - wyniki obliczeń zapisz w tabeli 3.
Na rysunku 1 struga leży na taśmie w niecce: b to szerokość zajęta przez urobek, A1 - trójkątny „dach” usypu nad niecką, A2 - część w niecce. b = 0,9 · B = 0,9 · 0,8 = 0,72 m, A1 = 0,58 · A2 = 0,58 · 0,06 = 0,0348, czyli z dokładnością do dwóch miejsc 0,03 m².
Oblicz wydajność nominalną przenośnika taśmowego - wyniki obliczeń zapisz w tabeli 3.
A = A1 + A2 = 0,03 + 0,06 = 0,09 m² - liczy się z wartości zapisanej w tabeli (0,03), tak jak w kluczu.
Oblicz wydajność nominalną przenośnika taśmowego - wyniki obliczeń zapisz w tabeli 3.
Qp = 3600 · A · vt · kk · kz = 3600 · 0,09 · 3,0 · 1,0 · 0,8 = 777,6 m³/h. Polecenie każe pisać dwa miejsca po przecinku, więc w tabeli 777,60 m³/h - klucz zapisuje tę samą wartość jako 777,6. Mnożnik 3600 zamienia sekundy na godzinę, bo prędkość taśmy jest w m/s.
Pominięcie współczynnika załadowania kz = 0,8 - wychodzi 972 m³/h i zawyżona liczba ładowarek w tabeli 5.
Kroki 4-6 · po tym etapie masz 9 z 30 kryteriów (pkt)
Oblicz wydajność eksploatacyjną ładowarki kołowej - wyniki obliczeń zapisz w tabeli 4.
t4 = L / v1 = 100 / 3,0 = 33,33, czyli 33,3 s, a t5 = L / v2 = 100 / 4,5 = 22,22, czyli 22,2 s (jedno miejsce po przecinku). Z urobkiem ładowarka jedzie wolniej, więc t4 > t5.
Oblicz wydajność eksploatacyjną ładowarki kołowej - wyniki obliczeń zapisz w tabeli 4.
T = t1 + t2 + 2 · t3 + t4 + t5 = 10 + 8 + 2 · 7 + 33,3 + 22,2 = 87,5 s. Manewrowanie liczy się dwa razy - po napełnieniu i po opróżnieniu łyżki.
Dodanie t3 tylko raz (T = 80,5 s) - wzór wprost mnoży czas manewrowania przez 2.
Oblicz wydajność eksploatacyjną ładowarki kołowej - wyniki obliczeń zapisz w tabeli 4.
Qt = 3600 · q · kn / (T · ks) = 3600 · 5,5 · 1,0 / (87,5 · 1,2) = 188,57, czyli 188,6 m³/h. Spulchnienie jest w mianowniku: łyżka mieści urobek spulchniony. Qe = Qt · kw = 188,6 · 0,8 = 150,88, czyli 150,9 m³/h.
Kroki 7-9 · po tym etapie masz 14 z 30 kryteriów (pkt)
Dobierz odpowiednią liczbę ładowarek kołowych współpracujących z przenośnikiem taśmowym o zadanej wydajności nominalnej oraz zdolność wydobywczą takiego układu wydobywczego - wyniki zapisz w tabeli 5.
n = Qp / Qe = 777,6 / 150,9 = 5,15, a tabela 5 każe zaokrąglać w dół: 5 ładowarek. Szósta ładowarka dostarczałaby więcej urobku, niż przenośnik może odebrać.
Zaokrąglenie w górę do 6 - przenośnik byłby przeciążony, a dalsze wyniki rosną o 20%.
Dobierz odpowiednią liczbę ładowarek kołowych współpracujących z przenośnikiem taśmowym o zadanej wydajności nominalnej oraz zdolność wydobywczą takiego układu wydobywczego - wyniki zapisz w tabeli 5.
Q = n · Qe · ρ = 5 · 150,9 · 1,8 = 1 358,1, w dół do całości 1 358 Mg/h. Gęstość nasypowa zamienia metry sześcienne urobku na tony (Mg).
Dobierz odpowiednią liczbę ładowarek kołowych współpracujących z przenośnikiem taśmowym o zadanej wydajności nominalnej oraz zdolność wydobywczą takiego układu wydobywczego - wyniki zapisz w tabeli 5.
Zz = Q · tz = 1 358 · 8 = 10 864 Mg, Zd = Zz · nz = 10 864 · 2 = 21 728 Mg, Zr = Zd · nd = 21 728 · 230 = 4 997 440 Mg. Liczy się z zapisanego Q = 1 358, nie z 1 358,1.
Kroki 10-12 · po tym etapie masz 22 z 30 kryteriów (pkt)
Przyporządkuj nazwy elementów budowy ładowarki kołowej wskazane na rysunku 2 i zapisz je w tabeli 6.
Strzałka 1 wskazuje tylną część maszyny z kratkami wentylacyjnymi - komora silnika, strzałka 2 przeszkloną kabinę operatora. Rozpoznanie na zdjęciu to ogólna wiedza o budowie ładowarki; numery są zgodne z kluczem.
Przyporządkuj nazwy elementów budowy ładowarki kołowej wskazane na rysunku 2 i zapisz je w tabeli 6.
4 - łyżka z urobkiem, 5 - ramię ładowarki, na którym łyżka jest zawieszona. Siłownik nad ramieniem, połączony z łyżką przez dźwignię, to 3 - siłownik obrotu łyżki (przechyla łyżkę), a siłownik pod ramieniem, zamocowany do ramy, to 6 - siłownik podnoszenia ramienia. Wiedza ogólna o budowie ładowarki.
Zamiana siłowników 3 i 6 - obrót łyżki daje siłownik połączony z łyżką, podnoszenie - ten oparty o ramę.
Przyporządkuj nazwy elementów budowy ładowarki kołowej wskazane na rysunku 2 i zapisz je w tabeli 6.
Ładowarka kołowa skręca łamaniem ramy w przegubie między osiami - siłownik przy przegubie (strzałka 7) to siłownik skrętu ładowarki, a koła z ogumieniem (strzałka 8) to podwozie kołowe. Wiedza ogólna o budowie ładowarki przegubowej.
Kroki 13-15 · po tym etapie masz 30 z 30 kryteriów (pkt)
Określ rodzaj transportu technologicznego realizowanego przez maszyny i urządzenia wymienione w tabeli 7 i zapisz je w tabeli 7.
Transport cykliczny przewozi urobek porcjami: załadunek, przejazd, wyładunek i powrót pustego środka transportu. Tak pracują barka samowyładowcza, dźwignica linotorowa (przenosi ładunek w zawiesiu po linie) i ładowarka. Podział transportu to ogólna wiedza o transporcie w kopalniach odkrywkowych.
Określ rodzaj transportu technologicznego realizowanego przez maszyny i urządzenia wymienione w tabeli 7 i zapisz je w tabeli 7.
Transport ciągły płynie bez przerw - strumień urobku na taśmie przenośnika taśmowego albo mieszanina wody i urobku w rurociągu hydraulicznym.
Określ rodzaj transportu technologicznego realizowanego przez maszyny i urządzenia wymienione w tabeli 7 i zapisz je w tabeli 7.
Spycharka gąsienicowa (w arkuszu z literówką „gąsiennicowa”), wagon kolejowy i wozidło technologiczne przemieszczają urobek kolejnymi kursami - to transport cykliczny.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.