Przejdź do głównej treści
GIW.09-01-22.01-SGStyczeń 2022 · 14 kroków · ok. 34 min · 39 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Drążenie chodnika C-3

Chodnik C-3 w kopalni węgla kamiennego będzie drążony z użyciem środków strzałowych w łupku węglowym (grubość 25,0 m, spąg na głębokości 630 m). Cykl zaczyna się od sprawdzenia stanu obudowy i wiercenia otworów, urobek ładuje ładowarka na przenośnik zgrzebłowy. Nad łupkiem węglowym leżą 20,0 m iłowca i 15,0 m iłu, pod nim 30,0 m piaskowca i 20,0 m łupku ilastego. Trzeba nazwać elementy wyposażenia na rysunku 1, ułożyć czynności cyklu z maszynami, sprzętem i materiałami, policzyć opór zapalnika i obwodu strzałowego z metryki strzałowej, dobrać zabezpieczenia (metanowe IV kategorii, pyły szkodliwe dla zdrowia, pożarowe) i narysować profil skał w skali 1:500.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy elementów, maszyn, czynności i sposobów zabezpieczeń do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.

Skąd brać odpowiedzi. Prawie wszystkie wpisy wybiera się z list „przykładowych” elementów, maszyn i czynności wydrukowanych w arkuszu - na każdej liście są też pozycje błędne, które nie pasują do opisanego wyrobiska. Rozstrzygają dane z opisu zadania (rodzaj wyrobiska, wyposażenie, sposób urabiania, kategorie i klasy zagrożeń). Każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium klucza oceniania. Nazwy elementów maszyn i obudów na rysunkach to wiedza ogólna z górnictwa - przypisanie cyfr idzie za kluczem i jest zaznaczone w krokach.

Profil w skali 1:500. 1 cm na rysunku to 5 m w górotworze, więc grubość na rysunku = miąższość w metrach / 5: ił 15 m - 3,0 cm, iłowiec 20 m - 4,0 cm, łupek węglowy 25 m - 5,0 cm, piaskowiec 30 m - 6,0 cm, łupek ilasty 20 m - 4,0 cm. Spąg łupku węglowego leży na wydrukowanej linii 630 m, od niej odmierza się warstwy w górę i w dół. Podpisy nazw skał obok profilu są pomocnicze - klucz ocenia znaki umowne, grubości i położenie spągu.

To jedno z możliwych rozwiązań: w tabelach 2 i 4 klucz przyjmuje kilka wariantów opisu (np. 2 z 3 wymienionych materiałów), a w tabelach 1 i 2 oraz na profilu ocenia kolejność.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. Najwięcej punktów (10) daje tabela 2 - każda czynność razem z dobranym sprzętem to jedno kryterium.

  1. Etap 1: Tabela 1. Wyposażenie chodnika C-3

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 8 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Ładowarka zgarniakowa: od przodka

    Kryteria: , , ,

    R.1.1 Dla 1.: kotew linowa

    R.1.2 Dla 2.: krążek zwrotny

    R.1.3 Dla 3: zgarniak ładowarki

    R.1.4 Dla 4.: liny stalowe

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów wyposażenia drążonego chodnika C-3.

    Rysunek 1 pokazuje ładowarkę zgarniakową w widoku z boku i z góry. Przy czole przodka cyfra 1 wskazuje zakotwiony w ociosie punkt zaczepienia - kotew linowa, cyfra 2 - krążek, przez który zawraca lina - krążek zwrotny, cyfra 3 - skrzynię, która zgarnia urobek - zgarniak ładowarki, cyfra 4 - liny stalowe (robocza i powrotna). Budowa ładowarki zgarniakowej to wiedza ogólna, cyfry idą za kluczem.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Ładowarka zgarniakowa: pomosty i napęd

    Kryteria: , , ,

    R.1.5 Dla 5.: zastawki boczne lub pomost najazdowy

    R.1.6 Dla 6.: pomost załadowczy lub przesypowy lub zastawki boczne

    R.1.7 Dla 7.: kołowrót dwubębnowy

    R.1.8 Dla 8.: siedzisko operatora

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów wyposażenia drążonego chodnika C-3.

    W widoku z góry cyfra 5 wskazuje boczne ścianki rozszerzonej części, które prowadzą zgarniak z urobkiem: zastawki boczne, a cyfra 6 - pochyłe koryto nad przenośnikiem, z którego urobek spada na odstawę: pomost załadowczy/przesypowy. Cyfra 7 - napęd z dwoma bębnami nawijającymi liny: kołowrót dwubębnowy, cyfra 8 - siedzisko operatora przy kołowrocie. Klucz przyjmuje dla cyfry 5 także pomost najazdowy, a dla cyfry 6 - zastawki boczne.

    Typowe błędy

    Zamiana krążka zwrotnego z kotwią linową - kotew mocuje krążek w przodku, a lina zawraca na krążku.

    Dokument po tym kroku
  3. Etap 2: Tabela 2. Czynności cyklu drążenia

    Kroki 3-6 · po tym etapie masz 18 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Przygotowanie i wiercenie

    Kryteria: ,

    R.2.1 Czynność 1: sprawdzenie stanu obudowy, opis: klucz dynamometryczny

    R.2.2 Czynność 2: wiercenie otworów strzałowych, opis: wiertarka udarowa WUP-22

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 2 wykaz oraz opis kolejnych czynności cyklu drążenia chodnika C-3.

    Arkusz podaje dwie pierwsze czynności: sprawdzenie stanu obudowy - kontroluje się dokręcenie strzemion, więc w opisie klucz dynamometryczny - i wiercenie otworów strzałowych wiertarką WUP-22 (klucz przyjmuje wiertarkę udarową, nie obrotową ER-6).

    Typowe błędy

    Zmiana kolejności dwóch pierwszych czynności - arkusz podaje ją wprost.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Roboty strzałowe

    Kryteria: , ,

    R.2.3 Czynność 3: nabijanie otworów strzałowych, opis: zapisano 2 z 3 z wymienionych: zapalniki GZEM045A, MW metanit specjalny, nabijak drewniany

    R.2.4 Czynność 4: wykonanie obwodu strzałowego, opis: zapisano 2 z 3 z wymienionych: linia strzałowa – PSY 2 × 1,5 mm2, przewody ochronne SDY 1 × 0,75 mm2, przewody zapalników - miedziane o długości 4,0 m

    R.2.5 Czynność 5: odpalanie otworów strzałowych, opis: zapalarka ZK-100/045

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 2 wykaz oraz opis kolejnych czynności cyklu drążenia chodnika C-3.

    Dalej trzy czynności strzałowe w kolejności: nabijanie otworów strzałowych (zapalniki GZEM045A, metanit specjalny, nabijak drewniany - wszystkie z metryki), wykonanie obwodu strzałowego (linia strzałowa PSY i przewody ochronne SDY z metryki) i odpalanie otworów strzałowych zapalarką ZK-100/045. Klucz wymaga dwóch z trzech materiałów przy nabijaniu i dwóch z trzech przewodów przy obwodzie.

    Typowe błędy

    Odpalanie przed wykonaniem obwodu - bez połączenia zapalników z linią strzałową nie ma czego odpalić.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Przewietrzanie i obrywka

    Kryteria: ,

    R.2.6 Czynność 6: przewietrzanie przodka po strzelaniu, opis: zapisano 1 z 2 z wymienionych: lutniociąg z lutni metalowych, wentylator lutniowy WLE-1000

    R.2.7 Czynność 7: wykonanie obrywki przodka, opis: zapisano 1 z 2 wymienionych: kilof, łom górniczy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 2 wykaz oraz opis kolejnych czynności cyklu drążenia chodnika C-3.

    Po strzale najpierw przewietrzanie przodka po strzelaniu - lutniociąg z lutni metalowych z wentylatorem lutniowym WLE-1000 - a dopiero potem wejście do przodka i wykonanie obrywki przodka kilofem i łomem górniczym.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Obudowa i ładowanie urobku

    Kryteria: , ,

    R.2.8 Czynność 8: wykonanie obudowy tymczasowej, opis: zapisano 2 z 3 z wymienionych: podciągi z szyn S-24, podkłady kolejowe, połowice

    R.2.9 Czynność 9: ładowanie urobku, opis: ładowarka zgarniakowa ZPP

    R.2.10 Czynność 10: wykonanie obudowy ostatecznej, opis: zapisano 2 z 3 z wymienionych: obudowa ŁP10/V29/4/A, strzemiona SDO, rozpory wieloelementowe

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 2 wykaz oraz opis kolejnych czynności cyklu drążenia chodnika C-3.

    Strop zabezpiecza się zaraz po obrywce: wykonanie obudowy tymczasowej (podciągi z szyn S-24, podkłady kolejowe, połowice), potem ładowanie urobku ładowarką z rysunku 1 - ładowarka zgarniakowa ZPP - i na koniec wykonanie obudowy ostatecznej (obudowa ŁP10/V29/4/A, strzemiona SDO, rozpory wieloelementowe). Kolejność cyklu strzałowego to wiedza ogólna; klucz ocenia kolejne pozycje.

    Typowe błędy

    Ładowarka bocznie wysypująca ŁBT - rysunek 1 przedstawia ładowarkę zgarniakową.

    Dokument po tym kroku
  7. Etap 3: Tabela 3. Opór zapalnika i obwodu strzałowego

    Kroki 7-8 · po tym etapie masz 24 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Opór pojedynczego zapalnika Rz

    Kryteria: , ,

    R.3.1 Dane: zapisana klasa 0,45 A lub opór zapalnika 1,4 Ω lub 1,4

    R.3.2 Podstawienie danych: Rz = 1,4 Ω + 0,4 Ω lub Rz = 1,4 + 0,4

    R.3.3 Wynik: Rz = 1,8 Ω lub Rz= 1,8

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 3 obliczenia i wyniki oporu pojedynczego zapalnika Rz i obwodu strzałowego Ro.

    Zapalniki GZEM045A to klasa 0,45 A; przy przewodach miedzianych tabela metryki daje 1,4 Ω. Przewody mają 4,0 m, czyli 2 m ponad podstawowe 2 m, a na każdy taki metr dolicza się 0,2 Ω: (4,0 - 2) · 0,2 = 0,4 Ω. Stąd Rz = 1,4 Ω + 0,4 Ω = 1,8 Ω.

    Typowe błędy

    Dodatek 1 Ω na metr - ta wartość dotyczy przewodów stalowych (Fe), a w metryce są miedziane.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Opór obwodu strzałowego Ro

    Kryteria: , ,

    R.3.4 Wzór: Ro = RL + ns · Rz

    R.3.5 Podstawienie danych: Ro = 4 Ω + 42 · 1,8 Ω lub Ro = 4 + 42 · 1,8

    R.3.6 Wynik: Ro = 79,6 Ω lub Ro = 79,6

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 3 obliczenia i wyniki oporu pojedynczego zapalnika Rz i obwodu strzałowego Ro.

    Zapalniki łączy się szeregowo, więc ich opory się sumują: Ro = RL + ns · Rz. Wszystkie 42 otwory odpala się w jednej serii, opór linii RL = 4 Ω: Ro = 4 Ω + 42 · 1,8 Ω = 4 + 75,6 = 79,6 Ω. Wzór z 1/n dotyczy połączenia równoległego.

    Typowe błędy

    Podstawienie Rz = 1,4 Ω bez dodatku na długie przewody - wynik 62,8 Ω nie zgadza się z kluczem.

    Dokument po tym kroku
  9. Etap 4: Tabela 4. Zabezpieczenia przed zagrożeniami

    Kroki 9-11 · po tym etapie masz 33 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Zagrożenie metanowe IV kategorii

    Kryteria: ,

    R.4.1 odmetanowanie górotworu

    R.4.2 kontrola metanu metanomierzami przenośnymi

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 dobrane sposoby zwalczania zagrożeń występujących w chodniku C-3.

    Metan ujmuje się z górotworu - odmetanowanie górotworu - i kontroluje przed strzelaniem i w czasie pracy: kontrola metanu metanomierzami przenośnymi.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Pyły szkodliwe dla zdrowia

    Kryteria: , ,

    R.4.3 pomiary pyłów szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy

    R.4.4 zraszanie na przesypach

    R.4.5 półmaski filtrujące

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 dobrane sposoby zwalczania zagrożeń występujących w chodniku C-3.

    Stężenie pyłu się mierzy (pomiary pyłów szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy), ogranicza u źródła (zraszanie na przesypach), a pracowników chroni sprzętem (półmaski filtrujące).

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Zagrożenie pożarowe

    Kryteria: , , ,

    R.4.6 aktualne schematy dróg ucieczkowych

    R.4.7 gaśnice proszkowe

    R.4.8 rurociąg przeciwpożarowy

    R.4.9 szafki hydrantowe co 50,0 m

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 dobrane sposoby zwalczania zagrożeń występujących w chodniku C-3.

    Do gaszenia: gaśnice proszkowe, rurociąg przeciwpożarowy i szafki hydrantowe co 50,0 m, a do ewakuacji - aktualne schematy dróg ucieczkowych. Wiercenie otworów badawczych dotyczy tąpań lub wyrzutów - nie ma ich w opisie.

    Typowe błędy

    Wpisanie sposobu w wierszu innego zagrożenia - punkty są liczone osobno dla każdego zagrożenia.

    Dokument po tym kroku
  12. Etap 5: Rysunek 2. Profil geologiczny w skali 1:500

    Kroki 12-14 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 12: Łupek węglowy na linii 630 m

    Kryteria: ,

    R.5.3 5,0 cm warstwa wypełniona znakiem umownym łupku węglowego

    R.5.6 spąg warstwy łupku węglowego na linii 630 m

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym narysuj szkic profilu geologicznego skał otaczających chodnik C-3.

    Chodnik leży w łupku węglowym, którego spąg jest na głębokości 630 m - dolna granica tej warstwy idzie po wydrukowanej linii 630 m. Łupek ma 25 m, czyli 5,0 cm, i znak poziomych linii z czarną soczewką. Przypisanie znaków z legendy (bez podpisów w arkuszu) to wiedza ogólna.

    Typowe błędy

    Narysowanie łupku węglowego tak, że linia 630 m wypada w jego środku - na linii ma leżeć spąg warstwy.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Strop: iłowiec i ił

    Kryteria: ,

    R.5.1 3,0 cm warstwa wypełniona znakiem umownym iłu

    R.5.2 4,0 cm warstwa wypełniona znakiem umownym iłowca

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym narysuj szkic profilu geologicznego skał otaczających chodnik C-3.

    Nad łupkiem węglowym iłowiec 20 m - 4,0 cm (kreski z pionowymi „I”), a nad nim ił 15 m - 3,0 cm (krótkie kreski w rzędach; tak samo CKE oznacza ił w profilu GIW.09-01-22.06).

    ⚠️ Niespójność rysunku z danymi: nad linią 630 m ramka rysunku 2 mieści do przerywanej linii tylko ok. 9,5 cm, a trzy warstwy stropowe mają razem 3,0 + 4,0 + 5,0 = 12,0 cm. Ił w skali 1:500 wychodzi więc ok. 0,8 cm ponad górną krawędź ramki. Klucz wymaga grubości w skali, więc na egzaminie warstwę iłu trzeba dorysować w pełnej grubości, poza ramką.

    Typowe błędy

    Ścieśnienie iłu, żeby zmieścił się w ramce - warstwa przestaje mieć 3,0 cm i traci punkt.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Spąg: piaskowiec i łupek ilasty

    Kryteria: ,

    R.5.4 6,0 cm warstwa wypełniona znakiem umownym piaskowca

    R.5.5 4,0 cm warstwa wypełniona znakiem umownym łupka ilastego

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym narysuj szkic profilu geologicznego skał otaczających chodnik C-3.

    Pod linią 630 m piaskowiec 30 m - 6,0 cm (kropki), a pod nim łupek ilasty 20 m - 4,0 cm (gęste ciągłe linie).

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.