Przejdź do głównej treści
GIW.09-01-23.06-SGCzerwiec 2023 · 11 kroków · ok. 26 min · 33 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Eksploatacja ściany węglowej

Pokład 320/1 o miąższości 1,6 m (gęstość węgla 1,4 t/m³) będzie wybierany ścianą I-60 z zawałem stropu: długość ściany 350 m, wybieg 2200 m, kombajn o zabiorze 0,63 m, obudowa zmechanizowana i przenośnik ścianowy o wydajności 1400 t/h. W ciągu trzech zmian produkcyjnych planuje się 6 cykli, na zmianie pracuje 17 osób, jest też zmiana konserwacyjna. Trzeba opisać szkic ściany (rysunek 1), dobrać wzory i policzyć postęp oraz wydobycie dobowe, dobrać typy kombajnu, obudowy i przenośnika z wykazów, wpisać system i formę organizacji pracy z obłożeniem zmiany oraz zabezpieczenia przed zagrożeniami (metanowe IV kategorii, wybuch pyłu klasy B).

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy elementów, maszyn, czynności i sposobów zabezpieczeń do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.

Skąd brać odpowiedzi. Prawie wszystkie wpisy wybiera się z list „przykładowych” elementów, maszyn i czynności wydrukowanych w arkuszu - na każdej liście są też pozycje błędne, które nie pasują do opisanego wyrobiska. Rozstrzygają dane z opisu zadania (rodzaj wyrobiska, wyposażenie, sposób urabiania, kategorie i klasy zagrożeń). Każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium klucza oceniania. Nazwy elementów maszyn i obudów na rysunkach to wiedza ogólna z górnictwa - przypisanie cyfr idzie za kluczem i jest zaznaczone w krokach.

Wzory. Postęp dobowy to liczba cykli na dobę razy zabiór kombajnu: Pd = ic · z. Wydobycie dobowe to masa calizny wybranej w ciągu doby: objętość (długość ściany · miąższość · postęp) razy gęstość węgla, Wd = ρ · L · h · Pd. Wzory błędne z arkusza można odrzucić po jednostkach: ic · L i ic · h nie dają postępu w kierunku wybiegu, a wzór bez gęstości daje m³, nie tony.

To jedno z możliwych rozwiązań: w tabelach 3, 4 i 5 kolejność wpisów jest dowolna, a w tabeli 1 każdy wpis musi stać przy swojej cyfrze.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 33 kryteria w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 25 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. Tabela 2 daje 6 punktów - osobno za wzór, podstawienie i wynik.

  1. Etap 1: Tabela 1. Opis szkicu ściany I-60

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 7 z 33 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Odstawa: przenośniki i kombajn

    Kryteria: , ,

    R.1.1 przenośnik taśmowy

    R.1.2 przenośnik zgrzebłowy podścianowy

    R.1.3 kombajn ścianowy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów oznaczonych cyframi na rysunku 1.

    Na szkicu odstawa biegnie od ściany chodnikiem podścianowym. Cyfra 1 wskazuje linię z kółkami i strzałką - znak przenośnika taśmowego, cyfra 2 - linię z czarnymi kropkami w chodniku przy wylocie ściany: przenośnik zgrzebłowy podścianowy. Cyfra 3 to prostokąt z krzyżem przy przenośniku w ścianie - kombajn ścianowy. Znaki umowne map górniczych to wiedza ogólna, cyfry idą za kluczem.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Ściana: przenośnik, upad, kolejka, zawał

    Kryteria: , , ,

    R.1.4 przenośnik zgrzebłowy ścianowy

    R.1.5 linia rozciągłości i kierunek upadu złoża

    R.1.6 trasa kolejki podwieszanej

    R.1.7 zawał całkowity

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów oznaczonych cyframi na rysunku 1.

    Cyfra 4 - linia z rombami wzdłuż całej ściany: przenośnik zgrzebłowy ścianowy, cyfra 5 - znak w kształcie litery T ze strzałką: linia rozciągłości i kierunek upadu złoża, cyfra 6 - kółka pod linią chodnika nadścianowego: trasa kolejki podwieszanej, cyfra 7 - pole kreskowane za ścianą: zawał całkowity (ściana jest prowadzona z pełnym zawałem stropu).

    Typowe błędy

    Zawał opisany jako „podsadzka hydrauliczna” - opis zadania mówi o pełnym zawale stropu.

    Dokument po tym kroku
  3. Etap 2: Tabela 2. Postęp i wydobycie dobowe

    Kroki 3-4 · po tym etapie masz 13 z 33 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Postęp dobowy Pd

    Kryteria: , ,

    R.2.1 W kolumnie 1 w wierszu 1 wpisane jest: Pd = ic · z

    R.2.2 W kolumnie 2 w wierszu 1 wpisane jest: Pd = 6 cykli/dobę x 0,63 m/cykl

    R.2.3 W kolumnie 3 w wierszu 1 wpisane jest: Pd = 3,78 m/dobę

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym dobierz wzory i oblicz w tabeli 2 postęp dobowy Pd oraz wydobycie dobowe Wd.

    Każdy cykl przesuwa ścianę o jeden zabiór kombajnu, a na dobę planuje się 6 cykli, więc Pd = ic · z, po podstawieniu Pd = 6 cykli/dobę · 0,63 m/cykl, wynik Pd = 3,78 m/dobę. Długość ściany L i miąższość h nie wchodzą do postępu - ściana przesuwa się w kierunku wybiegu, nie wzdłuż własnej długości.

    Typowe błędy

    Pd = ic · L - wychodzi 2 100 m na dobę, czyli prawie cały wybieg w jeden dzień.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Wydobycie dobowe Wd

    Kryteria: , ,

    R.2.4 W kolumnie 1 w wierszu 2 wpisane jest: Wd = ƍ · L · h · Pd

    R.2.5 W kolumnie 2 w wierszu 2 wpisane jest: Wd = 1,4 t/m3 x 350 m x 1,6 m x 3,78 m/ dobę

    R.2.6 W kolumnie 3 w wierszu 2 wpisane jest: Wd = 2964 t/dobę

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym dobierz wzory i oblicz w tabeli 2 postęp dobowy Pd oraz wydobycie dobowe Wd.

    W ciągu doby wybiera się prostopadłościan calizny o długości ściany, wysokości pokładu i głębokości równej postępowi; masa to objętość razy gęstość: Wd = ρ · L · h · Pd, Wd = 1,4 t/m³ · 350 m · 1,6 m · 3,78 m/dobę = 2 963,52, po zaokrągleniu do pełnej liczby zgodnie z uwagą pod tabelą Wd = 2 964 t/dobę.

    Typowe błędy

    Wzór ρ · h · W · Pd - z wybiegiem W zamiast długości ściany L wynik jest ponad sześć razy za duży.

    Dokument po tym kroku
  5. Etap 3: Tabela 3. Maszyny i urządzenia ściany

    Kroki 5-6 · po tym etapie masz 16 z 33 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Kombajn ścianowy

    Kryteria:

    R.3.1 Kombajn ścianowy KGS-275/2B

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 3 nazwy oraz typy maszyn i urządzeń zabudowanych w ścianie.

    Kombajn musi urabiać pokład 1,6 m z zabiorem 0,63 m. Warunki spełniają formalnie KGS-260 (1,1-1,6 m) i KGS-275/2B (1,25-2,35 m), ale przy KGS-260 wysokość pokładu jest na samej górnej granicy zakresu - bez zapasu na wahania grubości. Klucz wskazuje kombajn ścianowy KGS-275/2B. KSW-600 ma zabiór 0,65 m, a KGS-620 zaczyna od 3,5 m. Zasada doboru z zapasem zakresu to wiedza ogólna.

    Typowe błędy

    KGS-260 - klucz go nie przyjmuje, mimo że formalnie sięga 1,6 m.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Obudowa zmechanizowana i przenośnik ścianowy

    Kryteria: ,

    R.3.2 Obudowa zmechanizowana GLINIK 08/22-POzK

    R.3.3 Przenośnik ścianowy RYBNIK 750

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 3 nazwy oraz typy maszyn i urządzeń zabudowanych w ścianie.

    Pokład 1,6 m mieści się tylko w zakresie pracy obudowa zmechanizowana GLINIK 08/22-POzK (1,0-2,0 m), pozostałe zaczynają się od 1,8 m. Przenośnik musi mieć co najmniej 350 m długości - PZS-900 (do 300 m) odpada - a opis podaje jego wydajność 1400 t/h, czyli dokładnie parametr typu przenośnik ścianowy RYBNIK 750.

    Dokument po tym kroku
  7. Etap 4: Tabela 4. Organizacja pracy i obłożenie

    Kroki 7-8 · po tym etapie masz 23 z 33 kryteriów (pkt)

    Krok 7: System pracy i forma organizacji robót

    Kryteria: ,

    R.4.1 System organizacji pracy: czterozmianowy

    R.4.2 Forma organizacji robót: potokowa

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 system organizacji pracy, formę organizacji robót oraz obłożenie na zmianie produkcyjnej.

    Trzy zmiany produkcyjne i zmiana konserwacyjna to system czterozmianowy. W ścianie z kombajnem i obudową zmechanizowaną urabianie, ładowanie, przesuwanie sekcji i przenośnika idą jednocześnie i przesuwają się wzdłuż ściany za kombajnem - to forma potokowa (wiedza ogólna o organizacji robót).

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Obłożenie zmiany: 17 stanowisk

    Kryteria: , , , ,

    R.4.3 przodowy

    R.4.4 2 kombajnistów

    R.4.5 pomocnik kombajnisty

    R.4.6 7 operatorów obudowy zmechanizowanej

    R.4.7 6 górników do przebudowy skrzyżowań

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 system organizacji pracy, formę organizacji robót oraz obłożenie na zmianie produkcyjnej.

    Trzeba obsadzić kombajn, obudowę i skrzyżowania ściany z chodnikami: przodowy (1), 2 kombajnistów, pomocnik kombajnisty (1), 7 operatorów obudowy zmechanizowanej i 6 górników do przebudowy skrzyżowań - razem 1 + 2 + 1 + 7 + 6 = 17. Górnik rabunkarz jest zbędny, bo obudowa zmechanizowana przesuwa się sama, a ściana idzie z zawałem.

    Typowe błędy

    Dopisanie elektryka, ślusarza albo sztygara - suma przekroczyłaby 17 osób.

    Dokument po tym kroku
  9. Etap 5: Tabela 5. Zabezpieczenia przed zagrożeniami

    Kroki 9-11 · po tym etapie masz 33 z 33 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Metan: przewietrzanie i metanometria

    Kryteria: ,

    R.5.1 automatyczny pomiar prędkości powietrza

    R.5.2 metanometria automatyczna

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w ścianie i chodnikach przyścianowych.

    Przy IV kategorii stężenie metanu i przepływ powietrza kontroluje się na bieżąco przyrządami stacjonarnymi: automatyczny pomiar prędkości powietrza i metanometria automatyczna.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Metan: kontrola przyrządami przenośnymi

    Kryteria: , , ,

    R.5.3 kontrola metanu przeprowadzana przez przodowych co 2 godz. w czasie pracy

    R.5.4 kontrola metanu przeprowadzana przez dozór zmianowy w czasie kontroli stanowisk pracy

    R.5.5 kontrola metanu przeprowadzana przez metaniarzy raz na dobę

    R.5.6 kontrola metanu przeprowadzana przez kombajnistów na każdej zmianie roboczej

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w ścianie i chodnikach przyścianowych.

    Z podpunktów „kontrola metanu przeprowadzana przez” klucz przyjmuje cztery: przez przodowych co 2 godz. w czasie pracy, przez dozór zmianowy w czasie kontroli stanowisk pracy, przez metaniarzy raz na dobę i przez kombajnistów na każdej zmianie roboczej. Pozostałe dwa (przodowi raz na zmianę, metaniarze raz na zmianę) to ta sama kontrola z inną częstotliwością - na liście są jako pułapka. Częstotliwości pomiarów wynikają z przepisów górniczych (wiedza ogólna), wpisy idą za kluczem.

    Typowe błędy

    Wpisanie dwóch wariantów tej samej osoby (np. przodowych co 2 godz. i raz na zmianę) - punkt daje tylko jeden z nich.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Wybuch pyłu węglowego klasy B

    Kryteria: , , ,

    R.5.7 dysze zraszające na przesypach przenośników i na kruszarce

    R.5.8 utrzymywanie zapór przeciwwybuchowych

    R.5.9 utrzymywanie stref zabezpieczających

    R.5.10 baterie zraszające na kombajnie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w ścianie i chodnikach przyścianowych.

    Pył wiąże się wodą tam, gdzie powstaje - dysze zraszające na przesypach przenośników i na kruszarce oraz baterie zraszające na kombajnie - a rozwój wybuchu zatrzymują utrzymywanie zapór przeciwwybuchowych i utrzymywanie stref zabezpieczających. Czujniki ACO wykrywają tlenek węgla (pożar), a otwory odprężające dotyczą tąpań - tych zagrożeń nie ma w opisie.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.