GIW.09-01-23.01-SGStyczeń 2023 · 12 kroków · ok. 27 min · 41 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Przebudowa wyrobiska podziemnego
Chodnik podstawowy C-1 w pokładzie 362/1 (poziom 588 m) ma obudowę ŁP, ale ciśnienie górotworu zmniejszyło jego przekrój i trzeba go przebudować. W chodniku są przenośnik taśmowy Gwarek, lutniociąg Ø 1000 mm, rurociągi sprężonego powietrza i przeciwpożarowy, instalacja elektryczna oraz kolejka szynowa podwieszana. Urabia się młotkami pneumatycznymi, urobek ładuje ręcznie na przenośnik. Po przebudowie wyrobisko ma mieć 5500 mm szerokości i 3800 mm wysokości, a kolejka - określone odstępy od przenośnika, spągu i obudowy. Trzeba opisać przekrój (rysunek 1) i wycinek mapy (rysunek 2), ułożyć czynności przebudowy w kolejności, sporządzić wykaz narzędzi i dobrać zabezpieczenia przed zagrożeniami (metanowe IV kategorii, pożarowe).
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy elementów, maszyn, czynności i sposobów zabezpieczeń do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.
Skąd brać odpowiedzi. Prawie wszystkie wpisy wybiera się z list „przykładowych” elementów, maszyn i czynności wydrukowanych w arkuszu - na każdej liście są też pozycje błędne, które nie pasują do opisanego wyrobiska. Rozstrzygają dane z opisu zadania (rodzaj wyrobiska, wyposażenie, sposób urabiania, kategorie i klasy zagrożeń). Każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium klucza oceniania. Nazwy elementów maszyn i obudów na rysunkach to wiedza ogólna z górnictwa - przypisanie cyfr idzie za kluczem i jest zaznaczone w krokach. Wymiary do tabeli 1 podaje wprost opis zadania.
To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza w tabeli 3 inną, technologicznie poprawną kolejność czynności, a w tabelach 4 i 5 kolejność wpisów jest dowolna.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 41 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 31 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. Najwięcej punktów (po 10) dają opis przekroju w tabeli 1 i kolejność czynności w tabeli 3.
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 10 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 1: Wymiary wyrobiska: wysokość i szerokość
Kryteria: ,
R.1.1 wysokość wyrobiska - 3800 mm
R.1.2 szerokość wyrobiska - 5500 mm
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów i ich wymiary oznaczone cyframi na rysunku 1.
Na przekroju cyfra 1 to wymiar pionowy od spągu do stropu - wysokość wyrobiska, a cyfra 2 - wymiar poziomy przy spągu: szerokość wyrobiska. Wartości podaje opis zadania: po przebudowie 3800 mm wysokości i 5500 mm szerokości.
Typowe błędy
Zamiana wysokości z szerokością - cyfra 1 stoi przy wymiarze pionowym.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Odstępy trasy kolejki
Kryteria: , ,
R.1.3 odstęp trasy kolejki od spągu - 400 mm
R.1.4 odstęp trasy kolejki od przenośnika - 500 mm
R.1.5 odstęp trasy kolejki od obudowy - 600 mm
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów i ich wymiary oznaczone cyframi na rysunku 1.
Cyfry 3, 4 i 5 to odstępy wokół kolejki (prostokąt nr 7): cyfra 3 - w dół do spągu, odstęp trasy kolejki od spągu 400 mm; cyfra 4 - w bok do przenośnika, odstęp trasy kolejki od przenośnika 500 mm; cyfra 5 - w bok do łuku obudowy, odstęp trasy kolejki od obudowy 600 mm. Wartości są w opisie zadania.
Typowe błędy
Odstęp od przenośnika (500 mm) zamieniony z odstępem od obudowy (600 mm) - liczy się, od czego mierzy strzałka.
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów i ich wymiary oznaczone cyframi na rysunku 1.
Cyfra 6 to koło pod stropem z wymiarem średnicy - lutniociąg o średnicy Ø 1000 mm, cyfra 7 - prostokąt zawieszony na szynie: kolejka szynowa podwieszana, cyfra 8 - przewody na wieszakach przy obudowie: instalacja elektryczna, cyfra 9 - dwie rury przy ociosie: rurociąg sprężonego powietrza, rurociąg przeciwpożarowy.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Wyposażenie: przenośnik
Kryteria:
R.1.10 przenośnik taśmowy Gwarek
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów i ich wymiary oznaczone cyframi na rysunku 1.
Cyfra 10 wskazuje konstrukcję z krążnikami przy spągu - przenośnik taśmowy Gwarek. Rozpoznanie elementów na przekroju to wiedza ogólna, cyfry idą za kluczem.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2. Wycinek mapy pokładowej
Kroki 5-6 · po tym etapie masz 16 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 5: Mapa: przenośnik, wentylator, lutniociąg
Kryteria: , ,
R.2.1 przenośnik taśmowy
R.2.2 wentylator
R.2.3 lutniociąg wykonany z lutni blaszanych
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 2 nazwy elementów oznaczone cyframi na rysunku 2.
Na wycinku mapy cyfra 1 wskazuje linię z kółkami i strzałkami w chodniku „Przebudowa” - przenośnik taśmowy, cyfra 2 - znak na początku linii lutniociągu: wentylator, cyfra 3 - linię ze strzałkami i poprzecznymi kreskami (połączenia lutni): lutniociąg wykonany z lutni blaszanych. Znaki umowne map górniczych to wiedza ogólna, cyfry idą za kluczem.
Typowe błędy
Pomylenie dwóch znaków lutniociągu z listy - klucz przyjmuje tu lutnie blaszane, nie elastyczne.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Mapa: uskok, sygnalizator, telefon
Kryteria: , ,
R.2.4 uskok normalny przypuszczalny
R.2.5 sygnalizator alarmowy
R.2.6 telefon
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 2 nazwy elementów oznaczone cyframi na rysunku 2.
Cyfra 4 to linia przerywana z kreskami po jednej stronie - uskok normalny przypuszczalny (stwierdzony rysuje się linią ciągłą), cyfra 5 - znak klepsydry: sygnalizator alarmowy, cyfra 6 - kółko z kreską: telefon.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 3. Czynności przebudowy wyrobiska
Kroki 7-8 · po tym etapie masz 26 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 7: Zabezpieczenie i rozbiórka starej obudowy
Kryteria: , , , ,
R.3.1 wzmocnienie starej obudowy
R.3.2 usunięcie opinki
R.3.3 usunięcie strzemion obudowy
R.3.4 usunięcie stojaków starej obudowy
R.3.5 usunięcie łuku stropnicowego
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 3 wykaz kolejnych czynności wykonywanych podczas przebudowy wyrobiska.
Najpierw wzmocnienie starej obudowy, żeby przy rozbiórce sąsiednie odrzwia nie straciły nośności. Potem odrzwia rozbiera się od zewnątrz do środka: usunięcie opinki, usunięcie strzemion obudowy (rozłączenie łuków), usunięcie stojaków starej obudowy i na końcu usunięcie łuku stropnicowego. Technologia przebudowy to wiedza ogólna; kolejność jak w kluczu.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Poszerzenie przekroju i nowa obudowa
Kryteria: , , , ,
R.3.6 wykonanie obrywki
R.3.7 przybierka stropu i ociosów do wymaganego gabarytu
R.3.8 wykonanie obudowy tymczasowej
R.3.9 wybieranie urobku
R.3.10 wykonanie obudowy ostatecznej
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 3 wykaz kolejnych czynności wykonywanych podczas przebudowy wyrobiska.
Po rozbiórce wykonanie obrywki (strącenie luźnych brył), przybierka stropu i ociosów do wymaganego gabarytu młotkami, zaraz za nią wykonanie obudowy tymczasowej, potem wybieranie urobku na przenośnik i wykonanie obudowy ostatecznej.
Typowe błędy
Przybierka przed usunięciem starej obudowy - łuki zasłaniają strop i ociosy, a klucz ocenia kolejność.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 4. Narzędzia
Kroki 9-10 · po tym etapie masz 35 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 9: Narzędzia do urabiania i rozbiórki
Kryteria: , , , , ,
R.4.1 młotek pneumatyczny MPS
R.4.2 klucz dynamometryczny
R.4.3 ciągarka łańcuchowa
R.4.4 piła do cięcia metalu
R.4.6 klucz do strzemion obudowy
R.4.7 klucz do rozpór
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 4 wykaz narzędzi niezbędnych do przebudowy wyrobiska.
Urabia się młotkiem pneumatycznym MPS. Do rozbiórki obudowy: klucz dynamometryczny i klucz do strzemion (śruby strzemion), klucz do rozpór, ciągarka łańcuchowa do wyciągania łuków i piła do cięcia metalu do zdeformowanych elementów.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Narzędzia do obrywki i ładowania
Kryteria: , ,
R.4.5 łom górniczy
R.4.8 łopata
R.4.9 kilof
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 4 wykaz narzędzi niezbędnych do przebudowy wyrobiska.
Obrywkę wykonuje się łomem górniczym i kilofem, a urobek ładuje się ręcznie łopatą. Kombajn AM-50z i ładowarka ŁBS odpadają - opis mówi o urabianiu młotkami i ręcznym ładowaniu.
Typowe błędy
Wpisanie kombajnu albo ładowarki - przy przebudowie w tym chodniku się ich nie używa.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabela 5. Zabezpieczenia przed zagrożeniami
Kroki 11-12 · po tym etapie masz 41 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 11: Zagrożenie metanowe IV kategorii
Kryteria: ,
R.5.1 odmetanowanie górotworu
R.5.2 pomiary metanu metanomierzami przenośnymi
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w wyrobisku.
Metan ujmuje się z górotworu - odmetanowanie górotworu - i kontroluje jego stężenie: pomiary metanu metanomierzami przenośnymi.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Zagrożenie pożarowe
Kryteria: , , ,
R.5.3 rurociąg przeciwpożarowy
R.5.4 gaśnice proszkowe i pianowe
R.5.5 aktualne schematy dróg ucieczkowych
R.5.6 stosowanie aparatów SR - 60
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w wyrobisku.
Do gaszenia: rurociąg przeciwpożarowy i gaśnice proszkowe i pianowe, a do ucieczki z zadymionego wyrobiska: aktualne schematy dróg ucieczkowych i stosowanie aparatów SR-60 (aparat ucieczkowy chroniący drogi oddechowe). Zapory przeciwwybuchowe dotyczą pyłu węglowego, a nauszniki i wkładki - hałasu; tych zagrożeń nie ma w opisie.
Typowe błędy
Wpisanie sposobu w wierszu innego zagrożenia - punkty są liczone osobno dla każdego zagrożenia.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.