GIW.09-01-24.01-SGStyczeń 2024 · 12 kroków · ok. 23 min · 33 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Drążenie chodnika kierunkowego
Chodnik kierunkowy 5 w pokładzie 325 (poziom 580 m) jest drążony wysokowydajnym kombajnem MR340X. Urobek z kombajnu przejmuje podajnik taśmowy BOA 800 i oddaje na odstawę taśmową, w chodniku są dwa lutniociągi (zasadniczy tłoczący z lutnią wirową i pomocniczy z odpylaczem), materiały wozi kolejka podwieszana typu Scharf, a obudowa jest łukowa podatna, czteroelementowa. Pracuje się w systemie czterozmianowym, na zmianie produkcyjnej jest ośmiu pracowników. Trzeba nazwać elementy wyposażenia przodka na rysunku 1 i elementy trasy przenośnika na rysunku 2, sporządzić wykaz obudowy, maszyn i urządzeń, wpisać system pracy z obłożeniem zmiany i dobrać zabezpieczenia przed zagrożeniami (metanowe IV kategorii, wybuch pyłu klasy B, skłonność do samozapalenia III grupy).
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy elementów, maszyn, czynności i sposobów zabezpieczeń do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.
Skąd brać odpowiedzi. Prawie wszystkie wpisy wybiera się z list „przykładowych” elementów, maszyn i czynności wydrukowanych w arkuszu - na każdej liście są też pozycje błędne, które nie pasują do opisanego wyrobiska. Rozstrzygają dane z opisu zadania (rodzaj wyrobiska, wyposażenie, sposób urabiania, kategorie i klasy zagrożeń). Każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium klucza oceniania. Nazwy elementów maszyn i obudów na rysunkach to wiedza ogólna z górnictwa - przypisanie cyfr idzie za kluczem i jest zaznaczone w krokach.
To jedno z możliwych rozwiązań: w tabelach 3 i 4 klucz nie narzuca kolejności wpisów, a w tabelach 1 i 2 każdy wpis musi stać przy swojej cyfrze z rysunku.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 33 kryteria w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 25 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. Najwięcej punktów (8) dają wykaz obudowy, maszyn i urządzeń w tabeli 3 oraz zabezpieczenia w tabeli 5.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Tabela 1. Wyposażenie przodka chodnika
Kroki 1-2 · po tym etapie masz 6 z 33 kryteriów (pkt)
Krok 1: Przodek: kombajn, lutniociąg, odpylacz
Kryteria: , ,
R.1.1 kombajn chodnikowy
R.1.2 lutniociąg
R.1.3 odpylacz
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów wyposażenia przodka chodnika kierunkowego 5 oznaczone cyframi na rysunku 1.
Cyfra 1 wskazuje maszynę przy czole przodka z organem urabiającym na wysięgniku - kombajn chodnikowy. Cyfra 2 to rura pod stropem, czyli lutniociąg, a cyfra 3 - prostopadłościenna skrzynia włączona w ten przewód: odpylacz (opis zadania mówi o lutniociągu pomocniczym „z odpylaczem”). Rozpoznanie elementów na schemacie to wiedza ogólna, cyfry idą za kluczem.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Przodek: drugi lutniociąg, przenośnik i podajnik
Kryteria: , ,
R.1.4 lutniociąg
R.1.5 przenośnik taśmowy
R.1.6 podajnik taśmowy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów wyposażenia przodka chodnika kierunkowego 5 oznaczone cyframi na rysunku 1.
W chodniku są dwa lutniociągi, więc cyfra 4 to drugi przewód - znów lutniociąg. Cyfra 5 wskazuje odstawę biegnącą przy spągu w głąb chodnika - przenośnik taśmowy, a cyfra 6 - pochyłą taśmę między kombajnem a przenośnikiem: podajnik taśmowy, który według opisu współpracuje bezpośrednio z kombajnem i z odstawą.
Typowe błędy
Zamiana podajnika z przenośnikiem - podajnik jest krótki i łączy kombajn z odstawą, przenośnik leży dalej, przy spągu.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2. Trasa przenośnika taśmowego
Kroki 3-4 · po tym etapie masz 11 z 33 kryteriów (pkt)
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 2 nazwy elementów trasy przenośnika taśmowego oznaczone cyframi na rysunku 2.
Na zdjęciu trasy przenośnika cyfra 1 wskazuje taśmę niosącą urobek - taśma górna, cyfra 2 - podłużne rury, na których opiera się trasa: konstrukcja rurowa, cyfra 3 - podporę krążników nad konstrukcją: kozioł (wspornik) górny. Budowa trasy przenośnika taśmowego to wiedza ogólna.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Trasa przenośnika: kozioł dolny i taśma dolna
Kryteria: ,
R.2.4 kozioł (wspornik) dolny
R.2.5 taśma dolna
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 2 nazwy elementów trasy przenośnika taśmowego oznaczone cyframi na rysunku 2.
Cyfra 4 to podpora krążników pod konstrukcją - kozioł (wspornik) dolny, a cyfra 5 wskazuje taśmę wracającą pusta przy spągu - taśma dolna. Zgrzebło, łańcuch, rynna i zastawka należą do przenośnika zgrzebłowego, nie taśmowego.
Typowe błędy
Wpisanie elementów przenośnika zgrzebłowego (rynna, zgrzebło) - na zdjęciu jest przenośnik taśmowy.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 3. Obudowa, maszyny i urządzenia
Kroki 5-7 · po tym etapie masz 19 z 33 kryteriów (pkt)
Krok 5: Obudowa i kombajn
Kryteria: ,
R.3.1 obudowa ŁP12/V32/4/A
R.3.2 kombajn chodnikowy MR340X
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 3 obudowę, maszyny i urządzenia zastosowane do drążenia chodnika kierunkowego 5.
Opis mówi o obudowie łukowej podatnej czteroelementowej. W tabeli odrzwi tylko jeden typ ma w oznaczeniu „/4/”, które oznacza odrzwia z czterech łuków - stąd obudowa ŁP12/V32/4/A. Kombajn jest podany w opisie: kombajn chodnikowy MR340X. Znaczenie „/4/” w oznaczeniu odrzwi ŁP to wiedza ogólna.
Typowe błędy
Kombajn AM-50 - opis wymienia wprost kombajn MR340X.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Odstawa i transport materiałów
Kryteria: , ,
R.3.3 przenośnik taśmowy PTG 1000
R.3.4 podajnik taśmowy BOA 800
R.3.5 kolejka podwieszana typu Scharf
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 3 obudowę, maszyny i urządzenia zastosowane do drążenia chodnika kierunkowego 5.
Odstawę taśmową tworzy przenośnik taśmowy PTG 1000 (jedyny przenośnik taśmowy na liście) z podajnikiem taśmowym BOA 800, a materiały wozi kolejka podwieszana typu Scharf. Kolejka linowa spągowa i przenośnik zgrzebłowy SKAT nie są wymienione w opisie.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Przewietrzanie i odpylanie
Kryteria: , ,
R.3.6 lutniociąg Ø800
R.3.7 lutnia WIR 800
R.3.8 odpylacz HBKO
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 3 obudowę, maszyny i urządzenia zastosowane do drążenia chodnika kierunkowego 5.
Lutniociąg zasadniczy tłoczący ma lutnię wirową, a pomocniczy - odpylacz, więc wpisy to lutniociąg Ø800, lutnia WIR 800 i odpylacz HBKO. Ładowarki i kołowrót zgarniakowy są zbędne - urobek ładuje kombajn.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 4. System pracy i obłożenie zmiany
Kroki 8-9 · po tym etapie masz 25 z 33 kryteriów (pkt)
Krok 8: System pracy
Kryteria:
R.4.1 System pracy: czterozmianowy
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 system pracy oraz obłożenie na zmianie produkcyjnej w chodniku kierunkowym 5.
Trzy zmiany produkcyjne i zmiana konserwacyjno-remontowa to system czterozmianowy - opis podaje go wprost.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Obłożenie zmiany: ośmiu pracowników
Kryteria: , , , ,
R.4.2 górnik przodowy
R.4.3 kombajnista
R.4.4 4 górników
R.4.5 elektromonter
R.4.6 mechanik
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 system pracy oraz obłożenie na zmianie produkcyjnej w chodniku kierunkowym 5.
Tabela ma pięć wierszy na ośmiu pracowników, więc jeden wpis musi objąć kilka osób: górnik przodowy (1), kombajnista (1), 4 górników (4) oraz elektromonter i mechanik do obsługi wysokowydajnego kombajnu, podajnika i odstawy - razem 1 + 1 + 4 + 1 + 1 = 8. Górnicy strzałowi i operator zgarniarki odpadają, bo chodnik drąży kombajn. Klucz przyjmuje dokładnie ten skład - z listy dałoby się złożyć ósemkę także inaczej (np. z pomocnikiem kombajnisty), ale taki wpis nie dostanie punktu.
Typowe błędy
Pominięcie „4 górników” - bez tego wpisu suma nie dochodzi do ośmiu osób.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabela 5. Zabezpieczenia przed zagrożeniami
Kroki 10-12 · po tym etapie masz 33 z 33 kryteriów (pkt)
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w chodniku kierunkowym 5.
Przy najwyższej kategorii metan ujmuje się z górotworu - odmetanowanie górotworu - i stale kontroluje jego stężenie: pomiary metanu metanomierzami przenośnymi oraz zabudowane czujniki metanometrii automatycznej.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Wybuch pyłu węglowego klasy B
Kryteria: , ,
R.5.4 utrzymywanie zapór przeciwwybuchowych
R.5.5 zraszanie na organie urabiającym kombajnu
R.5.6 zraszanie na przesypach odstawy urobku
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w chodniku kierunkowym 5.
Utrzymywanie zapór przeciwwybuchowych zatrzymuje rozwój wybuchu, a zraszanie na organie urabiającym kombajnu i zraszanie na przesypach odstawy urobku wiąże pył tam, gdzie powstaje.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Skłonność do samozapalenia III grupy
Kryteria: ,
R.5.7 obserwacja ubytku tlenu i wzrostu zawartości dwutlenku węgla
R.5.8 analiza chemiczna próbek
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w chodniku kierunkowym 5.
Samozapalenie węgla zaczyna się od utleniania, które zużywa tlen i wytwarza dwutlenek węgla oraz tlenek węgla. Dlatego wcześnie wykrywa się je przez obserwację ubytku tlenu i wzrostu zawartości dwutlenku węgla i analizę chemiczną próbek powietrza. Środki filtrujące P-2 chronią przed pyłem szkodliwym dla zdrowia, którego nie ma w opisie. Mechanizm samozagrzewania to wiedza ogólna.
Typowe błędy
Wpisanie sposobu w wierszu innego zagrożenia - punkty są liczone osobno dla każdego zagrożenia.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.