Przejdź do głównej treści
GIW.09-01-25.01-SGStyczeń 2025 · 11 kroków · ok. 22 min · 30 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Drążenie pochylni w pokładzie 605

Pochylnia w pokładzie 605 (długość 1100 m, nachylenie 5-10°) jest drążona pełnym przekrojem w węglu, w obudowie ŁP o przekroju w świetle 17,5 m². Ma maszynę urabiającą, podajnik i przenośnik taśmowy, kolejkę podwieszaną oraz wentylację lutniową ssącą z urządzeniem odpylającym. W pochylni pracuje 40 osób (w przodku czteroosobowa załoga), na osobę potrzeba co najmniej 10 m³/min powietrza, system pracy jest trzyzmianowy. Trzeba nazwać elementy maszyny na rysunku 1, policzyć ilość i prędkość powietrza, dobrać typy obudowy, maszyn i urządzeń, wpisać system pracy i obłożenie przodka oraz zabezpieczenia przed zagrożeniami (metanowe IV kategorii, wybuch pyłu klasy B).

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy elementów, maszyn, czynności i sposobów zabezpieczeń do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.

Skąd brać odpowiedzi. Prawie wszystkie wpisy wybiera się z list „przykładowych” elementów, maszyn i czynności wydrukowanych w arkuszu - na każdej liście są też pozycje błędne, które nie pasują do opisanego wyrobiska. Rozstrzygają dane z opisu zadania (rodzaj wyrobiska, wyposażenie, sposób urabiania, kategorie i klasy zagrożeń). Każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium klucza oceniania. Nazwy elementów maszyn i obudów na rysunkach to wiedza ogólna z górnictwa - przypisanie cyfr idzie za kluczem i jest zaznaczone w krokach.

Wzory. Ilość powietrza Q = a ∙ N (minimalna ilość na osobę razy liczba pracowników), prędkość v = Q / (S ∙ 60) - dzielenie przez 60 zamienia minuty na sekundy, bo Q jest w m³/min, a v ma wyjść w m/s. Arkusz podaje obok wzory błędne (Q = a / N, v = Q ∙ S, v = S / Q) - jednostki od razu pokazują, że nie pasują.

To jedno z możliwych rozwiązań: w tabelach 3 i 5 kolejność wpisów jest dowolna.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 30 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 23 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. Tabela 2 daje 6 punktów - osobno za wzór, podstawienie i wynik z jednostką.

  1. Etap 1: Tabela 1. Elementy maszyny urabiającej

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 7 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Organ urabiający: noże, przekładnia, silnik

    Kryteria: , ,

    R.1.1 1 - noże urabiające

    R.1.2 2 - przekładnia organu urabiającego

    R.1.3 3 - silnik organu urabiającego

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów maszyny urabiającej oznaczone cyframi na rysunku 1.

    Maszyna z rysunku 1 to kombajn chodnikowy z wysięgnikiem. Idąc od czoła wysięgnika: cyfra 1 - zęby na głowicy: noże urabiające, cyfra 2 - korpus tuż za głowicą: przekładnia organu urabiającego, cyfra 3 - dłuższa część wysięgnika: silnik organu urabiającego. Budowa organu urabiającego kombajnu to wiedza ogólna; przypisanie cyfr idzie za kluczem.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Korpus: skrzynia, fotel, podwozie, ładowarka

    Kryteria: , , ,

    R.1.4 4 - skrzynia aparaturowa

    R.1.5 5 - fotel kombajnisty

    R.1.6 6 - podwozie gąsienicowe

    R.1.7 7 - ładowarka łapowa

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów maszyny urabiającej oznaczone cyframi na rysunku 1.

    Cyfra 4 - skrzynia na korpusie z aparaturą elektryczną: skrzynia aparaturowa, cyfra 5 - miejsce operatora z tyłu maszyny: fotel kombajnisty, cyfra 6 - podwozie gąsienicowe, cyfra 7 - stół z łapami z przodu, który zgarnia urobek: ładowarka łapowa. Obrotnica i podawarka nie są oznaczone na rysunku.

    Typowe błędy

    Zamiana silnika z przekładnią organu - kolejność jest oceniana, a obie części leżą na wysięgniku obok siebie.

    Dokument po tym kroku
  3. Etap 2: Tabele 2a i 2b. Ilość i prędkość powietrza

    Kroki 3-4 · po tym etapie masz 13 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Tabela 2a: ilość powietrza

    Kryteria: , ,

    R.2.1 wzór: Q = a · N

    R.2.2 podstawione dane do wzoru: Q = 10 ∙ 40

    R.2.3 wynik i jednostkę: Q = 400 [m³/min]

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 2a i 2b obliczoną ilość powietrza Q [m³/min] płynącego w pochylni oraz jego prędkość v [m/s].

    Każdy z 40 pracowników potrzebuje co najmniej 10 m³/min, więc wzór to Q = a ∙ N, po podstawieniu Q = 10 ∙ 40, wynik Q = 400 m³/min. Wzory Q = a / N i Q = N / a dają jednostki osób na m³/min albo odwrotne - nie mogą być ilością powietrza. Do wzoru wchodzą wszyscy pracujący w pochylni (N = 40), nie tylko załoga przodka.

    Typowe błędy

    Podstawienie N = 4 (załoga przodka) - zadanie podaje osobno liczbę wszystkich pracowników pochylni, N = 40.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Tabela 2b: prędkość powietrza

    Kryteria: , ,

    R.2.4 wzór: v = Q/(S ∙ 60)

    R.2.5 podstawione dane do wzoru: v = 400/(17,5 ∙ 60)

    R.2.6 wynik i jednostkę: v = 0,38 [m/s]

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 2a i 2b obliczoną ilość powietrza Q [m³/min] płynącego w pochylni oraz jego prędkość v [m/s].

    Prędkość = ilość przez przekrój. Q jest w m³/min, a v ma wyjść w m/s, więc dzieli się dodatkowo przez 60: v = Q / (S ∙ 60), v = 400 / (17,5 ∙ 60) = 400 / 1050 = 0,3810, czyli v = 0,38 m/s.

    Typowe błędy

    Wynik bez jednostki albo 22,86 (bez przeliczenia minut na sekundy) - za wynik bez jednostki punkt przepada.

    Dokument po tym kroku
  5. Etap 3: Tabela 3. Obudowa, maszyny i urządzenia

    Kroki 5-7 · po tym etapie masz 20 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Obudowa i kombajn dobrane do przekroju

    Kryteria: ,

    R.3.1 obudowa ŁP10/V25/A

    R.3.2 kombajn chodnikowy AM-50z-w

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 3 wykaz obudowy, maszyn i urządzeń zastosowanych do drążenia pochylni.

    Przekrój w świetle 17,5 m² ma w tabeli odrzwi tylko ŁP10/V25/A - stąd obudowa ŁP10/V25/A. Kombajn musi drążyć wyrobisko o takim przekroju: R-120 (do 15 m²) i AM-50z (do 16,4 m²) są za małe, zostaje kombajn chodnikowy AM-50z-w (do 22,0 m²).

    Typowe błędy

    AM-50z - jego zakres kończy się na 16,4 m², poniżej przekroju pochylni.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Odstawa i transport

    Kryteria: , ,

    R.3.3 podajnik taśmowy BOA 800

    R.3.4 przenośnik taśmowy PTG 1000

    R.3.5 kolejka podwieszana typu Scharf

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 3 wykaz obudowy, maszyn i urządzeń zastosowanych do drążenia pochylni.

    Z opisu: podajnik taśmowy - podajnik taśmowy BOA 800, przenośnik taśmowy - przenośnik taśmowy PTG 1000, kolejka podwieszana - kolejka podwieszana typu Scharf (kolejka linowa spągowa i przenośnik SKAT nie są wymienione).

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Przewietrzanie przodka

    Kryteria: ,

    R.3.6 lutniociąg Ø800

    R.3.7 urządzenie odpylające

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 3 wykaz obudowy, maszyn i urządzeń zastosowanych do drążenia pochylni.

    Wentylacja lutniowa ssąca z urządzeniem odpylającym: lutniociąg Ø800 i urządzenie odpylające. Ładowarki i kołowrót zgarniakowy są zbędne - kombajn sam ładuje urobek ładowarką łapową.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 4: Tabela 4. System pracy i obłożenie przodka

    Kroki 8-9 · po tym etapie masz 24 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 8: System pracy

    Kryteria:

    R.4.1 System pracy: trzyzmianowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 system pracy oraz obłożenie przodkowe na zmianie produkcyjnej w drążonej pochylni.

    Opis podaje go wprost: „zastosowano trzyzmianowy system pracy” - wpis trzyzmianowy.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Obłożenie przodka: cztery osoby

    Kryteria: , ,

    R.4.2 górnik przodowy

    R.4.3 kombajnista

    R.4.4 dwóch górników

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 system pracy oraz obłożenie przodkowe na zmianie produkcyjnej w drążonej pochylni.

    W przodku pracuje czteroosobowa załoga, a tabela ma trzy wiersze: górnik przodowy, kombajnista i dwóch górników - razem 1 + 1 + 2 = 4. Górnicy strzałowi i operator ładowarki nie są potrzebni, bo urabia i ładuje kombajn; elektromonter, mechanik i ślusarz nie są stałą obsadą przodka.

    Typowe błędy

    Wpisanie „górnik strzałowy” - w pochylni nie ma robót strzałowych.

    Dokument po tym kroku
  10. Etap 5: Tabela 5. Zabezpieczenia przed zagrożeniami

    Kroki 10-11 · po tym etapie masz 30 z 30 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Zagrożenie metanowe IV kategorii

    Kryteria: , ,

    R.5.1 odmetanowanie górotworu

    R.5.2 pomiary metanu metanomierzami przenośnymi

    R.5.3 zabudowane czujniki metanometrii automatycznej

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w drążonej pochylni.

    Przy IV kategorii metan ujmuje się z górotworu - odmetanowanie górotworu - i kontroluje jego stężenie: pomiary metanu metanomierzami przenośnymi oraz zabudowane czujniki metanometrii automatycznej.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Wybuch pyłu węglowego klasy B

    Kryteria: , ,

    R.5.4 utrzymywanie zapór przeciwwybuchowych

    R.5.5 zraszanie na organie urabiającym kombajnu

    R.5.6 zraszanie na przesypach odstawy urobku

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w drążonej pochylni.

    Utrzymywanie zapór przeciwwybuchowych zatrzymuje rozwój wybuchu, a zraszanie na organie urabiającym kombajnu i zraszanie na przesypach odstawy urobku ogranicza pył tam, gdzie powstaje. Gaśnice, rurociąg przeciwpożarowy i analiza chemiczna próbek dotyczą zagrożenia pożarowego, którego w opisie nie ma.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.