Przejdź do głównej treści
GIW.09-01-26.06-SGCzerwiec 2026 · 12 kroków · ok. 22 min · 31 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Układ podporowo-kotwowy chodnika

Chodnik przyścianowy 40c w pokładzie 503 (poziom 750 m) ma obudowę łukową podatną ŁP i jest utrzymywany za frontem ściany, w jednostronnym otoczeniu zrobów, żeby odprowadzać zużyte powietrze. W zasięgu krawędzi eksploatacyjnych sąsiednich pokładów obudowę wzmacnia układ podporowo-kotwowy: stojaki SV pod podciągami stalowymi, stojaki drewniane, kaszty z okrąglaków sosnowych i kotwy strunowe w stropie. Trzeba nazwać elementy układu na rysunku 1, sporządzić wykaz materiałów i czynności zabudowy kotew, wskazać, co się monitoruje wokół chodnika, i dobrać zabezpieczenia do zagrożeń pokładu 503 (metanowe II kategorii, wybuch pyłu klasy B, tąpania I stopnia).

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy elementów, maszyn, czynności i sposobów zabezpieczeń do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.

Skąd brać odpowiedzi. Prawie wszystkie wpisy wybiera się z list „przykładowych” elementów, maszyn i czynności wydrukowanych w arkuszu - na każdej liście są też pozycje błędne, które nie pasują do opisanego wyrobiska. Rozstrzygają dane z opisu zadania (rodzaj wyrobiska, wyposażenie, sposób urabiania, kategorie i klasy zagrożeń). Każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium klucza oceniania. Nazwy elementów maszyn i obudów na rysunkach to wiedza ogólna z górnictwa - przypisanie cyfr idzie za kluczem i jest zaznaczone w krokach.

To jedno z możliwych rozwiązań: w tabelach 2, 4 i 5 klucz przyjmuje dowolną kolejność wpisów, a w tabelach 1 i 3 kolejność jest oceniana.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 31 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. Najwięcej punktów (9) daje wykaz materiałów w tabeli 2.

  1. Etap 1: Tabela 1. Elementy układu podporowo-kotwowego

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 5 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Elementy 1 i 2: obudowa i kotwy

    Kryteria: ,

    R.1.1 obudowa ŁP

    R.1.2 kotwy strunowe

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów układu podporowo-kotwowego w chodniku 40c oznaczone cyframi na rysunku 1.

    Cyfra 1 wskazuje łuk obudowy chodnika - opis zadania mówi, że chodnik jest „wykonany w obudowie ŁP”, więc wpis to obudowa ŁP. Cyfra 2 to długi pręt wchodzący ukośnie w strop ponad obudową: kotwy strunowe, którymi wzmocniono warstwy stropowe. Rozpoznanie elementów na schemacie to wiedza ogólna o obudowie wyrobisk.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Elementy 3-5: podciągi, stojaki i kaszt

    Kryteria: , ,

    R.1.3 podciągi stalowe

    R.1.4 stojaki SV

    R.1.5 kaszt z drewna sosnowego

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 1 nazwy elementów układu podporowo-kotwowego w chodniku 40c oznaczone cyframi na rysunku 1.

    Według klucza cyfra 3 to podciągi stalowe biegnące pod łukami wzdłuż chodnika, cyfra 4 - pionowe stojaki SV zabudowane pod podciągami, a cyfra 5 - kaszt z drewna sosnowego przy krawędzi zrobów (opis mówi o kasztach „z okrąglaków sosnowych”, dlatego nie bukowy). Z listy nie pasują: obudowa zmechanizowana (to obudowa ściany), stojaki Valent, kotwy urabialne i betonowy słup podporowy - żadnego z nich nie ma w opisie układu.

    Typowe błędy

    Wpisanie „kaszt z drewna bukowego” - opis zadania mówi wprost o okrąglakach sosnowych. Kolejność w tabeli 1 jest oceniana: nazwa musi stać przy właściwej cyfrze.

    Dokument po tym kroku
  3. Etap 2: Tabela 2. Materiały

    Kroki 3-5 · po tym etapie masz 14 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Materiały do stojaków SV i podciągów

    Kryteria: , , ,

    R.2.1 stojaki SV

    R.2.2 profile stalowe SV

    R.2.3 komplety strzemion SD

    R.2.4 łączniki kątowe

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 2 wykaz materiałów zastosowanych do wykonania układu podporowo-kotwowego w chodniku 40c.

    Układ ma stojaki SV pod podciągami stalowymi, więc potrzebne są: stojaki SV, profile stalowe SV (z nich są podciągi), komplety strzemion SD i łączniki kątowe, którymi łączy się profile ze sobą i ze stojakami. Do łączenia elementów z kształtowników SV służą właśnie strzemiona i łączniki - to wiedza ogólna o obudowie stalowej.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Materiały drewniane

    Kryteria: ,

    R.2.5 stojaki drewniane

    R.2.6 okrąglaki sosnowe

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 2 wykaz materiałów zastosowanych do wykonania układu podporowo-kotwowego w chodniku 40c.

    Opis wymienia stojaki drewniane i kaszty z okrąglaków sosnowych - stąd okrąglaki sosnowe. Okrąglaki bukowe i podkłady kolejowe nie pasują do opisu.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Materiały do kotwienia stropu

    Kryteria: , ,

    R.2.7 kotwy strunowe

    R.2.8 ładunki klejowe

    R.2.9 podkładki i nakrętki

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 2 wykaz materiałów zastosowanych do wykonania układu podporowo-kotwowego w chodniku 40c.

    Kotwa strunowa wymaga kompletu: kotwy strunowe, ładunki klejowe (wiążą kotwę ze skałą w otworze) oraz podkładki i nakrętki (dociskają kotwę do stropu). Kotwy urabialne i ekspansywne to inne rodzaje kotew - w opisie ich nie ma.

    Typowe błędy

    Pominięcie ładunków klejowych albo podkładek i nakrętek - każda pozycja to osobny punkt, a bez nich kotwa strunowa nie zadziała.

    Dokument po tym kroku
  6. Etap 3: Tabela 3. Zabudowa kotew strunowych

    Kroki 6-7 · po tym etapie masz 19 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Otwór i ładunek klejowy

    Kryteria: ,

    R.3.1 wiercenie otworu kotwowego

    R.3.2 wprowadzenie do otworu ładunku klejowego

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 3 wykaz kolejnych czynności wykonywanych przy zabudowie kotew strunowych.

    Lista w arkuszu jest pomieszana - trzeba ją ułożyć w kolejności technologicznej. Najpierw wiercenie otworu kotwowego, potem wprowadzenie do otworu ładunku klejowego - klej musi być w otworze, zanim wejdzie kotwa.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Osadzenie, dokręcenie, kontrola

    Kryteria: , ,

    R.3.3 wprowadzenie i osadzenie w otworze kotwy strunowej

    R.3.4 założenie podkładki i dokręcenie nakrętki

    R.3.5 kontrola naciągu kotwy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 3 wykaz kolejnych czynności wykonywanych przy zabudowie kotew strunowych.

    Dalej wprowadzenie i osadzenie w otworze kotwy strunowej (kotwa miesza i przebija ładunek), po związaniu kleju założenie podkładki i dokręcenie nakrętki, a na końcu kontrola naciągu kotew. Klucz zapisuje ostatnią czynność jako „kontrola naciągu kotwy” - zapis z listy arkusza jest tym samym.

    Typowe błędy

    Ładunek klejowy po kotwie albo kontrola naciągu przed dokręceniem nakrętki - w tabeli 3 kolejność jest oceniana.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 4: Tabela 4. Monitoring wokół chodnika

    Kroki 8-9 · po tym etapie masz 24 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Zjawiska w górotworze

    Kryteria: , ,

    R.4.1 rozwarstwienia górotworu

    R.4.2 zasięg strefy spękań

    R.4.3 zmiany naprężeń w górotworze

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 zakresy monitoringu zjawisk zachodzących wokół utrzymywanego chodnika 40c.

    Lista „sposobów zwalczania zagrożeń oraz zakresów monitoringu” miesza dwie rzeczy. Do tabeli 4 idą tylko zjawiska, które się mierzy w górotworze wokół chodnika: rozwarstwienia górotworu, zasięg strefy spękań, zmiany naprężeń w górotworze.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Zjawiska w obudowie

    Kryteria: ,

    R.4.4 obciążenie odrzwi obudowy

    R.4.5 przemieszczanie elementów obudowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 4 zakresy monitoringu zjawisk zachodzących wokół utrzymywanego chodnika 40c.

    Drugą grupą są pomiary samej obudowy: obciążenie odrzwi obudowy i przemieszczanie elementów obudowy. Pozostałe pozycje z listy (zapory, metanometria, gaśnice) to sposoby zabezpieczeń - idą do tabeli 5 albo nigdzie.

    Dokument po tym kroku
  10. Etap 5: Tabela 5. Zabezpieczenia przed zagrożeniami

    Kroki 10-12 · po tym etapie masz 31 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Zagrożenie metanowe II kategorii

    Kryteria: , ,

    R.5.1 przewietrzanie ściany sposobem „Y” po caliźnie węglowej

    R.5.2 pomiary metanu metanomierzami przenośnymi

    R.5.3 zabudowa czujników metanometrii automatycznej

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w pokładzie 503.

    Chodnik odprowadza zużyte powietrze za frontem ściany - to przewietrzanie sposobem „Y” (świeże powietrze dopływa chodnikami po caliźnie, a zużyte odpływa chodnikiem utrzymywanym przy zrobach). Stąd przewietrzanie ściany sposobem „Y” po caliźnie węglowej, a do kontroli metanu pomiary metanu metanomierzami przenośnymi i zabudowa czujników metanometrii automatycznej. Opis sposobu „Y” to wiedza ogólna o przewietrzaniu.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Wybuch pyłu węglowego klasy B

    Kryteria: ,

    R.5.4 utrzymywanie zapór przeciwwybuchowych

    R.5.5 utrzymywanie stref zabezpieczających na całej długości

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w pokładzie 503.

    Przed wybuchem pyłu chronią utrzymywanie zapór przeciwwybuchowych i utrzymywanie stref zabezpieczających na całej długości wyrobiska (pył kamienny neutralizuje pył węglowy). Gaśnice proszkowe i pianowe służą do gaszenia pożarów, nie do zapobiegania wybuchowi pyłu.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Tąpania I stopnia

    Kryteria: ,

    R.5.6 bieżąca rejestracja i analiza aktywności sejsmicznej górotworu

    R.5.7 ustalanie stref szczególnego zagrożenia tąpaniami

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie rysunku i danych zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 5 sposoby zabezpieczenia przed zagrożeniami występującymi w pokładzie 503.

    Przy zagrożeniu tąpaniami prowadzi się bieżącą rejestrację i analizę aktywności sejsmicznej górotworu i ustala strefy szczególnego zagrożenia tąpaniami. Analiza chemiczna próbek dotyczy zagrożenia pożarowego (gazy pożarowe), którego w pokładzie 503 nie ma.

    Typowe błędy

    Wpisanie sposobu w wierszu innego zagrożenia - punkty są przyznawane osobno dla każdego zagrożenia.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.