W oddziale G-1, w polu X/2, likwiduje się filar technologiczny robotami strzałowymi: wcinka o przekroju trapezowym (górą 7 m, dołem 5 m, wysokość 4 m) w zwięzłym piaskowcu, materiały wybuchowe skalne nabojowane, inicjowanie od dna otworu zapalnikami GZE 0,20 A z 5-metrowymi przewodami miedzianymi. Zapalniki w grupie łączy się równolegle, a grupy - szeregowo do linii strzałowej. Trzeba obliczyć parametry robót strzałowych, ułożyć kolejność czynności, nazwać elementy otworu strzałowego i wypełnić metrykę strzałową.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy elementów, maszyn, czynności i parametrów systemu eksploatacji do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.
Obliczenia (tabela 7). Wszystkie wzory są w tabeli 6, dane w tabelach 1-4: S = (7 + 5) / 2 ∙ 4 = 24 m²; f = 10 (zwięzłe piaskowce, kategoria III); N = 2,7 ∙ √(24 ∙ 10) = 2,7 ∙ 15,49 = 41,82, czyli 42 otwory; L = 2,8 + 0,2 = 3,0 m; Q = 42 ∙ 3,0 ∙ 0,7 ∙ 1,4 = 123,48 kg, po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek w dół 120 kg; X = 42 / 6 = 7 grup; RGZE = 3,6 Ω (0,20 A, 5 m, Cu); RGR = 3,6 / 6 = 0,6 Ω; ROZ = 0,6 ∙ 7 = 4,2 Ω; RO = 20 + 4,2 = 24,2 Ω.
To jedno z możliwych rozwiązań - kolejne kroki idą za tabelami arkusza, a nazwy elementów otworu i opisy metryki klucz przyjmuje w kilku wariantach.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 30 kryteriów w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 23 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-5 · po tym etapie masz 10 z 30 kryteriów (pkt)
Oblicz parametry robót strzałowych, a ich wyniki zapisz w tabeli 7.
Wcinka ma przekrój trapezu (rysunek 1): S = (a + b) / 2 ∙ H = (7 + 5) / 2 ∙ 4 = 24 m². Caliznę stanowi zwięzły piaskowiec, a w tabeli 2 (Protodiakonow) zwięzłe piaskowce są w kategorii III: f = 10.
f = 15 albo 20 - te wartości mają granity i kwarcyty.
Oblicz parametry robót strzałowych, a ich wyniki zapisz w tabeli 7.
N = 2,7 ∙ √(S ∙ f) = 2,7 ∙ √240; pierwiastek odczytuje się z tabeli 4: √240 = 15,49, więc N = 41,82 - otworów musi być całkowita liczba, czyli 42. Otwór jest dłuższy od zabioru o pozostałość po poprzednim strzelaniu (fajkę): L = Lz + Lf = 2,8 + 0,2 = 3,0 m.
N = 41 (obcięcie ułamka) - wtedy X = 41 / 6 nie wychodzi całkowite, a grupy mają po 6 zapalników.
Oblicz parametry robót strzałowych, a ich wyniki zapisz w tabeli 7.
Q = N ∙ L ∙ η ∙ C = 42 ∙ 3,0 ∙ 0,7 ∙ 1,4 = 123,48 kg. Gwiazdka pod tabelą 7 każe zaokrąglić do pełnych dziesiątek w dół: Q = 120 kg.
130 kg - zaokrąglenie w górę wbrew uwadze pod tabelą.
Oblicz parametry robót strzałowych, a ich wyniki zapisz w tabeli 7.
Zapalniki łączy się w grupy po m = 6: X = N / m = 42 / 6 = 7 szt. Rezystancję zapalnika daje tabela 3 dla klasy 0,20 A, przewodów 5 m z miedzi (Cu): RGZE = 3,6 Ω.
RGZE = 7,5 Ω - to wartość dla przewodów stalowych (Fe), a opis mówi o miedzianych.
Oblicz parametry robót strzałowych, a ich wyniki zapisz w tabeli 7.
W grupie równoległej opór dzieli się przez liczbę zapalników: RGR = RGZE / m = 3,6 / 6 = 0,6 Ω. Grupy połączone szeregowo się sumują: ROZ = RGR ∙ X = 0,6 ∙ 7 = 4,2 Ω, a z linią strzałową: RO = RL + ROZ = 20 + 4,2 = 24,2 Ω.
Kroki 6-7 · po tym etapie masz 19 z 30 kryteriów (pkt)
Zapisz w odpowiedniej kolejności w tabeli 8 czynności prowadzenia robót strzałowych.
Czynności z tabeli 5 układa się w kolejności technologicznej: najpierw projektowanie rozmieszczenia siatki i pochylenia otworów, potem wiercenie otworów strzałowych, kontrola przebiegu osi otworów (czy otwory idą zgodnie z projektem) i załadunek materiałów wybuchowych do otworów.
Zapisz w odpowiedniej kolejności w tabeli 8 czynności prowadzenia robót strzałowych.
Dalej w kolejności klucza: przyłączenie urządzenia odpalającego do linii strzałowej, pomiar oporności linii strzałowej (sprawdzenie obwodu tuż przed strzałem), odpalenie serii otworów strzałowych, wyczekiwanie po robotach strzałowych (czas na usunięcie gazów postrzałowych) i na końcu kontrola przodka po robotach strzałowych.
Kontrola przodka zaraz po odpaleniu, bez wyczekiwania - wejście do przodka przed czasem jest niebezpieczne.
Krok 8 · po tym etapie masz 23 z 30 kryteriów (pkt)
Określ nazwy elementów otworu strzałowego oznaczone cyframi na rysunku 2 i zapisz je w tabeli 9.
Ładunek inicjuje się od dna, więc przy dnie otworu (1) leży zapalnik elektryczny, czerwone naboje (2) to ładunek materiału wybuchowego, jasny korek u wylotu (3) - przybitka, a przewody wychodzące z otworu (4) - przewody zapalnikowe. Klucz przyjmuje też inne warianty nazw (np. „nabój materiału wybuchowego”, „przewody strzałowe”).
Kroki 9-10 · po tym etapie masz 30 z 30 kryteriów (pkt)
Uzupełnij w tabeli 10 treść metryki strzałowej.
Wszystko z opisu zadania: miejsce - Oddział G-1, pole X/2, cel - likwidacja filara technologicznego, zagrożenia - I stopień zagrożenia tąpaniami i II stopień zagrożenia wodnego.
Uzupełnij w tabeli 10 treść metryki strzałowej.
Środki urabiające: materiały wybuchowe skalne, nabojowane; inicjujące: górnicze zapalniki elektryczne. Zapalniki w grupie są równoległe, a grupy szeregowe - obwód równoległo-szeregowy. Inicjowanie od dna otworu strzałowego (tylne).
„Szeregowo-równoległy” - tak klucz nazwałby układ odwrotny: zapalniki w grupach szeregowo, grupy równolegle.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.