Złoże rudy miedzi urabia się robotami strzałowymi, a pozostałe czynności cyklu wykonują samojezdne maszyny górnicze. Obwód strzałowy tworzą zapalarka TZK-250, linia strzałowa o oporze RL = 20 Ω i połączone szeregowo górnicze zapalniki elektryczne klasy 0,20 A z 5-metrowymi przewodami Cu. Strop I klasy zabezpiecza obudowa kotwowa wklejana w rozstawie 1 × 1 m. Trzeba opisać technologię obudowy kotwowej, nazwać elementy kotwy wklejanej, dobrać i obliczyć parametry obwodu strzałowego, rozpoznać czynności cyklu na rysunkach i ustalić ich kolejność oraz wypisać maszyny, urządzenia i sprzęt strzałowy.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy elementów, maszyn, czynności i parametrów systemu eksploatacji do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.
Skąd brać odpowiedzi. Większość wpisów wynika wprost z opisu zadania (system eksploatacji, wymiary filarów i wyrobisk, obudowa) albo z list „przykładowych” czynności, maszyn i metod wydrukowanych w arkuszu - na każdej liście są też pozycje, które do opisanego pola nie pasują. Każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium klucza oceniania. Nazwy elementów schematów systemów eksploatacji i maszyn na rysunkach to wiedza ogólna z górnictwa rud - przypisanie cyfr idzie za kluczem i jest zaznaczone w krokach.
Obliczenie obwodu. Liczbę zapalników n odczytuje się z wycinka metryki strzałowej (rysunek 2, zestawienie stopni opóźnień: 1 + 10 ∙ 4 = 41), rezystancję zapalnika RZ - z tabeli 2 dla klasy 0,20 A i przewodów 5 m (3,6 Ω). Przy połączeniu szeregowym opory się sumują: RO = RL + n ∙ RZ = 20 + 41 ∙ 3,6 = 167,6 Ω.
To jedno z możliwych rozwiązań: w tabeli 9 kolejność wpisów w każdej grupie jest dowolna.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 36 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 7 z 36 kryteriów (pkt)
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym opisz w tabeli 5 technologię wykonania obudowy kotwowej.
Opis podaje wprost: strop zaliczono do I klasy, a kotwy wklejane stawia się w rozstawie 1 m x 1 m (kotew na każdy metr kwadratowy stropu).
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym opisz w tabeli 5 technologię wykonania obudowy kotwowej.
Pierwszy rząd kotew stawia się nie dalej niż 1 m od ociosu, a kotwy przyociosowe wychyla się - odchylenie w stronę ociosu, kąt ok. 10° - żeby kotew sięgała nad krawędź ociosu, gdzie strop najłatwiej się odspaja. Te trzy zasady to wiedza ogólna o kotwieniu stropu w kopalniach rud miedzi (arkusz ich nie podaje), wartości wg klucza.
Wychylenie „w stronę wyrobiska” - kotew przyociosowa ma iść nad ocios, nie od niego.
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym opisz w tabeli 5 technologię wykonania obudowy kotwowej.
Z tabeli 1 kontrolę zabudowy kotew umożliwiają dwa przyrządy: klucz dynamometryczny (moment dokręcenia nakrętki) i dynamometr hydrauliczny (próba wyrywania - nośność kotwy). Dalmierz, niwelator, anemometr i omomierz służą do innych pomiarów.
Krok 4 · po tym etapie masz 12 z 36 kryteriów (pkt)
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 6 nazwy elementów oznaczonych cyframi na przekroju kotwy wklejanej.
Na rysunku 1 od góry: pręt z nacięciem (1) - żerdź, wypełnienie otworu wokół niej (2) - klej, krótki element u wylotu otworu (3) - uszczelka, płyta pod stropem (4) - podkładka, sześciokąt na końcu (5) - nakrętka. Budowa kotwy to wiedza ogólna, cyfry wg klucza.
Zamiana uszczelki z podkładką - uszczelka siedzi w otworze, podkładka opiera się o strop.
Kroki 5-6 · po tym etapie masz 17 z 36 kryteriów (pkt)
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym uzupełnij tabelę 7 - dobierz i oblicz podstawowe parametry robót strzałowych.
Opór linii podaje opis: RL = 20 Ω. Liczbę zapalników daje zestawienie stopni opóźnień w metryce (rysunek 2, pkt 14): jeden zapalnik na opóźnieniu 0 i po cztery na opóźnieniach 1-10, czyli n = 41 (tyle samo, ile w kolumnie „Suma”). Rezystancję zapalnika bierze się z tabeli 2: klasa 0,20 A, przewody 5 m - RZ = 3,6 Ω.
RZ = 2,0 Ω z wiersza 0,45 A - zapalniki w obwodzie są klasy 0,20 A.
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym uzupełnij tabelę 7 - dobierz i oblicz podstawowe parametry robót strzałowych.
Zapalniki połączono szeregowo, więc ich opory dodają się do oporu linii: RO = RL + n ∙ RZ. Wzór z 1/n dotyczy połączenia równoległego, a RO = RZ + RL - obwodu z jednym zapalnikiem. Wynik: 20 + 41 ∙ 3,6 = 20 + 147,6 = 167,6 Ω.
Kroki 7-9 · po tym etapie masz 26 z 36 kryteriów (pkt)
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 8 wykaz głównych czynności realizowanych podczas eksploatacji złoża robotami strzałowymi - rozpoznaj i nazwij przedstawione na rysunkach czynności, a następnie ponumeruj je zgodnie z kolejnością ich wykonywania.
Lp. 1 - wybuch w przodku: odpalanie elektryczne materiałów wybuchowych. Lp. 2 - wóz z wysięgnikami wiertniczymi: wiercenie otworów strzałowych. Lp. 3 - wysięgnik z młotem przy stropie: obrywka mechaniczna przodka. Lp. 4 - ładowarka i wóz odstawczy: ładowanie i odstawa urobku.
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 8 wykaz głównych czynności realizowanych podczas eksploatacji złoża robotami strzałowymi - rozpoznaj i nazwij przedstawione na rysunkach czynności, a następnie ponumeruj je zgodnie z kolejnością ich wykonywania.
Lp. 5 - strumień powietrza z lutniociągu: przewietrzanie przodka po robotach strzałowych. Lp. 6 - wóz z kotwiarką pionowo do stropu: wykonanie obudowy kotwowej. Lp. 7 - człowiek z instrumentem na statywie: sprawdzenie kierunku i niwelacji. Lp. 8 - wóz z koszem przy czole przodka: ładowanie otworów strzałowych materiałami wybuchowymi.
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 8 wykaz głównych czynności realizowanych podczas eksploatacji złoża robotami strzałowymi - rozpoznaj i nazwij przedstawione na rysunkach czynności, a następnie ponumeruj je zgodnie z kolejnością ich wykonywania.
Cykl: wiercenie (1), ładowanie otworów (2), odpalanie (3), przewietrzanie (4), ładowanie i odstawa (5), obrywka (6), kotwienie (7) i sprawdzenie kierunku i niwelacji przed następnym wierceniem (8). Wpisane przy kolejnych Lp. dają ciąg 3, 1, 6, 5, 4, 7, 8, 2. Punkt jest jeden - za cały poprawny ciąg.
Obrywka po kotwieniu - luźne bryły trzeba usunąć, zanim pod stropem stanie wóz kotwiący.
Kroki 10-11 · po tym etapie masz 36 z 36 kryteriów (pkt)
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 9 wykaz maszyn, urządzeń i sprzętu strzałowego niezbędnych do eksploatacji złoża robotami strzałowymi.
Każda czynność mechaniczna z tabeli 8 ma swoją maszynę: SWW (wiercenie), SWS (ładowanie otworów), SWB (obrywka), SWK (kotwienie), ładowarka kopalniana ŁK i samojezdny wóz odstawczy SWO (ładowanie i odstawa urobku).
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 9 wykaz maszyn, urządzeń i sprzętu strzałowego niezbędnych do eksploatacji złoża robotami strzałowymi.
Urządzenia: niwelator (sprawdzenie kierunku i niwelacji) i lutniociąg (przewietrzanie). Sprzęt strzałowy: nabijak drewniany i zapalarka TZK-250 - ta, którą opis wymienia w obwodzie strzałowym; TZK-350 to pozycja nadmiarowa. Łom górniczy jest narzędziem, nie maszyną, urządzeniem ani sprzętem strzałowym.
Zapalarka TZK-350 zamiast TZK-250 - obwód z opisu ma zapalarkę TZK-250.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.