GIW.10-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 12 kroków · ok. 20 min · 31 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Eksploatacja złoża rud miedzi
W polu XX/1 kopalni rud miedzi złoże wybiera się systemem komorowo-filarowym z ugięciem stropu. Serię złożową tworzą łupki cechsztynu, strop - dolomity wapniste, spąg - piaskowce czerwonego spągowca. Złoże rozcina się komorami i pasami (wyrobiska 6 m pod stropem, 3 m wysokości, ociosy odchylone o 10°) na filary technologiczne szerokości 8 m, a filary z ostatniego rzędu przybiera się do resztkowych o powierzchni co najmniej 12 m². Pole jest niemetanowe, wyrobiska mają nachylenie do 10°. Trzeba opisać stratygrafię i litologię, technologię robót, nazwać obudowy i czynności maszyn samojezdnych na ilustracjach oraz odczytać z wyciągu z rozporządzenia (tabela 1) dopuszczalne długości wyrobisk przewietrzanych bez prądu z wentylatora głównego.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy elementów, maszyn, czynności i parametrów systemu eksploatacji do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.
Skąd brać odpowiedzi. Większość wpisów wynika wprost z opisu zadania (system eksploatacji, wymiary filarów i wyrobisk, obudowa) albo z list „przykładowych” czynności, maszyn i metod wydrukowanych w arkuszu - na każdej liście są też pozycje, które do opisanego pola nie pasują. Każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium klucza oceniania. Nazwy elementów schematów systemów eksploatacji i maszyn na rysunkach to wiedza ogólna z górnictwa rud - przypisanie cyfr idzie za kluczem i jest zaznaczone w krokach.
Tabela 5 z przepisów. Wartości wybiera się z tabeli 1 po dwóch cechach pola: kategoria zagrożenia metanowego (pole niemetanowe) i nachylenie wyrobisk (nie większe niż 10°). W skrypcie wyciąg z § 189-191 jest zapisany jako tabela i wartości są z niej odczytane, a nie przepisane.
To jedno z możliwych rozwiązań.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 31 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Tabela 2. Stratygrafia i litologia
Kroki 1-2 · po tym etapie masz 8 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 1: Stratygrafia: cechsztyn i czerwony spągowiec
Kryteria: , ,
R.1.1 Strop bezpośredni: cechsztyn
R.1.2 Złoże: cechsztyn
R.1.3 Spąg bezpośredni: czerwony spągowiec
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym określ w tabeli 2 stratygrafię i skład litologiczny serii złożowej oraz bezpośredniego stropu i spągu złoża.
Stratygrafia to wiek (jednostka) skał. Opis podaje: strop to skały „serii węglanowej cechsztynu”, seria złożowa to „skały cechsztynu”, a spąg budują skały „czerwonego spągowca”. Stąd cechsztyn, cechsztyn i czerwony spągowiec.
Typowe błędy
Wpisanie nazw skał w kolumnie stratygrafii - tu idzie jednostka (cechsztyn), skały idą do składu litologicznego.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Skład litologiczny stropu, złoża i spągu
Kryteria: , , , ,
R.1.4 Strop bezpośredni: dolomity wapniste
R.1.5 Złoże: łupek dolomityczny
R.1.6 Złoże: łupek ilasto-organiczny
R.1.7 Złoże: łupek smolący
R.1.8 Spąg bezpośredni: piaskowce dolomityczne
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym określ w tabeli 2 stratygrafię i skład litologiczny serii złożowej oraz bezpośredniego stropu i spągu złoża.
Litologia to rodzaj skały: strop - dolomity wapniste, złoże - łupek dolomityczny, łupek ilasto-organiczny i łupek smolący (trzy wiersze, kolejność dowolna), spąg - piaskowce dolomityczne.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 3. Technologia robót górniczych
Kroki 3-6 · po tym etapie masz 18 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 3: System, likwidacja i rozcięcie złoża
Kryteria: , ,
R.2.1 System eksploatacji: komorowo-filarowy
R.2.2 System likwidacji wyrobisk: Z ugięciem stropu
R.2.3 Sposób rozcięcia złoża: komorami i pasami
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym opisz w tabeli 3 technologię robót górniczych.
System eksploatacji to komorowo-filarowy, a przestrzeń wybraną likwiduje się z ugięciem stropu (bez podsadzki). Złoże „rozcina się komorami i pasami”.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Filary technologiczne
Kryteria: ,
R.2.4 Szerokość filarów technologicznych: 8 m
R.2.5 Usytuowanie filarów technologicznych: dłuższą krawędzią prostopadle do linii frontu
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym opisz w tabeli 3 technologię robót górniczych.
Filary technologiczne mają szerokość 8 m i stoją dłuższą krawędzią prostopadle do linii frontu.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Wymiary wyrobisk rozcinki
Kryteria: , ,
R.2.6 Szerokość wyrobisk pod stropem w fazie rozcinaki: 6 m
R.2.7 Wysokość wyrobisk w fazie rozcinki: 3 m
R.2.8 Kąt odchylenia ociosów: 10°
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym opisz w tabeli 3 technologię robót górniczych.
Szerokość wyrobisk pod stropem w fazie rozcinki to 6 m, wysokość 3 m, ociosy odchylone o 10° - wszystkie trzy liczby stoją w jednym zdaniu opisu.
Typowe błędy
Zamiana szerokości filarów (8 m) z szerokością wyrobisk (6 m).
Dokument po tym kroku
Krok 6: Otwarcie frontu i filary resztkowe
Kryteria: ,
R.2.9 Minimalna wielkość otwarcia frontu eksploatacyjnego: suma szerokości dwóch pasów i długości dwóch rzędów filarów oraz wcinek komorami w caliznę
R.2.10 Minimalna powierzchnia filarów resztkowych mierzona pod stropem: 12 m2
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym opisz w tabeli 3 technologię robót górniczych.
Minimalne otwarcie frontu to suma szerokości dwóch pasów i długości dwóch rzędów filarów oraz wcinek komorami w caliznę, a filar resztkowy ma przy stropie co najmniej 12 m².
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 4. Obudowy wyrobisk
Kroki 7-8 · po tym etapie masz 23 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 7: Obudowy na trzech pierwszych ilustracjach
Kryteria: , ,
R.3.1 Rysunek 1: podporowa – kaszt górniczy
R.3.2 Rysunek 2: stalowa podatna
R.3.3 Rysunek 3: betonowa
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym określ w tabeli 4 nazwy obudów wyrobisk górniczych przedstawionych na ilustracjach.
Opis wymienia obudowy stosowane w zakładzie: betonowe, stalowe podatne, kotwowe i podporowe (kaszty i stojaki Valent). Ilustracje w tabeli 4 nie mają numerów, klucz liczy je od góry jako rysunki 1-5. Pierwsza - stos belek ułożonych na krzyż między spągiem a stropem: podporowa - kaszt górniczy. Druga - łuki stalowe: stalowa podatna. Trzecia - gładka obmurowa chodnika: betonowa. Rozpoznanie obudów na zdjęciach to wiedza ogólna.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Obudowy na dwóch ostatnich ilustracjach
Kryteria: ,
R.3.4 Rysunek 4: podporowa – stojak cierny typu Valent
R.3.5 Rysunek 5: kotwowa
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym określ w tabeli 4 nazwy obudów wyrobisk górniczych przedstawionych na ilustracjach.
Czwarta ilustracja - dwie rury wsuwane jedna w drugą z zamkiem i głowicą: podporowa - stojak cierny typu Valent. Piąta - strop z siatką i rzędami podkładek kotew: kotwowa.
Typowe błędy
Samo „stojak” albo „kaszt” bez rodzaju obudowy - klucz zapisuje obie jako obudowę podporową.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 5. Przewietrzanie wyrobisk
Kroki 9-10 · po tym etapie masz 26 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 9: Pomocnicze urządzenia wentylacyjne i dyfuzja
Kryteria: ,
R.4.1 Dopuszczalna długość wyrobiska przy przewietrzaniu za pomocą pomocniczych urządzeń wentylacyjnych: 15 m
R.4.2 Dopuszczalna długość wyrobiska przy przewietrzaniu przez dyfuzję: 10 m
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym określ w tabeli 5 dopuszczalne w polu XX/1 długości wyrobisk przewietrzanych za pomocą pomocniczych urządzeń wentylacyjnych oraz przez dyfuzję, a dla przewietrzania lutniociągami - dopuszczalną odległość lutniociągu od czoła przodka.
Pole XX/1 jest niemetanowe, a wyrobiska mają nachylenie nie większe niż 10°. § 189 ust. 3 pkt 1 lit. a daje dla takiego wyrobiska 15 m przy pomocniczych urządzeniach wentylacyjnych, a § 190 ust. 1 pkt 1 lit. a - 10 m przy przewietrzaniu przez dyfuzję.
Typowe błędy
Wartości dla pól metanowych II-IV kategorii (6 m i 2 m) - pole XX/1 jest niemetanowe.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Odległość lutniociągu od czoła przodka
Kryteria:
R.4.3 Odległość lutniociągu od czoła przodka przy przewietrzaniu za pomocą lutniociągu: 10 m
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym określ w tabeli 5 dopuszczalne w polu XX/1 długości wyrobisk przewietrzanych za pomocą pomocniczych urządzeń wentylacyjnych oraz przez dyfuzję, a dla przewietrzania lutniociągami - dopuszczalną odległość lutniociągu od czoła przodka.
§ 191 ust. 2 pkt 1: w polach niemetanowych i niezagrożonych wyrzutami gazów i skał lutniociąg kończy się nie dalej niż 10 m od czoła przodka. Wartości 6 i 8 m dotyczą pól metanowych.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabela 6. Czynności maszyn samojezdnych
Kroki 11-12 · po tym etapie masz 31 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 11: Ładowarka i wóz odstawczy
Kryteria: ,
R.5.1 Rysunek 6, ŁK: „ładowanie urobku” lub „ładowanie” lub „załadunek urobku” lub „załadunek”
R.5.2 Rysunek 7, SWO: „odstawa urobku” lub „odstawa”
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 6 nazwy czynności realizowanych przez samojezdne maszyny górnicze przedstawione na ilustracjach.
Ilustracje w tabeli 6 klucz numeruje dalej jako rysunki 6-10. Pierwsza - maszyna z łyżką z przodu, czyli ładowarka kopalniana (ŁK): ładowanie urobku. Druga - wóz z dużą skrzynią ładunkową (SWO): odstawa urobku. Rozpoznanie maszyn na zdjęciach to wiedza ogólna.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Wozy z wysięgnikami
Kryteria: , ,
R.5.3 Rysunek 8, SWB: „obrywka mechaniczna” lub „obrywka” lub „obrywanie mechaniczne” lub „obrywanie”
R.5.4 Rysunek 9, SWK: „kotwienie” lub "wykonywanie obudowy [kotwowej]"
R.5.5 Rysunek 10, SWW: „wiercenie” lub „wiercenie otworów strzałowych”
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz w tabeli 6 nazwy czynności realizowanych przez samojezdne maszyny górnicze przedstawione na ilustracjach.
Trzecia ilustracja - krótki wysięgnik z młotem (SWB): obrywka mechaniczna. Czwarta - wysięgnik z kabiną i głowicą do osadzania kotew (SWK): kotwienie. Piąta - długi wysięgnik z wiertarką (SWW): wiercenie otworów strzałowych.
Typowe błędy
Zamiana wozu kotwiącego z wiercącym - oba mają wysięgnik z wiertarką, ale wóz kotwiący ma osobną głowicę do kotew.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.