GIW.10-01-25.01-SGStyczeń 2025 · 9 kroków · ok. 20 min · 34 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Eksploatacja komorowo-filarowa rud miedzi
W kopalni rud miedzi złoże o nachyleniu do 35° wybiera się dwufazowym systemem komorowo-filarowym z ugięciem stropu dla złoża o zwiększonym nachyleniu. Pochylnie i chodniki szerokości 7 m pod stropem tworzą filary technologiczne 18÷45 m × 20÷45 m w I fazie i 6÷10 m × 18÷45 m w II fazie, ustawione dłuższą krawędzią równolegle do linii frontu. Strop wzmacnia obudowa kotwowa rozprężna (żerdź 1,6 m, pręt 18 mm), pochylnie drąży się po upadzie do 12°, a filary z ostatniego rzędu rozcina się wcinkami i przybiera do resztkowych. Trzeba opisać elementy schematu na rysunku 2, ułożyć cykl drążenia i zabudowy kotwi rozprężnych, wypisać maszyny, urządzenia, narzędzia i sprzęt strzałowy oraz przypisać nazwy cykli likwidacji filarów do schematów z rysunku 1.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie nazwy elementów, maszyn, czynności i parametrów systemu eksploatacji do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza. Na rysunku 2 wpisy stoją w ramkach „N -” narysowanych w arkuszu.
Skąd brać odpowiedzi. Większość wpisów wynika wprost z opisu zadania (system eksploatacji, wymiary filarów i wyrobisk, obudowa) albo z list „przykładowych” czynności, maszyn i metod wydrukowanych w arkuszu - na każdej liście są też pozycje, które do opisanego pola nie pasują. Każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium klucza oceniania. Nazwy elementów schematów systemów eksploatacji i maszyn na rysunkach to wiedza ogólna z górnictwa rud - przypisanie cyfr idzie za kluczem i jest zaznaczone w krokach.
To jedno z możliwych rozwiązań: w tabeli 6 kolejność wpisów w każdej grupie jest dowolna.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 34 kryteria w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 26 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Rysunek 2. Elementy schematu systemu
Kroki 1-2 · po tym etapie masz 9 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 1: Upad, zroby, parcela i calizna
Kryteria: , , ,
R.1.1 1 - Upad złoża
R.1.2 2 - Zroby lub ugięcie stropu
R.1.3 3 - Parcela likwidacyjna
R.1.4 4 - Calizna
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz na rysunku 2 nazwy elementów schematu systemu komorowo-filarowego z ugięciem stropu oznaczonych cyframi.
Ramka 1 stoi przy znaku z kątem 22° i strzałką w dół zbocza - to upad złoża. Zakreskowany na zielono obszar ze stosami (2) to zroby (przestrzeń zlikwidowana ugięciem stropu). Granatowy prostokąt (3) przy linii zrobów obejmuje parcelę likwidacyjną, a nierozcięty obszar po prawej (4) to calizna. Odczyt znaków na schemacie to wiedza ogólna, przypisanie cyfr wg klucza.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Filary obu faz i przekroje
Kryteria: , , , ,
R.1.5 5 - Filar – faza I lub filar technologiczny
R.1.6 6 - Filary resztkowe
R.1.7 7 - Filar – faza II lub filar technologiczny
R.1.8 8 - Filar
R.1.9 9 - Nachylenie wyrobiska
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym zapisz na rysunku 2 nazwy elementów schematu systemu komorowo-filarowego z ugięciem stropu oznaczonych cyframi.
Duży filar od strony calizny wydzielony w pierwszej fazie (5) to filar - faza I, małe owale w zrobach (6) - filary resztkowe, a węższy filar od strony zrobów (7) - filar - faza II. Na przekrojach u dołu: zakreskowany element między wyrobiskami (8) to filar, a kąt „do 12°” (9) opisuje nachylenie wyrobiska (pochylnie drąży się po upadzie do 12°).
Typowe błędy
Wpisanie przy ramce 9 „upad złoża” - złoże ma do 35°, a kąt do 12° dotyczy wyrobiska.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 5. Cykl drążenia wyrobiska
Kroki 3-4 · po tym etapie masz 16 z 34 kryteriów (pkt)
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 5 wykaz kolejnych czynności cyklu drążenia wyrobiska.
Po odpaleniu: przewietrzanie przodka z gazów postrzałowych, ładowanie i odstawa urobku, obrywka mechaniczna przodka (usunięcie luźnych brył) i na koniec wykonanie obudowy kotwowej.
Typowe błędy
Przewietrzanie na końcu cyklu - do przodka po strzelaniu nie wolno wejść przed usunięciem gazów postrzałowych.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 6. Maszyny, urządzenia, narzędzia i sprzęt strzałowy
Kroki 5-7 · po tym etapie masz 26 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 5: Maszyny
Kryteria: , , , ,
R.3.1 Maszyny - samojezdny wóz kotwiący SWK
R.3.2 Maszyny - samojezdny wóz strzelniczy SWS
R.3.3 Maszyny - ładowarka LKP 0403
R.3.4 Maszyny - samojezdny wóz wiercący SWW
R.3.5 Maszyny - samojezdny wóz do obrywki SWB
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 6 wykaz maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu strzałowego do wykonania jednego cyklu drążenia wyrobiska chodnikowego.
Pięć maszyn obsługuje czynności cyklu: SWW wierci, SWS ładuje otwory, ładowarka LKP 0403 ładuje urobek, SWB robi obrywkę, SWK kotwi. Wszystkie są na liście tabeli 2.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Urządzenie i narzędzia
Kryteria: , ,
R.3.6 Urządzenie - lutniociąg z lutni sztywnych
R.3.7 Narzędzia - kilof, łopata
R.3.8 Narzędzia - łom górniczy
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 6 wykaz maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu strzałowego do wykonania jednego cyklu drążenia wyrobiska chodnikowego.
Urządzeniem jest lutniociąg z lutni sztywnych (przewietrzanie przodka), narzędziami ręcznymi - kilof, łopata oraz łom górniczy.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Sprzęt strzałowy
Kryteria: ,
R.3.9 Sprzęt strzałowy - zapalarka KZS-1
R.3.10 Sprzęt strzałowy - nabijak drewniany
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 6 wykaz maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu strzałowego do wykonania jednego cyklu drążenia wyrobiska chodnikowego.
Odpalanie elektryczne wymaga zapalarki KZS-1, a ładunki w otworach dosuwa się nabijakiem drewnianym - drewnianym, bo nie iskrzy.
Typowe błędy
Nabijak w grupie narzędzi - to sprzęt strzałowy i tam go ocenia klucz.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 7. Zabudowa kotwi rozprężnych
Krok 8 · po tym etapie masz 30 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 8: Kotew rozprężna od żerdzi do dokręcenia
Kryteria: , , ,
R.4.1 1 - nałożyć na żerdź kotwi podkładkę oraz nakręcić głowicę
R.4.2 2 - włożyć kotwę końcówką z głowicą do otworu w stropie oraz osadzić w dokrętaku
R.4.3 3 - wprowadzić kotwę do otworu dociskając podkładkę do stropu
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym sporządź w tabeli 7 wykaz kolejnych czynności zabudowy kotwi rozprężnych.
Kotew składa się poza otworem: nałożyć podkładkę i nakręcić głowicę, potem włożyć kotew głowicą do otworu i osadzić w dokrętaku, wprowadzić ją do otworu z dociśnięciem podkładki do stropu i dokręcić wymaganym momentem - dopiero moment rozpręża głowicę w otworze. Technologia kotwienia to wiedza ogólna.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabela 8. Cykle likwidacji filarów
Krok 9 · po tym etapie masz 34 z 34 kryteriów (pkt)
R.5.2 2 - zabudowa stosu podporowego nr B i obieranie filara do wymiarów resztkowych
R.5.3 3 - zabudowa stosu podporowego A na linii likwidacj
R.5.4 4 - obieranie następnego filara do wymiarów resztkowych
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie danych i rysunków zamieszczonych w arkuszu egzaminacyjnym przyporządkuj schematom cykli technologicznych likwidacji filarów przedstawionych na rysunku 1 odpowiednie nazwy cykli i zapisz je w tabeli 8.
Cykl I - filar przy zrobach przecięty wcinką: rozcięcie filara technologicznego wcinką. Cykl II - pojawia się stos B i filar zmniejsza się: zabudowa stosu podporowego nr B i obieranie filara do wymiarów resztkowych. Cykl III - stos A na linii likwidacji: zabudowa stosu podporowego nr A na linii likwidacji. Cykl IV - obieranie następnego filara do wymiarów resztkowych.
Typowe błędy
Zamiana cykli II i III - stos B stawia się razem z obieraniem filara, a stos A dopiero potem, na linii likwidacji.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.