HGT.12-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 15 kroków · ok. 35 min · 50 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Usługa gastronomiczna w domu weselnym (W arkuszu kalkulacyjnym)
⚠️ To wersja edukacyjna - do nauki arkusza kalkulacyjnego na lekcjach i do samodzielnego sprawdzania obliczeń. Na egzaminie (model „d”) zdający nie ma komputera: formularze wypełnia ręcznie, a liczy na kalkulatorze - tak jak w wersji podstawowej.
Dom weselny Podzamcze przyjął zamówienie na przyjęcie z okazji 20. rocznicy ślubu dla 30 osób. W tej zakładce obliczenia są zrobione tak, jak w pracy organizatora żywienia: dane z zamówienia i z tabel arkusza trafiają do osobnych komórek, a wyniki liczą formuły - zapotrzebowanie na surowce do dania głównego, kalkulacja usługi żywieniowej i usług dodatkowych z rabatem, wartość energetyczna dania głównego ze składników odżywczych i długość stołu. Dopiero gotowe wyniki przepisuje się do formularzy.
Model został zbudowany w pliku przyjecie_rocznica_HGT12_2024.xlsx i przeliczony prawdziwym Excelem; każdy wynik porównano z wersją podstawową i z kluczem oceniania CKE. Plik jest w archiwum ZIP rozwiązania - można w nim zmienić liczbę osób, normatyw albo cenę i zobaczyć, jak przeliczają się wszystkie formularze.
Jak czytać podgląd. Okno arkusza: niebieskie komórki to dane przepisane z arkusza egzaminacyjnego, w pasku formuły widać formułę aktywnej komórki (zapis polskiego Excela: SUMA, ZAOKR, JEŻELI, ORAZ, średnik między argumentami). Komórki dodane w danym kroku są żółte. W drugiej części kroki przepisują wyniki do formularzy z arkusza - wpisy ręczne są granatowe.
Punkty. Klucz ma 50 kryteriów w 6 rezultatach (próg 75% to 38 punktów) - przy przepisywaniu wyników do formularzy każdy krok podaje, które kryteria spełnia.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Arkusz: dane z karty zlecenia
Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 1: Dane z karty zlecenia w osobnych komórkach
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Menager domu weselnego Podzamcze przyjął zamówienie na zorganizowanie usługi gastronomicznej. Przygotuj dokumentację niezbędną do zrealizowania zamówienia.
Każda liczba z karty zlecenia dostaje własną komórkę z opisem: liczba osób, liczba porcji, na którą podano normatyw w Tabeli A (5), rabat, odległości nakryć i długość stołu z wykazu mebli.
Formuły odwołują się do tych komórek adresem bezwzględnym ($B$2, $B$4), więc zmiana jednej liczby przelicza wszystkie formularze.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Arkusz: zapotrzebowanie na surowce do dania głównego
Krok 2 · po tym etapie masz 0 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 2: Suma z kilku potraw, 30 porcji i jednostki zakupu
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj zapotrzebowanie na surowce do przygotowania dania głównego. Formularz 1. sporządź według Tabeli A.
Danie główne składa się z kilku potraw, więc część surowców występuje w Tabeli A kilka razy (natka pietruszki, jajo, masło klarowane):
kolumny C-E: ilości z kolejnych pozycji Tabeli A, w których surowiec występuje, w jednostce normatywu (kolumna B),
kolumna F: =SUMA(C10:E10) - ilość na 5 porcji (np. masło klarowane: 250 + 50 + 20 = 320 g),
kolumna G: =F10*$B$2/$B$3 - na 30 porcji, czyli razy 6,
kolumna H: przelicznik na jednostkę zakupu z Tabeli A (1 000 dla kg i l, opakowania 150 g, 300 g i 480 g, pęczek 30 g, jajo w sztukach),
kolumna J: =G10/H10 - ilość w jednostce zakupu.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Arkusz: kalkulacje usług
Kroki 3-4 · po tym etapie masz 0 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 3: Usługa żywieniowa dla 30 osób
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj kartę kalkulacyjną usługi żywieniowej dla 30 osób. Formularz 2. sporządź według karty zlecenia usługi gastronomicznej i Tabeli B.
kolumna A: pełne nazwy pozycji menu z Tabeli B (w podglądzie długie nazwy są ucięte, w komórce są całe),
kolumna F: liczba osób =$B$2 w każdym wierszu, kolumna G: cena brutto 1 porcji z Tabeli B,
kolumna H: =F24*G24 - wartość pozycji,
H34: =SUMA(H24:H33) - wartość usługi żywieniowej: 4335,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Usługi dodatkowe, koszt łączny i rabat
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj kartę kalkulacyjną usługi gastronomicznej. Formularz 3. sporządź według karty zlecenia usługi gastronomicznej, Tabeli C. i Formularza 2.
liczba godzin DJ-a i fotografa nie jest podana wprost - jest w karcie zlecenia jako godziny pracy; w arkuszu stoją godzina rozpoczęcia i zakończenia, a ilość liczy =D39-C39 (DJ 19-24 = 5 godz., fotograf 19-22 = 3 godz.),
kolumna H: =F37*G37 - ilość razy cena z Tabeli C, H42: suma usług dodatkowych,
H43: =H34 - usługa żywieniowa pobrana z Formularza 2, nie przepisana,
H44: koszt łączny, H45: rabat =ZAOKR(H44*$B$4/100;2), H46: koszt po rabacie.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Arkusz: wartość energetyczna dania głównego
Krok 5 · po tym etapie masz 0 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 5: Składniki odżywcze porcji i energia
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj kartę wartości energetycznej zaplanowanego dania głównego. Formularz 4. sporządź według Tabeli B. i Tabeli D.
kolumna B: porcja z Tabeli B, kolumny C-F: białko, tłuszcz, węglowodany przyswajalne i błonnik w 100 g z Tabeli D,
kolumny G-J: =$B50*C50/100 - składnik w porcji (znak $ przed B pozwala skopiować formułę w prawo bez zmiany kolumny porcji),
wiersz 53: suma składnika w całym daniu, wiersz 54: współczynniki Atwatera 4, 9, 4 i 2 kcal z 1 g,
wiersz 55: energia ze składnika =G53*G54, J56: =SUMA(G55:J55) - 793,84 kcal.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Arkusz: długość stołu
Kroki 6-7 · po tym etapie masz 0 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 6: Długość stołu i liczba stołów
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj wykaz mebli i bielizny stołowej z obliczeniem liczby stołów. Formularz 6. sporządź według karty zlecenia usługi gastronomicznej i Formularza 5.
G60: =ZAOKR.GÓRA($B$2/2;0) - 15 nakryć po każdej stronie,
G61: =2*$B$5+(G60-1)*$B$6 - dwa odstępy od krawędzi i 14 odstępów między środkami nakryć: 1220 cm,
G62: długość w metrach, jak każe Formularz 6,
G63: =ZAOKR.GÓRA(G61/$B$7;0) - stołów 310 cm musi być 4, bo niepełny stół też jest stołem.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Kontrola: widok formuł
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Menager domu weselnego Podzamcze przyjął zamówienie na zorganizowanie usługi gastronomicznej. Przygotuj dokumentację niezbędną do zrealizowania zamówienia.
Skrót Ctrl + ` przełącza arkusz w widok formuł. Przed przepisaniem wyników warto go przejrzeć: w każdej komórce wynikowej jest formuła, nigdzie wpisana ręcznie liczba, a adresy prowadzą do danych z arkusza egzaminacyjnego.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Przepisanie wyników do formularzy
Kroki 8-13 · po tym etapie masz 50 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 8: Formularz 1: zapotrzebowanie na surowce
Kryteria: , , , , , , , , ,
R.1.1 w wierszu: Pierś z kurczaka [kg]: 3,6
R.1.2 w wierszu: Pomidory suszone bez zalewy [op.]: 2
R.1.3 w wierszu: Ser mozzarella [op.]: 1
R.1.4 w wierszu: Natka pietruszki [pęczek]: 5
R.1.5 w wierszu: Oliwa [l]: 0,18
R.1.6 w wierszu: Jajo [szt.]: 48
R.1.7 w wierszu: Masło klarowane [op.]: 4
R.1.8 w wierszu: Wino białe wytrawne [l]: 0,06
R.1.9 w wierszu: Cytryna [kg]: 0,9
R.1.10 w wierszu: Ziemniaki [kg]: 7,5
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj zapotrzebowanie na surowce do przygotowania dania głównego. Formularz 1. sporządź według Tabeli A.
Ilość na 5 porcji z kolumny F, ilość na 30 porcji w jednostce zakupu z kolumny J (wiersze 10-21). Jednostki miary są nadrukowane w formularzu.
R.2.1 w wierszu: Przystawka zimna; w kolumnie: Nazwa potrawy/napoju: Tatar z łososia i awokado z oliwkowym dresingiem; w kolumnie: Wartość brutto 30 porcji [zł]: 750,00
R.2.2 w wierszu: Dodatki do przystawki zimnej; w kolumnie: Nazwa potrawy/napoju: Pieczywo i masło; w kolumnie: Wartość brutto 30 porcji [zł]: 90,00
R.2.3 w wierszu: Zupa; w kolumnie: Nazwa potrawy/napoju: Krem z białych szparagów z groszkiem ptysiowym; w kolumnie: Wartość brutto 30 porcji [zł]: 420,00
R.2.4 w wierszu: Danie główne; w kolumnie: Nazwa potrawy/napoju: Rolada drobiowa z serem mozzarella, suszonymi pomidorami i sosem holenderskim, beza ziemniaczana, fasolka szparagowa z wody; w kolumnie: Wartość brutto 30 porcji [zł]: 1050,00
R.2.5 w wierszu: Deser; w kolumnie: Nazwa potrawy/napoju: Tort czekoladowy z wiśniami; w kolumnie: Wartość brutto 30 porcji [zł]: 540,00
R.2.6 w wierszu: Danie gorące; w kolumnie: Nazwa potrawy/napoju: Boeuf Strogonow; w kolumnie: Wartość brutto 30 porcji [zł]: 540,00
R.2.7 w wierszu: Napój alkoholowy serwowany jako aperitif; w kolumnie: Nazwa potrawy/napoju: Wino musujące wytrawne; w kolumnie: Wartość brutto 30 porcji [zł]: 240,00
R.2.8 w wierszu: Napój alkoholowy do przystawki zimnej; w kolumnie: Nazwa potrawy/napoju: Wino białe wytrawne; w kolumnie: Wartość brutto 30 porcji [zł]: 360,00
R.2.9 w wierszu: Napoje bezalkoholowe gorące; w kolumnie: Nazwa potrawy/napoju: Kawa z dodatkami lub/i herbata z dodatkami; w kolumnie: Wartość brutto 30 porcji [zł]: 285,00
R.2.10 w wierszu: Wartość brutto usługi żywieniowej dla 30 osób [zł]: 4335,00; Uwaga. Kryterium należy uznać tylko wtedy za spełnione, jeżeli wartość 4335,00 zł wynika z zapisów w Karcie kalkulacyjnej usługi żywieniowej dla 30 osób w Formularzu 2.
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj kartę kalkulacyjną usługi żywieniowej dla 30 osób. Formularz 2. sporządź według karty zlecenia usługi gastronomicznej i Tabeli B.
Nazwy pozycji menu pełne, jak w Tabeli B, ceny z kolumny G, wartości z kolumny H, suma z H34: 4335,00 zł.
R.3.1 w kolumnie: Nazwa usługi dodatkowej: Kompozycja kwiatowa niska; w kolumnie: Wartość brutto zamówionej usługi [zł]: 200,00
R.3.2 w kolumnie: Nazwa usługi dodatkowej: Pokaz fajerwerków; w kolumnie: Wartość brutto zamówionej usługi [zł]: 400,00
R.3.3 w kolumnie: Nazwa usługi dodatkowej: Oprawa muzyczna - DJ; w kolumnie: Wartość brutto zamówionej usługi [zł]: 1000,00
R.3.4 w kolumnie: Nazwa usługi dodatkowej: Fotograf; w kolumnie: Wartość brutto zamówionej usługi [zł]: 1050,00
R.3.5 w kolumnie: Nazwa usługi dodatkowej: Pokój 2-osobowy; w kolumnie: Wartość brutto zamówionej usługi [zł]: 480,00
R.3.6 w wierszu: Wartość brutto zamówionych usług dodatkowych [zł]: 3130,00; Uwaga. Kryterium należy uznać tylko wtedy za spełnione, jeżeli wartość 3130,00 zł wynika z zapisów w Karcie kalkulacyjnej usługi gastronomicznej w Formularzu 3.
R.3.7 w wierszu: Koszt brutto usługi gastronomicznej [zł]: 7465,00; {dopuszcza się również poprawnie obliczoną inną sumę w odniesieniu do wpisanej wartości w Formularzu 2. i Formularzu 3.; [wg (R.2.10 + R.3.6)]}
R.3.8 w wierszu: Kwota rabatu 5% [zł]: 373,25; {dopuszcza się również poprawnie obliczoną inną wartość w odniesieniu do wpisanego wyniku w Formularzu 3.; wg [(R.3.7 × 5) : 100)]}
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj kartę kalkulacyjną usługi gastronomicznej. Formularz 3. sporządź według karty zlecenia usługi gastronomicznej, Tabeli C. i Formularza 2.
Usługi z jednostką (szt., pokaz, godz., doby), ceny i wartości z wierszy 37-41, potem H42-H46: usługi dodatkowe, usługa żywieniowa, koszt łączny, rabat 373,25 zł i koszt po rabacie 7091,75 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Formularz 4: wartość energetyczna dania głównego
Kryteria: , , , , , , , ,
R.4.1 w wierszu: Rolada drobiowa z serem mozzarella, suszonymi pomidorami i sosem holenderskim; w kolumnie: Zawartość składników odżywczych w potrawach, w 1 porcji: Białko [g]: 20,8; Tłuszcz [g]: 44,8
R.4.2 w wierszu: Beza ziemniaczana; w kolumnie: Zawartość składników odżywczych w potrawach, w 1 porcji: Węglowodany przyswajalne [g]: 32; Błonnik pokarmowy [g]: 2,8
R.4.3 w wierszu: Zawartość składnika odżywczego w 1 porcji dania głównego; w kolumnie: w 1 porcji: Białko [g]: 28,8; Tłuszcz [g]: 56,8; Uwaga. Kryterium należy uznać tylko wtedy za spełnione, jeżeli zawartość białka 28,8 g i tłuszczu 56,8 g wynika z zapisów w Karcie wartości energetycznej zaplanowanego dania głównego w Formularzu 4.
R.4.4 w wierszu: Zawartość składnika odżywczego w 1 porcji dania głównego; w kolumnie: w 1 porcji: Węglowodany przyswajalne [g]: 38,88; Błonnik pokarmowy [g]: 5,96; Uwaga. Kryterium należy uznać tylko wtedy za spełnione, jeżeli zawartość węglowodanów przyswajalnych 38,88 g i błonnika pokarmowego 5,96 g wynika z zapisów w Karcie wartości energetycznej zaplanowanego dania głównego w Formularzu 4.
R.4.5 w wierszu: Białko; w kolumnie: Wartość współczynnika energetycznego (współczynnik Atwatera) [kcal]: 4; w kolumnie: Ilość energii uzyskanej ze składnika odżywczego [kcal]: 115,2; {dopuszcza się również poprawnie obliczoną inną wartość w odniesieniu do wpisanej zawartości białka w R.4.3 i wartości współczynnika Atwatera: 4 w Formularzu 4.; [wg (R.4.3 x 4)]}
R.4.6 w wierszu: Tłuszcz; w kolumnie: Wartość współczynnika energetycznego (współczynnik Atwatera) [kcal]: 9; w kolumnie: Ilość energii uzyskanej ze składnika odżywczego [kcal]: 511,2; {dopuszcza się również poprawnie obliczoną inną wartość w odniesieniu do wpisanej zawartości tłuszczu w R.4.3 i wartości współczynnika Atwatera: 9 w Formularzu 4.; [wg (R.4.3 x 9)]}
R.4.7 w wierszu: Węglowodany przyswajalne; w kolumnie: Wartość współczynnika energetycznego (współczynnik Atwatera) [kcal]: 4; w kolumnie: Ilość energii uzyskanej ze składnika odżywczego [kcal]: 155,52; {dopuszcza się również poprawnie obliczoną inną wartość w odniesieniu do wpisanej zawartości węglowodanów przyswajalnych w R.4.4 i wartości współczynnika Atwatera: 4 w Formularzu 4.; [wg (R.4.4 x 4)]}
R.4.8 w wierszu: Błonnik pokarmowy; w kolumnie: Wartość współczynnika energetycznego (współczynnik Atwatera) [kcal]: 2; w kolumnie: Ilość energii uzyskanej ze składnika odżywczego [kcal]: 11,92; {dopuszcza się również poprawnie obliczoną inną wartość w odniesieniu do wpisanej zawartości błonnika pokarmowego w R.4.4 i wartości współczynnika Atwatera: 2 w Formularzu 4.; [wg (R.4.4 x 2)]}
R.4.9 w wierszu: Wartość energetyczna zaplanowanego dania głównego [kcal]: 793,84; Uwaga. Kryterium należy uznać tylko wtedy za spełnione, jeżeli sumaryczna wartość 793,84 kcal wynika z zapisów w Karcie wartości energetycznej zaplanowanego dania głównego w Formularzu 4.; {dopuszcza się również poprawnie obliczoną inną wartość w odniesieniu do wpisanych wyników od R.4.5 do R.4.8 w Formularzu 4.; [wg (R.4.5 + R.4.6 + R.4.7 + R.4.8)]}
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj kartę wartości energetycznej zaplanowanego dania głównego. Formularz 4. sporządź według Tabeli B. i Tabeli D.
Wiersze 50-56 mają układ karty: składniki w 100 g i w porcji, sumy, współczynniki, energia ze składników i wartość energetyczna dania: 793,84 kcal.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Formularz 5: opis nakrycia - bez arkusza kalkulacyjnego
R.5.9 9. kieliszek do wina białego; {dopuszcza się również kieliszek do wina dobranego w Formularzu 2. do przystawki zimnej}
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj opis schematu pierwszego nakrycia stołu dla 1 gościa. Formularz 5. sporządź według karty zlecenia usługi gastronomicznej i Tabeli E.
Tego formularza arkusz kalkulacyjny nie policzy: legenda schematu pierwszego nakrycia wynika ze schematu, menu i Tabeli E. Wypełniony formularz jest w podglądzie; wyjaśnienie każdego elementu jest w wersji podstawowej.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Formularz 6: meble i bielizna stołowa
Kryteria: , , ,
R.6.1 w wierszu: Stoły konsumenckie; w kolumnie: Wybór: zaznaczone wyłącznie : 100 cm x 310 cm
R.6.2 w wierszu: Obrusy bankietowe; w kolumnie: Wybór: zaznaczone wyłącznie : 150 cm x 360 cm
R.6.3 w wierszu: Minimalna długość stołu ustawionego w kształcie litery I [m]: wpisane : 12,2; {dopuszcza się również wartość 1220 cm}
R.6.4 w wierszu: Liczba stołów [szt.]: wpisane : 4
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj wykaz mebli i bielizny stołowej z obliczeniem liczby stołów. Formularz 6. sporządź według karty zlecenia usługi gastronomicznej i Formularza 5.
Długość stołu 12,2 m i liczba stołów 4 pochodzą z wierszy 62-63 arkusza. Wybór wymiarów stołu, krzeseł, obrusa, moltonu i serwet nie jest obliczeniem - wynika ze schematu ustawienia i z wykazu w formularzu; uzasadnienie jest w wersji podstawowej.
Dokument po tym kroku
Etap 7: Porównanie z wersją podstawową
Kroki 14-15 · po tym etapie masz 50 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 14: Co daje model w arkuszu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Menager domu weselnego Podzamcze przyjął zamówienie na zorganizowanie usługi gastronomicznej. Przygotuj dokumentację niezbędną do zrealizowania zamówienia.
Wyniki są dokładnie takie same jak w wersji podstawowej i w kluczu - różni się droga do nich:
dane wpisuje się raz; inna liczba gości, inna cena w menu albo dłuższa praca DJ-a zmienia od razu zapotrzebowanie, kalkulacje, rabat i długość stołu,
reguły, o których łatwo zapomnieć przy kalkulatorze (surowiec z kilku potraw w jednym wierszu, godziny pracy zamiast gotowej liczby, rabat od kosztu łącznego, współczynniki Atwatera), są zapisane w formułach raz,
tak pracuje się w zakładach gastronomicznych: kalkulacje przyjęć, receptury i wartość odżywczą menu prowadzi się w programach gastronomicznych albo w arkuszach, a nie na kartce.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Na egzaminie liczy się wpis w formularzu
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Menager domu weselnego Podzamcze przyjął zamówienie na zorganizowanie usługi gastronomicznej. Przygotuj dokumentację niezbędną do zrealizowania zamówienia.
Pamiętaj: to wersja do nauki. Egzamin z tej kwalifikacji ma model „d” - rezultatem jest dokumentacja na papierze, a egzaminator ocenia formularze wypełnione ręcznie w arkuszu egzaminacyjnym. Zdający nie ma komputera, więc wszystko, co tu liczą formuły, trzeba umieć policzyć kalkulatorem i wpisać ręcznie - tak jak w wersji podstawowej. Klucz nie ocenia drogi obliczeń, tylko wpisy w formularzach.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.