Przejdź do głównej treści
T.15-01-20.06-SGCzerwiec 2020 · 15 kroków · ok. 35 min · 52 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Uroczysty obiad z pokazem tańca (W arkuszu kalkulacyjnym)

⚠️ To wersja edukacyjna - do nauki arkusza kalkulacyjnego na lekcjach i do samodzielnego sprawdzania obliczeń. Na egzaminie (model „d”) zdający nie ma komputera: formularze wypełnia ręcznie, a liczy na kalkulatorze - tak jak w wersji podstawowej.

To samo zadanie co w zakładce „Wersja podstawowa”, ale rachunki z formularzy 1-4 są zrobione tak, jak liczy się je w pracy: dane z tabel arkusza trafiają do osobnych komórek, a wyniki liczą formuły - koszt menu z marżą, usługi dodatkowe, surowce na 20 porcji dania zasadniczego, białko i energia zupy. Dopiero gotowe wyniki przepisuje się do formularzy.

Model jest w pliku obiad_T15_2020.xlsx, przeliczonym prawdziwym Excelem; każdy wynik porównano z wersją podstawową i z kluczem oceniania CKE. Plik jest w archiwum ZIP rozwiązania - można w nim zmienić liczbę gości albo cenę i zobaczyć, jak przeliczają się wszystkie formularze.

Jak czytać podgląd. Okno arkusza: niebieskie komórki to dane przepisane z treści zadania, w pasku formuły widać formułę aktywnej komórki (zapis polskiego Excela: SUMA, ZAOKR, SUMA.ILOCZYNÓW, JEŻELI, średnik między argumentami). Komórki dodane w danym kroku są żółte.

Punkty. Klucz ma 52 kryteria w 6 rezultatach (próg 75% to 39 punktów). Formularzy 5 i 6 arkusz kalkulacyjny nie policzy - są w jednym kroku, który odsyła do wersji podstawowej.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF) Pobierz pliki rozwiązania (zip)

  1. Etap 1: Arkusz: dane z treści zadania

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 0 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Liczba gości, warunki i ceny pozycji menu

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź w Formularzu 1. Menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej, korzystając z informacji ze Wstępnego zamówienia oraz Tabeli 1. Fragment karty menu restauracji z cenami netto.

    Na górze arkusza stoją dane, od których zależy cała kalkulacja: liczba osób (B2), marża gastronomiczna (B3) i zapotrzebowanie na energię (B4). Każda formuła niżej odwołuje się do nich adresem - zmiana liczby gości w jednej komórce przelicza wszystko.

    Pod nimi menu: nazwy pozycji wybranych z Tabeli 1 (wybór i jego uzasadnienie są w wersji podstawowej) i ich ceny netto w kolumnie B - jedna pozycja w jednym wierszu, jak w Formularzu 1.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Formuły Formularza 1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź w Formularzu 1. Menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej, korzystając z informacji ze Wstępnego zamówienia oraz Tabeli 1. Fragment karty menu restauracji z cenami netto.

    • B22: =SUMA(B7:B21) - suma cen wszystkich pozycji menu,
    • B23: =ZAOKR(B22*B3;2) - marża 50% od kosztu, zaokrąglona do groszy,
    • B24: =B22+B23 - cena dla 1 osoby z marżą,
    • B25: =B24*B2 - cena dla wszystkich gości.

    Marża jest liczona od kosztu potraw i napojów, nie od ceny sprzedaży - stąd odwołanie do B22.

    Dokument po tym kroku

  3. Etap 2: Arkusz: usługa gastronomiczna

    Krok 3 · po tym etapie masz 0 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Usługi dodatkowe i cena usługi

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź w Formularzu 2. Całkowitą kalkulację usługi gastronomicznej, korzystając ze Wstępnego zamówienia oraz Tabeli 2. Cennik usług dodatkowych.

    • DJ: 5 godzin (B28) × 200,00 zł (C28), =B28*C28,
    • pokaz tańca: cennik ma osobną stawkę za 20 minut, więc ilość to 1 pokaz po 350,00 zł - nie 2 × 200,00,
    • D31: =B25 - potrawy i napoje dla 20 osób biorą wynik z bloku Formularza 1, a nie przepisaną liczbę,
    • D34: =JEŻELI(D32<=D33;"TAK";"NIE") - arkusz sam odpowiada, czy cena mieści się w limicie 4 500,00 zł.
    Dokument po tym kroku

  4. Etap 3: Arkusz: surowce na 20 porcji

    Kroki 4-5 · po tym etapie masz 0 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Normatyw w rozbiciu na potrawy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź w Formularzu 3. Zapotrzebowanie na surowce niezbędne do przygotowania 20 porcji dania zasadniczego z dodatkami, korzystając z danych zamieszczonych w Tabeli 3. Normatyw surowcowy wybranych potraw na 1 porcję.

    Tabela 3 podaje normatyw osobno dla każdej potrawy dania: żeberka grillowane, puree ziemniaczane, warzywa duszone. W arkuszu każda potrawa ma swoją kolumnę (B-D), a każdy surowiec - jeden wiersz. Olej i cebula występują w dwóch potrawach - w jednym wierszu stoją dwie liczby, które formuła doda.

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Ilość na 1 porcję i na 20 porcji

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź w Formularzu 3. Zapotrzebowanie na surowce niezbędne do przygotowania 20 porcji dania zasadniczego z dodatkami, korzystając z danych zamieszczonych w Tabeli 3. Normatyw surowcowy wybranych potraw na 1 porcję.

    • kolumna E: =SUMA(B37:D37) - ilość surowca na 1 porcję całego dania,
    • kolumna F: =E37*$B$2/1000 - na 20 porcji, od razu w kilogramach albo litrach (jednostka w kolumnie G).

    Znaki $ zatrzymują adres liczby osób przy kopiowaniu formuły w dół. Formuła niczego nie zaokrągla - tak jak wymaga formularz.

    Dokument po tym kroku

  6. Etap 4: Arkusz: wartość odżywcza zupy

    Kroki 6-8 · po tym etapie masz 0 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Białko w porcji zupy

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość białka w 1 porcji zupy, a następnie za pomocą współczynników energetycznych oblicz jej wartość energetyczną. Do obliczeń wykorzystaj dane zamieszczone w Tabeli 3. Normatyw surowcowy wybranych potraw na 1 porcję, Tabeli 4. Zawartość białka w 100 g surowców oraz Tabeli 5. Zawartość składników odżywczych w 1 porcji zupy. Określ, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię pokrywa zupa. Obliczenia wykonaj w Formularzu 4. Wartość odżywcza zupy.

    • ilości z normatywu zupy (Tabela 3) i białko w 100 g (Tabela 4) - dane w kolumnach B i C,
    • kolumna D: =B48*C48/100 - białko w porcji surowca,
    • D53: =SUMA(D48:D52) = 4,4 g,
    • D54: =SUMA.ILOCZYNÓW(B48:B52;C48:C52)/100 - ta sama suma jedną formułą, bez kolumny pomocniczej. Obie komórki muszą dać to samo.
    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Energia i udział w zapotrzebowaniu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość białka w 1 porcji zupy, a następnie za pomocą współczynników energetycznych oblicz jej wartość energetyczną. Do obliczeń wykorzystaj dane zamieszczone w Tabeli 3. Normatyw surowcowy wybranych potraw na 1 porcję, Tabeli 4. Zawartość białka w 100 g surowców oraz Tabeli 5. Zawartość składników odżywczych w 1 porcji zupy. Określ, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię pokrywa zupa. Obliczenia wykonaj w Formularzu 4. Wartość odżywcza zupy.

    • B57: =D53 - białko z bloku wyżej, węglowodany i tłuszcze z Tabeli 5,
    • współczynniki Atwatera 4, 4 i 9 kcal/g w kolumnie C, energia =B*C w kolumnie D,
    • D60: =SUMA(D57:D59) = 228,5 kcal,
    • D62: =ZAOKR(D60/D61*100;2) = 7,62% - jedyne zaokrąglenie w tym bloku, tak jak w formularzu.
    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Kontrola: widok formuł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość białka w 1 porcji zupy, a następnie za pomocą współczynników energetycznych oblicz jej wartość energetyczną. Do obliczeń wykorzystaj dane zamieszczone w Tabeli 3. Normatyw surowcowy wybranych potraw na 1 porcję, Tabeli 4. Zawartość białka w 100 g surowców oraz Tabeli 5. Zawartość składników odżywczych w 1 porcji zupy. Określ, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię pokrywa zupa. Obliczenia wykonaj w Formularzu 4. Wartość odżywcza zupy.

    Skrót Ctrl + ` przełącza arkusz w widok formuł. Przed przepisaniem wyników warto go przejrzeć: w każdej komórce wynikowej jest formuła, nigdzie wpisana ręcznie liczba, a adresy prowadzą do niebieskich komórek z danymi.

    Dokument po tym kroku

  9. Etap 5: Przepisanie wyników do formularzy

    Kroki 9-13 · po tym etapie masz 52 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Formularz 1: menu i kalkulacja

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    R.1.1 zakąski zimne: galantyna gotowana z gęsi, sałatka z wędzonego indyka, ruloniki ze schabu ze szparagami, jako zakąska jarska: sałatka włoska

    R.1.2 zakąska gorąca: dorsz zapiekany ze szpinakiem, pieczywo

    R.1.3 zupa: cytrynowa z ryżem

    R.1.4 danie zasadnicze: żeberka grillowane, puree ziemniaczane, warzywa duszone (niewpisane inne potrawy)

    R.1.5 deser: mus truskawkowy

    R.1.6 napoje zimne bezalkoholowe: woda mineralna niegazowana, sok jabłkowy, sok wiśniowy

    R.1.7 napoje alkoholowe do zakąski gorącej: wino białe stołowe; napoje alkoholowe do dania zasadniczego: wino czerwone stołowe

    R.1.8 napoje gorące: kawa, herbata

    R.1.9 razem koszt potraw i napojów w cenach netto dla 1 osoby [zł]: 94,00

    R.1.10 wartość marży gastronomicznej 50% [zł]: 47,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź w Formularzu 1. Menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej, korzystając z informacji ze Wstępnego zamówienia oraz Tabeli 1. Fragment karty menu restauracji z cenami netto.

    Nazwy pozycji i ceny z wierszy 7-21, sumy z komórek B22-B25. Kwoty zapisuje się z dwoma miejscami po przecinku, tak jak formatuje je arkusz.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Formularz 2: karta kalkulacyjna usługi

    Kryteria: , , , ,

    R.2.1 nazwa usługi dodatkowej: DJ; wartość usługi netto [zł]: 1 000,00

    R.2.2 nazwa usługi dodatkowej: pokaz tańca klasycznego; wartość usługi netto [zł]: 350,00

    R.2.3 razem wartość usługi gastronomicznej w cenach netto [zł]: 4 170,00

    R.2.4 ustalony całkowity koszt przyjęcia w cenach netto [zł]: 4 500,00

    R.2.5 Czy obliczony koszt usługi gastronomicznej w cenach netto spełnia wymagania zamówienia? Podkreślone TAK (lub zaznaczone w inny sposób, ale nieprzekreślone TAK)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź w Formularzu 2. Całkowitą kalkulację usługi gastronomicznej, korzystając ze Wstępnego zamówienia oraz Tabeli 2. Cennik usług dodatkowych.

    Wartości z kolumny D bloku Formularza 2 (wiersze 28-34). Czas trwania usług wpisuje się słownie z jednostką: 5 godz. i 20 min. Wynik funkcji JEŻELI to odpowiedź, którą w formularzu się podkreśla: TAK.

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Formularz 3: surowce na 20 porcji

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    R.3.1 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: żeberka; w kolumnie Ilość na 20 porcji [kg] - wpisane: 4

    R.3.2 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: olej rzepakowy; w kolumnie Ilość na 20 porcji [kg lub l] - wpisane: 0,2

    R.3.3 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: musztarda; w kolumnie Ilość na 20 porcji [kg] - wpisane: 0,04

    R.3.4 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: cebula; w kolumnie Ilość na 20 porcji [kg] - wpisane: 0,64

    R.3.5 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: ziemniaki; w kolumnie Ilość surowca na 20 porcji [kg]-wpisane: 2,8

    R.3.6 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: mleko 2%; w kolumnie Ilość na 20 porcji [kg lub l] - wpisane 0,2

    R.3.7 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: masło; w kolumnie Ilość na 20 porcji [kg] - wpisane: 0,04

    R.3.8 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: papryka czerwona; w kolumnie Ilość na 20 porcji [kg] - wpisane: 1,5

    R.3.9 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: pomidory; w kolumnie Ilosć na 20 porcji [kg] - wpisane: 1

    R.3.10 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: sól, cukier, pieprz

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź w Formularzu 3. Zapotrzebowanie na surowce niezbędne do przygotowania 20 porcji dania zasadniczego z dodatkami, korzystając z danych zamieszczonych w Tabeli 3. Normatyw surowcowy wybranych potraw na 1 porcję.

    Nazwy z kolumny A, ilości na 1 porcję z kolumny E (z jednostką z Tabeli 3), ilości na 20 porcji z kolumny F z jednostką z kolumny G. Ostatni wiersz formularza - sól, cukier, pieprz „do smaku” - arkusz kalkulacyjny pomija, bo nie ma czego liczyć, ale klucz wymaga ich wpisania.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Formularz 4: wartość odżywcza zupy

    Kryteria: , , , , , , , ,

    R.4.1 iIość białka w 1 porcji surowca [g]: cytryny 0,4; żółtka 1,55

    R.4.2 ilość białka w 1 porcji surowca [g]: śmietanka - 0,44; ryż - 2,01

    R.4.3 zawartość białka w 1 porcji zupy [g]: 4,4

    R.4.4 ilość energii ze składnika odżywczego [kcal]: białko 17,6

    R.4.5 ilość energii ze składnika odżywczego [kcal]: węglowodany 128,28

    R.4.6 ilość energii ze składnika odżywczego [kcal]: tłuszcze 82,62

    R.4.7 wartość energetyczna zupy [kcal]: 228,5

    R.4.8 średnioważone zapotrzebowanie na energię dla osób w wieku 40-50 lat [kcal]: 3000

    R.4.9 udział energii z zupy [%]: 7,62 (wpisana wartość wynika z zaokrąglenia do drugiego miejsca po przecinku)

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość białka w 1 porcji zupy, a następnie za pomocą współczynników energetycznych oblicz jej wartość energetyczną. Do obliczeń wykorzystaj dane zamieszczone w Tabeli 3. Normatyw surowcowy wybranych potraw na 1 porcję, Tabeli 4. Zawartość białka w 100 g surowców oraz Tabeli 5. Zawartość składników odżywczych w 1 porcji zupy. Określ, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię pokrywa zupa. Obliczenia wykonaj w Formularzu 4. Wartość odżywcza zupy.

    Górna tabela - kolumny B, C i D bloku białka oraz suma D53; dolna - blok energii (wiersze 57-62). Współczynniki Atwatera wpisuje się do formularza jako liczby 4, 4 i 9.

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Formularze 5 i 6: kolejność podawania i zastawa

    Kryteria: , , , , , , , , , , , , , , , , ,

    R.5.1 kolejność podawania potraw - wpisane kolejno: zakąski zimne, zakąska/i gorąca/e, zupa, danie zasadnicze, deser

    R.5.2 napoje alkoholowe do zakąski gorącej podane przed zakąską gorącą; napoje alkoholowe do dania zasadniczego podane przed daniem zasadniczym

    R.5.3 w wierszu 1. Napoje bezalkoholowe zimne - w kolumnie Metoda obslugi - wpisane: rosyjska

    R.5.4 wpisane: zakąski zimne; adekwatnie w kolumnie Metoda obsługi - wpisane: rosyjska

    R.5.5 wpisane: zupa; adekwatnie w kolumnie Metoda obsługi - wpisane: niemiecka (talerzowa) lub amerykańska

    R.5.6 wpisane: danie zasadnicze; adekwatnie w kolumnie Metoda obsługi - wpisane: niemiecka (talerzowa) lub amerykańska

    R.5.7 wpisane: deser; adekwatnie w kolumnie Metoda obslugi - wpisane: niemiecka (talerzowa) lub amerykańska

    R.5.8 wpisane: napoje alkoholowe; adekwatnie w kolumnie Metoda obsługi - wpisane: francuska

    R.5.9 wpisane: napoje gorące; adekwatnie w kolumnie Metoda obsługi - wpisane: francuska

    R.6.1 zupa: talerze głębokie

    R.6.2 zupa: łyżki stołowe duże

    R.6.3 danie zasadnicze z dodatkami: talerze do dania zasadniczego

    R.6.4 danie zasadnicze z dodatkami: noże stołowe duże, widelce stołowe duże

    R.6.5 napoje zimne bezalkoholowe: goblety, tumblery

    R.6.6 napoje alkoholowe: zastawa dobrana do zaproponowanych napojów: kieliszki do wina białego, kieliszki do wina czerwonego - adekwatnie do wybranego napoju alkoholowego

    R.6.7 napoje gorące: filiżanki do kawy ze spodkami, filiżanki do herbaty ze spodkami

    R.6.8 napoje gorące: łyżeczki do kawy, łyżeczki do herbaty

    R.6.9 brak zaznaczenia przy pozycjach: salaterki, półmiski

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj w Formularzu 5. Harmonogram uroczystego obiadu, uwzględniając kolejność podawania potraw i napojów oraz metodę obsługi zgodnie z informacjami zamieszczonymi we Wstępnym zamówieniu. Sporządź w Formularzu 6. Wykaz zastawy stołowej niezbędnej do podania zupy, dania zasadniczego z dodatkami i napojów.

    Tych formularzy arkusz kalkulacyjny nie policzy - kolejność podawania, metody obsługi i zastawa wynikają z ustaleń zamówienia i z zasad obsługi konsumenta. Wpisy są takie same jak w wersji podstawowej, gdzie każdy wiersz i każda kolumna ma osobny krok z uzasadnieniem.

    Dokument po tym kroku

  14. Etap 6: Porównanie z wersją podstawową

    Kroki 14-15 · po tym etapie masz 52 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Co daje model w arkuszu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź w Formularzu 1. Menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej, korzystając z informacji ze Wstępnego zamówienia oraz Tabeli 1. Fragment karty menu restauracji z cenami netto.

    Wyniki są dokładnie takie same jak w wersji podstawowej i w kluczu - różni się droga do nich:

    • dane wpisuje się raz; inna liczba gości, inna cena albo inna stawka marży czy rabatu od razu zmienia wszystkie kwoty i ilości surowców,
    • mniej pomyłek rachunkowych: sumy, przeliczenia g na kg i zaokrąglenia są zapisane w formułach raz i działają za każdym razem,
    • tak liczy się w pracy - kalkulacje cen i receptury w gastronomii prowadzi się w arkuszach i programach gastronomicznych.
    Dokument po tym kroku

  15. Krok 15: Na egzaminie liczy się wpis w formularzu

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość białka w 1 porcji zupy, a następnie za pomocą współczynników energetycznych oblicz jej wartość energetyczną. Do obliczeń wykorzystaj dane zamieszczone w Tabeli 3. Normatyw surowcowy wybranych potraw na 1 porcję, Tabeli 4. Zawartość białka w 100 g surowców oraz Tabeli 5. Zawartość składników odżywczych w 1 porcji zupy. Określ, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię pokrywa zupa. Obliczenia wykonaj w Formularzu 4. Wartość odżywcza zupy.

    Pamiętaj: to wersja do nauki. Egzamin z tej kwalifikacji ma model „d” - rezultatem jest dokumentacja na papierze, a egzaminator ocenia formularze wypełnione ręcznie w arkuszu egzaminacyjnym. Zdający nie ma komputera, więc wszystko, co tu liczą formuły, trzeba umieć policzyć kalkulatorem - tak jak w wersji podstawowej.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.