Przejdź do głównej treści
T.15-01-21.06-SGCzerwiec 2021 · 16 kroków · ok. 39 min · 46 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Dzień pobytu kuracjusza w sanatorium (W arkuszu kalkulacyjnym)

⚠️ To wersja edukacyjna - do nauki arkusza kalkulacyjnego na lekcjach i do samodzielnego sprawdzania obliczeń. Na egzaminie (model „d”) zdający nie ma komputera: formularze wypełnia ręcznie, a liczy na kalkulatorze - tak jak w wersji podstawowej.

To samo zadanie co w zakładce „Wersja podstawowa”, ale policzone tak, jak liczy się w pracy organizatora żywienia: normy, ceny i wartości z tabel arkusza trafiają do osobnych komórek, a wyniki liczą formuły - zapotrzebowanie na 30 porcji obiadu, przeliczenie na sztuki i pęczki, koszt obiadu z ryczałtem, cena dnia pobytu z marżą i zabiegami, pokrycie norm i długość stołu. Dopiero gotowe wyniki przepisuje się do formularzy.

Model został zbudowany w pliku sanatorium_T15_2021.xlsx i przeliczony prawdziwym Excelem; każdy wynik porównano z wersją podstawową i z kluczem oceniania CKE. Plik jest w archiwum ZIP rozwiązania - można w nim zmienić liczbę osób, normatyw albo ceny i zobaczyć, jak przeliczają się wszystkie formularze.

Jak czytać podgląd. Okno arkusza: niebieskie komórki to dane przepisane z arkusza egzaminacyjnego, w pasku formuły widać formułę aktywnej komórki (zapis polskiego Excela: SUMA, ZAOKR, ZAOKR.GÓRA, JEŻELI, ORAZ, średnik między argumentami). Komórki dodane w danym kroku są żółte.

Punkty. Klucz ma 46 kryteria w 6 rezultatach (próg 75% to 35 punktów) - przy przepisywaniu wyników do formularzy każdy krok podaje, które kryteria spełnia.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF) Pobierz pliki rozwiązania (zip)

  1. Etap 1: Arkusz: dane z zamówienia i tabel

    Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 46 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Dane z zamówienia wstępnego

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj prace na rzecz sanatorium, które przyjęło zamówienie na zorganizowanie turnusu zdrowotnego dla 30 dorosłych osób. Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia na pełny dzień pobytu.

    Każda liczba z zamówienia ma własną komórkę z opisem obok: liczba osób, marża, ryczałt, limit ceny, trzy normy dzienne i dane o ustawieniu nakryć. Formuły odwołują się do tych komórek bezwzględnie ($B$2), więc zmiana jednej liczby (np. 30 → 40 osób) przelicza cały arkusz.

    Ryczałt 5% nie występuje w zamówieniu - podaje go nadruk Formularza 2. Też dostaje własną komórkę: lepiej jedna komórka z liczbą niż „5%” wpisane w środek formuły.

    Dokument po tym kroku

  2. Etap 2: Arkusz: zapotrzebowanie i koszt obiadu

    Kroki 2-4 · po tym etapie masz 0 z 46 kryteriów (pkt)

    Krok 2: Normatyw obiadu w układzie surowiec × potrawa

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zapotrzebowania na surowce niezbędne do przygotowania 30 porcji obiadu, zgodnie z wymaganiami określonymi we wstępnym zamówieniu. Formularz 1. sporządź na podstawie zamówienia wstępnego i Tabeli 1. - wyniki należy zaokrąglić do drugiego miejsca po przecinku.

    Tabela 1 jest ułożona potrawami, a Formularz 1 surowcami - w arkuszu oba układy łączą się w jednej tabeli: wiersze to 16 surowców (w kolejności Formularza 2), kolumny B-F to pięć potraw obiadu. W komórce stoi ilość surowca w danej potrawie, a puste komórki znaczą, że surowca w potrawie nie ma.

    Kolumna G: =SUMA(B14:F14) - ilość na 1 porcję obiadu. Tak „zsumuj surowce z kilku potraw” robi się bez ryzyka, że któraś marchew umknie.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Kilogramy na 30 porcji i jednostki zakupu

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zapotrzebowania na surowce niezbędne do przygotowania 30 porcji obiadu, zgodnie z wymaganiami określonymi we wstępnym zamówieniu. Formularz 1. sporządź na podstawie zamówienia wstępnego i Tabeli 1. - wyniki należy zaokrąglić do drugiego miejsca po przecinku.

    • kolumna H: =ZAOKR(G14*$B$2/1000;2) - gramy na porcję razy liczba osób, przez 1000, z dwoma miejscami po przecinku (wymóg Formularza 1),
    • kolumna I: przelicznik z tabeli pod Formularzem 1 (kg na sztukę, pęczek, litr), kolumna J: jednostka z Tabeli 2,
    • kolumna K: ilość do kupienia - dla kilogramów to samo co H, dla mleka H/I, a dla sztuk i pęczków =ZAOKR.GÓRA(ZAOKR(H21/I21;6);0).

    Po co podwójne zaokrąglenie? 0,75 : 0,05 w arytmetyce komputera daje 15,000000000000002 i samo ZAOKR.GÓRA zrobiłoby z tego 16 jaj. Wewnętrzne ZAOKR(…;6) usuwa ten szum, a zewnętrzne zaokrągla w górę prawdziwe ułamki - pół jajka kupuje się jako całe.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Koszt surowców, ryczałt i porcja

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź kalkulację kosztów obiadu dla 30 osób. Formularz 2. sporządź na podstawie Formularza 1. i Tabeli 2. - w kolumnie „Koszt surowca na 30 porcji” wyniki należy zaokrąglić do drugiego miejsca po przecinku.

    • kolumna M: =ZAOKR(K14*L14;2) - ilość w jednostce zakupu razy cena z Tabeli 2; zaokrąglenie każdego wiersza, jak każe gwiazdka pod Formularzem 2,
    • M31: =SUMA(M14:M29), M32: ryczałt =ZAOKR(M31*$B$4/100;2), M33: suma obu,
    • M34: koszt jednej porcji =ZAOKR(M33/$B$2;2) - ta komórka jest ceną obiadu w następnym bloku.
    Dokument po tym kroku

  5. Etap 3: Arkusz: dzień pobytu i wartość odżywcza

    Kroki 5-8 · po tym etapie masz 0 z 46 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Cena dnia pobytu z marżą i zabiegami

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź kalkulację kosztów usług żywieniowych oraz usług dodatkowych w pełnym dniu pobytu dla jednej osoby. Formularz 3. sporządź na podstawie zamówienia wstępnego, Tabeli 3. i Tabeli 4.

    • B39 (obiad) to formuła =M34 - wynik kalkulacji obiadu, nie przepisana liczba; pozostałe ceny z Tabeli 3,
    • B42 suma, B43 marża =ZAOKR(B42*$B$3/100;2), B44 usługi żywieniowe,
    • zabiegi: cena z cennika w kolumnie B, a w kolumnie C informacja z zamówienia, czy usługa jest „w cenie pobytu”. Wartość =JEŻELI(C46="tak";0;B46) - dzięki temu w arkuszu widać i cenę z Tabeli 4, i to, że do kalkulacji wchodzi 0,00,
    • D51: =JEŻELI(D50<=B5;"TAK";"NIE") - wniosek do Formularza 3, D52 pilnuje limitu 25,00 zł dla zabiegu borowinowego.
    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Suma, procent normy i ocena

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz wartość odżywczą całodziennego wyżywienia. Formularz 4. sporządź na podstawie zamówienia wstępnego i Tabeli 5. - obliczone wartości należy zaokrąglić do drugiego miejsca po przecinku.

    • wiersze 55-59: wartości z Tabeli 5,
    • wiersz 60: =SUMA(B55:B59), wiersz 61: norma pobrana z danych (=B6, =B7, =B8),
    • wiersz 62: =ZAOKR(B60/B61*100;2) - procent pokrycia normy z dwoma miejscami po przecinku,
    • wiersz 63: ocena formułą z przedziałem z formularza, np. dla tłuszczu =JEŻELI(ORAZ(B62>=85;B62<=110);"pozytywna";"negatywna"), dla cholesterolu wystarczy =JEŻELI(C62<=100;…).
    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Długość stołu i liczba stołów

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zapotrzebowanie ilościowe na stoły i bieliznę stołową. Formularz 5. sporządź na podstawie zamówienia wstępnego i Tabeli 6.

    • B66: nakryć po jednej stronie =B9/2 = 3,
    • B67: długość stołu =2*B10+(B66-1)*B11 = 2 × 45 + 2 × 75 = 240 cm,
    • B68: =ZAOKR.GÓRA(B2/B9;0) = 5 - niepełny stół też jest stołem,
    • wiersz 69: wymiar stołu i obrusa dobrany z Tabeli 6 do wyliczonej długości (dana, nie formuła - w tabeli jest tylko sześć pozycji).
    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Kontrola: widok formuł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj prace na rzecz sanatorium, które przyjęło zamówienie na zorganizowanie turnusu zdrowotnego dla 30 dorosłych osób. Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia na pełny dzień pobytu.

    Skrót Ctrl + ` przełącza arkusz w widok formuł. Przed przepisaniem wyników warto go przejrzeć: w każdej komórce wynikowej jest formuła, nigdzie wpisana ręcznie liczba, a adresy prowadzą do danych z arkusza egzaminacyjnego.

    Dokument po tym kroku

  9. Etap 4: Przepisanie wyników do formularzy

    Kroki 9-14 · po tym etapie masz 46 z 46 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Formularz 1: zapotrzebowanie na surowce

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    R.1.1 nazwa surowca: marchew; ilość na 30 porcji [kg]: 7,80

    R.1.2 nazwa surowca: pietruszka; ilość na 30 porcji [kg]: 2,70 nazwa surowca: seler; ilość na 30 porcji [kg]: 1,50

    R.1.3 nazwa surowca: fasolka szparagowa; ilość na 30 porcji [kg]: 1,20; nazwa surowca: kalafior, ilość na 30 porcji [kg]:1,20 lub 2 szt.

    R.1.4 nazwa surowca: mleko 2% tłuszczu: ilość na 30 porcji [kg]: 2,40 lub 2,40 l

    R.1.5 nazwa surowca: mąka pszenna typ 500; ilość na 30 porcji [kg]: 0,96

    R.1.6 nazwa surowca: jaja; ilość na 30 porcji [kg]: 0,75 lub 15 szt.

    R.1.7 nazwa surowca: kurczak - tuszka; ilość na 30 porcji [kg]: 6,00; nazwa surowca: bułka pszenna; ilość na 30 porcji [kg]: 0,60 lub 12 szt.

    R.1.8 nazwa surowca: koper; ilość na 30 porcji [kg]: 0,30 lub 12 pęczków; nazwa surowca: masło extra; ilość na 30 porcji [kg]: 0,15

    R.1.9 nazwa surowca: cukier; ilość na 30 porcji [kg]: 0,60; nazwa surowca: ziemniaki; ilość na 30 porcji [kg]: 7,50

    R.1.10 nazwa surowca: truskawki; ilość na 30 porcji [kg]: 1,50; nazwa surowca: jabłka; ilość na 30 porcji [kg]: 1,50

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zapotrzebowania na surowce niezbędne do przygotowania 30 porcji obiadu, zgodnie z wymaganiami określonymi we wstępnym zamówieniu. Formularz 1. sporządź na podstawie zamówienia wstępnego i Tabeli 1. - wyniki należy zaokrąglić do drugiego miejsca po przecinku.

    Kolumna „Ilość na 1 porcję” to kolumna G arkusza, „Ilość na 30 porcji” - kolumna H. Tabelę przeliczników wypełnia się z kolumn H i K (kalafior, jaja, bułka, koper, mleko). W wierszu 17 sól i pieprz „do smaku”.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Formularz 2: kalkulacja kosztów obiadu

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    R.2.1 koszt surowca na 30 porcji: marchew 31,20 (dopuszcza się wynik poprawnego przeliczenia wartości z R.1.1)

    R.2.2 koszt surowca na 30 porcji: seler 12,00 (dopuszcza się wynik poprawnego przeliczenia wartości z R.1.2)

    R.2.3 koszt surowca na 30 porcji: kalafior 13,00 (dopuszcza się wynik poprawnego przeliczenia wartości z Formularza 1.)

    R.2.4 koszt surowca na 30 porcji: mleko 2% tłuszczu 8,40 (dopuszcza się wynik poprawnego przeliczenia wartości z Formularza 1.)

    R.2.5 koszt surowca na 30 porcji: jaja 9,00 (dopuszcza się wynik poprawnego przeliczenia wartości z Formularza 1; uwaga: jaja liczone w całych sztukach)

    R.2.6 koszt surowca na 30 porcji: bułka pszenna 18,00 (dopuszcza się wynik poprawnego przeliczenia wartości z Formularza 1.)

    R.2.7 koszt surowca na 30 porcji: koper 31,20 (dopuszcza się wynik poprawnego przeliczenia wartości z Formularza 1.)

    R.2.8 koszt surowca na 30 porcji: cukier 1,80 (dopuszcza się wynik poprawnego przeliczenia wartości z R.1.9)

    R.2.9 wartość ryczałtu na przyprawy 5% [zł]: 17,13 (dopuszcza się poprawnie obliczoną wartość na podstawie kosztów surowców obiadu na 30 porcji)

    R.2.10 razem koszt surowców obiadu z ryczałtem na przyprawy na 1 porcję [zł]: 11,99 (dopuszcza się poprawnie obliczoną wartość na podstawie kosztu surowców obiadu z ryczałtem na przyprawy na 30 porcji)

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź kalkulację kosztów obiadu dla 30 osób. Formularz 2. sporządź na podstawie Formularza 1. i Tabeli 2. - w kolumnie „Koszt surowca na 30 porcji” wyniki należy zaokrąglić do drugiego miejsca po przecinku.

    Kolumny K (ilość w jednostce zakupu), L (cena) i M (koszt) oraz komórki M31-M34. Koszt 1 porcji: 11,99 zł.

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Formularz 3: usługi żywieniowe i dodatkowe

    Kryteria: , , , , , , ,

    R.3.1 razem koszt wyżywienia dla jednej osoby [zł]: 35,09 (dopuszcza się poprawnie obliczoną wartość wynikającą z przeniesienia R.2.10 i cen posiłków lub wartość 1 porcji obiadu wynikającą z kosztu surowców obiadu z ryczałtem na przyprawy na 30 porcji i cen posiłków)

    R.3.2 wartość marży gastronomicznej 50% [zł]: 17,55 (dopuszcza się poprawnie obliczoną wartość marży gastronomicznej 50% [zł] na podstawie R.3.1)

    R.3.3 razem usługi żywieniowe w pełnym dniu pobytu w cenach netto dla jednej osoby [zł]: 52,64 (dopuszcza się poprawnie obliczoną wartość usługi żywieniowej - wynik sumy R.3.1 i R.3.2)

    R.3.4 nazwa usługi dodatkowej: zabieg leczniczy - elektrostymulacja lub elektrostymulacja

    R.3.5 nazwa usługi dodatkowej: zabieg leczniczy - kąpiel borowinowa lub kąpiel borowinowa

    R.3.6 razem wartość usług dodatkowych w cenach netto dla jednej osoby [zł] 25,00

    R.3.7 razem wartość usług żywieniowych i usług dodatkowych w cenach netto dla jednej osoby [zł]: 77,64 (dopuszcza się poprawnie obliczoną wartość usług żywieniowych i dodatkowych - wynik sumy R.3.3 i R.3.6)

    R.3.8 W wierszu "Czy obliczony w cenach netto koszt zamówienia usług żywieniowych i usług dodatkowych dla jednej osoby spełnia wymagania zamówienia?" Zgodnie z uzyskanym wynikiem w R.3.7 podkreślone TAK lub NIE lub zaznaczone w inny sposób

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź kalkulację kosztów usług żywieniowych oraz usług dodatkowych w pełnym dniu pobytu dla jednej osoby. Formularz 3. sporządź na podstawie zamówienia wstępnego, Tabeli 3. i Tabeli 4.

    Ceny posiłków z B37:B41, sumy z B42-B44, zabiegi z wierszy 46-48 (nazwy pełne, jak w Tabeli 4), sumy z D49 i D50, wniosek z D51: TAK - w formularzu podkreśla się go ręcznie.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Formularz 4: karta oceny wartości odżywczej

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    R.4.1 suma zawartości tłuszczu w 1 porcji [g]: 38,74

    R.4.2 suma zawartości cholesterolu w 1 porcji [g]: 275,70

    R.4.3 suma zawartości energii w 1 porcji [kcal]: 1912,32

    R.4.4 norma spożycie składnika/energii wg zaleceń żywieniowych: dla tłuszczu: 45; dla cholesterolu: 300; dla energii: 2000

    R.4.5 Procentowy udział składnika/energii w dziennym zapotrzebowaniu [%]: zawartość tłuszczu w 1 porcji: 86,09

    R.4.6 Procentowy udział składnika/energii w dziennym zapotrzebowaniu [%]: zawartość cholesterolu w 1 porcji: 91,90

    R.4.7 Procentowy udział składnika/energii w dziennym zapotrzebowaniu [%]: zawartość energii w 1 porcji: 95,62

    R.4.8 Ocena pozytywna, jeżeli % pokrycia normy na tłuszcz w przykładowym pełnym jednodniowym jadłospisie wynosi od 85 do 110%; zgodnie z uzyskanym wynikiem w R.4.5 podkreślone pozytywna lub negatywna lub zaznaczone w inny sposób

    R.4.9 Ocena pozytywna, jeżeli % pokrycia normy na cholesterol w przykładowym pełnym jednodniowym jadłospisie nie przekracza 100%; zgodnie z uzyskanym wynikiem w R.4.6 podkreślone pozytywna lub negatywna lub zaznaczone w inny sposób

    R.4.10 Ocena pozytywna, jeżeli % pokrycia normy na energię w przykładowym pełnym jednodniowym jadłospisie wynosi od 90 do 110%; zgodnie z uzyskanym wynikiem w R.4.7 podkreślone pozytywna lub negatywna lub zaznaczone w inny sposób

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz wartość odżywczą całodziennego wyżywienia. Formularz 4. sporządź na podstawie zamówienia wstępnego i Tabeli 5. - obliczone wartości należy zaokrąglić do drugiego miejsca po przecinku.

    Wiersze 55-63 arkusza mają ten sam układ co karta: pięć posiłków, suma, norma, procent i ocena - przepisuje się je kolumnami. Cholesterol w mg.

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Formularz 5: stoły i obrusy

    Kryteria: , , ,

    R.5.1 wymiary stołu [cm]: 90 x 240

    R.5.2 liczba stołów [szt.]: 5

    R.5.3 wymiary obrusa [cm]: 140 x 290 (dopuszcza się wymiary obrusa dobranego do zaplanowanego rozmiaru stołu)

    R.5.4 liczba obrusów [szt.]: 5 (dopuszcza się inną liczbę obrusów, ale równą liczbie dobranych stołów)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź zapotrzebowanie ilościowe na stoły i bieliznę stołową. Formularz 5. sporządź na podstawie zamówienia wstępnego i Tabeli 6.

    Wymiary z wiersza 69, liczba z B68: stół 90 x 240 - 5 szt., obrus 140 x 290 - 5 szt.

    Dokument po tym kroku

  14. Krok 14: Formularz 6: opis nakrycia - bez arkusza kalkulacyjnego

    Kryteria: , , ,

    R.6.1 nazwa elementu nakrycia 1: serweta lub serwetka

    R.6.2 nazwa elementu nakrycia 2: nóż stołowy duży/nóż do dania zasadniczego/nóż do dania głównego

    R.6.3 nazwa elementu nakrycia 3: łyżka stołowa duża

    R.6.4 nazwa elementu nakrycia 4: widelec stołowy duży/widelec do dania zasadniczego/widelec do dania głównego

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij opis schematu nakrycia do obiadu dla jednego kuracjusza.

    Tego formularza arkusz kalkulacyjny nie policzy - opis nakrycia wynika ze szkicu i z zasad nakrywania stołu. Wypełniony formularz jest w podglądzie; uzasadnienie każdego elementu (serweta, nóż stołowy duży, łyżka stołowa duża, widelec stołowy duży) jest w wersji podstawowej.

    Dokument po tym kroku

  15. Etap 5: Porównanie z wersją podstawową

    Kroki 15-16 · po tym etapie masz 46 z 46 kryteriów (pkt)

    Krok 15: Co daje model w arkuszu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj prace na rzecz sanatorium, które przyjęło zamówienie na zorganizowanie turnusu zdrowotnego dla 30 dorosłych osób. Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia na pełny dzień pobytu.

    Wyniki są dokładnie takie same jak w wersji podstawowej i w kluczu - różni się droga do nich:

    • dane wpisuje się raz; inna liczba kuracjuszy, inna cena surowca czy inny normatyw od razu zmienia zapotrzebowanie, koszt porcji i cenę dnia pobytu,
    • reguły, o których łatwo zapomnieć przy kalkulatorze (sumowanie surowca z kilku potraw, całe sztuki jaj, ryczałt przed podziałem na porcje, zabiegi „w cenie pobytu”), są zapisane w formułach raz,
    • tak pracuje się w zakładach żywienia: receptury, kalkulacje i wartość odżywcza jadłospisów są w programach gastronomicznych albo w arkuszach, a nie na kartce.
    Dokument po tym kroku

  16. Krok 16: Na egzaminie liczy się wpis w formularzu

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj prace na rzecz sanatorium, które przyjęło zamówienie na zorganizowanie turnusu zdrowotnego dla 30 dorosłych osób. Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia na pełny dzień pobytu.

    Pamiętaj: to wersja do nauki. Egzamin z tej kwalifikacji ma model „d” - rezultatem jest dokumentacja na papierze, a egzaminator ocenia formularze wypełnione ręcznie w arkuszu egzaminacyjnym. Na egzaminie zdający nie ma komputera, więc wszystko, co tu liczą formuły, trzeba umieć policzyć kalkulatorem i wpisać ręcznie - tak jak w wersji podstawowej.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.