To samo zadanie co w zakładce „Wersja podstawowa”, ale obliczenia są zrobione tak, jak liczy się receptury i kalkulacje w gastronomii: dane z tabel arkusza (normatyw, ceny, wartości energetyczne na 100 g) trafiają do osobnych komórek, a wyniki liczą formuły. Gotowe wyniki przepisuje się potem ręcznie do formularzy.
Model został zbudowany w pliku obiad_T15_2021.xlsx i przeliczony prawdziwym Excelem; każdy wynik porównano z kluczem oceniania CKE i z wersją podstawową. Plik jest w archiwum ZIP rozwiązania - można w nim zmienić np. liczbę gości albo cenę porcji i zobaczyć, jak przeliczają się wszystkie formularze.
Jak czytać podgląd. Okno arkusza: niebieskie komórki to dane przepisane z treści zadania, w pasku formuły widać formułę aktywnej komórki (zapis polskiego Excela: SUMA, ZAOKR, SUMA.ILOCZYNÓW, JEŻELI, ORAZ, średnik między argumentami). Komórki dodane w danym kroku są żółte.
Menu, wykaz zastawy i opis nakrycia nie wymagają obliczeń - są opisane krok po kroku w wersji podstawowej.
Punkty. Klucz ma 49 kryteriów w 6 rezultatach - przy przepisywaniu wyników do formularzy każdy krok podaje, które kryteria spełnia.
Kroki 1-2 · po tym etapie masz 0 z 49 kryteriów (pkt)
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: sporządzenie kalkulacji kosztów uroczystego obiadu dla 10 osób.
Pierwsza zasada modelu: każda liczba z treści zadania w osobnej komórce, z opisem obok. Formuły odwołują się do tych komórek, a nie do liczb wpisanych na sztywno - zmiana liczby gości (B3) przelicza zapotrzebowanie i kalkulację.
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: sporządzenie zapotrzebowania na surowce niezbędne do przygotowania 10 porcji przystawki zimnej i zupy.
Normatyw przepisany wiersz po wierszu: w kolumnie B ilość w przystawce, w kolumnie C - w zupie (0, gdy surowca w niej nie ma). Mąka pszenna jest w obu potrawach, więc ma jeden wiersz z dwiema liczbami.
W kolumnie E przelicznik na jednostkę zakupu z kolumny F: 1 000 dla kilogramów i litrów, a z przeliczników pod Tabelą 3.: 25 g w pęczku koperku, 200 g w opakowaniu śmietany, 50 g w jednym jaju.
Kroki 3-9 · po tym etapie masz 0 z 49 kryteriów (pkt)
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: sporządzenie zapotrzebowania na surowce niezbędne do przygotowania 10 porcji przystawki zimnej i zupy.
Trzy kolumny formuł, napisane raz w wierszu 10 i skopiowane w dół:
=B10+C10 - ilość na 1 porcję z obu potraw,=D10/E10 - ta ilość w jednostce zakupu,=D10*$B$3/E10 - na 10 porcji; znaki dolara przy $B$3 trzymają adres liczby gości przy kopiowaniu.Wyniki zostają bez zaokrąglania (format ogólny), tak jak w kluczu: 1,2 kg dorsza, 2 pęczki koperku, 1 opakowanie śmietany, 2 jaja.
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: sporządzenie kalkulacji kosztów uroczystego obiadu dla 10 osób.
Kolumna B to liczba porcji =$B$3, kolumna C - cena netto porcji z Tabeli 1., a wartość netto =B28*C28 (skopiowana w dół). Zmiana liczby gości przelicza wszystkie wartości.
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: sporządzenie kalkulacji kosztów uroczystego obiadu dla 10 osób.
Tabela 2. podaje cenę butelki 0,75 l, a nie porcji. Dlatego w wierszach win są trzy dane (cena butelki, 750 ml, porcja 100 ml), a cena porcji to formuła =ZAOKR(E33/F33*G33;2) = 6,00 zł. Zaokrąglenie do groszy przed mnożeniem przez liczbę porcji odpowiada temu, jak cenę porcji wpisuje się do formularza.
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: sporządzenie kalkulacji kosztów uroczystego obiadu dla 10 osób.
=SUMA(D28:D34) - 583,00 zł (woda jest gratis, więc nie ma jej w tabeli),=ZAOKR(D35/B3;2) - 58,30 zł na osobę,=B7 - limit z zamówienia, żeby porównanie korzystało z danej, a nie z liczby wpisanej drugi raz,=JEŻELI(D36<=D37;"TAK";"NIE") - TAK.Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: obliczenie i ocenę wartości energetycznej uroczystego obiadu.
W kolumnie B wielkość porcji (wino: 100 ml przyjęte jako 100 g, jak w kluczu), w C wartość energetyczna 100 g z Formularza 4., a w D formuła =B42*C42/100. Danie główne z dodatkami ma w arkuszu gotową wartość 310 kcal - wpisuje się ją jako daną w D44.
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: obliczenie i ocenę wartości energetycznej uroczystego obiadu.
=SUMA(D42:D46) - 1 016,5 kcal,=SUMA.ILOCZYNÓW(B42:B46;C42:C46)/100+D44 mnoży porcje przez wartości na 100 g w jednym kroku i dodaje danie główne; wynik musi być taki sam jak w D47,=ZAOKR(D47*100/D49;2) - 36,30%,=JEŻELI(ORAZ(D50>=B5;D50<=B6);"TAK";"NIE") - TAK.Ocenie będzie podlegać 6 rezultatów: menu uroczystego obiadu - formularz 1, zapotrzebowanie na surowce, półprodukty i produkty niezbędne do przygotowania 10 porcji przystawki zimnej i zupy - formularz 2, kalkulacja kosztów uroczystego obiadu w cenach gastronomicznych netto - formularz 3, karta oceny wartości energetycznej uroczystego obiadu - formularz 4, wykaz zastawy stołowej niezbędnej do podania potraw i napojów wchodzących w skład uroczystego obiadu - formularz 5, opis schematu pierwszego nakrycia dla jednego gościa na uroczysty obiad - formularz 6.
Skrót Ctrl + ` przełącza arkusz w widok formuł - przed przepisaniem wyników warto go przejrzeć: w każdej komórce wynikowej jest formuła, nigdzie wpisana ręcznie liczba, a adresy danych wskazują właściwe wiersze.
Kroki 10-13 · po tym etapie masz 49 z 49 kryteriów (pkt)
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: sporządzenie zapotrzebowania na surowce niezbędne do przygotowania 10 porcji przystawki zimnej i zupy.
Kolumny A, F, G i H bloku zapotrzebowania (wiersze 10-24) to kolejne wiersze formularza: nazwa, jednostka zakupu, ilość na 1 porcję i na 10 porcji. Liczby przepisuje się z przecinkiem, bez zaokrąglania.
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: sporządzenie kalkulacji kosztów uroczystego obiadu dla 10 osób.
Wiersze 28-34 arkusza to wiersze 1-7 formularza (ilość porcji, cena porcji, wartość), a D35-D38 - podsumowanie: 583,00 zł, 58,30 zł, limit 60,00 zł i podkreślone TAK.
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: obliczenie i ocenę wartości energetycznej uroczystego obiadu.
Wielkości porcji z kolumny B, wartości porcji z kolumny D, suma 1 016,5 kcal, norma 2 800 kcal, pokrycie 36,30% i podkreślone TAK.
Prace te obejmują opracowanie dokumentacji niezbędnej do realizacji zamówienia, w tym: opracowanie pełnego menu uroczystego obiadu, zgodnie z wymaganiami określonymi we wstępnym zamówieniu.
Menu (Formularz 1), wykaz zastawy (Formularz 5) i opis nakrycia (Formularz 6) nie wymagają obliczeń - arkusz kalkulacyjny nic tu nie wnosi. Uzasadnienie każdego wyboru (rumsztyk jako jedyna smażona wołowina, sałatka z grillowanych buraków, wina dry, półmiski do serwisu rosyjskiego, brak waz i karafek, kolejność sztućców i szkła) jest opisane krok po kroku w wersji podstawowej.
Kroki 14-15 · po tym etapie masz 49 z 49 kryteriów (pkt)
Ocenie będzie podlegać 6 rezultatów: menu uroczystego obiadu - formularz 1, zapotrzebowanie na surowce, półprodukty i produkty niezbędne do przygotowania 10 porcji przystawki zimnej i zupy - formularz 2, kalkulacja kosztów uroczystego obiadu w cenach gastronomicznych netto - formularz 3, karta oceny wartości energetycznej uroczystego obiadu - formularz 4, wykaz zastawy stołowej niezbędnej do podania potraw i napojów wchodzących w skład uroczystego obiadu - formularz 5, opis schematu pierwszego nakrycia dla jednego gościa na uroczysty obiad - formularz 6.
Wyniki są dokładnie takie same jak w wersji podstawowej i w kluczu - różni się droga do nich:
Ocenie będzie podlegać 6 rezultatów: menu uroczystego obiadu - formularz 1, zapotrzebowanie na surowce, półprodukty i produkty niezbędne do przygotowania 10 porcji przystawki zimnej i zupy - formularz 2, kalkulacja kosztów uroczystego obiadu w cenach gastronomicznych netto - formularz 3, karta oceny wartości energetycznej uroczystego obiadu - formularz 4, wykaz zastawy stołowej niezbędnej do podania potraw i napojów wchodzących w skład uroczystego obiadu - formularz 5, opis schematu pierwszego nakrycia dla jednego gościa na uroczysty obiad - formularz 6.
Pamiętaj: to wersja do nauki. Egzamin ma model „d” - rezultatem jest dokumentacja na papierze, a egzaminator ocenia formularze wypełnione ręcznie w arkuszu egzaminacyjnym. Zdający nie ma komputera, więc te same rachunki trzeba umieć wykonać kalkulatorem - tak jak w wersji podstawowej na pierwszej zakładce. Arkusz kalkulacyjny służy do ćwiczeń i do sprawdzenia własnych wyników po rozwiązaniu.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.