T.15-01-22.06-SGCzerwiec 2022 · 13 kroków · ok. 25 min · 38 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Całodzienne wyżywienie ośmiu kobiet w ośrodku (W arkuszu kalkulacyjnym)
⚠️ To wersja edukacyjna - do nauki arkusza kalkulacyjnego na lekcjach i do samodzielnego sprawdzania obliczeń. Na egzaminie (model „d”) zdający nie ma komputera: formularze wypełnia ręcznie, a liczy na kalkulatorze - tak jak w wersji podstawowej.
To samo zadanie co w zakładce „Wersja podstawowa”, ale policzone tak, jak liczy się w pracy dietetyka i organizatora żywienia: dane z ustaleń i tabel arkusza trafiają do osobnych komórek, a wyniki liczą formuły - wzory Harrisa i Benedicta z wyszukaniem wskaźnika W w Tabeli A, energia kolacji i jej udział w CPM, surowce na 8 porcji I śniadania, kalkulacja z marżą. Dopiero gotowe wyniki przepisuje się do formularzy.
Model został zbudowany w pliku wyzywienie_T15_2022.xlsx i przeliczony prawdziwym Excelem; każdy wynik porównano z wersją podstawową i z kluczem oceniania CKE. Plik jest w archiwum ZIP rozwiązania - można w nim zmienić np. wiek, masę ciała czy aktywność i zobaczyć, jak zmienia się CPM i ocena kolacji.
Jak czytać podgląd. Okno arkusza: niebieskie komórki to dane przepisane z arkusza egzaminacyjnego, w pasku formuły widać formułę aktywnej komórki (zapis polskiego Excela: SUMA, ZAOKR, JEŻELI, ORAZ, INDEKS, PODAJ.POZYCJĘ, średnik między argumentami). Komórki dodane w danym kroku są żółte.
Punkty. Klucz ma 38 kryteriów w 5 rezultatach (próg 75% to 29 punktów) - przy przepisywaniu wyników do formularzy każdy krok podaje, które kryteria spełnia.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Arkusz: dane z ustaleń i tabel
Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 1: Dane z ustaleń i Tabela A
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj prace na rzecz ośrodka wypoczynkowego, który przyjął wstępne zamówienie na zorganizowanie całodziennego wyżywienia dla ośmiu kobiet. Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia.
Każda liczba z ustaleń dostaje własną komórkę z opisem. Aktywności zapisane są słowami, tak jak nagłówki Tabeli A - dzięki temu formuła może sama znaleźć wskaźnik W.
Tabela A jest przepisana tylko w części dla kobiet: wiersze to aktywność pozazawodowa, kolumny - zawodowa. Aktywność zawodowa „średnia” z ustaleń została wpisana jako umiarkowana, bo takiego poziomu nie ma w tabeli (rozbieżność opisana w wersji podstawowej, klucz przyjmuje W = 1,5).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Arkusz: energia i kolacja
Kroki 2-3 · po tym etapie masz 0 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 2: PPM, W i CPM
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Oblicz całodobowe zapotrzebowanie energetyczne dla kobiety korzystając ze wzorów Harrisa i Benedicta. Formularz 1. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i Tabeli A.
B19: =665+9,6*B3+1,8*B4-4,7*B5 - wzór Harrisa i Benedicta dla kobiet, z odwołaniami do komórek A, B, C,
B20: =INDEKS(B14:D16;PODAJ.POZYCJĘ(B7;A14:A16;0);PODAJ.POZYCJĘ(B6;B13:D13;0)) - PODAJ.POZYCJĘ znajduje numer wiersza aktywności pozazawodowej i numer kolumny zawodowej, a INDEKS zwraca liczbę z ich przecięcia,
B21: =B19*B20 - CPM.
Zmiana słowa w B6 albo B7 (np. „duża”) od razu zmienia W i CPM - tak działa odczyt z tabeli bez ręcznego szukania.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Energia kolacji i jej udział
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij kartę oceny wartości energetycznej kolacji. Formularz 2. sporządź na podstawie Tabeli B. i Tabeli C., wstępnych ustaleń i wyniku z Formularza 1.
kolumna D: =B24*C24/100 - masa porcji razy kilokalorie w 100 g, przez 100,
D27: =SUMA(D24:D26), D28: udział =ZAOKR(D27/B21*100;2),
C29 i D29: zalecany przedział w kilokaloriach =ZAOKR(B21*B8/100;2) i =ZAOKR(B21*B9/100;2),
D30: =JEŻELI(ORAZ(D28>=B8;D28<=B9);"TAK";"NIE") - wniosek do Formularza 2.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Arkusz: surowce i kalkulacja
Kroki 4-6 · po tym etapie masz 0 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 4: Surowce na 8 porcji I śniadania
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Sporządź zapotrzebowanie na surowce i produkty niezbędne do przygotowania 8 porcji I śniadania. Formularz 3. sporządź na podstawie Tabeli D. i Tabeli E. Zsumuj surowce występujące kilka razy. Jaja, bułki kajzerki podaj w sztukach, a masło extra w opakowaniach. Nie zaokrąglaj otrzymanych wyników.
kolumna B: ilość na porcję z Tabeli D; ocet winny występuje dwa razy, więc B39 to =4+F39 (drugie wystąpienie w kolumnie F),
kolumna D: dzielnik do jednostki z ostatniej kolumny formularza - 1000 dla kg i l, a z Tabeli E 50 g na jajo i bułkę, 10 g na opakowanie masła,
kolumna E: =ZAOKR(B33*$B$2/D33;3) - ilość na 8 porcji w jednostce formularza.
Polecenie każe nie zaokrąglać - ZAOKR(…;3) niczego tu nie ucina (wyniki mają najwyżej trzy miejsca), usuwa tylko ewentualny szum obliczeń komputera. Format „Ogólny” pokazuje liczbę bez zbędnych zer: 0,2 i 1,2, tak jak w kluczu.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Kalkulacja usługi z marżą
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź kalkulację usługi żywieniowej. Formularz 4. sporządź na podstawie Tabeli F. i wstępnych ustaleń.
obiad: w kolumnie A potrawa z grupą z Tabeli F, liczba porcji =$B$2, koszt porcji z tabeli, koszt 8 porcji =B47*C47, D55 - suma obiadu,
D58 (obiad w kalkulacji dnia) to formuła =D55, a nie przepisana liczba,
Wykonaj prace na rzecz ośrodka wypoczynkowego, który przyjął wstępne zamówienie na zorganizowanie całodziennego wyżywienia dla ośmiu kobiet. Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia.
Skrót Ctrl + ` przełącza arkusz w widok formuł. Przed przepisaniem wyników warto sprawdzić, że każda komórka wynikowa ma formułę, a CPM w Formularzu 2 jest odwołaniem do B21, a nie przepisaną liczbą.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Przepisanie wyników do formularzy
Kroki 7-11 · po tym etapie masz 38 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 7: Formularz 1: PPM i CPM
Kryteria: , , , , ,
R.1.1 w kolumnie dane: A = 60
R.1.2 w kolumnie dane: B = 170
R.1.3 w kolumnie dane: C = 30
R.1.4 w kolumnie wynik: PPM = 1406
R.1.5 w kolumnie dane: W = 1,5
R.1.6 w kolumnie wynik: CPM = 2109; dopuszcza się poprawnie obliczoną wartość iloczynu: R.1.4 x R.1.5
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz całodobowe zapotrzebowanie energetyczne dla kobiety korzystając ze wzorów Harrisa i Benedicta. Formularz 1. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i Tabeli A.
Dane A, B, C z komórek B3-B5, PPM z B19, W z B20, CPM z B21: 2109 kcal/dobę. Kolumnę „Obliczenia” wypełnia się zapisem działań.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Formularz 2: karta oceny kolacji
Kryteria: , , , , ,
R.2.1 nazwa potrawy/napoju: ravioli ze szpinakiem i ricottą, wartość energetyczna 1 porcji [kcal]: 418
R.2.2 nazwa potrawy/napoju: sos śmietanowy, wartość energetyczna 1 porcji [kcal]: 84
R.2.3 nazwa potrawy/napoju: herbata z miodem i cytryną, wartość energetyczna 1 porcji [kcal]: 55
R.2.4 razem wartość energetyczna kolacji [kcal]: 557; dopuszcza się poprawnie obliczoną sumę: R.2.1 + R.2.2 + R.2.3
R.2.5 udział energii pochodzącej z kolacji [%]: 26,41 lub 26,4 lub 26; dopuszcza się poprawnie obliczoną wartość działania: (R.2.4 x 100%) : R.1.6
R.2.6 Czy udział energii pochodzącej z kolacji spełnia zalecenia żywieniowe? Podkreślone lub zaznaczone TAK lub NIE w zależności od prawidłowej interpretacji uzyskanego wyniku w R.2.5
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij kartę oceny wartości energetycznej kolacji. Formularz 2. sporządź na podstawie Tabeli B. i Tabeli C., wstępnych ustaleń i wyniku z Formularza 1.
Wiersze 24-30 arkusza: trzy pozycje kolacji, suma, udział 26,41%, przedział z C29 i D29 i wniosek TAK, który w formularzu podkreśla się ręcznie.
Sporządź zapotrzebowanie na surowce i produkty niezbędne do przygotowania 8 porcji I śniadania. Formularz 3. sporządź na podstawie Tabeli D. i Tabeli E. Zsumuj surowce występujące kilka razy. Jaja, bułki kajzerki podaj w sztukach, a masło extra w opakowaniach. Nie zaokrąglaj otrzymanych wyników.
Kolumna „Ilość na 1 porcję” to kolumna B arkusza (ocet winny 9), „Ilość na 8 porcji” - kolumna E. Wiersz 13 jest nadrukowany.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Formularz 4: kalkulacja usługi
Kryteria: , , , , , , , , ,
R.4.1 koszt surowców do sporządzenia 8 porcji [zł]: krem z pomidorów: 40,00; tosty ziołowe: 8,00
R.4.2 koszt surowców do sporządzenia 8 porcji [zł]: grillowany filet z kurczaka: 64,00; ziemniaki puree: 16,00; brokuły z wody: 24,00
R.4.3 koszt surowców do sporządzenia 8 porcji [zł]: brownie z orzechami: 32,00; kawa czarna: 16,00; lemoniada grejpfrutowa: 16,00
R.4.4 razem koszt surowców do sporządzenia obiadu [zł]: 216,00; dopuszcza się poprawnie obliczoną sumę: R.4.1 + R.4.2 + R.4.3
R.4.5 I śniadanie - koszt surowców do sporządzenia 8 porcji [zł]: 64,00
R.4.6 II śniadanie - koszt surowców do sporządzenia 8 porcji [zł]: 32,00
R.4.8 wartość marży 200% [zł]: 768,00; dopuszcza się poprawnie obliczoną wartość działania: (R.4.4 + R.4.5 + R.4.6 + R.4.7) x 2
R.4.9 razem wartość netto usługi żywieniowej dla 8 kobiet [zł]: 1152,00; dopuszcza się poprawnie obliczoną sumę: R.4.4 + R.4.5 + R.4.6 + R.4.7 + R.4.8
R.4.10 Czy obliczona wartość netto usługi żywieniowej dla 8 kobiet spełnia warunki zapisane we wstępnym ustaleniu? Podkreślone lub zaznaczone TAK lub NIE w zależności od prawidłowej interpretacji uzyskanego wyniku w R.4.9
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Sporządź kalkulację usługi żywieniowej. Formularz 4. sporządź na podstawie Tabeli F. i wstępnych ustaleń.
Wiersze 47-63 arkusza mają ten sam układ co formularz. Wartość netto 1152,00 zł, wniosek TAK.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Formularz 5: zastawa - bez arkusza kalkulacyjnego
Kryteria: , , , , , , ,
R.5.1 zupa: w zastawie ceramicznej bulionówka z podstawką i talerz do pieczywa lub bulionówka z podstawką, nie dopuszcza się innej zastawy ceramicznej
R.5.2 zupa: w zastawie metalowej wyłącznie łyżka stołowa średnia
R.5.3 danie główne z dodatkami: w zastawie ceramicznej talerz do dania zasadniczego lub talerz do dania zasadniczego i talerz zakąskowy, nie dopuszcza się innej zastawy ceramicznej
R.5.4 danie główne z dodatkami: w zastawie metalowej wyłącznie widelec stołowy duży i nóż stołowy duży
R.5.5 deser z napojem gorącym: w zastawie ceramicznej wyłącznie talerz deserowy i filiżanka do kawy z podstawką
R.5.6 deser z napojem gorącym: w zastawie metalowej wyłącznie łyżeczka do kawy i widelec deserowy
R.5.7 napój zimny: wyłącznie tumbler
R.5.8 niezaznaczona zastawa szklana w kolumnie: zupa, danie główne z dodatkami, deser z napojem gorącym
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz zastawy stołowej do podania i konsumpcji potraw i napojów wchodzących w skład obiadu. Formularz 5. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń oraz Tabeli B. Wybrane pozycje zaznacz znakiem X. Zaznaczenie wszystkich pozycji nie jest wyborem.
Doboru zastawy arkusz kalkulacyjny nie policzy - wynika on z metody podawania i z rodzaju potraw. Wypełniony formularz jest w podglądzie; uzasadnienie każdej pozycji (bulionówka i łyżka średnia do kremu, talerz do dania zasadniczego, deser z kawą, tumbler do lemoniady) jest w wersji podstawowej.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Porównanie z wersją podstawową
Kroki 12-13 · po tym etapie masz 38 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 12: Co daje model w arkuszu
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj prace na rzecz ośrodka wypoczynkowego, który przyjął wstępne zamówienie na zorganizowanie całodziennego wyżywienia dla ośmiu kobiet. Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia.
Wyniki są dokładnie takie same jak w wersji podstawowej i w kluczu - różni się droga do nich:
wskaźnik W wybiera formuła z tabeli, więc nie ma ryzyka odczytu z kolumny mężczyzn albo z zamienionego wiersza,
ten sam arkusz policzy zapotrzebowanie dla innej osoby po zmianie czterech komórek,
surowce i koszty przeliczają się dla innej liczby gości jedną zmianą w B2.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Na egzaminie liczy się wpis w formularzu
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj prace na rzecz ośrodka wypoczynkowego, który przyjął wstępne zamówienie na zorganizowanie całodziennego wyżywienia dla ośmiu kobiet. Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia.
Pamiętaj: to wersja do nauki. Egzamin z tej kwalifikacji ma model „d” - rezultatem jest dokumentacja na papierze, a egzaminator ocenia formularze wypełnione ręcznie w arkuszu egzaminacyjnym. Na egzaminie zdający nie ma komputera, więc wszystko, co tu liczą formuły, trzeba umieć policzyć kalkulatorem i wpisać ręcznie - tak jak w wersji podstawowej.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.