T.15-01-22.01-SGStyczeń 2022 · 16 kroków · ok. 35 min · 49 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Przyjęcie zasiadane dla seniorów z kwartetem (W arkuszu kalkulacyjnym)
⚠️ To wersja edukacyjna - do nauki arkusza kalkulacyjnego na lekcjach i do samodzielnego sprawdzania obliczeń. Na egzaminie (model „d”) zdający nie ma komputera: formularze wypełnia ręcznie, a liczy na kalkulatorze - tak jak w wersji podstawowej.
To samo zadanie co w zakładce „Wersja podstawowa”, ale obliczenia są zrobione tak, jak liczy się kalkulacje i receptury w gastronomii: dane z tabel arkusza (ceny, normatyw, zawartość węglowodanów) trafiają do osobnych komórek, a wyniki liczą formuły. Gotowe wyniki przepisuje się potem ręcznie do formularzy.
Model został zbudowany w pliku przyjecie_T15_2022.xlsx i przeliczony prawdziwym Excelem; każdy wynik porównano z kluczem oceniania CKE i z wersją podstawową. Plik jest w archiwum ZIP rozwiązania - można w nim zmienić np. liczbę osób, marżę albo czas przyjęcia i zobaczyć, jak przeliczają się wszystkie formularze.
Jak czytać podgląd. Okno arkusza: niebieskie komórki to dane przepisane z treści zadania, w pasku formuły widać formułę aktywnej komórki (zapis polskiego Excela: SUMA, SUMA.JEŻELI, SUMA.ILOCZYNÓW, ZAOKR, JEŻELI, średnik między argumentami). Komórki dodane w danym kroku są żółte.
Harmonogram obsługi i wykaz zastawy nie wymagają obliczeń, a wybór pozycji menu jest uzasadniony w wersji podstawowej - tutaj tylko przepisuje się je do formularzy.
Punkty. Klucz ma 49 kryteriów w 6 rezultatach - przy przepisywaniu wyników do formularzy każdy krok podaje, które kryteria spełnia.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Arkusz: dane z treści zadania
Kroki 1-2 · po tym etapie masz 0 z 49 kryteriów (pkt)
Krok 1: Dane z zamówienia
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj prace na rzecz restauracji, która przyjęła wstępne zamówienie na zorganizowanie przyjęcia zasiadanego dla 30 dorosłych osób. Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia. Do opracowania dokumentacji wykorzystaj informacje zawarte w zamówieniu wstępnym i tabelach oznaczonych od A do D.
Pierwsza zasada modelu: każda liczba z treści zadania w osobnej komórce, z opisem obok. Formuły odwołują się do tych komórek, a nie do liczb wpisanych na sztywno - zmiana liczby osób (B3) albo czasu przyjęcia (B5) przelicza wszystkie formularze.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Ceny wybranych pozycji z Tabeli A
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj menu przyjęcia zasiadanego z kalkulacją kosztów usługi żywieniowej. Formularz 1. sporządź na podstawie wstępnego zamówienia i Tabeli A.
Każda wybrana pozycja menu ma własny wiersz: nazwa, numer wiersza Formularza 1., do którego należy (kolumna B), i cenę netto 1 porcji z Tabeli A. Trzy zakąski mają numer 1, kawa i herbata - numer 8. Uzasadnienie wyboru pozycji jest w wersji podstawowej.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Arkusz: obliczenia
Kroki 3-9 · po tym etapie masz 0 z 49 kryteriów (pkt)
Krok 3: Cena wiersza formularza: SUMA.JEŻELI
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Opracuj menu przyjęcia zasiadanego z kalkulacją kosztów usługi żywieniowej. Formularz 1. sporządź na podstawie wstępnego zamówienia i Tabeli A.
Formularz ma osiem wierszy, a pozycji jest jedenaście. Cenę wiersza liczy jedna formuła skopiowana w dół:
=SUMA.JEŻELI($B$11:$B$21;B24;$C$11:$C$21)
Sumuje ceny tych pozycji, których numer w kolumnie B równa się numerowi wiersza. Wiersz zakąsek daje 12,00 zł, wiersz napojów gorących 5,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Koszt, marża i wartość dla 30 osób
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj menu przyjęcia zasiadanego z kalkulacją kosztów usługi żywieniowej. Formularz 1. sporządź na podstawie wstępnego zamówienia i Tabeli A.
C32: =SUMA(C24:C31) - 48,00 zł,
C33: =C32*B4/100 - marża 48,00 zł,
C34: =C32+C33 - 96,00 zł na osobę,
C35: =C34*B3 - 2880,00 zł dla 30 osób.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Usługi dodatkowe i ocena limitu
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Sporządź całkowitą kalkulację usługi gastronomicznej. Formularz 2. sporządź na podstawie wstępnego zamówienia i Tabeli B. W kalkulacji należy wpisać wartości wyrażone w złotych z dwoma miejscami po przecinku.
B39: =B5 - kwartet gra przez cały czas przyjęcia, więc ilość godzin bierze się z danych; D39 =B39*C39 = 800,00 zł,
pokaz tańca ma w Tabeli B cenę za 15 minut - ilość 1, D40 = 300,00 zł,
Krok 6: Zapotrzebowanie: scalenie oleju i przeliczenie
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Sporządź zapotrzebowanie na surowce niezbędne do przygotowania 30 porcji dania zasadniczego z dodatkami. Formularz 3. sporządź na podstawie Tabeli C. Zsumuj surowce, które występują kilka razy.
W wierszach 49-56 normatyw schabu z dodatkami przepisany z Tabeli C - olej rzepakowy pojawia się w nim dwa razy. Wiersze 59-65 mają każdy surowiec raz, a formuły:
B: =SUMA.JEŻELI($A$49:$A$56;A59;$B$49:$B$56) - suma ilości surowca o tej nazwie (olej: 5 + 5 = 10 g),
C: =B59*$B$3 - na 30 porcji,
D: =C59/1000 - w kilogramach albo litrach, bez zaokrągleń.
Przyprawy „do smaku” mają wiersz tekstowy - nie da się ich przeliczyć.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Węglowodany w deserze
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij kartę wartości odżywczej deseru. Oblicz ilość węglowodanów w 1 porcji deseru, a następnie za pomocą współczynników energetycznych oblicz jego wartość energetyczną. Do obliczeń wykorzystaj dane zamieszczone w Tabeli C. i Tabeli D. Określ, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię stanowi deser.
Ilości z normatywu musu (Tabela C) i zawartość węglowodanów w 100 g (Tabela D) w kolumnach B i C, a w D: =B70*C70/100. Suma D74 = 10,82 g.
D75 to kontrola innym sposobem: =SUMA.ILOCZYNÓW(B70:B73;C70:C73)/100 mnoży pary liczb i sumuje w jednym kroku - wynik musi być taki sam.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Wartość energetyczna i udział w zapotrzebowaniu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij kartę wartości odżywczej deseru. Oblicz ilość węglowodanów w 1 porcji deseru, a następnie za pomocą współczynników energetycznych oblicz jego wartość energetyczną. Do obliczeń wykorzystaj dane zamieszczone w Tabeli C. i Tabeli D. Określ, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię stanowi deser.
Współczynniki Atwatera (4, 4 i 9 kcal z 1 g) to wiedza spoza arkusza, wymagana przez klucz - w modelu są danymi w kolumnie C.
D78: =B78*C78, gdzie B78 =D74 - węglowodany z górnego bloku,
D81: =ZAOKR(SUMA(D78:D80);0) - gwiazdka w formularzu każe zapisać liczbę całkowitą - 55 kcal,
D83: =D81*100/D82 - 2,75%.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Kontrola: widok formuł
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów: menu przyjęcia zasiadanego z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej, całkowita kalkulacja usługi gastronomicznej, zapotrzebowanie na surowce niezbędne do przygotowania 30 porcji dania zasadniczego z dodatkami, karta wartości odżywczej deseru, harmonogram obsługi przyjęcia zasiadanego, wykaz zastawy stołowej do podania i konsumpcji zupy, dania zasadniczego z dodatkami i napojów.
Skrót Ctrl + ` przełącza arkusz w widok formuł - przed przepisaniem wyników warto go przejrzeć: w każdej komórce wynikowej jest formuła, nigdzie wpisana ręcznie liczba, a adresy danych wskazują właściwe wiersze.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Przepisanie wyników do formularzy
Kroki 10-14 · po tym etapie masz 49 z 49 kryteriów (pkt)
Krok 10: Formularz 1: menu z kalkulacją
Kryteria: , , , , , , , ,
R.1.1 w wierszu Zakąski zimne: galantyna gotowana z gęsi, sałatka z wędzonego indyka, befsztyk tatarski
R.1.2 w wierszu Zakąska gorąca: kulebiak z pieczarkami
R.1.3 w wierszu Zupa: krem z buraków z prażonym słonecznikiem
R.1.4 w wierszu Danie zasadnicze z dodatkami: schab pieczony, ziemniaki opiekane, warzywa duszone
R.1.5 w wierszu Napój zimny bezalkoholowy: woda mineralna niegazowana
R.1.6 w wierszu Wino do dania zasadniczego: wino czerwone stołowe
R.1.7 w wierszu Napoje gorące: kawa, herbata
R.1.8 razem koszt potraw i napojów w cenach netto dla 1 osoby [zł]: 48,00
R.1.9 razem wartość potraw i napojów w cenach netto dla 30 osób [zł]: 2880,00 (dopuszcza się prawidłową wartość wynikającą z obliczeń na podstawie R.1.8)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Opracuj menu przyjęcia zasiadanego z kalkulacją kosztów usługi żywieniowej. Formularz 1. sporządź na podstawie wstępnego zamówienia i Tabeli A.
Nazwy pozycji z kolumny A (wiersze 11-21), ceny wierszy z C24:C31 i cztery wiersze sum z C32:C35: 48,00 zł, 48,00 zł, 96,00 zł i 2880,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Formularz 2: kalkulacja usługi
Kryteria: , , , ,
R.2.1 w kolumnie Nazwa usługi dodatkowej: kwartet jazzowy; w kolumnie Wartość usługi netto [zł]: 800,00
R.2.2 w kolumnie Nazwa usługi dodatkowej: pokaz tańca klasycznego; w kolumnie Wartość usługi netto [zł]: 300,00
R.2.3 razem wartość usługi gastronomicznej w cenach netto [zł]: 3980,00 (dopuszcza się wartość wynikającą z pozycji R.1.9)
R.2.4 ustalony całkowity koszt przyjęcia w cenach netto [zł]: 4500,00
R.2.5 Czy obliczony koszt usługi gastronomicznej w cenach netto spełnia wymagania zamówienia? Podkreślone TAK lub NIE w zależności od prawidłowej interpretacji uzyskanego wyniku (lub zaznaczone w inny sposób)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź całkowitą kalkulację usługi gastronomicznej. Formularz 2. sporządź na podstawie wstępnego zamówienia i Tabeli B. W kalkulacji należy wpisać wartości wyrażone w złotych z dwoma miejscami po przecinku.
Wiersze 39-40 to usługi (czas: 4 godz. i 15 minut), D41:D44 - kwoty podsumowania, a odpowiedź z D45 to podkreślone TAK.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Formularz 3: zapotrzebowanie
Kryteria: , , , , , , ,
R.3.1 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: schab; w kolumnie Ilość na 30 porcji [kg lub l] - wpisane: 3,6 (dopuszcza się w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: rostbef odpowiednio do wyboru w R.1.4)
R.3.2 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: musztarda; w kolumnie Ilość na 30 porcji [kg lub l] - wpisane: 0,06
R.3.3 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: ziemniaki; w kolumnie Ilość na 30 porcji [kg lub l] - wpisane: 4,2
R.3.4 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: olej rzepakowy; w kolumnie Ilość na 30 porcji [kg lub l] - wpisane: 0,3
R.3.5 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: papryka czerwona; w kolumnie Ilość surowca na 30 porcji [kg lub l] - wpisane: 2,25
R.3.6 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: cebula; w kolumnie Ilość na 30 porcji [kg lub l] - wpisane: 0,75
R.3.7 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: pomidory; w kolumnie Ilość na 30 porcji [kg lub l] - wpisane: 1,5
R.3.8 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: sól, cukier, pieprz
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź zapotrzebowanie na surowce niezbędne do przygotowania 30 porcji dania zasadniczego z dodatkami. Formularz 3. sporządź na podstawie Tabeli C. Zsumuj surowce, które występują kilka razy.
Wiersze 59-65 arkusza to wiersze 1-7 formularza: nazwa, ilość na 1 porcję i w kilogramach lub litrach. Wiersz 8. - przyprawy „do smaku”.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Formularz 4: wartość odżywcza deseru
Kryteria: , , , , , , , , ,
R.4.1 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: truskawki; w kolumnie IIość węglowodanów w 1 porcji surowca [g] wpisane: 5,76 (dopuszcza się wartość: 5,8)
R.4.2 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: białko jaja; w kolumnie IIość węglowodanów w 1 porcji surowca [g] wpisane: 0,07 (dopuszcza się wartość: 0,1)
R.4.3 w kolumnie Nazwa surowca - wpisane: cukier; w kolumnie IIość węglowodanów w 1 porcji surowca [g] wpisane: 4,99 (dopuszcza się wartość: 5)
R.4.4 zawartość węglowodanów w 1 porcji deseru [g]: 10,82 (dopuszcza się poprawnie obliczoną sumę)
R.4.5 w kolumnie Ilość energii ze składnika odżywczego [kcal] w wierszu Węglowodany - wpisane: 43,28 (dopuszcza się wynik z R.4.4 pomnożony przez prawidłowy współczynnik Atwatera)
R.4.6 w kolumnie Ilość energii ze składnika odżywczego [kcal] w wierszu Białko - wpisane: 10,4
R.4.7 w kolumnie Ilość energii ze składnika odżywczego [kcal] w wierszu Tłuszcze - wpisane: 0,9
R.4.8 wartość energetyczna deseru [kcal]: 55 (dopuszcza się poprawnie obliczoną sumę wynikajacą z R.4.5, R.4.6 i R.4.7 zaokrągloną prawidłowo do jedności)
R.4.9 średnioważone zapotrzebowanie na energię dla osób w wieku 60-70 lat [kcal]: 2000
R.4.10 udział energii z deseru [%]: 2,75 (dopuszcza się wynik obliczony na podstawie do R.4.8)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij kartę wartości odżywczej deseru. Oblicz ilość węglowodanów w 1 porcji deseru, a następnie za pomocą współczynników energetycznych oblicz jego wartość energetyczną. Do obliczeń wykorzystaj dane zamieszczone w Tabeli C. i Tabeli D. Określ, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię stanowi deser.
Wiersze 70-74 to górna część karty (węglowodany), wiersze 78-83 - dolna: współczynniki, energia ze składników, 55 kcal, 2000 kcal i udział 2,75%.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Formularze bez obliczeń: harmonogram i zastawa
Kryteria: , , , , , , , , , , , , , , , ,
R.5.1 w kolumnie Grupa potraw/napojów wg kolejności podania - wpisane kolejno potrawy: zakąska gorąca, danie zasadnicze, deser
R.5.2 w kolumnie Grupa potraw/napojów wg kolejności podania - wpisane wino/napój alkoholowy bezpośrednio przed daniem zasadniczym
R.5.3 w wierszu 1. Napój zimny bezalkoholowy - w kolumnie Metoda obsługi - zaznaczone tylko: rosyjska
R.5.4 w wierszu 2. Zakąski zimne - w kolumnie Metoda obsługi - zaznaczone tylko: rosyjska
R.5.5 w wierszu wpisane: zakąska gorąca - w kolumnie Metoda obsługi - zaznaczone tylko: niemiecka
R.5.6 w wierszu wpisane: zupa - w kolumnie Metoda obsługi - zaznaczone tylko: niemiecka
R.5.7 w wierszu wpisane: wino/napój alkoholowy - w kolumnie Metoda obsługi - zaznaczone tylko: francuska
R.5.8 w wierszu wpisane: danie zasadnicze - w kolumnie Metoda obsługi - zaznaczone tylko: francuska
R.5.9 w wierszu wpisane: napoje gorące - w kolumnie Metoda obsługi - zaznaczone tylko: francuska
R.5.10 w wierszu wpisane: deser - w kolumnie Metoda obsługi - zaznaczone tylko: niemiecka
R.6.1 w kolumnie Zupa zaznaczone tylko: bulionówki z podstawkami, łyżki stołowe średnie (dopuszcza się salaterki lub talerze zakąskowe/do pieczywa dobrane odpowiednio do zupy w Formularzu 1.)
R.6.2 w kolumnie Danie zasadnicze z dodatkami zaznaczone tylko do konsumpcji: talerze do dania zasadniczego, noże stołowe duże, widelce stołowe duże
R.6.3 w kolumnie Danie zasadnicze z dodatkami zaznaczone tylko do serwisu: półmiski, łyżki serwisowe, widelce serwisowe (dopuszcza się salaterki)
R.6.4 w kolumnie Napój zimny bezalkoholowy zaznaczone tylko: goblety
R.6.5 w kolumnie Wino zaznaczone tylko: kieliszki do wina czerwonego (dopuszcza się kieliszki dobrane odpowiednio do wina w Formularzu 1.)
R.6.6 w kolumnie Napoje gorące zaznaczona tylko zastawa ceramiczna: filiżanki do kawy ze spodkami, filiżanki do herbaty ze spodkami
R.6.7 w kolumnie Napoje gorące zaznaczone tylko sztućce: łyżeczki do kawy, łyżeczki do herbaty
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź harmonogram obsługi przyjęcia zasiadanego, uwzględniając kolejność podawania potraw i napojów oraz metodę obsługi. Podkreśl właściwą metodę.
Harmonogram obsługi (Formularz 5.) i wykaz zastawy (Formularz 6.) nie wymagają obliczeń - arkusz kalkulacyjny nic tu nie wnosi. Kolejność podawania, dobór metody obsługi do sposobu podania z zamówienia i wybór naczyń są opisane krok po kroku w wersji podstawowej.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Porównanie z wersją podstawową
Kroki 15-16 · po tym etapie masz 49 z 49 kryteriów (pkt)
Krok 15: Co daje model w arkuszu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów: menu przyjęcia zasiadanego z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej, całkowita kalkulacja usługi gastronomicznej, zapotrzebowanie na surowce niezbędne do przygotowania 30 porcji dania zasadniczego z dodatkami, karta wartości odżywczej deseru, harmonogram obsługi przyjęcia zasiadanego, wykaz zastawy stołowej do podania i konsumpcji zupy, dania zasadniczego z dodatkami i napojów.
Wyniki są dokładnie takie same jak w wersji podstawowej i w kluczu - różni się droga do nich:
dane wpisuje się raz, a zmiana jednej (liczba osób, marża, czas przyjęcia) przelicza wszystkie formularze,
SUMA.JEŻELI sama łączy pozycje w wiersze formularza i scala powtarzające się surowce - to miejsca, w których najczęściej gubi się składnik,
tak liczy się w pracy: kalkulacje usług i zapotrzebowanie prowadzi się w arkuszach albo w programach gastronomicznych.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Na egzaminie liczy się wpis w formularzu
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów: menu przyjęcia zasiadanego z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej, całkowita kalkulacja usługi gastronomicznej, zapotrzebowanie na surowce niezbędne do przygotowania 30 porcji dania zasadniczego z dodatkami, karta wartości odżywczej deseru, harmonogram obsługi przyjęcia zasiadanego, wykaz zastawy stołowej do podania i konsumpcji zupy, dania zasadniczego z dodatkami i napojów.
Pamiętaj: to wersja do nauki. Egzamin ma model „d” - rezultatem jest dokumentacja na papierze, a egzaminator ocenia formularze wypełnione ręcznie w arkuszu egzaminacyjnym. Zdający nie ma komputera, więc te same rachunki trzeba umieć wykonać kalkulatorem - tak jak w wersji podstawowej na pierwszej zakładce. Arkusz kalkulacyjny służy do ćwiczeń i do sprawdzenia własnych wyników po rozwiązaniu.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.