T.15-01-23.01-SGStyczeń 2023 · 14 kroków · ok. 26 min · 43 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Obiad zasiadany z sandaczem dla 15 osób (W arkuszu kalkulacyjnym)
⚠️ To wersja edukacyjna - do nauki arkusza kalkulacyjnego na lekcjach i do samodzielnego sprawdzania obliczeń. Na egzaminie (model „d”) zdający nie ma komputera: formularze wypełnia ręcznie, a liczy na kalkulatorze - tak jak w wersji podstawowej.
To samo zadanie co w zakładce „Wersja podstawowa”, ale obliczenia są zrobione tak, jak liczy się zapotrzebowanie i kalkulacje w gastronomii: dane z tabel arkusza (normatyw, koszty porcji, wartości energetyczne) trafiają do osobnych komórek, a wyniki liczą formuły. Gotowe wyniki przepisuje się potem ręcznie do formularzy.
Model został zbudowany w pliku obiad_T15_2023.xlsx i przeliczony prawdziwym Excelem; każdy wynik porównano z kluczem oceniania CKE i z wersją podstawową. Plik jest w archiwum ZIP rozwiązania - można w nim zmienić np. liczbę gości albo marżę i zobaczyć, jak przeliczają się formularze.
Jak czytać podgląd. Okno arkusza: niebieskie komórki to dane przepisane z treści zadania, w pasku formuły widać formułę aktywnej komórki (zapis polskiego Excela: SUMA, ZAOKR, SUMA.ILOCZYNÓW, JEŻELI, ORAZ, średnik między argumentami). Komórki dodane w danym kroku są żółte.
Zapotrzebowanie na zastawę i opis nakrycia nie wymagają obliczeń - są opisane krok po kroku w wersji podstawowej.
Punkty. Klucz ma 43 kryteria w 5 rezultatach - przy przepisywaniu wyników do formularzy każdy krok podaje, które kryteria spełnia.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Arkusz: dane z treści zadania
Kroki 1-2 · po tym etapie masz 0 z 43 kryteriów (pkt)
Krok 1: Dane ze wstępnych ustaleń
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu sporządź kalkulację ceny obiadu dla 15 osób.
Każda liczba z treści zadania trafia do osobnej komórki z opisem. Marża 160% jest zapisana jako procent (w komórce 1,6), a w B4 jest liczba porcji, na którą podano normatyw - formuły odwołują się do tych komórek, a nie do liczb wpisanych na sztywno.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Normatyw z Tabeli A
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu sporządź zapotrzebowanie na surowce, półprodukty i produkty niezbędne do przygotowania przystawki zimnej z dodatkami dla 15 osób.
Ilości na 10 porcji przepisane w gramach. W kolumnie C przelicznik na jednostkę zakupu: 1 000 g w kilogramie, a dla bagietki 140 g w sztuce (z Tabeli A).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Arkusz: obliczenia
Kroki 3-8 · po tym etapie masz 0 z 43 kryteriów (pkt)
Krok 3: Zapotrzebowanie na 15 porcji
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu sporządź zapotrzebowanie na surowce, półprodukty i produkty niezbędne do przygotowania przystawki zimnej z dodatkami dla 15 osób.
Jedna formuła skopiowana w dół: =B12*$B$3/$B$4/C12 - ilość na 10 porcji × 15 : 10 : przelicznik. Wyniki zostają bez zaokrąglania (format ogólny), tak jak wymaga formularz: 1,5 kg brokułów, 0,375 kg sera, 3 szt. bagietki.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Koszt 15 porcji każdej pozycji
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu sporządź kalkulację ceny obiadu dla 15 osób.
Koszt 1 porcji z Tabeli B w kolumnie B, a w kolumnie C formuła =B23*$B$3 skopiowana w dół.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Suma, marża, cena netto i ocena
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu sporządź kalkulację ceny obiadu dla 15 osób.
C29: =SUMA(C23:C28) - 960,00 zł,
C30: =ZAOKR(C29*B8;2) - marża od kosztu, 1 536,00 zł,
C31: =C29+C30 - cena netto 2 496,00 zł,
C33: =JEŻELI(C31<=C32;"TAK";"NIE") - TAK.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Wartość energetyczna porcji
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu wypełnij kartę oceny wartości energetycznej obiadu.
Porcja i wartość 100 g z Tabeli C, a w kolumnie D formuła =B37*C37/100 skopiowana w dół. Woda ma 0 kcal - wiersz zostaje, bo formularz ma go w całości.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Suma, kontrola i udział energii
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu wypełnij kartę oceny wartości energetycznej obiadu.
D43: =SUMA(D37:D42) - 1 178 kcal,
D44: kontrola innym sposobem - =SUMA.ILOCZYNÓW(B37:B42;C37:C42)/100 musi dać to samo,
Ocenie będzie podlegać 5 rezultatów: zapotrzebowanie na surowce, półprodukty i produkty niezbędne do przygotowania przystawki zimnej z dodatkami dla 15 osób - Formularz 1., kalkulacja ceny obiadu dla 15 osób - Formularz 2., karta oceny wartości energetycznej obiadu - Formularz 3., zapotrzebowanie ilościowe na zastawę stołową niezbędną do podania przystawki zimnej i przystawki gorącej dla 15 osób - Formularz 4., opis schematu nakrycia stołu zastawą stołową niezbędną do podania dania głównego z dodatkami, deseru oraz napojów - Formularz 5.
Skrót Ctrl + ` przełącza arkusz w widok formuł. Przed przepisaniem wyników warto sprawdzić, że w każdej komórce wynikowej jest formuła, a nie wpisana ręcznie liczba.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Przepisanie wyników do formularzy
Kroki 9-12 · po tym etapie masz 43 z 43 kryteriów (pkt)
Krok 9: Formularz 1: zapotrzebowanie
Kryteria: , , , , , , ,
R.1.1 w kolumnie Nazwa surowca, półproduktu, produktu: brokuły; w kolumnie Ilość na 15 porcji: 1,5
R.1.2 w kolumnie Nazwa surowca, półproduktu, produktu: ser kozi; w kolumnie Ilość na 15 porcji: 0,375
R.1.3 w kolumnie Nazwa surowca, półproduktu, produktu: jogurt naturalny; w kolumnie Ilość na 15 porcji: 0,225
R.1.4 w kolumnie Nazwa surowca, półproduktu, produktu: majonez; w kolumnie Ilość na 15 porcji: 0,18
R.1.5 w kolumnie Nazwa surowca, półproduktu, produktu: płatki migdałów; w kolumnie Ilość na 15 porcji: 0,09
R.1.6 w kolumnie Nazwa surowca, półproduktu, produktu: sezam; w kolumnie Ilość na 15 porcji: 0,06
R.1.7 w kolumnie Nazwa surowca, półproduktu, produktu: bagietka krótka; w kolumnie Ilość na 15 porcji: 3
R.1.8 w kolumnie Nazwa surowca, półproduktu, produktu: masło 82%; w kolumnie Ilość na 15 porcji: 0,15
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu sporządź zapotrzebowanie na surowce, półprodukty i produkty niezbędne do przygotowania przystawki zimnej z dodatkami dla 15 osób.
Kolumna B bloku zapotrzebowania to „Ilość na 10 porcji”, kolumna E - „Ilość na 15 porcji”. Liczby przepisuje się z przecinkiem, bez zaokrąglania.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Formularz 2: kalkulacja ceny
Kryteria: , , , , , , , , ,
R.2.1 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: sałatka z brokułów z serem kozim, pieczywo, masło lub przystawka zimna z dodatkami; w kolumnie Cena netto 15 porcji [zł]: 120,00
R.2.2 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: kulebiak z borowikami, sos śmietanowy lub przystawka gorąca, w kolumnie Cena netto 15 porcji [zł]: 187,50
R.2.3 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: sandacz pieczony, purée ziemniaczano-selerowe, fasola szparagowa z wody lub danie głowne z dodatkami; w kolumnie Cena netto 15 porcji [zł]: 375,00
R.2.4 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: sernik z sosem malinowym lub deser; w kolumnie Cena netto 15 porcji [zł]: 135,00
R.2.5 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: woda niegazowana lub napój bezalkoholowy; w kolumnie Cena netto 15 porcji [zł]: 22,50
R.2.6 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: wino białe wytrawne lub napój alkoholowy; w kolumnie Cena netto 15 porcji [zł]: 120,00
R.2.7 razem koszt 15 porcji obiadu [zł]: 960,00; dopuszcza się matematycznie poprawnie obliczoną wartość w odniesieniu do wpisanych wartości kosztów surowców w Formularzu 2,; (R.2.1+R.2.2+R.2.3+R.2.4+R.2.5+R.2.6)
R.2.8 cena netto 15 porcji obiadu [zł]: 2 496,00; dopuszcza się matematycznie poprawnie obliczoną wartość w odniesieniu do wpisanych wartości kosztu 15 porcji obiadu w R.2.7
R.2.9 we wstępnych ustaleniach cena netto obiadu dla 15 osób nie wyższa niż [zł]: 2 500,00
R.2.10 Czy cena netto obiadu dla 15 osób nie jest wyższa niż we wstępnych ustaleniach? Podkreślone lub zaznaczone TAK lub NIE w zależności od prawidłowej interpretacji uzyskanego wyniku w R.2.8
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu sporządź kalkulację ceny obiadu dla 15 osób.
Wiersze 23-28 arkusza to wiersze 1-6 formularza, a C29-C33 - podsumowanie: 960,00 zł, marża 1 536,00 zł, cena 2 496,00 zł, limit 2 500,00 zł i podkreślone TAK.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Formularz 3: wartość energetyczna
Kryteria: , , , , , , , ,
R.3.1 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: sałatka z brokułów z serem feta, pieczywo, masło; w kolumnie Wartość energetyczna 1 porcji potrawy/napoju [kcal]: 222
R.3.2 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: kulebiak z borowikami, sos śmietanowy; w kolumnie Wartość energetyczna 1 porcji potrawy/napoju [kcal]: 209
R.3.3 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: sandacz pieczony, purée ziemniaczano-selerowe, fasola szparagowa z wody; w kolumnie Wartość energetyczna 1 porcji potrawy/napoju [kcal]: 480
R.3.4 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: sernik z sosem malinowym; w kolumnie Wartość energetyczna 1 porcji potrawy/napoju [kcal]: 207
R.3.5 w kolumnie Nazwa potrawy/napoju: wino białe wytrawne; w kolumnie Wartość energetyczna 1 porcji potrawy/napoju [kcal]: 60
R.3.6 razem wartość energetyczna obiadu [kcal]: 1 178; dopuszcza się matematycznie poprawnie obliczoną sumę wartości energetycznych potraw i napojów wpisanych w Formularzu 3; (R.3.1+R.3.2+R.3.3+R.3.4+R.3.5)
R.3.7 średnioważone dobowe zapotrzebowanie energetyczne dla osób dorosłych [kcal]: 3 000
R.3.8 udział energii z zaplanowanego obiadu w pokryciu średnioważonego dobowego zapotrzebowania energetycznego dla osób dorosłych [%]: 39,27; dopuszcza się matematycznie poprawnie obliczony wynik w odniesieniu do wartości energetycznej obiadu wpisanej w Formularzu 3. zaokrąglony do dwóch miejsc po przecinku; (R3.6 x 100) : 3000
R.3.9 Czy udział energii z zaplanowanego obiadu w pokryciu średnioważonego dobowego zapotrzebowania energetycznego dla osób dorosłych jest zgodny z zaleceniami żywieniowymi? Podkreślone wyłacznie TAK przy wyniku 39,27; dopuszcza się zaznaczone TAK lub NIE w zależności od prawidłowej interpretacji wpisanej liczby w Formularzu 3. w wierszu Udział energii z zaplanowanego obiadu w pokryciu średnioważonego dobowego zapotrzebowania energetycznego dla osób dorosłych
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu wypełnij kartę oceny wartości energetycznej obiadu.
Kolumny B, C i D bloku energii to trzy kolumny formularza; dalej suma 1 178 kcal, zapotrzebowanie 3 000 kcal, zalecany udział 35-40, udział 39,27% i podkreślone TAK.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Formularze bez obliczeń: zastawa i nakrycie
Kryteria: , , , , , , , , , , , , , , ,
R.4.1 w wierszu: Przystawka zimna, w kolumnie Nazwa zastawy stołowej: talerz zakąskowy
R.4.2 w wierszu: Przystawka zimna w kolumnie Nazwa zastawy stołowej: nóż stołowy średni
R.4.3 w wierszu: Przystawka zimna w kolumnie Nazwa zastawy stołowej: widelec stołowy średni
R.4.4 w wierszu: Przystawka zimna w kolumnie Nazwa zastawy stołowej: talerz do pieczywa
R.4.5 w wierszu: Przystawka zimna w kolumnie Nazwa zastawy stołowej: nóż do masła
R.4.6 w wierszu: Przystawka gorąca w kolumnie Nazwa zastawy stołowej: talerz zakąskowy
R.4.7 w wierszu: Przystawka gorąca w kolumnie Nazwa zastawy stołowej: nóż stołowy średni
R.4.8 w wierszu: Przystawka gorąca w kolumnie Nazwa zastawy stołowej: widelec stołowy średni
R.4.9 w kolumnie: Ilość [szt.] wpisane we wszystkich wierszach: 15
R.5.1 1. talerz do dania zasadniczego
R.5.2 2. widelec do ryby
R.5.3 3. nóż do ryby
R.5.4 4. łyżka mała
R.5.5 5. widelec mały
R.5.6 6. kieliszek do wina białego
R.5.7 7. goblet
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia, w tym celu sporządź zapotrzebowanie ilościowe na zastawę stołową niezbędną do podania przystawki zimnej i przystawki gorącej dla 15 osób.
Zapotrzebowanie na zastawę (Formularz 4) i opis nakrycia (Formularz 5) nie wymagają obliczeń - jedyna liczba to 15 sztuk w każdym wierszu. Uzasadnienie doboru (serwis niemiecki przy przystawkach, francuski przy daniu głównym, sztućce do ryby i deseru, kieliszek do wina białego, goblet) jest opisane krok po kroku w wersji podstawowej.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Porównanie z wersją podstawową
Kroki 13-14 · po tym etapie masz 43 z 43 kryteriów (pkt)
Krok 13: Co daje model w arkuszu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Ocenie będzie podlegać 5 rezultatów: zapotrzebowanie na surowce, półprodukty i produkty niezbędne do przygotowania przystawki zimnej z dodatkami dla 15 osób - Formularz 1., kalkulacja ceny obiadu dla 15 osób - Formularz 2., karta oceny wartości energetycznej obiadu - Formularz 3., zapotrzebowanie ilościowe na zastawę stołową niezbędną do podania przystawki zimnej i przystawki gorącej dla 15 osób - Formularz 4., opis schematu nakrycia stołu zastawą stołową niezbędną do podania dania głównego z dodatkami, deseru oraz napojów - Formularz 5.
Wyniki są dokładnie takie same jak w wersji podstawowej i w kluczu - różni się droga do nich:
przeliczenie normatywu z 10 na 15 porcji jest zapisane raz, w jednej formule - zmiana liczby gości przelicza całe zapotrzebowanie,
marżę i limit ceny można zmieniać i od razu widać, czy oferta mieści się w ustaleniach - tak sprawdza się warianty menu w pracy,
formuła kontrolna (SUMA.ILOCZYNÓW) wyłapuje pomyłkę w pojedynczym wierszu.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Na egzaminie liczy się wpis w formularzu
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ocenie będzie podlegać 5 rezultatów: zapotrzebowanie na surowce, półprodukty i produkty niezbędne do przygotowania przystawki zimnej z dodatkami dla 15 osób - Formularz 1., kalkulacja ceny obiadu dla 15 osób - Formularz 2., karta oceny wartości energetycznej obiadu - Formularz 3., zapotrzebowanie ilościowe na zastawę stołową niezbędną do podania przystawki zimnej i przystawki gorącej dla 15 osób - Formularz 4., opis schematu nakrycia stołu zastawą stołową niezbędną do podania dania głównego z dodatkami, deseru oraz napojów - Formularz 5.
Pamiętaj: to wersja do nauki. Egzamin ma model „d” - rezultatem jest dokumentacja na papierze, a egzaminator ocenia formularze wypełnione ręcznie w arkuszu egzaminacyjnym. Zdający nie ma komputera, więc te same rachunki trzeba umieć wykonać kalkulatorem - tak jak w wersji podstawowej na pierwszej zakładce.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.