T.15-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 15 kroków · ok. 35 min · 52 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Pięciogodzinny uroczysty obiad z DJ-em (W arkuszu kalkulacyjnym)
⚠️ To wersja edukacyjna - do nauki arkusza kalkulacyjnego na lekcjach i do samodzielnego sprawdzania obliczeń. Na egzaminie (model „d”) zdający nie ma komputera: formularze wypełnia ręcznie, a liczy na kalkulatorze - tak jak w wersji podstawowej.
To samo zadanie co w zakładce „Wersja podstawowa”, ale rachunki z formularzy 1-4 są zrobione tak, jak liczy się je w pracy: dane z tabel arkusza trafiają do osobnych komórek, a wyniki liczą formuły - koszt menu z marżą, usługi dodatkowe, surowce na 20 porcji dania głównego, białko i energia zupy. Dopiero gotowe wyniki przepisuje się do formularzy.
Model jest w pliku obiad_T15_2024.xlsx, przeliczonym prawdziwym Excelem; każdy wynik porównano z wersją podstawową i z kluczem oceniania CKE. Plik jest w archiwum ZIP rozwiązania - można w nim zmienić liczbę gości albo cenę i zobaczyć, jak przeliczają się wszystkie formularze.
Jak czytać podgląd. Okno arkusza: niebieskie komórki to dane przepisane z treści zadania, w pasku formuły widać formułę aktywnej komórki (zapis polskiego Excela: SUMA, ZAOKR, SUMA.ILOCZYNÓW, JEŻELI, średnik między argumentami). Komórki dodane w danym kroku są żółte.
Punkty. Klucz ma 52 kryteria w 6 rezultatach (próg 75% to 39 punktów). Formularzy 5 i 6 arkusz kalkulacyjny nie policzy - są w jednym kroku, który odsyła do wersji podstawowej.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Arkusz: dane z treści zadania
Kroki 1-2 · po tym etapie masz 0 z 52 kryteriów (pkt)
Krok 1: Liczba gości, warunki i ceny pozycji menu
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej. Formularz 1. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i Tabeli 1.
Na górze arkusza stoją dane, od których zależy cała kalkulacja: liczba osób (B2), marża gastronomiczna (B3) i zapotrzebowanie na energię (B4). Każda formuła niżej odwołuje się do nich adresem - zmiana liczby gości w jednej komórce przelicza wszystko.
Pod nimi menu: nazwy pozycji wybranych z Tabeli 1 (wybór i jego uzasadnienie są w wersji podstawowej) i ich ceny netto w kolumnie B - jedna pozycja w jednym wierszu, jak w Formularzu 1.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Formuły Formularza 1
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej. Formularz 1. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i Tabeli 1.
B22: =SUMA(B7:B21) - suma cen wszystkich pozycji menu,
B23: =ZAOKR(B22*B3;2) - marża 50% od kosztu, zaokrąglona do groszy,
B24: =B22+B23 - cena dla 1 osoby z marżą,
B25: =B24*B2 - cena dla wszystkich gości.
Marża jest liczona od kosztu potraw i napojów, nie od ceny sprzedaży - stąd odwołanie do B22.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Arkusz: usługa gastronomiczna
Krok 3 · po tym etapie masz 0 z 52 kryteriów (pkt)
Krok 3: Usługi dodatkowe i cena usługi
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: kartę kalkulacyjną usługi gastronomicznej. Formularz 2. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, Tabeli 2. i Formularza 1.
DJ: 5 godzin (B28) × 200,00 zł (C28), =B28*C28,
pokaz tańca: cennik ma osobną stawkę za 20 minut, więc ilość to 1 pokaz po 350,00 zł - nie 2 × 200,00,
D31: =B25 - potrawy i napoje dla 20 osób biorą wynik z bloku Formularza 1, a nie przepisaną liczbę,
D34: =JEŻELI(D32<=D33;"TAK";"NIE") - arkusz sam odpowiada, czy cena mieści się w limicie 4 500,00 zł.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Arkusz: surowce na 20 porcji
Kroki 4-5 · po tym etapie masz 0 z 52 kryteriów (pkt)
Krok 4: Normatyw w rozbiciu na potrawy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: zapotrzebowanie na surowce do przygotowania 20 porcji dania głównego z dodatkami. Formularz 3. sporządź na podstawie Tabeli 3. i Formularza 1.
Tabela 3 podaje normatyw osobno dla każdej potrawy dania: żeberka grillowane, purée ziemniaczane, warzywa duszone. W arkuszu każda potrawa ma swoją kolumnę (B-D), a każdy surowiec - jeden wiersz. Olej i cebula występują w dwóch potrawach - w jednym wierszu stoją dwie liczby, które formuła doda.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Ilość na 1 porcję i na 20 porcji
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: zapotrzebowanie na surowce do przygotowania 20 porcji dania głównego z dodatkami. Formularz 3. sporządź na podstawie Tabeli 3. i Formularza 1.
kolumna E: =SUMA(B37:D37) - ilość surowca na 1 porcję całego dania,
kolumna F: =E37*$B$2/1000 - na 20 porcji, od razu w kilogramach albo litrach (jednostka w kolumnie G).
Znaki $ zatrzymują adres liczby osób przy kopiowaniu formuły w dół. Formuła niczego nie zaokrągla - tak jak wymaga formularz.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Arkusz: wartość odżywcza zupy
Kroki 6-8 · po tym etapie masz 0 z 52 kryteriów (pkt)
Krok 6: Białko w porcji zupy
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: kartę oceny wartości odżywczej zupy. Formularz 4. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, Tabeli 3. i Tabeli 4.
ilości z normatywu zupy (Tabela 3) i białko w 100 g (Tabela 4) - dane w kolumnach B i C,
kolumna D: =B48*C48/100 - białko w porcji surowca,
D53: =SUMA(D48:D52) = 5 g,
D54: =SUMA.ILOCZYNÓW(B48:B52;C48:C52)/100 - ta sama suma jedną formułą, bez kolumny pomocniczej. Obie komórki muszą dać to samo.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Energia i udział w zapotrzebowaniu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: kartę oceny wartości odżywczej zupy. Formularz 4. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, Tabeli 3. i Tabeli 4.
B57: =D53 - białko z bloku wyżej, węglowodany i tłuszcze z Tabeli 5,
współczynniki Atwatera 4, 4 i 9 kcal/g w kolumnie C, energia =B*C w kolumnie D,
D60: =SUMA(D57:D59) = 230,9 kcal,
D62: =ZAOKR(D60/D61*100;2) = 7,70% - jedyne zaokrąglenie w tym bloku, tak jak w formularzu.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Kontrola: widok formuł
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: kartę oceny wartości odżywczej zupy. Formularz 4. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, Tabeli 3. i Tabeli 4.
Skrót Ctrl + ` przełącza arkusz w widok formuł. Przed przepisaniem wyników warto go przejrzeć: w każdej komórce wynikowej jest formuła, nigdzie wpisana ręcznie liczba, a adresy prowadzą do niebieskich komórek z danymi.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Przepisanie wyników do formularzy
Kroki 9-13 · po tym etapie masz 52 z 52 kryteriów (pkt)
Krok 9: Formularz 1: menu i kalkulacja
Kryteria: , , , , , , , , ,
R.1.1 w wierszu - Zakąski zimne; w kolumnie - Nazwa potrawy/napoju: galantyna gotowana z gęsi, ruloniki ze schabu ze szparagami, sałatka włoska, sałatka z wędzonego indyka
R.1.2 w wierszu - Zakąska gorąca; w kolumnie - Nazwa potrawy/napoju: dorsz zapiekany ze szpinakiem, pieczywo
R.1.3 w wierszu - Danie główne z dodatkami; w kolumnie - Nazwa potrawy/napoju: żebrerka grillowane, purée ziemniaczane, warzywa duszone
R.1.4 w wierszu - Deser; w kolumnie - Nazwa potrawy/napoju: mus truskawkowy
R.1.5 w wierszu - Napoje zimne bezalkoholowe; w kolumnie - Nazwa potrawy/napoju: woda mineralna niegazowana, sok jabłkowy, sok wiśniowy
R.1.6 w wierszu - Napoje alkoholowe do zakąski gorącej; w kolumnie - Nazwa potrawy/napoju: wino białe stołowe
R.1.7 w wierszu - Napoje alkoholowe do dania głównego; w kolumnie - Nazwa potrawy/napoju: wino czerwone stołowe
R.1.8 w wierszu - Napoje gorące; w kolumnie - Nazwa potrawy/napoju: kawa, herbata
R.1.9 w wierszu - Wartość netto potraw i napojów dla 1 osoby [zł]: 94,00
R.1.10 w wierszu - Wartość marży gastronomicznej 50 % [zł]: 47,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej. Formularz 1. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i Tabeli 1.
Nazwy pozycji i ceny z wierszy 7-21, sumy z komórek B22-B25. Kwoty zapisuje się z dwoma miejscami po przecinku, tak jak formatuje je arkusz.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Formularz 2: karta kalkulacyjna usługi
Kryteria: , , , ,
R.2.1 w kolumnie - Nazwa usługi dodatkowej: DJ; w kolumnie - Wartość usługi netto [zł]: 1 000,00
R.2.2 w kolumnie - Nazwa usługi dodatkowej: pokaz tańca klasycznego; w kolumnie - Wartość usługi netto [zł]: 350,00
R.2.3 w wierszu - Cena netto usługi gastronomicznej [zł]: 4 170,00
R.2.4 w wierszu - Maksymalna ustalona cena netto usługi gastronomicznej [zł]: 4 500,00
R.2.5 w wierszu - Czy obliczona cena netto usługi gastronomicznej spełnia wstępne ustalenia - podkreślone TAK lub zaznaczone w inny sposób
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: kartę kalkulacyjną usługi gastronomicznej. Formularz 2. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, Tabeli 2. i Formularza 1.
Wartości z kolumny D bloku Formularza 2 (wiersze 28-34). Czas trwania usług wpisuje się słownie z jednostką: 5 godz. i 20 min. Wynik funkcji JEŻELI to odpowiedź, którą w formularzu się podkreśla: TAK.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Formularz 3: surowce na 20 porcji
Kryteria: , , , , , , , , ,
R.3.1 w kolumnie - Nazwa surowca: żeberka; w kolumnie - Ilość na 20 porcji [kg/l]: 4
R.3.2 w kolumnie - Nazwa surowca: olej rzepakowy; w kolumnie - Ilość na 20 porcji [kg/l]: 0,2
R.3.3 w kolumnie - Nazwa surowca: musztarda; w kolumnie - Ilość na 20 porcji [kg/l]: 0,04
R.3.4 w kolumnie - Nazwa surowca: ziemniaki; w kolumnie - Ilość na 20 porcji [kg/l]: 2,8
R.3.5 w kolumnie - Nazwa surowca: mleko 2 %; w kolumnie - Ilość na 20 porcji [kg/l]: 0,2
R.3.6 w kolumnie - Nazwa surowca: masło; w kolumnie - Ilość na 20 porcji [kg/l]: 0,04
R.3.7 w kolumnie - Nazwa surowca: papryka czerwona; w kolumnie - Ilość na 20 porcji [kg/l]: 1,5
R.3.8 w kolumnie - Nazwa surowca: cebula; w kolumnie - Ilość na 20 porcji [kg/l]: 0,64
R.3.9 w kolumnie - Nazwa surowca: pomidory; w kolumnie - Ilość na 20 porcji [kg/l]: 1
R.3.10 w kolumnie - Nazwa surowca: sól, cukier, pieprz
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: zapotrzebowanie na surowce do przygotowania 20 porcji dania głównego z dodatkami. Formularz 3. sporządź na podstawie Tabeli 3. i Formularza 1.
Nazwy z kolumny A, ilości na 1 porcję z kolumny E (z jednostką z Tabeli 3), ilości na 20 porcji z kolumny F z jednostką z kolumny G. Ostatni wiersz formularza - sól, cukier, pieprz „do smaku” - arkusz kalkulacyjny pomija, bo nie ma czego liczyć, ale klucz wymaga ich wpisania.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Formularz 4: wartość odżywcza zupy
Kryteria: , , , , , , , ,
R.4.1 w kolumnie - Ilość iIlość bialka w 1 porcji surowca [g]: w wierszu - cytryny: 0,4; w wierszu - żółtka: 1,55
R.4.2 w kolumnie - Ilość bialka w 1 porcji surowca [g]: w wierszu - śmietanka 30 %: 0,44; w wierszu - ryż biały: 2,01
R.4.3 w wierszu - Zawartość białka w 1 porcji zupy [g]: 5
R.4.4 w wierszu - białko; w kolumnie - Ilość energii ze składnika odżywczego [kcal]: 20; {dopuszcza się również poprawnie obliczoną inną wartość w odniesieniu do wpisanej wartości białka w R.4.3 i wartości współczynnika Atwatera: 4 w Formularzu 4.; [wg (R.4.3 x
R.4.5 w wierszu - węglowodany; w kolumnie - Ilość energii ze składnika odżywczego [kcal]: 128,28
R.4.6 w wierszu - tłuszcze; w kolumnie - Ilość energii ze składnika odżywczego [kcal]: 82,62
R.4.7 w wierszu - Wartość energetyczna zupy [kcal]: 230,9
R.4.8 w wierszu - Średnioważone dobowe zapotrzebowanie na energię dla osób w wieku 40-50 lat [kcal]: 3000
R.4.9 w wierszu - Udział energii z zupy [%]:7,70
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: kartę oceny wartości odżywczej zupy. Formularz 4. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, Tabeli 3. i Tabeli 4.
Górna tabela - kolumny B, C i D bloku białka oraz suma D53; dolna - blok energii (wiersze 57-62). Współczynniki Atwatera wpisuje się do formularza jako liczby 4, 4 i 9.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Formularze 5 i 6: kolejność podawania i zastawa
Kryteria: , , , , , , , , , , , , , , , , ,
R.5.1 w kolumnie - Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: kolejność podawania potraw: zakąski zimne, zakąska gorąca, zupa, danie główne, deser
R.5.2 w kolumnie - Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: napoje alkoholowe do zakąski gorącej podane przed zakąską gorącą; napoje alkoholowe do dania głównego podane przed daniem głównym
R.5.3 w kolumnie - Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: napoje bezalkoholowe zimne:; w kolumie - Metoda obsługi: rosyjska
R.5.4 w kolumnie - Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: zakąski zimne; w kolumie - Metoda obsługi: rosyjska
R.5.5 w kolumnie - Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: zupa; w kolumie - Metoda obsługi: niemiecka
R.5.6 w kolumnie - Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: danie główne; w kolumie - Metoda obsługi: niemiecka
R.5.7 w kolumnie - Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: deser; w kolumie - Metoda obsługi: niemiecka
R.5.8 w kolumnie - Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: napoje alkoholowe do zakąski gorącej, napoje alkoholowe do dania głównego; w kolumie - Metoda obsługi:
R.5.9 w kolumnie - Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: napoje gorące; w kolumie - Metoda obsługi: francuska
R.6.1 w kolumnie - Zupa: talerze głębokie
R.6.2 w kolumnie - Zupa: łyżki stołowe duże
R.6.3 w kolumnie - Danie główne z dodatkami: talerze płaskie Ø 28 cm
R.6.4 w kolumnie - Danie główne z dodatkami: noże stołowe duże, widelce stołowe duże
R.6.5 w kolumnie - Napoje zimne bezalkoholowe: goblety, tumblery
R.6.6 w kolumnie - Napoje alkoholowe: kieliszki do białego wina; kieliszki do czerwonego wina
R.6.7 w kolumnie - Napoje gorące bezalkoholowe: filiżanki do kawy ze spodkami, filiżanki do herbaty ze spodkami
R.6.8 w kolumnie - Napoje gorące bezalkoholowe: łyżeczki do kawy, łyżeczki do herbaty
R.6.9 nie zaznaczono zastawy stolowej wieloporcjowej
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: harmonogram uroczystego obiadu. Formularz 5. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń. Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: wykaz zastawy stołowej do podania i konsumpcji zupy, dania głównego z dodatkami i napojów wchodzących w skład obiadu. Formularz 6. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i Formularza 1.
Tych formularzy arkusz kalkulacyjny nie policzy - kolejność podawania, metody obsługi i zastawa wynikają z ustaleń zamówienia i z zasad obsługi konsumenta. Wpisy są takie same jak w wersji podstawowej, gdzie każdy wiersz i każda kolumna ma osobny krok z uzasadnieniem.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Porównanie z wersją podstawową
Kroki 14-15 · po tym etapie masz 52 z 52 kryteriów (pkt)
Krok 14: Co daje model w arkuszu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej. Formularz 1. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i Tabeli 1.
Wyniki są dokładnie takie same jak w wersji podstawowej i w kluczu - różni się droga do nich:
dane wpisuje się raz; inna liczba gości, inna cena albo inna stawka marży czy rabatu od razu zmienia wszystkie kwoty i ilości surowców,
mniej pomyłek rachunkowych: sumy, przeliczenia g na kg i zaokrąglenia są zapisane w formułach raz i działają za każdym razem,
tak liczy się w pracy - kalkulacje cen i receptury w gastronomii prowadzi się w arkuszach i programach gastronomicznych.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Na egzaminie liczy się wpis w formularzu
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opracuj dokumentację niezbędną do realizacji zamówienia: kartę oceny wartości odżywczej zupy. Formularz 4. sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, Tabeli 3. i Tabeli 4.
Pamiętaj: to wersja do nauki. Egzamin z tej kwalifikacji ma model „d” - rezultatem jest dokumentacja na papierze, a egzaminator ocenia formularze wypełnione ręcznie w arkuszu egzaminacyjnym. Zdający nie ma komputera, więc wszystko, co tu liczą formuły, trzeba umieć policzyć kalkulatorem - tak jak w wersji podstawowej.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.