Przejdź do głównej treści
T.15-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 15 kroków · ok. 35 min · 47 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Uroczysty obiad z daniem z wołowiny i rabatem (W arkuszu kalkulacyjnym)

⚠️ To wersja edukacyjna - do nauki arkusza kalkulacyjnego na lekcjach i do samodzielnego sprawdzania obliczeń. Na egzaminie (model „d”) zdający nie ma komputera: formularze wypełnia ręcznie, a liczy na kalkulatorze - tak jak w wersji podstawowej.

To samo zadanie co w zakładce „Wersja podstawowa”, ale rachunki z formularzy 1-4 są zrobione tak, jak liczy się je w pracy: dane z tabel arkusza trafiają do osobnych komórek, a wyniki liczą formuły - koszt menu i rabat, usługi dodatkowe, surowce na 20 porcji dania głównego, białko i energia zupy. Dopiero gotowe wyniki przepisuje się do formularzy.

Model jest w pliku obiad_T15_2025.xlsx, przeliczonym prawdziwym Excelem; każdy wynik porównano z wersją podstawową i z kluczem oceniania CKE. Plik jest w archiwum ZIP rozwiązania - można w nim zmienić liczbę gości albo cenę i zobaczyć, jak przeliczają się wszystkie formularze.

Jak czytać podgląd. Okno arkusza: niebieskie komórki to dane przepisane z treści zadania, w pasku formuły widać formułę aktywnej komórki (zapis polskiego Excela: SUMA, ZAOKR, SUMA.ILOCZYNÓW, średnik między argumentami). Komórki dodane w danym kroku są żółte.

Punkty. Klucz ma 47 kryteria w 6 rezultatach (próg 75% to 36 punktów). Formularzy 5 i 6 arkusz kalkulacyjny nie policzy - są w jednym kroku, który odsyła do wersji podstawowej.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF) Pobierz pliki rozwiązania (zip)

  1. Etap 1: Arkusz: dane z treści zadania

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 0 z 47 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Liczba gości, warunki i ceny pozycji menu

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i tabeli 1).

    Na górze arkusza stoją dane, od których zależy cała kalkulacja: liczba osób (B2), rabat (B3) i zapotrzebowanie na energię (B4). Każda formuła niżej odwołuje się do nich adresem - zmiana liczby gości w jednej komórce przelicza wszystko.

    Pod nimi menu: nazwy pozycji wybranych z Tabeli 1 (wybór i jego uzasadnienie są w wersji podstawowej) i ich ceny brutto w kolumnie B - jedna pozycja w jednym wierszu, jak w Formularzu 1.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Formuły Formularza 1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i tabeli 1).

    • B21: =SUMA(B7:B20) - suma cen brutto wszystkich pozycji menu,
    • B22: =B21*B2 - wartość dla wszystkich gości.

    Rabat dotyczy całej usługi gastronomicznej, więc jest dopiero w bloku Formularza 2.

    Dokument po tym kroku

  3. Etap 2: Arkusz: usługa gastronomiczna

    Krok 3 · po tym etapie masz 0 z 47 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Usługi dodatkowe i cena usługi

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij kartę kalkulacyjną usługi gastronomicznej (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, tabeli 2 i formularza 1).

    • DJ: 5 godzin (B25) × 200,00 zł (C25), =B25*C25,
    • pokaz tańca: cennik ma osobną stawkę za 20 minut, więc ilość to 1 pokaz po 350,00 zł - nie 2 × 200,00,
    • D28: =B22 - potrawy i napoje dla 20 osób biorą wynik z bloku Formularza 1, a nie przepisaną liczbę,
    • D30: =ZAOKR(D29*B3;2) - rabat 10% od całej usługi, D31: =D29-D30.
    Dokument po tym kroku

  4. Etap 3: Arkusz: surowce na 20 porcji

    Kroki 4-5 · po tym etapie masz 0 z 47 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Normatyw w rozbiciu na potrawy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zapotrzebowanie na surowce do przygotowania 20 porcji dania głównego z dodatkami (sporządź na podstawie tabeli 3; ilości obliczone i zapisane bez zaokrągleń wyłącznie w kilogramach/litrach).

    Tabela 3 podaje normatyw osobno dla każdej potrawy dania: rumsztyk, ziemniaki z wody, surówka z pomidorów i papryki. W arkuszu każda potrawa ma swoją kolumnę (B-D), a każdy surowiec - jeden wiersz. Przypraw „do smaku” nie ma - nie mają ilości, a formularz chce kilogramów i litrów.

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Ilość na 1 porcję i na 20 porcji

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zapotrzebowanie na surowce do przygotowania 20 porcji dania głównego z dodatkami (sporządź na podstawie tabeli 3; ilości obliczone i zapisane bez zaokrągleń wyłącznie w kilogramach/litrach).

    • kolumna E: =SUMA(B34:D34) - ilość surowca na 1 porcję całego dania,
    • kolumna F: =E34*$B$2/1000 - na 20 porcji, od razu w kilogramach albo litrach (jednostka w kolumnie G).

    Znaki $ zatrzymują adres liczby osób przy kopiowaniu formuły w dół. Formuła niczego nie zaokrągla - tak jak wymaga formularz.

    Dokument po tym kroku

  6. Etap 4: Arkusz: wartość odżywcza zupy

    Kroki 6-8 · po tym etapie masz 0 z 47 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Białko w porcji zupy

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij kartę oceny wartości odżywczej zupy (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, tabeli 3, tabeli 4 i tabeli 5).

    • ilości z normatywu zupy (Tabela 3) i białko w 100 g (Tabela 4) - dane w kolumnach B i C,
    • kolumna D: =B44*C44/100 - białko w porcji surowca,
    • D49: =SUMA(D44:D48) = 6,68 g,
    • D50: =SUMA.ILOCZYNÓW(B44:B48;C44:C48)/100 - ta sama suma jedną formułą, bez kolumny pomocniczej. Obie komórki muszą dać to samo.
    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Energia i udział w zapotrzebowaniu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij kartę oceny wartości odżywczej zupy (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, tabeli 3, tabeli 4 i tabeli 5).

    • B53: =D49 - białko z bloku wyżej, węglowodany i tłuszcze z Tabeli 5,
    • współczynniki Atwatera 4, 4 i 9 kcal/g w kolumnie C, energia =B*C w kolumnie D,
    • D56: =SUMA(D53:D55) = 237,62 kcal,
    • D58: =ZAOKR(D56/D57*100;2) = 7,92% - jedyne zaokrąglenie w tym bloku, tak jak w formularzu.
    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Kontrola: widok formuł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij kartę oceny wartości odżywczej zupy (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, tabeli 3, tabeli 4 i tabeli 5).

    Skrót Ctrl + ` przełącza arkusz w widok formuł. Przed przepisaniem wyników warto go przejrzeć: w każdej komórce wynikowej jest formuła, nigdzie wpisana ręcznie liczba, a adresy prowadzą do niebieskich komórek z danymi.

    Dokument po tym kroku

  9. Etap 5: Przepisanie wyników do formularzy

    Kroki 9-13 · po tym etapie masz 47 z 47 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Formularz 1: menu i kalkulacja

    Kryteria: , , , , , , , ,

    R.1.1 w wierszu: Przystawki zimne: Galantyna gotowana z gęsi, Sałatka z wędzonego indyka, Ruloniki ze schabu ze szparagami, Sałatka włoska

    R.1.2 w wierszu: Przystawka gorąca: Dorsz zapiekany ze szpinakiem, pieczywo

    R.1.3 w wierszu: Danie główne z dodatkami: Rumsztyk, ziemniaki z wody, surówka z pomidorów i papryki

    R.1.4 w wierszu: Deser: Mus truskawkowy

    R.1.5 w wierszu: Napoje zimne bezalkoholowe: Woda mineralna niegazowana, Sok jabłkowy, Sok wiśniowy

    R.1.6 w wierszu: Napoje alkoholowe do przystawki gorącej: Wino białe stołowe

    R.1.7 w wierszu: Napoje alkoholowe do dania głównego z dodatkami: Wino czerwone stołowe

    R.1.8 w wierszu: Wartość brutto potraw i napojów dla 1 osoby [zł]: 89,00

    R.1.9 w wierszu: Wartość brutto potraw i napojów dla 20 osób [zł]: 1780,00; Kryterium należy uznać za spełnione tylko wtedy, jeżeli wartość 1780,00 zł wynika z zapisów w Menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej w formularzu 1

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i tabeli 1).

    Nazwy pozycji i ceny z wierszy 7-20, sumy z komórek B21-B22. Kwoty zapisuje się z dwoma miejscami po przecinku, tak jak formatuje je arkusz.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Formularz 2: karta kalkulacyjna usługi

    Kryteria: , , , ,

    R.2.1 w kolumnie: Nazwa usługi dodatkowej: Oprawa muzyczna - DJ; w kolumnie: Wartość brutto [zł]: 1000,00;

    R.2.2 w kolumnie: Nazwa usługi dodatkowej: Pokaz tańca klasycznego; w kolumnie: Wartość brutto [zł]: 350,00

    R.2.3 w wierszu: Wartość brutto usługi gastronomicznej [zł]: 3130,00; Kryterium należy uznać za spełnione tylko wtedy, jeżeli wartość 3130,00 zł wynika z zapisów w Karcie kalkulacyjnej usługi gastronomicznej w formularzu 2 ; dopuszcza się poprawnie obliczoną inną wartość w odniesieniu do wpisanej wartości w formularzu 2; wg (Wartość brutto usług dodatkowych + Wartość brutto potraw i napojów dla 20 osób)

    R.2.4 w wierszu: Kwota rabatu [zł]: 313,00; dopuszcza się poprawnie obliczoną inną wartość w odniesieniu do wpisanej wartości w formularzu 2; wg (R.2.3 x 10 %)

    R.2.5 w wierszu: Wartość brutto usługi gastronomicznej po uwzględnieniu rabatu [zł]: 2817,00; dopuszcza się poprawnie obliczoną inną wartość w odniesieniu do wpisanej wartości w formularzu 2; wg (R.2.3 - R.2.4)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij kartę kalkulacyjną usługi gastronomicznej (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, tabeli 2 i formularza 1).

    Wartości z kolumny D bloku Formularza 2 (wiersze 25-31). Czas trwania usług wpisuje się słownie z jednostką: 5 godz. i 20 min.

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Formularz 3: surowce na 20 porcji

    Kryteria: , , , , , , ,

    R.3.1 w kolumnie: Nazwa surowca: rostbef; w kolumnie: Jednostka miary: kg; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 2,4; dopuszcza się poprawnie obliczoną inną ilość surowców wybranego dania głównego w formularzu 1; w kolumnie: Nazwa surowca: żeberka; w kolumnie: Jednostka miary: kg; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 4

    R.3.2 w kolumnie: Nazwa surowca: mąka pszenna; w kolumnie: Jednostka miary: kg; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 0,14; dopuszcza się poprawnie obliczoną inną ilość surowców wybranego dania głównego w formularzu 1; w kolumnie: Nazwa surowca: musztarda; w kolumnie: Jednostka miary: kg; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 0,04

    R.3.3 w kolumnie: Nazwa surowca: olej rzepakowy; w kolumnie: Jednostka miary: l; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 0,2

    R.3.4 w kolumnie: Nazwa surowca: ziemniaki; w kolumnie: Jednostka miary: kg; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 2,8

    R.3.5 w kolumnie: Nazwa surowca: pomidor; w kolumnie: Jednostka miary: kg; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 1

    R.3.6 w kolumnie: Nazwa surowca: papryka; w kolumnie: Jednostka miary: kg; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 1,5

    R.3.7 w kolumnie: Nazwa surowca: cebula; w kolumnie: Jednostka miary: kg; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 0,5; dopuszcza się poprawnie obliczoną inną ilość surowców wybranego dania głównego w formularzu 1; w kolumnie: Nazwa surowca: cebula; w kolumnie: Jednostka miary: kg; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 0,64

    R.3.8 w kolumnie: Nazwa surowca: śmietana 18 %; w kolumnie: Jednostka miary: kg; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 0,3; dopuszcza się poprawnie obliczoną inną ilość surowców wybranego dania głównego w formularzu 1; w kolumnie: Nazwa surowca: mleko 2 %; w kolumnie: Jednostka miary: l; w kolumnie: Ilość na 20 porcji: 0,2

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zapotrzebowanie na surowce do przygotowania 20 porcji dania głównego z dodatkami (sporządź na podstawie tabeli 3; ilości obliczone i zapisane bez zaokrągleń wyłącznie w kilogramach/litrach).

    Nazwy z kolumny A, jednostka z kolumny G, ilość z kolumny F - bez zaokrągleń.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Formularz 4: wartość odżywcza zupy

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    R.4.1 w kolumnie: Nazwa surowca: wywar jarski; w kolumnie: Zawartość białka w 1 porcji surowca [g]: 2,28;

    R.4.2 w kolumnie: Nazwa surowca: cytryna; w kolumnie: Zawartość białka w 1 porcji surowca [g]: 0,4;

    R.4.3 w kolumnie: Nazwa surowca: żółtko; w kolumnie: Zawartość białka w 1 porcji surowca [g]: 1,55;

    R.4.4 w kolumnie: Nazwa surowca: śmietanka 30 %; w kolumnie: Zawartość białka w 1 porcji surowca [g]: 0,44;

    R.4.5 w kolumnie: Nazwa surowca: ryż biały; w kolumnie: Zawartość białka w 1 porcji surowca [g]: 2,01;

    R.4.6 w wierszu: Białko, w kolumnie: Wartość współczynnika energetycznego (współczynnik Atwatera) [kcal]: 4, w kolumnie: Ilość energii ze składnika odżywczego [kcal]: 26,72

    R.4.7 w wierszu: Węglowodany, w kolumnie: Wartość współczynnika energetycznego (współczynnik Atwatera) [kcal]: 4, w kolumnie: Ilość energii ze składnika odżywczego [kcal]: 128,28

    R.4.8 w wierszu: Tłuszcz, w kolumnie: Wartość współczynnika energetycznego (współczynnik Atwatera) [kcal]: 9, w kolumnie: Ilość energii ze składnika odżywczego [kcal]: 82,62

    R.4.9 w wierszu: Średnioważone dobowe zapotrzebowanie na energię dla osób w wieku 40-50 lat [kcal]: 3000

    R.4.10 w wierszu: Udział energii z zaplanowanej zupy w pokryciu średnioważonego dobowego zapotrzebowania na energię [%]: 7,92; dopuszcza się poprawnie obliczoną inną wartość zaokrągloną zgodnie z zasadami do dwóch miejsc po przecinku w odniesieniu do wpisanej wartości w formularzu 4; wg [(Wartość energetyczna zupy x 100) : 3000)]

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij kartę oceny wartości odżywczej zupy (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, tabeli 3, tabeli 4 i tabeli 5).

    Górna tabela - kolumny B, C i D bloku białka oraz suma D49; dolna - blok energii (wiersze 53-58). Współczynniki Atwatera wpisuje się do formularza jako liczby 4, 4 i 9.

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Formularze 5 i 6: kolejność podawania i zastawa

    Kryteria: , , , , , , , , , , , , , ,

    R.5.1 w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania - kolejno potrawy: Przystawki zimne, Przystawka gorąca, Zupa, Danie główne z dodatkami, Deser

    R.5.2 w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania - Napój alkoholowy do przystawki gorącej przed Przystawką gorącą; w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania - Napój alkoholowy do dania głównego przed Daniem głównym z dodatkami

    R.5.3 w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: Przystawki zimne; w kolumnie: Metoda obsługi: rosyjska

    R.5.4 w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: Przystawka gorąca; w kolumnie: Metoda obsługi: niemiecka

    R.5.5 w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: Zupa; w kolumnie: Metoda obsługi: niemiecka

    R.5.6 w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: Danie główne z dodatkami; w kolumnie: Metoda obsługi: niemiecka

    R.5.7 w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: Deser; w kolumnie: Metoda obsługi: niemiecka

    R.5.8 w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: Napój alkoholowy do przystawki gorącej; w kolumnie: Metoda obsługi: francuska

    R.5.9 w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: Napój alkoholowy do dania głównego; w kolumnie: Metoda obsługi: francuska

    R.5.10 w kolumnie: Grupa potraw/napojów wg kolejności podania: Napój gorący bezalkoholowy; w kolumnie: Metoda obsługi: francuska

    R.6.1 w kolumnie: Zupa wyłącznie: Talerze głębokie, Łyżki stołowe duże

    R.6.2 w kolumnie: Danie główne z dodatkami wyłącznie: Talerze płaskie Ø 28 cm, Talerze płaskie Ø 21 cm, Widelce stołowe duże, Noże stołowe duże

    R.6.3 w kolumnie: Napoje zimne bezalkoholowe wyłącznie: Goblety, Tumblery

    R.6.4 w kolumnie: Napoje alkoholowe wyłącznie: Kieliszki do białego wina, Kieliszki do czerwonego wina; dopuszcza się zaznaczenie kieliszków do dobranych win do przystawki gorącej i dania głównego

    R.6.5 w kolumnie: Napój gorący bezalkoholowy wyłącznie: Filiżanki o pojemności 200 ml z podstawkami, Łyżeczki do kawy/herbaty

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij kartę podania potraw i napojów wchodzących w skład menu uroczystego obiadu (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń). Wypełnij wykaz zastawy stołowej do konsumpcji zupy, dania głównego z dodatkami i napojów (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i formularza 1).

    Tych formularzy arkusz kalkulacyjny nie policzy - kolejność podawania, metody obsługi i zastawa wynikają z ustaleń zamówienia i z zasad obsługi konsumenta. Wpisy są takie same jak w wersji podstawowej, gdzie każdy wiersz i każda kolumna ma osobny krok z uzasadnieniem.

    Dokument po tym kroku

  14. Etap 6: Porównanie z wersją podstawową

    Kroki 14-15 · po tym etapie masz 47 z 47 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Co daje model w arkuszu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij menu uroczystego obiadu z kalkulacją kosztu usługi żywieniowej (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń i tabeli 1).

    Wyniki są dokładnie takie same jak w wersji podstawowej i w kluczu - różni się droga do nich:

    • dane wpisuje się raz; inna liczba gości, inna cena albo inna stawka marży czy rabatu od razu zmienia wszystkie kwoty i ilości surowców,
    • mniej pomyłek rachunkowych: sumy, przeliczenia g na kg i zaokrąglenia są zapisane w formułach raz i działają za każdym razem,
    • tak liczy się w pracy - kalkulacje cen i receptury w gastronomii prowadzi się w arkuszach i programach gastronomicznych.
    Dokument po tym kroku

  15. Krok 15: Na egzaminie liczy się wpis w formularzu

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij kartę oceny wartości odżywczej zupy (sporządź na podstawie wstępnych ustaleń, tabeli 3, tabeli 4 i tabeli 5).

    Pamiętaj: to wersja do nauki. Egzamin z tej kwalifikacji ma model „d” - rezultatem jest dokumentacja na papierze, a egzaminator ocenia formularze wypełnione ręcznie w arkuszu egzaminacyjnym. Zdający nie ma komputera, więc wszystko, co tu liczą formuły, trzeba umieć policzyć kalkulatorem - tak jak w wersji podstawowej.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.