Rozwiązanie krok po kroku: Modernizacja stacji i sieci

Kabel połączeniowy (patchcord) robisz z przewodu U/UTP typu linka - żyły z wielu cienkich drucików są giętkie i nie łamią się przy częstym przekładaniu. Drut (jedna gruba żyła) służy do okablowania stałego w ścianach (R.1.3).

1. Odetnij odcinek przewodu i ściągnij zewnętrzną izolację ściągaczem na długości ok. 2-3 cm (nie nacinaj żył).
2. Rozplącz pary, wyprostuj żyły i ułóż je w kolejności T568B (schemat obok).
3. Wyrównaj żyły cęgami na długości ok. 12-13 mm - tak, żeby izolacja zewnętrzna weszła do wtyku.

Narzędzia: ściągacz izolacji, zaciskarka do wtyków 8P8C, tester okablowania. Ostrożnie z ostrzem - egzaminator obserwuje bezpieczną pracę z narzędziami (P.1.1).

1. Trzymając wtyk zatrzaskiem od spodu, wsuń żyły do końca kanałów - na czole wtyku widać miedź wszystkich ośmiu żył.
2. Sprawdź jeszcze raz kolejność kolorów: pin 1 biało-pomarańczowy … pin 8 brązowy (R.1.1).
3. Zewnętrzna izolacja musi sięgać pod zatrzask (blokadę) wtyku - po zaciśnięciu klin wtyku dociska izolację, a nie gołe żyły (R.1.2).
4. Zaciśnij wtyk zaciskarką do oporu. Drugi koniec wykonaj tak samo - kabel prosty ma na obu końcach tę samą sekwencję.

Najpierw sprawdź kabel sam: wepnij oba końce do testera (nadajnik i odbiornik) i włącz test. Przy kablu prostym diody zapalają się po kolei parami 1-1, 2-2, … 8-8 (często też G - ekran, którego U/UTP nie ma). Brak diody to przerwa, inna kolejność to zamiana żył - wtedy odetnij wtyk i zaciśnij nowy.

Gdy wszystko świeci w kolejności, podnieś rękę i powtórz test przy egzaminatorze (R.1.4).

Port WAN rutera zostaje wolny - arkusz nie każe go podłączać. Numery portów są na schemacie, więc egzaminator sprawdza je dosłownie (R.1.5). Wszystkie trzy porty trafią do VLAN 2, więc urządzenia będą się widzieć.

Otwórz nośnik w Eksploratorze (w maszynie wirtualnej to napęd D: z etykietą DOKUMENTACJA) i uruchom plik GPU-Z.2.71.0.exe (numer wersji na stanowisku może być inny) z folderu PROGRAMY. Program pyta Install GPU-Z? - arkusz wymaga instalacji, więc wybierz Yes. „No” uruchamia wersję przenośną bez instalacji, a kryterium R.2.1 mówi o zainstalowanym programie.

Kreator proponuje folder C:\Program Files (x86)\GPU-Z - zostaw go i kliknij Next, w kolejnym oknie zostaw zaznaczone Create a desktop shortcut → Next → Install.

Okno Completing the TechPowerUp GPU-Z Setup Wizard potwierdza instalację, a na pulpicie pojawia się ikona TechPowerUp GPU-Z. Zostaw zaznaczone Launch TechPowerUp GPU-Z i kliknij Finish - program uruchomi się od razu (R.2.1).

Na pierwszej karcie Graphics Card są cztery z pięciu parametrów tabeli 1:

Zrób zrzut okna (Alt+PrintScreen → Paint → zapis PNG) i zapisz go w folderze KARTA na nośniku EGZAMIN-x - jeden zrzut wystarcza do R.2.2 i R.2.3. GPU-Z ma też własny przycisk aparatu w prawym górnym rogu, który zapisuje zrzut okna do pliku.

Na zrzucie z maszyny wirtualnej: Name - „Podstawowa karta graficzna Microsoft” (wirtualna karta działa na sterowniku podstawowym Windows), Technology i Memory Type - Unknown, Driver Version - 10.0.19041.3636 / Win10 64. „Unknown” znaczy, że program nie zidentyfikował parametru, więc w tabeli wpisujesz brak danych - a zrzut jest dowodem. Na stanowisku z prawdziwą kartą te pola się wypełnią.

Temperatura jest na karcie Sensors w wierszu GPU Temperature (np. 41,0 °C). Wartość zmienia się co sekundę - wpisz tę, która jest na Twoim zrzucie. Zrób drugi zrzut i zapisz go w folderze KARTA (R.2.4).

Na zrzucie z maszyny wirtualnej wiersza GPU Temperature nie ma (wirtualna karta nie ma czujnika) - jest za to CPU Temperature, czyli temperatura procesora, nie karty graficznej. W takiej sytuacji w tabeli wpisujesz brak danych, a dowodem jest ten zrzut.

Przepisz wartości ze zrzutów - dokładnie tak, jak pokazuje GPU-Z (z jednostkami: nm, °C). Egzaminator ocenia zgodność wpisu ze zrzutem: nazwa i technologia (R.2.5), typ pamięci i wersja sterownika (R.2.6), temperatura (R.2.7).

Ruter jest na ustawieniach fabrycznych, więc najpierw sprawdź w dokumentacji (folder RUTER na nośniku DOKUMENTACJA/PROGRAMY) domyślny adres panelu, login i hasło. Podłącz komputer kablem do portu LAN rutera (nie WAN) i wpisz ten adres w przeglądarce. Jeśli komputer ma już adres statyczny z innej podsieci, panel się nie otworzy - na czas konfiguracji ustaw na karcie pobieranie adresu automatycznie (ruter fabrycznie ma włączony DHCP) albo tymczasowy adres z podsieci rutera. Gdy ruter wymusza zmianę hasła przy pierwszym logowaniu, ustaw je zgodnie z jego wymaganiami.

W sekcji WAN / Internet wybierz statyczny adres IP. Prefiks /28 to maska 255.255.255.240 - podsieć 20.20.20.0-20.20.20.15, w której są ruter (.2) i brama (.1). Drugi DNS 8.8.5.5 wpisz tylko wtedy, gdy panel nie pozwala zostawić pola pustego. Zapisz (R.3.1).

W sekcji LAN: adres 172.31.3.1, maska 255.255.255.0. Po zapisaniu ruter zmienia adres - komputer, z którego konfigurujesz, musi pobrać nowy adres (odłącz i podłącz kabel albo ipconfig /renew) i zaloguj się ponownie na http://172.31.3.1 (R.3.2).

W sekcji DHCP włącz serwer (R.3.3) i ustaw pulę od 172.31.3.20 do 172.31.3.200 (R.3.4). Adresy statyczne z arkusza (ruter .1, przełącznik .2, serwer .7) leżą poza pulą, a rezerwowany .27 - w puli, i tak ma być: rezerwacja to wybrany adres z puli przypięty do jednej karty.

W maszynach wirtualnych ruter zastępuje Debian z dnsmasq: --dhcp-range=172.31.3.20,172.31.3.200,255.255.255.0.

Rezerwacja (Address Reservation / Static DHCP / Rezerwacja adresu) wiąże adres IP z adresem MAC karty. MAC karty przewodowej stacji odczytasz na stacji poleceniem ipconfig /all - wiersz Adres fizyczny / Physical Address (na zrzucie z maszyny wirtualnej 08-00-27-2E-08-86). W panelu rutera wpisz go zwykle w postaci z dwukropkami 08:00:27:2E:08:86 i przypisz mu 172.31.3.27. Zapisz i zgłoś gotowość do oceny rutera (R.3.5).

W dnsmasq odpowiada temu --dhcp-host=08:00:27:2e:08:86,172.31.3.27.

Przełącznik zarządzalny na ustawieniach fabrycznych ma adres podany w dokumentacji (folder PRZEŁĄCZNIK na nośniku DOKUMENTACJA/PROGRAMY). Komputer, z którego go konfigurujesz, musi mieć na czas konfiguracji adres z tej samej podsieci co fabryczny adres przełącznika. Po zalogowaniu adres zarządzania znajdziesz zwykle w sekcji System → IP Setting / Konfiguracja IP (czasem Management / Zarządzanie). Zmiana adresu zrywa połączenie - zaloguj się ponownie na nowy adres, żeby potwierdzić zapis.

Adres 172.31.3.2, maska 255.255.255.0, a jeśli panel wymaga bramy - 172.31.3.1 (LAN rutera). Zapisz (R.3.6).

W panelu przełącznika to zwykle sekcja VLAN → 802.1Q VLAN:

1. Włącz obsługę 802.1Q VLAN (jeśli przełącznik ma przełącznik trybu - inne tryby to „MTU VLAN” i „Port Based VLAN”, nie te).
2. Dodaj VLAN o ID 2 (nazwę możesz nadać dowolną, np. VLAN2) - R.3.7.
3. Porty 1, 2 i 3 zaznacz jako Untagged (bez tagowania, tryb dostępu) w VLAN 2; pozostałe porty zostaw poza VLAN 2 (Not Member).
4. W tabeli PVID (Port VLAN ID) ustaw dla portów 1, 2 i 3 wartość 2 - ramki bez znacznika przychodzące na port trafią wtedy do VLAN 2. Część przełączników robi to sama przy zapisie portu jako Untagged.

Zapisz i zgłoś gotowość do oceny przełącznika (R.3.8).

Zaloguj się na konto administrator i sprawdź karty: ip -br link i ip -br address. Serwer ma dwie karty przewodowe (w maszynie wirtualnej enp0s3 i enp0s8). Kartę podłączoną do przełącznika rozpoznasz po stanie UP (z kablem) - druga bez kabla ma NO-CARRIER albo DOWN. Na zrzucie enp0s3 ma jeszcze adres z DHCP (172.31.3.44), bo w pliku konfiguracji jest inet dhcp.

Konfiguracja jest w pliku /etc/network/interfaces. Otwórz go w edytorze (sudo nano /etc/network/interfaces) i zastąp wiersze allow-hotplug enp0s3 / iface enp0s3 inet dhcp / iface enp0s3 inet6 auto blokiem:

auto enp0s3
iface enp0s3 inet static
    address 172.31.3.7/24
    gateway 172.31.3.1

Zapis w nano: Ctrl+O, Enter, wyjście Ctrl+X. Na zrzucie ten sam efekt dały polecenia sed (usunięcie starych wierszy) i echo … | sudo tee -a (dopisanie nowych), a cat pokazuje gotowy plik.

Drugiej karty (enp0s8) nie wpisuj do /etc/network/interfaces - bez wpisu system nie podnosi jej przy starcie. Wyłącz ją też od razu:

sudo ip link set enp0s8 down

Po restarcie ip -br link pokazuje enp0s8 w stanie DOWN bez adresu (R.4.2).

Uruchom serwer ponownie (sudo reboot), zaloguj się i dopiero wtedy ustaw DNS - przy starcie systemu klient DHCP nadpisuje plik /etc/resolv.conf (po restarcie widnieje w nim „Generated by dhcpcd”):

echo "nameserver 127.0.0.1" | sudo tee /etc/resolv.conf
ip -br address
ip route
cat /etc/resolv.conf

Na zrzucie: enp0s3 z adresem 172.31.3.7/24, default via 172.31.3.1, nameserver 127.0.0.1 - localhost to adres 127.0.0.1 (R.4.1).

mkdir ~/KOPIE
cp /etc/ssh/sshd_config ~/KOPIE/ssh_old
ls -l ~/KOPIE

~ to katalog domowy zalogowanego użytkownika, czyli /home/administrator - polecenia wpisuj jako administrator, nie jako root (inaczej katalog powstanie w /root). Plik konfiguracyjny serwera SSH to /etc/ssh/sshd_config (z literą d - od „daemon”); ssh_config bez „d” to konfiguracja klienta. Nazwa kopii bez rozszerzenia: ssh_old (R.4.3, R.4.4).

chmod 740 ~/KOPIE
ls -ld ~/KOPIE

ls -ld pokazuje drwxr----- (R.4.5). Katalog należy do administratora, więc sudo nie jest potrzebne.

df -h > ~/dysk
cat ~/dysk

df pokazuje zajęte i wolne miejsce na zamontowanych systemach plików (kolumna dost. - dostępne), -h podaje rozmiary w czytelnych jednostkach (G, M). Znak > przekierowuje wynik do pliku zamiast na ekran - na ekranie nic się nie pojawia, a cat pokazuje zawartość pliku (R.4.6).

W wierszu poleceń (jako administrator):

netsh interface set interface name="Ethernet" newname="Egzamin1"
netsh interface ipv4 set address name="Egzamin1" source=dhcp
netsh interface ipv4 set dnsservers name="Egzamin1" source=dhcp
ipconfig /renew Egzamin1

To samo w GUI: ncpa.cpl → prawy przycisk na karcie → Zmień nazwę → Egzamin1, a we Właściwościach → Protokół IPv4 zaznacz Uzyskaj adres IP automatycznie i Uzyskaj adres serwera DNS automatycznie. Nazwę karty przed zmianą (np. Ethernet, Ethernet 2) sprawdzisz w ncpa.cpl.

ipconfig /all

W sekcji karty Egzamin1: DHCP Enabled / DHCP włączone: Yes, IPv4 Address: 172.31.3.27 (adres z rezerwacji rutera), DHCP Server 172.31.3.1, DNS Servers 172.31.3.1 i daty dzierżawy. Zostaw okno otwarte i podnieś rękę (R.5.1).

mkdir C:\WSPÓLNY
net share NASZ_EGZAMIN=C:\WSPÓLNY /users:10 /remark:"Materiały egzaminacyjne zdających"
net share NASZ_EGZAMIN

• NASZ_EGZAMIN=C:\WSPÓLNY - nazwa udziału i udostępniany folder,
• /users:10 - maksymalna liczba jednoczesnych użytkowników,
• /remark:"…" - opis (w cudzysłowie, bo ma spacje).

net share NASZ_EGZAMIN wyświetla parametry udziału: ścieżkę, uwagę (opis) i Maksymalna liczba użytkowników 10 (R.5.2, R.5.3). Nazwę z polską literą „Ó” wpisujesz z klawiatury polskiej (programisty): AltGr+Shift+O.

net user uczen1 zaq1@WSX /add /expires:25.11.2025
net user uczen1

/expires: przyjmuje datę w formacie ustawionym w systemie - w polskim Windows dd.mm.rrrr. net user uczen1 pokazuje Wygasanie konta 25.11.2025 00:00:00 (R.5.4, R.5.5). Data z arkusza minęła już w chwili wykonywania zrzutów, więc konto jest od razu wygasłe - Windows i tak je tworzy, a egzaminator sprawdza ustawioną datę.

net localgroup uczniowie /add
net localgroup uczniowie uczen1 /add
net localgroup uczniowie

Pierwsze polecenie tworzy grupę lokalną (R.5.6), drugie dodaje do niej konto (R.5.7). Wynik ostatniego: w sekcji Członkowie jest uczen1, a net user uczen1 (poprzedni zrzut) pokazuje w Członkostwa grup lokalnych *uczniowie i *Użytkownicy.

icacls C:\WSPÓLNY /setowner uczen1
dir /q C:\ | findstr WSP

dir /q pokazuje w kolumnie właściciela STACJA\uczen1 (R.5.8). W GUI: prawy przycisk na folderze → Właściwości → Zabezpieczenia → Zaawansowane → przy Właściciel kliknij Zmień → wpisz uczen1 → Sprawdź nazwy → OK → OK.

Przepisz do tabeli 2 trzy polecenia dokładnie w tej postaci, w jakiej je wykonałeś - ze wszystkimi parametrami. Polecenie dodające konto do grupy nie jest w tabeli wymagane.

Zapora Windows domyślnie blokuje odpowiedzi na ping - bez tego test z serwera do stacji nie przejdzie, choć sieć działa. Dopuść tylko żądania echa ICMPv4 (w wierszu poleceń jako administrator):

netsh advfirewall firewall add rule name="Ping ICMPv4" protocol=icmpv4:8,any dir=in action=allow

W GUI: wf.msc → Reguły przychodzące → włącz Udostępnianie plików i drukarek (Żądanie echa - ruch przychodzący ICMPv4).

ping -c 3 172.31.3.1
ping -c 3 172.31.3.27

-c 3 wysyła trzy pakiety i kończy. Na zrzucie odpowiadają ruter (R.4.7) i stacja (R.4.8): „3 received, 0% packet loss”. Podnieś rękę i powtórz oba polecenia przy egzaminatorze.

Utwórz w arkuszu kalkulacyjnym plik Kosztorys na nośniku EGZAMIN-x. Według wzoru: w pierwszym wierszu opis Stawka rabatu dla usług o łącznym koszcie powyżej 500 zł i obok stawka 5% w osobnej komórce (formuła rabatu odwoła się do niej), niżej siedem kolumn: Lp., Nazwa usługi, Cena netto w zł, VAT w zł, Cena brutto w zł, Ilość, Wartość brutto w zł (R.6.1).

Kosztorys obejmuje tylko usługi, które naprawdę wykonujesz w tym zadaniu:

Poza kosztorysem zostają: instalacja systemu (systemy są zainstalowane) i konfiguracja oprogramowania (R.6.9). Konfigurację systemu możesz też wpisać w dwóch osobnych wierszach z ilością 1. Ceny netto wpisz jako liczby, bez „zł”.

W D4: =C4*23% (kwota podatku), w E4: =C4+D4 (cena brutto = netto + VAT). Skopiuj obie formuły w dół do wiersza 10. Dla konfiguracji systemu: 65,00 + 14,95 = 79,95 zł.

W G4: =E4*F4, skopiuj do G10. Konfiguracja systemu z ilością 2 daje 2 × 79,95 = 159,90 zł (R.6.6 - formuły w kolumnach VAT, Cena brutto i Wartość brutto).

G11:  =SUMA(G4:G10)
G12:  =JEŻELI(G11>500;G11*G1;0)
G13:  =G11-G12

(w angielskim Excelu SUM i IF oraz przecinki zamiast średników). Usługi kosztują łącznie 277,00 zł netto, czyli 340,71 zł brutto - to mniej niż 500 zł, więc rabat wynosi 0,00 zł, a do zapłaty zostaje 340,71 zł (R.6.7). Sprawdź formułę rabatu, zmieniając na chwilę ilość jednej usługi tak, żeby suma przekroczyła 500 zł - rabat musi pojawić się sam. Warunek to większe niż 500 zł (>), bo arkusz mówi „przekracza”.

Zaznacz C4:E10, G4:G13 → Formatuj komórki → Walutowe, 2 miejsca po przecinku, symbol zł (R.6.8). Zapisz plik jako Kosztorys na nośniku EGZAMIN-x.

• serwer i stacja włączone i zalogowane, ruter i przełącznik włączone,
• na nośniku EGZAMIN-x: folder KARTA ze zrzutami GPU-Z i plik Kosztorys; tabele 1 i 2 wypełnione,
• skrawki przewodu i izolacji sprzątnięte, narzędzia (ściągacz, zaciskarka, tester) odłożone (P.1.2).