Rozwiązanie krok po kroku: Konfiguracja sieci i systemów

Przygotuj na stole odcinek kabla U/UTP, dwa wtyki 8P8C, ściągacz izolacji, zaciskarkę i tester okablowania. Narzędzia odkładaj na stół, nie na kabel, a ścinki żył od razu zbieraj.

Egzaminator obserwuje przebieg pracy (P.1.1): czy izolację zdejmujesz ściągaczem (nie nożem i nie zębami), czy wtyki zaciskasz zaciskarką i czy pracujesz bezpiecznie. Liczy się sposób, nie tylko efekt.

Kabel zakończony z obu stron wtykami to kabel krosowy (patchcord), więc właściwy typ to linka - każda żyła składa się z wielu cienkich drucików, kabel jest giętki i znosi częste przepinanie (R.1.3). Drut (jedna gruba żyła miedziana) służy do okablowania stałego w ścianach, do gniazd i paneli zaciskanych narzędziem LSA.

Jak rozpoznać: na płaszczu jest zwykle nadruk (np. „stranded” / „linka” albo „solid” / „drut”), a po zdjęciu płaszcza widać, czy żyła po zgięciu sprężynuje (drut) czy jest miękka i wielodrutowa (linka).

Ten sam układ T568A na obu końcach daje kabel prosty.

1. Zdejmij płaszcz na ok. 2-3 cm, rozplącz pary i ułóż żyły płasko w kolejności T568A (tabela w podglądzie): biało-zielony, zielony, biało-pomarańczowy, niebieski, biało-niebieski, pomarańczowy, biało-brązowy, brązowy. Wtyk trzymasz stykami do góry, zatrzaskiem od spodu - pin 1 jest po lewej.
2. Wyrównaj żyły i przytnij je prosto na długość ok. 12-13 mm.
3. Wsuń żyły do wtyku do samego końca - na czole wtyku widać miedź wszystkich ośmiu żył.
4. Płaszcz kabla musi wejść pod zatrzask (docisk) wtyku.
5. Zaciśnij wtyk zaciskarką do oporu. Drugi koniec wykonaj tak samo.

Egzaminator sprawdza (R.1.1) kolejność żył na obu końcach i (R.1.2) czy zatrzask obu wtyków jest oparty na zewnętrznej izolacji kabla.

Podnieś rękę i poczekaj na egzaminatora. Test wykonujesz dopiero przy nim: jeden wtyk do jednostki głównej testera, drugi do jednostki zdalnej, włącz test. Dla kabla prostego diody 1-8 muszą zapalać się w tej samej kolejności na obu jednostkach (1-1, 2-2, ..., 8-8); dioda G (ekran) przy kablu U/UTP się nie zapala - to poprawne.

Kryterium R.1.4: test przy egzaminatorze potwierdzający poprawność kabla. Tester nie odróżni T568A od T568B (oba końce w tej samej sekwencji dają 1-1 ... 8-8) - kolejność kolorów egzaminator ogląda osobno na wtykach.

Ruter jest na ustawieniach fabrycznych, więc najpierw sprawdź w dokumentacji (folder RUTER na nośniku DOKUMENTACJA/PROGRAMY) domyślny adres panelu, login i hasło. Podłącz komputer kablem do portu LAN rutera (nie WAN) i wpisz ten adres w przeglądarce. Jeśli komputer ma już adres statyczny z innej podsieci, panel się nie otworzy - na czas konfiguracji ustaw na karcie pobieranie adresu automatycznie (ruter fabrycznie ma włączony DHCP) albo tymczasowy adres z podsieci rutera. Gdy ruter wymusza zmianę hasła przy pierwszym logowaniu, ustaw je zgodnie z jego wymaganiami.

W sekcji LAN wpisz adres 192.168.10.101 i maskę 255.255.255.240 (/28). Prefiks /28 to bloki po 16 adresów: adres .101 leży w podsieci 192.168.10.96-192.168.10.111 (adres sieci .96, rozgłoszeniowy .111). W tej samej podsieci są przełącznik (.102) i pula DHCP (.105-.110). Po zapisaniu ruter zrywa połączenie - zaloguj się ponownie na http://192.168.10.101.

W sekcji DHCP włącz serwer i ustaw pulę od 192.168.10.105 do 192.168.10.110 (6 adresów). Bramą dla klientów jest adres LAN rutera 192.168.10.101 - większość ruterów podaje ją sama.

W maszynach wirtualnych ruter zastępuje Debian z programem dnsmasq, uruchomionym z tymi samymi wartościami: --dhcp-range=192.168.10.105,192.168.10.110,255.255.255.240.

Rezerwacja (Address Reservation / Static DHCP / Rezerwacja adresu) wiąże adres IP z adresem MAC karty sieciowej stacji. MAC odczytasz na stacji poleceniem:

getmac /v /fo list

albo ipconfig /all (pole Adres fizyczny / Physical Address). Na zrzucie: 08-00-27-46-62-4A - w panelu rutera wpisuje się go zwykle z dwukropkami: 08:00:27:46:62:4A. Przypisz mu 192.168.10.107 i zapisz.

W sekcji WAN / Internet wybierz statyczny adres IP i wpisz wartości z tabeli. Prefiks /27 to maska 255.255.255.224 (podsieć 19.16.20.96-19.16.20.127, w której mieszczą się ruter .101, jego brama .102 i serwer .100). Zapisz i zgłoś gotowość do oceny rutera (R.3.1-R.3.4).

Przełącznik zarządzalny na ustawieniach fabrycznych ma adres podany w dokumentacji (folder PRZEŁĄCZNIK na nośniku DOKUMENTACJA/PROGRAMY). Komputer, z którego go konfigurujesz, musi mieć na czas konfiguracji adres z tej samej podsieci co fabryczny adres przełącznika. Po zalogowaniu adres zarządzania znajdziesz zwykle w sekcji System → IP Setting / Konfiguracja IP (czasem Management / Zarządzanie). Zmiana adresu zrywa połączenie - zaloguj się ponownie na nowy adres, żeby potwierdzić zapis.

Adres 192.168.10.102, maska 255.255.255.240, brama 192.168.10.101 (jeśli model ma takie pole). Zapisz konfigurację i zgłoś gotowość do oceny przełącznika (R.3.5).

W tym arkuszu serwer stoi po stronie WAN rutera:

Schemat nie podaje numerów portów przełącznika - każdy port jest równorzędny. Dopiero po połączeniu podłącz urządzenia do zasilania (R.1.5).

Najpierw załóż na dysku USB Egzamin-x folder Diagnostyka_systemu. Każdy odczyt w kolejnych krokach dokumentuj zrzutem: Alt+PrintScreen (zrzut aktywnego okna) → Paint (Ctrl+V) → zapis jako PNG w tym folderze, albo Win+Shift+S i wklejenie. Egzaminator porównuje wpisy w tabeli 1 ze zrzutami - wpis bez zrzutu nie jest uznawany.

Trzy z pięciu parametrów pokazuje jedno okno: Informacje o systemie (msinfo32), więc zacznij od niego.

Win+R → msinfo32 → Podsumowanie systemu → wiersz Procesor: po nazwie i taktowaniu jest „Rdzenie: 2, Procesory logiczne: 2” (na zrzucie z maszyny wirtualnej). Na stanowisku zobaczysz np. „Rdzenie: 6, Procesory logiczne: 12” - rdzenie to fizyczne jednostki, procesory logiczne to wątki (Hyper-Threading). Wpisz liczbę rdzeni. Ta sama wartość jest w Menedżerze zadań → Wydajność → CPU w polu Rdzenie (w maszynie wirtualnej pole nazywa się „Procesory wirtualne”).

msinfo32 → Składniki → Ekran → pole Rozdzielczość: na zrzucie „1280 x 800 x 1 Hz” - pierwsze dwie liczby to rozdzielczość (szerokość x wysokość w pikselach), trzecia to odświeżanie (w maszynie wirtualnej sterownik zgłasza 1 Hz). Inna droga: prawy przycisk na pulpicie → Ustawienia ekranu → Rozdzielczość ekranu. Wpisz wartość ze swojego komputera, np. 1920 x 1080.

To nazwa licznika wydajności Windows: obiekt Dysk fizyczny, licznik Czas zapisu dysku (%) - procent czasu, w którym dysk obsługiwał zapisy. Najszybciej w wierszu poleceń:

typeperf "\Dysk fizyczny(_Total)\Czas zapisu dysku (%)" -sc 5

-sc 5 pobiera pięć próbek co sekundę (na zrzucie od 0,39 do 6,44). Ten sam licznik dodasz w Monitorze wydajności (perfmon) → zielony + → Dysk fizyczny → Czas zapisu dysku (%) → _Total → wartość w polu Ostatni. Wpisz w tabeli np. ostatnią próbkę albo średnią z jednostką %.

msinfo32 → Podsumowanie systemu → przewiń w dół: Całkowity rozmiar pamięci wirtualnej (na zrzucie 4,23 GB). Obok są pola, które łatwo pomylić: Dostępna pamięć wirtualna (wolna część) i Obszar pliku stronicowania (sam plik pagefile.sys). Pamięć wirtualna = pamięć fizyczna + plik stronicowania.

Ctrl+Shift+Esc → Więcej szczegółów → karta Wydajność → CPU: pod wykresem pole Wątki (na zrzucie 1088; obok Procesy 88 i Dojścia). Liczba zmienia się z sekundy na sekundę - liczy się wartość zgodna z Twoim zrzutem.

Przepisz do tabeli 1 w arkuszu wartości ze swoich zrzutów (z jednostkami). Jeśli któregoś parametru system nie pokazuje, wpisz brak danych - klucz to uznaje, o ile zgadza się ze zrzutem.

W ncpa.cpl zaznacz kartę, F2 → LAN_stacja; we Właściwościach → Protokół IPv4 zaznacz Uzyskaj adres IP automatycznie. W wierszu poleceń (jako administrator):

netsh interface set interface name="Ethernet" newname="LAN_stacja"
netsh interface ipv4 set address name="LAN_stacja" source=dhcp
ipconfig /renew LAN_stacja
ipconfig

Stacja dostaje adres z rezerwacji rutera: 192.168.10.107, maska 255.255.255.240, brama 192.168.10.101 (R.5.1).

Otwórz Notatnik od razu z właściwą ścieżką (Win+R):

notepad C:\Users\Administrator\Desktop\konto.bat

Notatnik zapyta, czy utworzyć nowy plik - Tak. Wpisz trzy polecenia, po jednym w wierszu:

net user tester /add
net localgroup testerzy /add
net localgroup testerzy tester /add

• net user tester /add - tworzy konto lokalne tester (R.5.3),
• net localgroup testerzy /add - tworzy grupę lokalną testerzy (R.5.4),
• net localgroup testerzy tester /add - dodaje konto do grupy; najpierw nazwa grupy, potem konta (R.5.5).

Zapisz (Ctrl+S). Plik leży na Pulpicie konta Administrator (R.5.2).

W wierszu poleceń uruchomionym jako administrator (tworzenie kont wymaga uprawnień administratora):

cd C:\Users\Administrator\Desktop
konto.bat
net localgroup testerzy

Każde polecenie kończy się „Polecenie zostało wykonane pomyślnie”, a net localgroup testerzy pokazuje w sekcji Członkowie konto tester. Kryteria R.5.3-R.5.5 egzaminator ocenia wyłącznie po treści skryptu - ale uruchomienie jest poleceniem arkusza i potwierdza, że skrypt działa.

Win+R → gpedit.msc → Konfiguracja użytkownika → Szablony administracyjne → System → dwuklik Nie uruchamiaj określonych aplikacji systemu Windows → Włączone → przycisk Pokaż… (pole „Lista niedozwolonych aplikacji”).

W oknie Pokaż zawartość w kolumnie Wartość wpisz nazwę pliku programu: wordpad.exe → OK → Zastosuj → OK. Zasada sprawdza nazwę pliku uruchamianego przez Eksploratora, dlatego wpisuje się nazwę z rozszerzeniem, a nie „WordPad”.

Kolumna Stan przy zasadzie pokazuje Włączone. Próba uruchomienia (Win+R → wordpad) kończy się oknem Ograniczenia: „Operacja została anulowana ze względu na ograniczenia nałożone na ten komputer” - tak egzaminator sprawdza R.5.6. Zasada działa od razu dla zalogowanego Administratora (to zasada użytkownika).

Win+R → control folders (albo Eksplorator → Widok → Opcje) → karta Widok → w Ustawieniach zaawansowanych odznacz Ukryj rozszerzenia znanych typów plików → OK. Od tej chwili Eksplorator pokazuje pełne nazwy, np. konto.bat zamiast samego „konto” (R.5.7). Dodatkowo możesz zaznaczyć Pokaż ukryte pliki, foldery i dyski, ale arkusz tego nie wymaga.

Folder Pulpit w Eksploratorze: plik ma pełną nazwę konto.bat, typ „Plik wsadowy Windows”. Tak samo wygląda ikona na pulpicie.

Win+R → SystemPropertiesProtection (albo Panel sterowania → System → Ochrona systemu). Na zrzucie dysk Windows (C:) (System) ma ochronę Wyłączoną - przycisk Utwórz… nie zadziała, dopóki jej nie włączysz. Zaznacz dysk C: → Konfiguruj….

Zaznacz Włącz ochronę systemu, suwakiem Maksymalne użycie przydziel kilka procent dysku (na zrzucie ok. 5%) → OK. Stan dysku C: zmienia się na Włączona.

Na karcie Ochrona systemu kliknij Utwórz…, wpisz opis egzamin (data i godzina dopiszą się same) → Utwórz. Po kilkudziesięciu sekundach pojawia się „Punkt przywracania został utworzony pomyślnie”.

To samo w PowerShell uruchomionym jako administrator:

Enable-ComputerRestore -Drive "C:\"
Checkpoint-Computer -Description "egzamin"

Egzaminator sprawdzi punkt w kreatorze Przywracanie systemu (przycisk na karcie Ochrona systemu → Dalej): na liście jest punkt z opisem egzamin i typem Ręczny (R.5.8). W kreatorze kliknij Anuluj - nie przywracaj systemu. Szybkie sprawdzenie w PowerShell: Get-ComputerRestorePoint.

ping 192.168.10.101
ping 192.168.10.102
ipconfig | findstr IPv4

Odpowiedzi „Reply from …” / „Odpowiedź z …” i 0% strat oznaczają działające połączenie. W maszynach wirtualnych na adres przełącznika (.102) odpowiadał zastępczy ruter - na stanowisku odpowiada przełącznik, wynik wygląda tak samo. Brak odpowiedzi od przełącznika zwykle oznacza zły adres albo maskę w jego konfiguracji.

Przy egzaminatorze powtórz oba polecenia ping - do rutera 192.168.10.101 (R.5.9) i przełącznika 192.168.10.102 (R.5.10) - i pokaż ipconfig z adresem 192.168.10.107 z rezerwacji.

Zaloguj się na konto administrator i sprawdź karty:

ip -br link
ip -br address
cat /etc/network/interfaces

W maszynie wirtualnej karta nazywa się enp0s3, a w pliku interfaces ma iface enp0s3 inet dhcp. Zanotuj jej adres MAC (na zrzucie 08:00:27:56:37:1a) - przyda się do zmiany nazwy.

Trwałą nazwę karty nadaje plik .link systemd (udev czyta go przy starcie). Najpierw wyłącz interfejs, potem utwórz plik:

sudo ifdown enp0s3
sudo nano /etc/systemd/network/10-wan_serwer.link

[Match]
MACAddress=08:00:27:56:37:1a

[Link]
Name=WAN_serwer

Wpisz MAC swojej karty. Zapisz (Ctrl+O, Enter) i wyjdź (Ctrl+X). Nazwa zmieni się po restarcie - wcześniej przygotuj jeszcze plik interfaces (następny krok).

sudo nano /etc/network/interfaces

Wiersze allow-hotplug enp0s3, iface enp0s3 inet dhcp (i inet6 auto) zastąp konfiguracją pod nową nazwą (Ctrl+W - szukanie, Ctrl+K - wycięcie wiersza):

auto WAN_serwer
iface WAN_serwer inet static
    address 19.16.20.100/27
    gateway 19.16.20.101

Bramą jest adres WAN rutera, 19.16.20.101 (nie .102 - to brama samego rutera). Zapisz, odśwież obraz startowy i uruchom serwer ponownie:

sudo update-initramfs -u
sudo reboot

Po restarcie zaloguj się, wpisz serwer DNS i sprawdź wszystko razem. localhost to adres 127.0.0.1:

echo "nameserver 127.0.0.1" | sudo tee /etc/resolv.conf
ip -br address
ip route
cat /etc/resolv.conf
ping -c 3 19.16.20.101

Na zrzucie: karta WAN_serwer z adresem 19.16.20.100/27, trasa default via 19.16.20.101, nameserver 127.0.0.1, a ruter odpowiada na ping. To ocenia kryterium R.4.1 - nazwa, adres, brama i DNS.

Jedno polecenie useradd ustawia wszystko naraz:

sudo useradd -m -s /bin/sh -u 2000 -e 2029-12-06 informatyk

• -m - tworzy katalog domowy /home/informatyk,
• -s /bin/sh - domyślna powłoka sh (R.4.3),
• -u 2000 - identyfikator użytkownika UID 2000 (R.4.4),
• -e 2029-12-06 - data wygaśnięcia konta w formacie RRRR-MM-DD, czyli 6 grudnia 2029 (R.4.5).

Konto informatyk istnieje (R.4.2). Hasło ustawisz w następnym kroku.

sudo passwd informatyk
grep informatyk /etc/passwd
id informatyk
sudo chage -l informatyk

passwd pyta dwa razy o hasło xsw2!QAZ (znaki się nie wyświetlają). Wiersz z /etc/passwd - informatyk:x:2000:2000::/home/informatyk:/bin/sh - pokazuje UID 2000 i powłokę /bin/sh (ostatnie pole), a chage -l - „Konto traci ważność: gru 06, 2029”. Tak egzaminator sprawdzi R.4.2-R.4.5.

Klucz ocenia pięć różnych aspektów - każdy wiersz tabeli to osobne kryterium (R.6.1-R.6.5): konta systemowe, aktualizacje, hasła, ochrona antywirusowa, zapora lub bezpieczne korzystanie z Internetu. Pięć wskazań o samych hasłach daje jeden punkt, nie pięć.

Pierwsze: konta. Codzienna praca na koncie bez uprawnień administratora ogranicza skutki złośliwego oprogramowania - program uruchomiony przez użytkownika nie zmieni ustawień systemu.

Poprawki zabezpieczeń zamykają luki, przez które atakują wirusy i włamywacze - aktualizuj system i programy na bieżąco (R.6.2).

Długie, unikatowe hasła i logowanie dwuskładnikowe - wyciek hasła z jednego serwisu nie otwiera wtedy innych kont (R.6.3).

Program antywirusowy (w Windows wbudowany Microsoft Defender) z aktualną bazą i ochroną w czasie rzeczywistym (R.6.4).

Zapora sieciowa włączona, ostrożność wobec linków i załączników, strony z HTTPS (R.6.5). Wskazania wpisz w arkuszu własnymi słowami - liczy się aspekt, którego dotyczą.

• serwer i stacja włączone, zalogowane; ruter i przełącznik włączone,
• na Pulpicie Administratora plik konto.bat, na dysku Egzamin-x folder Diagnostyka_systemu ze zrzutami,
• tabela 1 i tabela 2 wypełnione w arkuszu,
• narzędzia i resztki kabla uprzątnięte (P.1.2 ocenia porządek po montażu okablowania).