Rozwiązanie krok po kroku: Konfiguracja sieci i systemów

Przygotuj na stole odcinek kabla U/UTP, dwa wtyki 8P8C, ściągacz izolacji, zaciskarkę i tester okablowania. Narzędzia odkładaj na stół, nie na kabel, a ścinki żył od razu zbieraj.

Egzaminator obserwuje przebieg pracy (P.1.1): czy izolację zdejmujesz ściągaczem (nie nożem i nie zębami), czy wtyki zaciskasz zaciskarką i czy pracujesz bezpiecznie. Liczy się sposób, nie tylko efekt.

Arkusz nie mówi wprost, jaki kabel wybrać, ale kryterium R.1.3 tak: kabel zakończony wtykami to kabel krosowy (patchcord), czyli linka - każda żyła składa się z wielu cienkich drucików, więc kabel jest giętki i znosi częste przepinanie. Drut (jedna gruba żyła miedziana) służy do okablowania stałego w ścianach i do gniazd oraz paneli zaciskanych narzędziem LSA.

Jak rozpoznać: na płaszczu kabla jest zwykle nadruk (np. „stranded” / „linka” albo „solid” / „drut”), a po zdjęciu płaszcza widać, czy żyła po zgięciu sprężynuje (drut) czy jest miękka i wielodrutowa (linka).

Ten sam układ na obu końcach daje kabel prosty.

1. Zdejmij płaszcz na ok. 2-3 cm, rozplącz pary i ułóż żyły płasko w kolejności T568B (tabela w podglądzie). Wtyk trzymasz stykami do góry, zatrzaskiem od spodu - pin 1 jest po lewej.
2. Wyrównaj żyły i przytnij je prosto na długość ok. 12-13 mm.
3. Wsuń żyły do wtyku do samego końca - na czole wtyku widać miedź wszystkich ośmiu żył.
4. Płaszcz kabla musi wejść pod zatrzask (docisk) wtyku.
5. Zaciśnij wtyk zaciskarką do oporu. Drugi koniec wykonaj tak samo.

Egzaminator sprawdza (R.1.1) kolejność żył na obu końcach i (R.1.2) czy zatrzask obu wtyków jest oparty na zewnętrznej izolacji kabla.

Podnieś rękę i poczekaj na egzaminatora. Test wykonujesz dopiero przy nim: jeden wtyk do jednostki głównej testera, drugi do jednostki zdalnej, włącz test. Diody 1-8 muszą zapalać się parami w tej samej kolejności na obu jednostkach (1-1, 2-2, ..., 8-8); dioda G (ekran) przy kablu U/UTP się nie zapala - to poprawne.

Kryterium R.1.4: test przeprowadzony przy egzaminatorze i potwierdzający poprawność kabla. Po teście uporządkuj stanowisko - ścinki, płaszcze i narzędzia (P.1.2 ocenia porządek po montażu).

Ruter jest na ustawieniach fabrycznych, więc najpierw sprawdź w dokumentacji (folder RUTER na nośniku DOKUMENTACJA/PROGRAMY) domyślny adres panelu, login i hasło. Podłącz komputer kablem do portu LAN rutera (nie WAN) i wpisz ten adres w przeglądarce. Jeśli komputer ma już adres statyczny z innej podsieci, panel się nie otworzy - na czas konfiguracji ustaw na karcie pobieranie adresu automatycznie (ruter fabrycznie ma włączony DHCP) albo tymczasowy adres z podsieci rutera. Gdy ruter wymusza zmianę hasła przy pierwszym logowaniu, ustaw je zgodnie z jego wymaganiami.

W sekcji WAN / Internet wybierz statyczny adres IP i wpisz wartości z tabeli. Prefiks /26 to maska 255.255.255.192 (podsieć 100.90.80.0-100.90.80.63, w której mieszczą się adres rutera .1 i brama .2). Zapisz.

W sekcji LAN wpisz adres 172.16.10.1 i maskę 255.255.255.128 (/25 - podsieć 172.16.10.0-172.16.10.127). Po zapisaniu ruter zrywa połączenie: zaloguj się ponownie na http://172.16.10.1 (komputer musi mieć adres z tej podsieci albo pobierać go z DHCP rutera).

W sekcji DHCP włącz serwer i ustaw pulę od 172.16.10.100 do 172.16.10.110 (11 adresów). Bramą dla klientów jest adres LAN rutera 172.16.10.1 - większość ruterów podaje ją sama.

W maszynach wirtualnych ruter zastępuje Debian z programem dnsmasq, uruchomionym z tymi samymi wartościami: --dhcp-range=172.16.10.100,172.16.10.110,255.255.255.128.

Rezerwacja (Address Reservation / Static DHCP / Rezerwacja adresu) wiąże adres IP z adresem MAC karty sieciowej stacji. MAC odczytasz na stacji poleceniem:

getmac /v /fo list

albo ipconfig /all (pole Adres fizyczny / Physical Address). Na zrzucie: 08-00-27-10-79-DE - w panelu rutera wpisuje się go zwykle z dwukropkami: 08:00:27:10:79:DE. Przypisz mu 172.16.10.105, zapisz i zgłoś gotowość do oceny rutera (R.3.1-R.3.4).

Przełącznik zarządzalny na ustawieniach fabrycznych ma adres podany w dokumentacji (folder PRZEŁĄCZNIK na nośniku DOKUMENTACJA/PROGRAMY). Komputer, z którego go konfigurujesz, musi mieć na czas konfiguracji adres z tej samej podsieci co fabryczny adres przełącznika. Po zalogowaniu adres zarządzania znajdziesz zwykle w sekcji System → IP Setting / Konfiguracja IP (czasem Management / Zarządzanie). Zmiana adresu zrywa połączenie - zaloguj się ponownie na nowy adres, żeby potwierdzić zapis.

Adres 172.16.10.2, maska 255.255.255.128, brama 172.16.10.1 (jeśli model ma takie pole). Zapisz konfigurację i zgłoś gotowość do oceny przełącznika (R.3.5).

Schemat nie podaje numerów portów przełącznika - każdy port przełącznika jest równorzędny. Ważne są porty po drugiej stronie:

Port WAN rutera zostaje wolny. Dopiero po połączeniu podłącz urządzenia do zasilania (R.1.5).

Najpierw załóż na dysku USB Egzamin-x katalog Diagnostyka_systemu. Każdy odczyt w kolejnych krokach dokumentuj zrzutem: Alt+PrintScreen (zrzut aktywnego okna) → Paint (Ctrl+V) → zapis jako PNG w tym katalogu, albo Win+Shift+S i wklejenie. Egzaminator porównuje wpisy w tabeli 1 ze zrzutami - wpis bez zrzutu nie jest uznawany.

Win+R → diskmgmt.msc. W górnej tabeli przy woluminie C: kolumna System plików pokazuje NTFS - ten sam napis jest też na pasku partycji C: w dolnej części okna. Inna droga: Eksplorator → prawy przycisk na dysku C: → Właściwości → pole System plików.

Na stanowisku: prawy przycisk na pulpicie → Ustawienia ekranu → Zaawansowane ustawienia wyświetlania - pole Częstotliwość odświeżania (Hz), zwykle 60 Hz albo więcej. Ta sama wartość jest w msinfo32 → Składniki → Ekran jako ostatnia liczba w polu Rozdzielczość (np. „1920 x 1080 x 60 herc”).

Na zrzucie z maszyny wirtualnej wirtualna karta zgłasza „1280 x 800 x 1 Hz” - to wartość sterownika VirtualBox, nie prawdziwego monitora. Wpisujesz to, co pokazuje Twój komputer, z jednostką (Hz).

To nazwa licznika wydajności Windows: obiekt Dysk fizyczny, licznik Czas odczytu dysku (%) - procent czasu, w którym dysk obsługiwał odczyty. Dwie drogi:

• Monitor wydajności (perfmon) → Narzędzia monitorowania → Monitor wydajności → zielony + → Dysk fizyczny → Czas odczytu dysku (%) → wystąpienie _Total → Dodaj → OK; wartość w polu Ostatni,
• w wierszu poleceń jednym poleceniem:

typeperf "\Dysk fizyczny(_Total)\Czas odczytu dysku (%)" -sc 5

-sc 5 pobiera pięć próbek co sekundę. Przy bezczynnym dysku wartości są bliskie zera (na zrzucie 0,000000) - to poprawny wynik. Zapisz w tabeli np. „0%” albo średnią z pomiaru.

Win+X → Menedżer urządzeń (albo devmgmt.msc) → rozwiń Stacje dysków. Pozycja pod nią to nazwa (model) dysku - na zrzucie VBOX HARDDISK, na stanowisku np. „Samsung SSD 870 EVO 500GB”. Ten sam model pokazuje msinfo32 → Składniki → Magazyn → Dyski (pole Model).

Ctrl+Shift+Esc → Więcej szczegółów → karta Wydajność → CPU: pod wykresem pole Procesy (na zrzucie 73). Liczba zmienia się z każdym uruchomionym programem - liczy się wartość zgodna z Twoim zrzutem.

Przepisz do tabeli 1 w arkuszu wartości ze swoich zrzutów (z jednostkami). Jeśli któregoś parametru system nie pokazuje, wpisz brak danych - klucz to uznaje, o ile zgadza się ze zrzutem.

W ncpa.cpl zaznacz kartę, F2 → LAN_stacja; we Właściwościach → Protokół IPv4 zaznacz Uzyskaj adres IP automatycznie. W wierszu poleceń (jako administrator):

netsh interface set interface name="Ethernet" newname="LAN_stacja"
netsh interface ipv4 set address name="LAN_stacja" source=dhcp
ipconfig /renew LAN_stacja
ipconfig

Stacja dostaje adres z rezerwacji rutera: 172.16.10.105, maska 255.255.255.128, brama 172.16.10.1 (R.5.1). Ten adres pokazujesz egzaminatorowi przy sprawdzaniu komunikacji.

To prawo użytkownika, nie zwykła opcja. Win+R → secpol.msc → Zasady lokalne → Przypisywanie praw użytkownika → dwuklik Zmień strefę czasową. Na liście są domyślnie Administratorzy, USŁUGA LOKALNA i Użytkownicy (zrzut) - zaznacz Użytkownicy → Usuń → OK.

To samo prawo jest w gpedit.msc → Konfiguracja komputera → Ustawienia systemu Windows → Ustawienia zabezpieczeń → Zasady lokalne → Przypisywanie praw użytkownika.

Po usunięciu grupy na liście zostają Administratorzy i USŁUGA LOKALNA (zrzut). Kolumna Ustawienie zabezpieczeń przy zasadzie pokazuje teraz „USŁUGA LOKALNA,Administratorzy” - bez „Użytkownicy”. Zasada działa od następnego zalogowania użytkownika (R.5.2).

Eksplorator plików → Widok → Opcje → Zmień opcje folderów i wyszukiwania (albo Win+R → control folders) → karta Widok → w liście Ustawienia zaawansowane odznacz Pokaż litery dysków → OK. Uwaga na przycisk Resetuj foldery obok - nie jest potrzebny.

Otwórz Ten komputer: dyski mają same nazwy („Windows”, „Stacja dysków CD”) bez „(C:)”, „(D:)” - to sprawdza egzaminator (R.5.3).

Win+R → gpedit.msc → Konfiguracja użytkownika → Szablony administracyjne → System → Opcje klawiszy Ctrl+Alt+Del → dwuklik Usuń opcję Zablokuj komputer → Włączone → OK.

Uwaga na odwrotną logikę: zasada nazywa się „Usuń…”, więc Włączone znaczy, że opcji Zablokuj nie ma. Zasada działa od razu - sprawdź Ctrl+Alt+Del (na liście zostają Przełącz użytkownika, Wyloguj, Zmień hasło, Menedżer zadań).

W liście zasad folderu Opcje klawiszy Ctrl+Alt+Del kolumna Stan przy „Usuń opcję Zablokuj komputer” pokazuje Włączone (R.5.4).

Win+R → secpol.msc → Zasady lokalne → Opcje zabezpieczeń → dwuklik Logowanie interakcyjne: tekst komunikatu dla użytkowników próbujących się zalogować → wpisz Witamy na egzaminie → OK.

Sąsiednia zasada Logowanie interakcyjne: tytuł komunikatu… ustawia nagłówek tego okna. Arkusz go nie wymaga (w maszynie wirtualnej wpisano „Egzamin INF.02”), ale z tytułem komunikat wygląda czytelnie. Komunikat pojawia się przed ekranem logowania - sprawdzisz go, wylogowując się albo przy restarcie (R.5.5).

gpedit.msc → Konfiguracja użytkownika → Szablony administracyjne → Panel sterowania → dwuklik Ukryj określone elementy Panelu sterowania → Włączone → przycisk Pokaż….

Klucz nie ma osobnego kryterium dla tego polecenia, ale wykonaj je - to element zadania.

W oknie Pokaż zawartość w kolumnie Wartość wpisz nazwę kanoniczną apletu: Microsoft.Mouse → OK → OK. Polska nazwa „Mysz” nie zadziała - lista przyjmuje nazwy kanoniczne (np. Microsoft.System, Microsoft.Personalization). Po zmianie Panel sterowania (widok ikon) nie pokazuje już pozycji Mysz.

Prawy przycisk na pasku zadań → Ustawienia paska zadań (albo Ustawienia → Personalizacja → Pasek zadań) → Automatycznie ukrywaj pasek zadań w trybie komputera: Włączone. Pasek chowa się od razu i wysuwa po najechaniu myszą na dolną krawędź ekranu (R.5.6).

Najszybciej w wierszu poleceń uruchomionym jako administrator:

mkdir C:\Obrazy
net share INF02=C:\Obrazy /GRANT:Wszyscy,CHANGE /USERS:10
net share INF02

/GRANT:Wszyscy,CHANGE nadaje grupie Wszyscy uprawnienie Zmiana (odczyt i zapis), /USERS:10 ustawia limit jednoczesnych użytkowników. net share INF02 wyświetla parametry udziału - na zrzucie: ścieżka C:\Obrazy, maksymalna liczba użytkowników 10, uprawnienie Wszyscy, CHANGE. W GUI to samo robisz w kolejnych dwóch krokach.

W GUI: prawy przycisk na folderze C:\Obrazy → Właściwości → karta Udostępnianie → Udostępnianie zaawansowane… → zaznacz Udostępnij ten folder, Nazwa udziału: INF02, Ogranicz liczbę jednoczesnych użytkowników do: 10. Egzaminator otwiera to okno, żeby sprawdzić nazwę i limit (R.5.7).

W Udostępnianiu zaawansowanym → Uprawnienia: grupa Wszyscy, w kolumnie Zezwalaj zaznaczone Zmiana (zaznacza się z nią Odczyt). Klucz uznaje też uprawnienie dla grupy Użytkownicy (R.5.8).

To są uprawnienia udziału (sieciowe). Uprawnienia NTFS na karcie Zabezpieczenia dla lokalnego folderu zostają domyślne.

Zapora Windows domyślnie blokuje odpowiedzi na ping (żądanie echa ICMPv4). Bez tego test z serwera do stacji nie przejdzie, choć sieć działa. Dopuść ping na stacji:

netsh advfirewall firewall add rule name="Ping ICMPv4" protocol=icmpv4:8,any dir=in action=allow

W GUI: Zapora Windows Defender z zabezpieczeniami zaawansowanymi (wf.msc) → Reguły przychodzące → włącz regułę Udostępnianie plików i drukarek (Żądanie echa - ruch przychodzący ICMPv4). Na zrzucie stacja po dodaniu reguły pinguje serwer 172.16.10.3.

Zaloguj się na konto administrator i sprawdź karty:

ip -br link
ip -br address

W maszynie wirtualnej karta nazywa się enp0s3 i ma adres z DHCP rutera. Zanotuj jej adres MAC (link/ether w ip link) - przyda się do zmiany nazwy. Na stanowisku z dwiema kartami wybierz tę ze stanem UP, podłączoną do przełącznika.

Trwałą nazwę karty nadaje plik .link systemd (udev czyta go przy starcie). Najpierw wyłącz interfejs, potem utwórz plik:

sudo ifdown enp0s3
sudo nano /etc/systemd/network/10-lan_serwer.link

[Match]
MACAddress=08:00:27:c3:89:9b

[Link]
Name=LAN_serwer

Wpisz MAC swojej karty (z ip link). Zapisz (Ctrl+O, Enter) i wyjdź (Ctrl+X). Nazwa zmieni się po restarcie - wcześniej przygotuj jeszcze plik interfaces (następny krok).

sudo nano /etc/network/interfaces

Wiersze allow-hotplug enp0s3, iface enp0s3 inet dhcp (i inet6 auto) zastąp konfiguracją pod nową nazwą (Ctrl+W - szukanie, Ctrl+K - wycięcie wiersza):

auto LAN_serwer
iface LAN_serwer inet static
    address 172.16.10.3/25
    gateway 172.16.10.1

Bramą jest adres LAN rutera, 172.16.10.1. Zapisz, a potem odśwież obraz startowy (udev w nim też nadaje nazwy) i uruchom serwer ponownie:

sudo update-initramfs -u
sudo reboot

Po restarcie zaloguj się i sprawdź nazwę, adres i bramę, a potem wpisz serwer DNS. localhost to adres 127.0.0.1 (sam serwer):

ip -br address
ip route
echo "nameserver 127.0.0.1" | sudo tee /etc/resolv.conf
cat /etc/resolv.conf

Na zrzucie: karta LAN_serwer z adresem 172.16.10.3/25, trasa default via 172.16.10.1 i nameserver 127.0.0.1. To wszystko razem ocenia kryterium R.4.1 - nazwa, adres, brama i DNS.

cd ~
mkdir ~/architekt
ls -ld ~/architekt

~ to katalog domowy zalogowanego użytkownika (/home/administrator). Nowy katalog ma domyślnie prawa drwxrwxr-x (775) - zmienisz je w następnym kroku (R.4.2).

chmod 754 ~/architekt
ls -ld ~/architekt

Każda cyfra to suma: odczyt r = 4, zapis w = 2, wykonanie (wejście do katalogu) x = 1. 7 = rwx dla właściciela, 5 = r-x dla grupy, 4 = r-- dla pozostałych. ls -ld pokazuje drwxr-xr-- (R.4.3).

To pole INACTIVE konta - opcja -I polecenia chage:

sudo chage -I 2 administrator
sudo chage -l administrator
sudo passwd -S administrator

chage -l pokazuje „Hasło nieaktywne: nigdy”, bo hasło konta nigdy nie wygasa (maksymalny wiek 99999 dni) - nie ma od czego liczyć daty. Ustawienie i tak jest zapisane: passwd -S kończy się liczbą 2, a w /etc/shadow siódme pole konta ma wartość 2 (R.4.4).

sudo hostnamectl set-hostname inf02
sudo sed -i 's/serwer/inf02/g' /etc/hosts
hostname
cat /etc/hostname

hostnamectl zapisuje nazwę w /etc/hostname. Plik /etc/hosts też poprawiasz (wiersz 127.0.1.1), bo inaczej sudo zgłasza „nie udało się rozwiązać nazwy hosta inf02” - ten komunikat widać na zrzucie przy poleceniu, które dopiero naprawia plik. Znak zachęty pokazuje nową nazwę po ponownym zalogowaniu (R.4.5).

ping -c 4 172.16.10.1
ping -c 4 172.16.10.2
ping -c 4 172.16.10.105

-c 4 wysyła cztery pakiety i kończy (bez tej opcji ping w Linuksie działa do Ctrl+C). Na zrzucie odpowiadają ruter (.1) i stacja (.105). Przełącznika w maszynach wirtualnych nie ma - na stanowisku jego test wygląda tak samo („64 bytes from 172.16.10.2”, 0% packet loss).

Przy egzaminatorze powtórz trzy polecenia ping z serwera - do rutera, przełącznika (172.16.10.2, R.4.7) i stacji
- a na stacji pokaż ipconfig z adresem 172.16.10.105. Brak odpowiedzi od przełącznika zwykle oznacza zły adres albo maskę w jego konfiguracji.

Klucz ocenia pięć różnych aspektów - każdy wiersz tabeli to osobne kryterium (R.6.1-R.6.5): konta systemowe, aktualizacje, hasła, ochrona antywirusowa, zapora lub bezpieczne korzystanie z Internetu. Pięć wskazań o samych hasłach daje jeden punkt, nie pięć.

Pierwsze: konta. Codzienna praca na koncie bez uprawnień administratora ogranicza skutki złośliwego oprogramowania - program uruchomiony przez użytkownika nie zmieni ustawień systemu.

Poprawki zabezpieczeń zamykają luki, przez które atakują wirusy i włamywacze - aktualizuj system i programy na bieżąco (R.6.2).

Długie, unikatowe hasła i logowanie dwuskładnikowe - wyciek hasła z jednego serwisu nie otwiera wtedy innych kont (R.6.3).

Program antywirusowy (w Windows wbudowany Microsoft Defender) z aktualną bazą i ochroną w czasie rzeczywistym (R.6.4).

Zapora sieciowa włączona, ostrożność wobec linków i załączników, strony z HTTPS (R.6.5). Wskazania wpisz w arkuszu własnymi słowami - liczy się aspekt, którego dotyczą.

• serwer i stacja włączone, zalogowane; ruter i przełącznik włączone,
• na dysku Egzamin-x katalog Diagnostyka_systemu ze zrzutami,
• tabela 1 i tabela 2 wypełnione w arkuszu,
• narzędzia i resztki kabla uprzątnięte (P.1.2 ocenia porządek po montażu okablowania).