Rozwiązanie krok po kroku: Konfiguracja sieci i systemów

Zanim zaczniesz, przygotuj na stole: odcinek kabla U/UTP, panel krosowy, wtyk 8P8C, ściągacz izolacji, narzędzie uderzeniowe LSA (do panelu), zaciskarkę (do wtyku), nożyczki do kabla i tester okablowania. Pracuj przy odłączonych urządzeniach, narzędzia odkładaj na stół, a nie na kabel czy panel.

Egzaminator patrzy na przebieg pracy: czy zdejmujesz izolację ściągaczem (nie nożem i nie zębami), czy kabel w panelu wciskasz narzędziem LSA, czy wtyk zaciskasz zaciskarką i czy panel montujesz w szafie śrubami z koszyczkami. To jest kryterium P.1.1 - liczy się sposób, nie tylko efekt.

1. Zdejmij ściągaczem ok. 3-4 cm płaszcza.
2. Rozsuń pary, ale nie rozkręcaj ich dalej niż to konieczne - pary skręcone muszą dochodzić prawie do złącza.
3. Na złączu panelu jest naklejka z kolorami dla układu A i B - kieruj się rzędem B.
4. Wkładaj żyły w szczeliny w kolejności T568B (tabela w podglądzie: biało-pomarańczowy, pomarańczowy, biało-zielony, niebieski, biało-niebieski, zielony, biało-brązowy, brązowy).
5. Każdą żyłę dociśnij narzędziem uderzeniowym LSA - nóż narzędzia od strony zewnętrznej, wtedy odcina nadmiar.
6. Płaszcz kabla ma dochodzić do złącza; przypnij kabel opaską do uchwytu z tyłu panelu.

Egzaminator sprawdza (R.1.1): kolejność żył wg T568B, odcinek żył poza płaszczem nie dłuższy niż 25 mm i pary rozkręcone na długości nie większej niż 13 mm.

W szynach szafy załóż nakrętki koszyczkowe na wysokości otworów panelu (po dwie z każdej strony). Przyłóż panel frontem (gniazdami) na zewnątrz i przykręć go czterema śrubami - najpierw lekko wszystkie, potem dokręć. Kable z tyłu panelu nie mogą być naprężone ani zgięte pod ostrym kątem.

Egzaminator sprawdza (R.1.3), czy panel jest stabilnie zamocowany - nie może się ruszać po dotknięciu.

Połączenie proste = na obu końcach ta sama sekwencja, czyli wtyk też w T568B.

1. Zdejmij płaszcz na ok. 2-3 cm, rozplącz pary i ułóż żyły płasko w kolejności T568B (wtyk trzymasz stykami do góry, zatrzaskiem od spodu - pin 1 po lewej).
2. Wyrównaj żyły i przytnij je prosto na długość ok. 12-13 mm.
3. Wsuń żyły do wtyku do samego końca - na czole wtyku widać miedź wszystkich ośmiu żył.
4. Płaszcz kabla musi wejść pod zatrzask (docisk) wtyku.
5. Zaciśnij wtyk zaciskarką do oporu.

Podnieś rękę i poczekaj na egzaminatora. Test wykonujesz dopiero przy nim:

1. Do gniazda panelu krosowego (tego, do którego podłączony jest Twój kabel) wepnij krótki kabel krosowy (patchcord) i jego drugi koniec do jednostki zdalnej testera.
2. Wtyk 8P8C swojego kabla wepnij do jednostki głównej testera.
3. Włącz test - diody 1-8 na obu jednostkach muszą zapalać się parami w tej samej kolejności (1-1, 2-2, ..., 8-8). Dioda G (ekran) przy kablu U/UTP się nie zapala - to poprawne.

Kryterium R.1.4 jest spełnione, gdy test potwierdzi poprawność połączenia.

Ruter jest na ustawieniach fabrycznych, więc najpierw sprawdź w dokumentacji (folder RUTER na nośniku DOKUMENTACJA/PROGRAMY) domyślny adres panelu, login i hasło. Podłącz komputer kablem do portu LAN rutera (nie WAN) i wpisz ten adres w przeglądarce. Jeśli komputer ma już adres statyczny z innej podsieci, panel się nie otworzy - na czas konfiguracji ustaw na karcie pobieranie adresu automatycznie (ruter fabrycznie ma włączony DHCP) albo tymczasowy adres z podsieci rutera. Gdy ruter wymusza zmianę hasła przy pierwszym logowaniu, ustaw je zgodnie z jego wymaganiami.

W panelu przejdź do sekcji WAN / Internet (czasem Sieć → WAN), wybierz typ połączenia Statyczny adres IP (Static IP) i wpisz wartości z tabeli. Prefiks /28 to maska 255.255.255.240 - panel zwykle prosi o maskę w zapisie dziesiętnym. Zapisz ustawienia.

W sekcji LAN (czasem Sieć → LAN albo Ustawienia lokalne) zmień adres rutera na 192.168.0.1 z maską 255.255.255.0 i zapisz. Po zmianie adresu ruter zrywa połączenie - zaloguj się ponownie pod nowym adresem (http://192.168.0.1), żeby sprawdzić, czy zmiana się zapisała. Jeśli komputer ma adres z innej podsieci, ustaw mu na chwilę adres z 192.168.0.0/24.

W sekcji DHCP (często jest to zakładka w ustawieniach LAN) odznacz Włącz serwer DHCP i zapisz. Adresy w tej sieci są statyczne: ruter 192.168.0.1, przełącznik 192.168.0.2, stacja 192.168.0.3, serwer 192.168.0.4.

Gdy skończysz ruter, zgłoś gotowość do oceny ustawień rutera przez podniesienie ręki - egzaminator sprawdza WAN, LAN i DHCP w panelu (R.3.1-R.3.3).

Przełącznik zarządzalny na ustawieniach fabrycznych ma adres podany w dokumentacji (folder PRZEŁĄCZNIK na nośniku DOKUMENTACJA/PROGRAMY). Komputer, z którego go konfigurujesz, musi mieć na czas konfiguracji adres z tej samej podsieci co fabryczny adres przełącznika. Po zalogowaniu adres zarządzania znajdziesz zwykle w sekcji System → IP Setting / Konfiguracja IP (czasem Management / Zarządzanie). Zmiana adresu zrywa połączenie - zaloguj się ponownie na nowy adres, żeby potwierdzić zapis.

Ustaw statyczny adres zarządzania (wyłącz DHCP przełącznika, jeśli jest włączony), wpisz adres, maskę i bramę z tabeli, zapisz konfigurację (w wielu modelach jest osobny przycisk Save / Zapisz konfigurację - bez niego ustawienia znikają po restarcie). Potem zgłoś gotowość do oceny ustawień przełącznika.

Połączenia wg schematu:

Dopiero po połączeniu podłącz urządzenia do zasilania. Egzaminator (R.1.5) sprawdza, czy kable siedzą w portach o numerach ze schematu - port 2 przełącznika zostaje wolny.

Zaloguj się na konto administrator. Najpierw sprawdź, jak nazywa się karta sieciowa:

ip a

W maszynie wirtualnej karta nazywa się enp0s3 (na komputerze szkolnym może to być np. enp3s0 albo eno1). Jeśli serwer ma dwie karty, ta podłączona do przełącznika ma status UP i zapaloną diodę przy gnieździe.

Debian bez środowiska graficznego trzyma konfigurację sieci w pliku /etc/network/interfaces. Najpierw wyłącz interfejs (sudo ifdown enp0s3) - zatrzymuje to klienta DHCP, który inaczej działa dalej w tle. Potem otwórz plik:

sudo ifdown enp0s3
sudo nano /etc/network/interfaces

W wierszu iface enp0s3 inet dhcp zmień dhcp na static i dopisz pod nim dwie linie z wcięciem:

iface enp0s3 inet static
    address 192.168.0.4/24
    gateway 192.168.0.1

Zapisz (Ctrl+O, Enter) i wyjdź (Ctrl+X), potem włącz interfejs: sudo ifup enp0s3.

Adres serwera DNS zapisz w pliku /etc/resolv.conf (po ifup, nie przed - inaczej klient DHCP mógłby go nadpisać):

echo "nameserver 4.4.4.4" | sudo tee /etc/resolv.conf

Sprawdź wszystkie trzy ustawienia - to samo pokaże egzaminator przy ocenie (R.4.1-R.4.3):

ip a show enp0s3
ip route
cat /etc/resolv.conf

Na wydruku ma być inet 192.168.0.4/24, default via 192.168.0.1 i nameserver 4.4.4.4.

Jedno polecenie robi obie rzeczy: enable dopisuje usługę do startu systemu, --now od razu ją uruchamia.

sudo systemctl enable --now ssh
systemctl is-enabled ssh
systemctl status ssh

is-enabled ma zwrócić enabled, a status - active (running). Jeśli system odpowie, że usługi nie ma, zainstaluj serwer: sudo apt install openssh-server (w Debianie usługa nazywa się ssh, w części innych dystrybucji sshd).

Utwórz katalog i przekieruj wyniki poleceń do plików znakiem >:

mkdir ~/Identyfikacja_serwera
sudo dmidecode -t memory > ~/Identyfikacja_serwera/ram_dmidecode.txt
sudo lshw -class memory > ~/Identyfikacja_serwera/ram_lshw.txt
free -h > ~/Identyfikacja_serwera/ram_free.txt
ls -l ~/Identyfikacja_serwera

• dmidecode -t memory czyta tablice SMBIOS płyty głównej - dla każdego modułu (Memory Device) podaje Size (pojemność), Type (standard, np. DDR4), Speed (częstotliwość, np. 3200 MT/s), Serial Number i Part Number,
• lshw -class memory pokazuje to samo w innym układzie (size, description, serial, product), jeśli pakiet jest zainstalowany,
• free -h podaje tylko pojemność widzianą przez system.

Egzaminator porównuje Twoje wpisy w tabeli 1 z zawartością tych plików - pliki muszą zostać w katalogu.

Przejrzyj pliki: cat ~/Identyfikacja_serwera/ram_dmidecode.txt (dłuższy plik: less, wyjście klawiszem q).

Na zrzucie widać wynik z maszyny wirtualnej: dmidecode nie znalazł żadnego modułu (wirtualna płyta nie ma sekcji Memory Device), a lshw podał tylko łączny rozmiar 2GiB. W takiej sytuacji arkusz pozwala wpisać brak danych - klucz uznaje taki zapis, jeśli zgadza się z plikiem.

Na prawdziwym serwerze w pliku z dmidecode znajdziesz dla każdego modułu np. Size: 8 GB, Type: DDR4, Speed: 2666 MT/s, Serial Number: ... - te wartości przepisz do kolumny SERWER. Przy kilku modułach wpisz łączną pojemność albo pojemność każdego modułu.

W arkuszu wypełniasz kolumnę Pamięć RAM SERWER długopisem. Wpisz wartości ze swojego serwera - szare opisy w tabeli mówią, z którego pola pliku je wziąć. Każdy z czterech wierszy to osobne kryterium (R.2.1-R.2.4). Gdy pliku brakuje albo wpis się z nim nie zgadza, kryterium nie jest spełnione.

Otwórz Połączenia sieciowe: Win+R, wpisz ncpa.cpl, Enter. Zaznacz kartę przewodową (Ethernet), naciśnij F2 (albo prawy przycisk → Zmień nazwę), wpisz LAN2 i Enter.

To samo w wierszu poleceń uruchomionym jako administrator:

netsh interface set interface name="Ethernet" newname="LAN2"

We właściwościach karty LAN2 wybierz Protokół internetowy w wersji 4 (TCP/IPv4) → Właściwości → Użyj następującego adresu IP: adres 192.168.0.3, maska 255.255.255.0, brama 192.168.0.1, preferowany serwer DNS 4.4.4.4. Zatwierdź OK w obu oknach. Sprawdzenie: ipconfig /all.

Wersja w wierszu poleceń:

netsh interface ipv4 set address name="LAN2" static 192.168.0.3 255.255.255.0 192.168.0.1
netsh interface ipv4 set dnsservers name="LAN2" static 4.4.4.4 primary

Otwórz Zarządzanie komputerem (Win+R, compmgmt.msc) → Użytkownicy i grupy lokalne (ta sama przystawka otwiera się samodzielnie poleceniem lusrmgr.msc) → Użytkownicy → prawy przycisk → Nowy użytkownik. Nazwa serwisant, pola hasła zostaw puste, odznacz „Użytkownik musi zmienić hasło przy następnym logowaniu” i zaznacz „Użytkownik nie może zmienić hasła”. Nowe konto lokalne trafia automatycznie do grupy Użytkownicy.

W wierszu poleceń (jako administrator):

net user serwisant "" /add /passwordchg:no

Tak samo jak poprzednie konto: Nowy użytkownik, nazwa kierownik, hasło XSW@#EDA wpisane dwa razy.

net user kierownik XSW@#EDA /add
net localgroup Użytkownicy

Drugie polecenie wypisuje członków grupy Użytkownicy - powinny tam być oba nowe konta.

W Zarządzaniu komputerem → Grupy → prawy przycisk → Nowa grupa: nazwa serwis, przycisk Dodaj i wpisz serwisant; kierownik, Sprawdź nazwy, OK, Utwórz.

net localgroup serwis /add
net localgroup serwis serwisant kierownik /add
net localgroup serwis

Otwórz Zasady zabezpieczeń lokalnych (Win+R, secpol.msc) → Zasady konta → Zasady blokady konta → Próg blokady konta → wpisz 4 nieprawidłowe próby logowania. System zaproponuje wtedy wartości czasu blokady - zaakceptuj je.

To samo poleceniem: net accounts /lockoutthreshold:4 (sprawdzenie: net accounts).

Uruchom instalator z nośnika DOKUMENTACJA/PROGRAMY (np. cpu-z_2.21-en.exe), zaakceptuj licencję, zostaw domyślny folder i dokończ instalację. Program pojawi się w menu Start jako CPUID CPU-Z. Kryterium R.5.8 sprawdza, czy program jest zainstalowany - nie wystarczy wersja przenośna z ZIP-a.

Na egzaminie korzystasz z pliku z nośnika; do ćwiczeń w domu pobieraj CPU-Z wyłącznie ze strony producenta (cpuid.com).

W CPU-Z potrzebne są dwie karty:

• Memory - Type (standard, np. DDR4), Size (pojemność), DRAM Frequency (częstotliwość rzeczywista; dla DDR pamięć pracuje z prędkością efektywną dwa razy większą - np. 1600 MHz w CPU-Z = DDR4-3200),
• SPD - wybierz gniazdo (Slot #1, #2 ...) i odczytaj Module Size, Max Bandwidth, Part Number (numer produktu) i Serial Number (numer seryjny).

Zrzut aktywnego okna: Alt+PrintScreen, potem wklej do Painta (Ctrl+V) i zapisz jako PNG w katalogu Identyfikacja_stacji_roboczej na dysku USB Egzamin-x. Zrób osobny zrzut każdej karty (i każdego slotu w SPD).

Zrzut pochodzi z maszyny wirtualnej: CPU-Z pokazuje tam typ „FPM” i nierealną częstotliwość, a karta SPD jest pusta, bo wirtualna płyta nie ma prawdziwych modułów pamięci. Na stanowisku w tych polach zobaczysz np. DDR4, 1600 MHz i dane modułu w SPD.

Przepisz do kolumny STACJA ROBOCZA wartości z zapisanych zrzutów - dokładnie tak, jak widać je w CPU-Z (z jednostkami). Egzaminator porównuje każdy wiersz ze zrzutem (R.2.5-R.2.8). Jeśli pole w CPU-Z jest puste (np. brak numeru seryjnego), wpisz brak danych - i miej zrzut, na którym to widać.

Uruchom PuTTY. W oknie Session wpisz Host Name: 192.168.0.4, Port: 22, Connection type: SSH. Zanim klikniesz Open, zrób zrzut okna (Alt+PrintScreen) i zapisz go w Paincie jako JPEG pod nazwą putty1.jpg w katalogu Putty na dysku USB Egzamin-x.

Na zrzucie muszą być widoczne adres serwera, port 22 i zaznaczone SSH - to jest jedyny dowód dla kryterium R.5.2.

Kliknij Open. Przy pierwszym połączeniu PuTTY pokaże ostrzeżenie o nieznanym kluczu serwera - wybierz Accept. Zaloguj się: login as: administrator, hasło ZAQ!2wsx (podczas wpisywania hasła nic się nie wyświetla). Po zalogowaniu widać znak zachęty administrator@serwer:~$.

Zrób zrzut okna PuTTY i zapisz jako putty2.jpg w katalogu Putty na dysku USB.

Zapora Windows domyślnie blokuje odpowiedzi na ping (ICMPv4 Echo Request) - serwer nie dostanie odpowiedzi od stacji, choć adresy są poprawne. Nie wyłączaj zapory, tylko włącz gotową regułę: Zapora Windows Defender z zabezpieczeniami zaawansowanymi (Win+R, wf.msc) → Reguły przychodzące → Udostępnianie plików i drukarek (żądanie echa - ICMPv4-In) → Włącz regułę.

Wersja w wierszu poleceń:

netsh advfirewall firewall add rule name="ICMPv4 ping" protocol=icmpv4:8,any dir=in action=allow

Na serwerze (konsola albo sesja PuTTY) wykonaj:

ping -c 4 192.168.0.3

-c 4 wysyła cztery pakiety i kończy (bez tego ping w Linuksie działa do Ctrl+C). Odpowiedzi 64 bytes from 192.168.0.3 i 0% packet loss potwierdzają komunikację.

Te same polecenia dla rutera i przełącznika:

ping -c 4 192.168.0.1
ping -c 4 192.168.0.2

Gdy wszystkie trzy testy dają odpowiedzi, podnieś rękę i powtórz je przy egzaminatorze - kryteria R.4.5-R.4.7 ocenia się dopiero wtedy. Jeśli któreś urządzenie nie odpowiada: sprawdź kabel i port wg schematu, adres urządzenia, a przy stacji - regułę zapory.

Otwórz arkusz kalkulacyjny (Excel albo LibreOffice Calc) i w wierszu 1 wpisz cztery nagłówki kolumn dokładnie jak we wzorze: Nazwa czynności, Szacowany czas [h], Stawka za 1 roboczogodzinę, Wartość robocizny netto. Od razu zapisz plik na dysku USB Egzamin-x pod nazwą Kosztorys (rozszerzenie .xlsx albo .ods dopisze program) i zapisuj go co kilka kroków (Ctrl+S).

Czynności muszą wynikać z poleceń arkusza (okablowanie, ruter i przełącznik, identyfikacja RAM, serwer, stacja). Czas szacujesz sam - klucz (R.6.2) przyjmuje dowolne wartości. Wpisuj liczby (1 albo 0,5), bez jednostki „h” w komórce - jednostka jest w nagłówku, a komórka z tekstem „1 h” nie da się pomnożyć.

W kolumnie C przy każdej czynności wpisz 125 (samą liczbę - symbol zł doda formatowanie walutowe).

W komórce D2 wpisz =B2*C2 i skopiuj formułę w dół do D6 (przeciągnij kwadracik w prawym dolnym rogu komórki). Każdy wiersz mnoży swój czas przez swoją stawkę - zmiana czasu od razu zmienia wartość.

Pod tabelą w kolumnie C wpisz Razem netto, a obok w D7: =SUMA(D2:D6) (w angielskiej wersji Excela =SUM(D2:D6)). Arkusz wymaga funkcji - dodawanie =D2+D3+... nie spełnia polecenia.

W C8 wpisz Razem brutto, w D8: =D7*1,23 (netto powiększone o 23%). Równoważne zapisy: =D7+D7*23% albo =D7*(1+23%). Dla przykładowych czasów: 437,50 zł netto daje 538,125 zł, co po sformatowaniu wyświetli się jako 538,13 zł.

Zaznacz kwoty: C2:D6 oraz D7:D8 (z Ctrl), prawy przycisk → Formatuj komórki → Walutowe, symbol zł, 2 miejsca po przecinku. Czas (kolumna B) zostaje liczbą - to nie są złotówki. Zapisz plik (Ctrl+S).

• zostaw serwer i stację zalogowane, ruter i przełącznik włączone - część kryteriów egzaminator sprawdza po Twoim wyjściu,
• sprawdź, czy na dysku USB Egzamin-x są: plik Kosztorys, katalog Identyfikacja_stacji_roboczej ze zrzutami i katalog Putty z putty1.jpg i putty2.jpg,
• tabela 1 w arkuszu jest wypełniona,
• odłóż narzędzia, zbierz ścinki kabli i izolacji ze stołu (kryterium P.1.2 - uporządkowane stanowisko).