Rozwiązanie krok po kroku: Konfiguracja sieci i domeny

Zamknij system stacji roboczej (Start → Zasilanie → Wyłącz), wyłącz zasilacz przełącznikiem z tyłu i wyjmij kabel zasilający z gniazda. Naciśnij na kilka sekund przycisk zasilania komputera - rozładujesz resztki energii w kondensatorach zasilacza. Dopiero potem odkręć i zdejmij boczną pokrywę obudowy.

Egzaminator obserwuje (P.1.1), czy cały montaż odbywa się przy odłączonym zasilaniu jednostki centralnej.

Załóż opaskę antystatyczną na nadgarstek, a jej zacisk przypnij do niemalowanej metalowej części obudowy (ramy). Do śrub używaj wkrętaka o pasującej końcówce, wykręcone śruby odkładaj do pojemnika, a kartę trzymaj za krawędzie i metalowy śledź - nie dotykaj złocistych styków ani elementów na płytce. Kryterium P.1.2: opaska przez cały montaż i narzędzia używane zgodnie z przeznaczeniem.

Karta w gnieździe PCI Express: odkręć śrubę mocującą śledź karty do obudowy, naciśnij zatrzask na końcu gniazda PCIe (jeśli jest) i wysuń kartę pionowo do góry, bez kołysania na boki.

Karta zintegrowana z płytą główną (gniazdo RJ-45 na tylnym panelu płyty): po zamontowaniu zapasowej karty wyłącz zintegrowaną - w BIOS/UEFI (zwykle Advanced → Onboard Devices / Integrated Peripherals → Onboard LAN: Disabled) albo w systemie: Menedżer urządzeń → Karty sieciowe → karta zintegrowana → prawy przycisk → Wyłącz urządzenie.

Po demontażu (przed montażem zapasowej) zgłoś gotowość przez podniesienie ręki - egzaminator ocenia R.1.1.

1. Wybierz wolne gniazdo PCIe (karta x1 pasuje także do dłuższego gniazda x4 i x16).
2. Wykręć zaślepkę gniazda w tylnej ścianie obudowy.
3. Ustaw kartę nad gniazdem i dociśnij równomiernie obiema rękami, aż styki wejdą w gniazdo na całej długości.
4. Przykręć śledź karty śrubą - kryterium R.1.2 wymaga montażu trwałego.
5. Załóż pokrywę obudowy, podłącz zasilanie i uruchom komputer. System musi się uruchomić.

Po uruchomieniu sprawdź w Menedżerze urządzeń (Karty sieciowe), czy nowa karta jest widoczna bez żółtego wykrzyknika.

W tym arkuszu serwer ma dwie karty sieciowe i stoi między ruterem a przełącznikiem:

Ruter nie jest podłączony do przełącznika - sieci 172.16.10.0/24 i 10.0.10.0/24 łączy tylko serwer. Przy dwóch kartach w serwerze zanotuj, który kabel wpiąłeś do której karty - zaraz nadasz im nazwy LAN Z i LAN W (sprawdzisz to po odłączeniu kabla: karta zmienia stan na „Kabel sieciowy jest odłączony”).

Uruchom instalator z nośnika, zaznacz I accept the agreement, zostaw domyślny folder i skróty, kliknij Install, a na końcu Finish. Kryterium R.2.1 wymaga zainstalowanego programu i przynajmniej jednego zrzutu z widocznym oknem CPU-Z w folderze PARAMETRY na dysku USB Egzamin-x.

Na karcie Mainboard odczytaj Manufacturer (producent) i Model. Zrzut aktywnego okna: Alt+PrintScreen, wklej do Painta (Ctrl+V), zapisz jako PNG w folderze PARAMETRY na dysku Egzamin-x.

Na zrzucie z maszyny wirtualnej widać „Oracle Corporation / VirtualBox” - na stanowisku będzie np. ASUS, Gigabyte, MSI i model płyty.

Na karcie CPU są cztery wartości z tabeli:

• Cores (na dole okna) - liczba rdzeni,
• Package - typ gniazda procesora (np. Socket 1700 LGA),
• Specification - pełna nazwa procesora; taktowanie podstawowe to częstotliwość podana przez producenta w nazwie (np. „@ 3.60GHz”) - pole Core Speed pokazuje chwilową częstotliwość, która zmienia się z obciążeniem,
• Technology - technologia wykonania (np. 10 nm).

Zrób zrzut tej karty i zapisz go w PARAMETRY.

Wykorzystania procesora CPU-Z nie pokazuje. Otwórz Menedżer zadań (Ctrl+Shift+Esc) → Więcej szczegółów → karta Wydajność → CPU. Pole Wykorzystanie to chwilowe obciążenie w procentach - zrób zrzut i wpisz do tabeli tę samą wartość, którą widać na zrzucie. Pod wykresem jest też Szybkość podstawowa (taktowanie podstawowe).

Przepisz z zapisanego zrzutu producenta i model płyty (np. „ASUSTeK COMPUTER INC. PRIME B660M-A”). Egzaminator porównuje wpis ze zrzutem w folderze PARAMETRY - wpis bez zrzutu albo niezgodny ze zrzutem nie daje punktu.

Oba wpisy z karty CPU: liczba z pola Cores i nazwa gniazda z pola Package. To jedno kryterium (R.2.3) - błąd w którymkolwiek wpisie zabiera punkt.

Taktowanie podstawowe z jednostką (GHz albo MHz) i technologia z jednostką (nm). Kryterium R.2.4.

Wartość w procentach - taka, jak na zrzucie Menedżera zadań (wartość chwilowa, więc wpis musi zgadzać się z Twoim zrzutem, a nie z „typową” wartością). Kryterium R.2.5.

Ruter jest na ustawieniach fabrycznych, więc najpierw sprawdź w dokumentacji (folder RUTER na nośniku DOKUMENTACJA/PROGRAMY) domyślny adres panelu, login i hasło. Podłącz komputer kablem do portu LAN rutera (nie WAN) i wpisz ten adres w przeglądarce. Jeśli komputer ma już adres statyczny z innej podsieci, panel się nie otworzy - na czas konfiguracji ustaw na karcie pobieranie adresu automatycznie (ruter fabrycznie ma włączony DHCP) albo tymczasowy adres z podsieci rutera. Gdy ruter wymusza zmianę hasła przy pierwszym logowaniu, ustaw je zgodnie z jego wymaganiami.

W sekcji WAN / Internet wybierz statyczny adres IP i wpisz wartości z tabeli. /30 to maska 255.255.255.252 - podsieć z dwoma adresami dla urządzeń (88.88.88.1 i 88.88.88.2).

W sekcji LAN ustaw adres 172.16.10.10, maska 255.255.255.0, zapisz i zaloguj się ponownie pod nowym adresem. Ten adres będzie bramą domyślną karty LAN Z serwera.

W sekcji DHCP odznacz serwer DHCP i zapisz. Potem zgłoś gotowość do oceny ustawień rutera - egzaminator sprawdza w panelu WAN, LAN i DHCP (R.3.1-R.3.3).

Przełącznik zarządzalny na ustawieniach fabrycznych ma adres podany w dokumentacji (folder PRZEŁĄCZNIK na nośniku DOKUMENTACJA/PROGRAMY). Komputer, z którego go konfigurujesz, musi mieć na czas konfiguracji adres z tej samej podsieci co fabryczny adres przełącznika. Po zalogowaniu adres zarządzania znajdziesz zwykle w sekcji System → IP Setting / Konfiguracja IP (czasem Management / Zarządzanie). Zmiana adresu zrywa połączenie - zaloguj się ponownie na nowy adres, żeby potwierdzić zapis.

Brama domyślna przełącznika to adres karty LAN W serwera, czyli 10.0.10.1 - przełącznik jest w sieci 10.0.10.0/24, a ruter w zupełnie innej (172.16.10.0/24). Zapisz konfigurację i zgłoś gotowość do oceny.

Stacja ma środowisko graficzne, więc siecią zarządza NetworkManager. Zaloguj się na konto administrator i otwórz terminal. Jedno polecenie tworzy połączenie o nazwie z arkusza (spacja w nazwie - nazwa w cudzysłowie):

sudo nmcli connection add type ethernet ifname enp0s3 con-name "LAN K" ipv4.method manual ipv4.addresses 10.0.10.11/24 ipv4.gateway 10.0.10.1 ipv4.dns 10.0.10.1
sudo nmcli connection up "LAN K"
nmcli connection show --active
ip -4 address show enp0s3

Nazwę karty (enp0s3 w maszynie wirtualnej) sprawdzisz poleceniem nmcli device. To samo zrobisz w GUI: Ustawienia → Sieć → Przewodowe → ⚙ → Tożsamość (nazwa) i IPv4 → Ręcznie (adres, maska 255.255.255.0, brama, DNS).

Nazwę komputera zmienia hostnamectl (zapisuje ją w /etc/hostname). Popraw też starą nazwę w /etc/hosts, inaczej sudo będzie przy każdym wywołaniu zgłaszać, że nie może rozwiązać nazwy hosta:

sudo sed -i "s/stacja/stanowisko01/" /etc/hosts
sudo hostnamectl hostname stanowisko01
hostnamectl

Nowa nazwa pojawia się w znaku zachęty terminala po jego ponownym otwarciu.

ip link show enp0s3

Adres MAC to sześć bajtów po słowie link/ether (na zrzucie z maszyny wirtualnej 08:00:27:08:66:09). Równoważne polecenia: ip a, ip link, cat /sys/class/net/enp0s3/address. Do tabeli wpisz adres karty Twojej stacji i dokładnie to polecenie, którego użyłeś - egzaminator sprawdza zgodność ze stanem faktycznym (R.5.3).

Tak wygląda wynik w terminalu - adres MAC w drugim wierszu, po link/ether.

Jako zalogowany administrator (bez sudo - właścicielem ma być administrator, nie root):

mkdir ~/ELEKTRONIKA

~ to katalog domowy, czyli /home/administrator. Wielkość liter ma znaczenie - Elektronika to inny katalog.

Każdą grupę praw zapisujesz jedną cyfrą ósemkową: r = 4, w = 2, x = 1.

chmod 741 ~/ELEKTRONIKA
ls -ld ~/ELEKTRONIKA

ls -ld pokazuje drwxr----x - d to katalog, potem trzy trójki praw. Równoważny zapis symboliczny: chmod u=rwx,g=r,o=x ~/ELEKTRONIKA.

W GNOME najprościej: otwórz plik w przeglądarce obrazów (dwuklik w menedżerze plików na water.jpg), menu ⋮ → Ustaw jako tło. Albo w terminalu (ścieżka nośnika zależy od nazwy, pod którą system go zamontował - sprawdzisz w menedżerze plików):

gsettings set org.gnome.desktop.background picture-uri 'file:///media/administrator/DOKUMENTACJA/PLIKI/water.jpg'
gsettings set org.gnome.desktop.background picture-uri-dark 'file:///media/administrator/DOKUMENTACJA/PLIKI/water.jpg'

GNOME ma osobne tło dla motywu jasnego i ciemnego - ustaw oba. Bezpieczniej najpierw skopiować plik do katalogu domowego (cp .../water.jpg ~/Obrazy/) i wskazać kopię: po wyjęciu nośnika tło ustawione na plik z pendrive'a znika.

Po zminimalizowaniu okien (w GNOME: Super+H) widać pulpit z tapetą water.jpg - tak zastanie stację egzaminator (R.5.6). Nie wylogowuj się.

Otwórz Połączenia sieciowe (Win+R, ncpa.cpl). Kartę podłączoną do rutera zaznacz, F2 i wpisz LAN Z, drugą nazwij LAN W. Ustawienia możesz wpisać w oknie Właściwości → Protokół internetowy w wersji 4 albo w wierszu poleceń uruchomionym jako administrator:

netsh interface set interface name="Ethernet 2" newname="LAN Z"
netsh interface set interface name="Ethernet" newname="LAN W"
netsh interface ipv4 set address name="LAN Z" static 172.16.10.1 255.255.255.0 172.16.10.10
netsh interface ipv4 set dnsservers name="LAN Z" static 127.0.0.1 primary

localhost w polu DNS to adres 127.0.0.1 - serwer, który za chwilę zostanie kontrolerem domeny, sam będzie serwerem DNS.

Okno właściwości IPv4 karty LAN Z po ustawieniu: adres 172.16.10.1, maska 255.255.255.0, brama 172.16.10.10 (adres LAN rutera), preferowany serwer DNS 127.0.0.1.

netsh interface ipv4 set address name="LAN W" static 10.0.10.1 255.255.255.0
netsh interface ipv4 set dnsservers name="LAN W" static 127.0.0.1 primary
ipconfig

Pole Brama domyślna zostaje puste - komputer może mieć tylko jedną bramę domyślną (tu: ruter przez LAN Z), a druga brama na drugiej karcie powoduje, że ruch w świat idzie raz jedną, raz drugą drogą. ipconfig pokazuje obie karty: LAN Z z bramą, LAN W bez niej.

Wynik ipconfig po konfiguracji obu kart - tak sprawdzisz ustawienia przed promowaniem serwera.

1. Menedżer serwera → Zarządzaj → Dodaj role i funkcje → Instalacja oparta na rolach → ten serwer → zaznacz Usługi domenowe w usłudze Active Directory (kreator dopisze narzędzia) → Zainstaluj.
2. Po instalacji kliknij żółtą flagę w Menedżerze serwera → Podwyższ poziom tego serwera do roli kontrolera domeny.
3. Dodaj nowy las, nazwa domeny głównej: firma01.local (dla stanowiska 1).
4. Zostaw poziomy funkcjonalności, zaznaczony Serwer DNS, wpisz dwa razy hasło trybu przywracania usług katalogowych (DSRM) ZAQ!2wsx.
5. Ostrzeżenie o delegowaniu DNS zignoruj (nie ma strefy nadrzędnej), nazwa NetBIOS FIRMA01, ścieżki domyślne, Zainstaluj. Serwer sam się uruchomi ponownie.

Odpowiednik w PowerShell:

Install-WindowsFeature AD-Domain-Services -IncludeManagementTools
Install-ADDSForest -DomainName firma01.local -SafeModeAdministratorPassword (Read-Host -AsSecureString) -InstallDns

Po restarcie ekran logowania pokazuje konto domenowe FIRMA01\Administrator - logujesz się tym samym hasłem co wcześniej. Jeśli system zażąda zmiany hasła (zależy od wersji i zasad), ustaw zaq1@WSX - klucz dopuszcza oba hasła.

1. Otwórz Zarządzanie zasadami grupy (Win+R, gpmc.msc).
2. Las → Domeny → firma01.local → prawy przycisk → Utwórz obiekt GPO w tej domenie i połącz go tutaj, nazwa Polityka. „Dla całej domeny” = połączenie z korzeniem domeny, nie z jednostką organizacyjną.
3. Prawy przycisk na Polityka → Edytuj → Konfiguracja komputera → Zasady → Ustawienia systemu Windows → Ustawienia zabezpieczeń → Zasady konta → Zasady haseł:
   • Hasło musi spełniać wymagania co do złożoności → Włączone,
   • Minimalna długość hasła → 8 znaków.
4. Na karcie domeny Powiązane obiekty zasad grupy przesuń Polityka na pozycję 1 (strzałką w górę) - zasady haseł domeny działają tylko z GPO połączonego z domeną, a przy dwóch ustawieniach wygrywa to o niższym numerze kolejności (wyżej na liście).

W wierszu poleceń:

gpupdate /force
gpresult /r /scope computer
net accounts

gpupdate /force wymusza ponowne przetworzenie zasad, gpresult pokazuje listę zastosowanych obiektów GPO (powinna być na niej Polityka), a net accounts - obowiązującą minimalną długość hasła (8).

Użytkownicy i komputery usługi Active Directory (dsa.mmc): prawy przycisk na firma01.local → Nowy → Jednostka organizacyjna → BIURO. Potem prawy przycisk na BIURO → Nowy → Użytkownik: imię i nazwisko z tabeli, nazwa logowania z tabeli (sekretarka, elektronik), hasło.

Hasło musi spełnić politykę: co najmniej 8 znaków i trzy z czterech rodzajów znaków (wielkie litery, małe litery, cyfry, znaki specjalne), bez nazwy konta. Przykłady z podglądu (Biuro#2026s) spełniają oba warunki - wpisz do tabeli 2 hasła, których naprawdę użyłeś.

W PowerShell:

New-ADOrganizationalUnit -Name BIURO -Path "DC=firma01,DC=local"
New-ADUser -Name "Krystyna Nowak" -GivenName Krystyna -Surname Nowak -SamAccountName sekretarka -Path "OU=BIURO,DC=firma01,DC=local" -AccountPassword (Read-Host -AsSecureString) -Enabled $true

Jednostka BIURO z dwoma kontami. We właściwościach konta (karta Konto) widać nazwę logowania [email protected].

Katalog główny dysku systemowego to C:\. W wierszu poleceń: notepad C:\powitanie.bat, Notatnik zapyta, czy utworzyć nowy plik - Tak. Zapisując z menu Notatnika, wybierz Zapisz jako typ: Wszystkie pliki, inaczej powstanie powitanie.bat.txt.

Pierwszy wiersz pliku:

@echo off

echo off wyłącza wypisywanie kolejnych poleceń, a @ ukrywa także sam ten wiersz.

@echo off
chcp 65001 >nul
cls

cls czyści okno konsoli. Wiersz chcp 65001 >nul przełącza konsolę na UTF-8 - bez niego litera „ę” zapisana w Notatniku (UTF-8) wyświetli się jako krzaczek. To dodatek, klucz go nie ocenia.

set /p imie=Podaj imię:

set /p wypisuje tekst po znaku = i czeka na wpisanie wartości - po Enterze zapisuje ją w zmiennej imie. Spacja na końcu wiersza oddziela komunikat od wpisywanego imienia.

echo Witaj %imie%
pause

%imie% wstawia zawartość zmiennej. pause wypisuje „Naciśnij dowolny klawisz, aby kontynuować...” i czeka - okno uruchomione dwuklikiem nie zamknie się od razu. Gotowy plik:

@echo off
chcp 65001 >nul
cls
set /p imie=Podaj imię:
echo Witaj %imie%
pause

Uruchom plik: C:\powitanie.bat (albo dwuklik w Eksploratorze). Ekran się czyści, pojawia się „Podaj imię: ”, po wpisaniu imienia i Enterze - „Witaj Bartosz” w kolejnym wierszu i komunikat pause.

ping 10.0.10.11
ping 172.16.10.10
ping 10.0.10.5

Odpowiedzi „Odpowiedź z ...” / „Reply from ...” i 0% strat potwierdzają komunikację. Stacja Linux odpowiada na ping bez zmian w zaporze. Na zrzucie z maszyn wirtualnych brak przełącznika (w VirtualBox jest wirtualna sieć zamiast urządzenia), więc test ping 10.0.10.5 wykonujesz dopiero na stanowisku.

Gdy wszystkie trzy urządzenia odpowiadają, podnieś rękę i powtórz testy przy egzaminatorze (R.4.7-R.4.9). Przełącznik odpowie na ping tylko wtedy, gdy ma zapisany adres 10.0.10.5 i jest wpięty kablem w tę samą sieć co karta LAN W.

• serwer i stacja zostają włączone i zalogowane, ruter i przełącznik włączone,
• na dysku USB Egzamin-x folder PARAMETRY ze zrzutami, w arkuszu wypełnione tabele 1, 2 i 3,
• wkrętak, opaska, śruby i wymontowana karta odłożone, obudowa zamknięta, stół uporządkowany (P.1.3).