Rozwiązanie krok po kroku: Rysunek i technologia koła pasowego

Ze wzoru z tabeli 2: F = 2·Mo / d, z momentem w N·m i średnicą czopa w metrach: F = 2 · 160 / 0,040 = 8 000,00 N. Gwiazdka w tabeli każe podać wyniki z pozycji 1-3 z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, także gdy wychodzą okrągłe.

l0 = F / (0,5 · h · k0 · n) = 8 000 / (0,5 · 8 · 110 · 1) = 8 000 / 440 = 18,18 mm. Wysokość wpustu h = 8 mm (wpust 12 × 8 z tabeli 1), naprężenie dopuszczalne k0 = 110 MPa, czyli 110 N/mm², więc wynik jest od razu w milimetrach.

Wpust odmiany A ma oba końce zaokrąglone, a na zaokrągleniach nie przenosi nacisku - długość całkowita jest więc większa o szerokość b: lobl = l0 + b = 18,18 + 12 = 30,18 mm.

Z szeregu 22, 25, 28, 32, 36, 40, 45, 50 bierze się najkrótszy wpust nie krótszy niż 30,18 mm: 32 mm. Mieści się w zakresie długości wpustu 12 × 8 z tabeli 1 (28-140 mm dla wałka ponad 38 do 44 mm).

Według tabeli 2 szerokość koła jest równa dobranej długości wpustu: 32 mm. Ta wartość trafia potem na rysunek (szerokość piasty = szerokość wieńca).

Rysunek zaczyna się od otwarcia szablonu z folderu EGZAMIN MEC.09. Koło Ø150 o szerokości 32 mieści się na A4 w poziomie w podziałce 1:1: z lewej widok z przodu, z prawej przekrój - w metodzie europejskiej rzut od lewej stoi po prawej stronie widoku z przodu.

Widok od czoła: okrąg Ø150, krawędź wybrania Ø130, piasta Ø65 i otwór Ø40 z rowkiem wpustowym u góry oraz cztery otwory Ø25 co 90° na średnicy Ø100. Krawędzie widoczne - linią ciągłą grubą (warstwa obrysu ok. 0,5 mm).

Płaszczyzna cięcia przechodzi pionowo przez oś koła, rowek wpustowy i dwa otwory Ø25 (linia A-A w widoku, strzałki pokazują kierunek patrzenia). W przekroju widać profil: wieniec i piasta na pełnej szerokości 32, tarcza cofnięta o 5 od obu czół, zaokrąglenia R4, przecięte otwory Ø25 i rowek wpustowy nad otworem Ø40. Materiał przecięty kreskuje się linią cienką pod kątem 45°; za płaszczyzną cięcia widać krawędzie otworów Ø25 na czołach tarczy i krawędź rowka na otworze.

Osie koła w widoku, okrąg podziałowy Ø100, osie otworów Ø25 i osie w przekroju - linią punktową cienką, wystającą kilka milimetrów poza obrys.

Średnice wymiaruje się w przekroju, gdzie widać je jako odcinki: Ø150, Ø130 i Ø65, a otwór Ø40 - odnośnikiem w widoku (w przekroju górna krawędź otworu to dno rowka wpustowego). Klucz wymaga co najmniej trzech średnic. Linie wymiarowe i pomocnicze - linią ciągłą cienką, tak samo jak kreskowanie.

Cztery jednakowe otwory wymiaruje się raz, z liczbą: 4 otw. Ø25, a ich położenie - średnicą okręgu podziałowego Ø100 (ze szkicu). Kąt 90° między otworami nie wymaga wymiaru, bo rozstawienie jest równomierne.

Szerokość rowka 12H9 (tolerancja z rysunku 01.01) wymiaruje się w widoku, a głębokość - wymiarem 43,3 od dna rowka do przeciwległej tworzącej otworu (d + t2 = 40 + 3,3 z tabeli 1). Tak wymiaruje się rowek w piaście, bo tę wartość sprawdza się suwmiarką.

Szerokość 32 z karty obliczeń (piasta i wieniec mają tę samą szerokość) wymiaruje się nad przekrojem, a cofnięcie tarczy 5 - od czoła koła. Symetrię tarczy pokazuje przekrój (cofnięcie z obu stron).

Zaokrąglenia między tarczą a piastą i wieńcem wymiaruje się jednym odnośnikiem R4 - wszystkie mają ten sam promień. Klucz tego nie ocenia osobno, ale bez promienia rysunek jest niepełny.

Całe koło ma tę samą chropowatość, więc wystarczy oznaczenie zbiorcze przy tabliczce: znak chropowatości z kreską zamykającą trójkąt (powierzchnia uzyskana obróbką skrawaniem), na półce Ra 2,5, a w nawiasie znak podstawowy (zasada z normy PN-EN ISO 1302 - wiedza ogólna).

Uwagę z rysunku 01.01 przepisuje się na rysunek wykonawczy przy tabliczce: „Ostre krawędzie stępić”.

W tabliczce szablonu zdający wpisuje swój numer PESEL (tu: imię i nazwisko autora rozwiązania) i drukuje rysunek na kartce A4 w podziałce wydruku 1:1 względem arkusza szablonu (nie „dopasuj do strony”), żeby podziałka 1:1 była prawdziwa.

Materiał to pręt stalowy Ø160 o długości 0,5 m, a koło ma 32 mm szerokości - pierwsza operacja to odcięcie kawałka na przecinarce tarczowej z naddatkiem na planowanie obu czół. Operacje zapisuje się z numerem, nazwą i obrabiarką, zabiegi - pod operacją.

Na tokarce uniwersalnej kłowej w uchwycie samocentrującym planuje się najpierw jedno czoło, a po przemocowaniu - drugie, na szerokość 32.

Z Ø160 toczy się zgrubnie średnicę zewnętrzną z naddatkiem na toczenie wykańczające - przy chropowatości Ra 2,5 nie da się tego zrobić jednym przejściem zgrubnym.

Komplet wierteł kończy się na Ø30, a otwór ma Ø40 - po nawierceniu wierci się otwór wstępny i wytacza go na wymiar wytaczakiem, w tym samym zamocowaniu co toczenie średnicy zewnętrznej (współosiowość).

Wybrania między piastą Ø65 a wieńcem Ø130 na głębokość 5 z promieniami R4 toczy się z obu stron (druga strona po przemocowaniu), a na końcu toczy się wykańczająco średnicę Ø150 na chropowatość Ra 2,5.

Przed wierceniem wyznacza się środki czterech otworów Ø25 na średnicy Ø100 co 90° (zestaw do trasowania z tabeli 3) - w produkcji jednostkowej bez przyrządu wiertarskiego to najprostszy sposób.

Otwory wierci się na wiertarce kolumnowej z kołem w imadle maszynowym. Rozwiercanie rozwiertakiem Ø25 (komplet H7 do Ø30 jest w tabeli 4) wynika z chropowatości Ra 2,5 całego koła - samo wiercenie daje gładkość wyraźnie gorszą (wiedza ogólna, klucz ocenia wykonanie otworów).

Rowek wpustowy w otworze piasty wykonuje się na dłutownicy nożem dłutowniczym: szerokość 12H9, głębokość do wymiaru 43,3.

Uwaga z rysunku „Ostre krawędzie stępić” to osobny zabieg - pilnikiem, po obróbce na obrabiarkach.

Proces kończy kontrola wymiarów i chropowatości - przyrządami, które trafią potem do wykazu sprawdzianów.

Obrabiarki wynikają z operacji: przecinarka tarczowa (cięcie), tokarka uniwersalna kłowa (toczenie, wytaczanie), wiertarka kolumnowa (otwory Ø25) i dłutownica (rowek wpustowy). Nazwy przepisuje się z tabeli 3.

Na tokarce koło siedzi w uchwycie tokarskim samocentrującym, na wiertarce i dłutownicy - w imadle maszynowym, a otwory wyznacza zestaw do trasowania. Zapis zaczyna się na stronie 8 i ciągnie dalej na stronie 9.

Tarcza tnąca do przecinarki, zestaw noży tokarskich zewnętrznych (planowanie, toczenie, wybrania) i zestaw wytaczaków (otwór Ø40).

Nawiertaki (nakiełek i nawiercenie przed wierceniem) i komplet wierteł od Ø2 do Ø30 (otwór wstępny pod wytaczanie i otwory Ø25). Komplet rozwiertaków H7 wynika z rozwiercania otworów Ø25 - klucz go nie ocenia.

Nóż dłutowniczy do rowka wpustowego i pilnik do stępienia krawędzi (klucz przyjmuje pilnik albo nawiertaki - tu są oba).

Suwmiarka uniwersalna (średnice, szerokość, wymiar 43,3), promieniomierz listkowy (promienie R4) i wzorce chropowatości (Ra 2,5). Mikromierz wewnętrzny z tabeli 5 ma zakres 5÷30 mm - do otworu Ø40 się nie nadaje.

Na koniec zostawia się na stanowisku wydruk rysunku (czystopis) i arkusz z kartą obliczeń i kartą technologiczną. Na ostatniej stronie arkusza zdający wpisuje, ile kartek wydruku dołącza (czystopis i brudnopis).