Arkusz MEC.10-01-24.06-SG: pojemnik z blach 10 mm (dno, dwa boki dłuższe i dwa krótsze) spawany metodą MAG (135). Zdający wykonuje w programie CAD rysunek wykonawczy pojemnika na podstawie modelu 3D, opracowuje WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego na podstawie protokołu WPQR i liczy minimalny przekrój przewodu spawalniczego dla metody 111. To jedno z możliwych rozwiązań - rzuty i oznaczenia można rozplanować inaczej.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 45 kryteriów w sześciu rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 34 punktów - można stracić 11 kryteriów i nadal zdać. Wpisy WPS i wynik obliczenia przewodu są porównane w skrypcie z tekstem kryteriów i przedziałem klucza.
Model „dk”, czyli dokumentacja przy komputerze. Rysunek wykonuje się w programie CAD na szablonie z pulpitu, a WPS wypełnia w pliku .docx z tego samego katalogu - oba oddaje się jako wydruk, więc w podglądzie mają krój komputerowy. Tabelę doboru przewodu zdający wypełnia ręcznie w arkuszu (granatowe, odręczne wpisy). Elementy dodane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto.
Materiały z pulpitu. Model 3D, protokół WPQR i szablon WPS są w materiałach egzaminacyjnych OKE (załącznik arkusza, hasło do plików podaje arkusz). Wymiary pojemnika odczytałem z modelu 3D: dno 500 × 300 × 10 mm, boki dłuższe 480 × 250 × 10 mm z końcami ukosowanymi pod spoinę ½V, boki krótsze 260 × 250 × 10 mm wstawione między boki dłuższe. Tło podglądu WPS to szablon z pulpitu wydrukowany z edytora.
Szablon rysunku. Plik szablonu (ramka i tabelka rysunkowa) leży na pulpicie stanowiska egzaminacyjnego i nie jest publikowany razem z arkuszem, dlatego w podglądzie ramka i tabelka mają prosty, przykładowy układ (nazwa, materiał, liczba sztuk, skala, numer rysunku, autor). W szablonie egzaminacyjnym pola mogą być ułożone inaczej - wpisuje się w nie te same informacje. Zamiast numeru PESEL w polu autora podaję imię i nazwisko.
Normy. Rysunek wykonawczy i oznaczenia spoin opieram na zasadach rysunku technicznego i normie PN-EN ISO 2553 (umowne przedstawianie spoin), a oznaczenia procesów, pozycji i gazów - na normach przywołanych w arkuszu (PN-EN ISO 4063, PN-EN ISO 6947, PN-EN ISO 14175). To wiedza normowa, której arkusz nie powtarza - w krokach jest to zaznaczone.
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 45 kryteriów (pkt)
Wykonaj rysunek wykonawczy pojemnika spawanego na podstawie modelu 3D.pdf.
Otwieram model 3D (hasło z arkusza) i odczytuję wymiary brył. Na szablonie RYSUNEK rysuję w skali 1:5 widok z przodu: dno 500 × 10 mm i przedni bok dłuższy 480 × 250 mm. Przy dnie widać lico spoin pachwinowych (linia 7 mm nad dnem i ukośne końce spoin przy bokach krótszych). Widoczne krawędzie - linią ciągłą grubą.
Wykonaj rysunek wykonawczy pojemnika spawanego na podstawie modelu 3D.pdf.
Drugi rzut to widok z góry: dno 500 × 300 mm, zarys zewnętrzny boków (480 × 280) i wewnętrzny (460 × 260), styki boków krótszych z dłuższymi oraz lica spoin pachwinowych - zewnętrznych na wszystkich bokach i wewnętrznych przy bokach dłuższych. Pojemnik jest pokazany w trzech rzutach, więc wymóg minimum dwóch jest spełniony.
Wykonaj rysunek wykonawczy pojemnika spawanego na podstawie modelu 3D.pdf.
Trzeci rzut - widok z lewej - pokazuje bok krótszy wstawiony między boki dłuższe. W metodzie E (rzutowanie europejskie, pierwszego kąta) widok z góry leży pod widokiem z przodu, a widok z lewej - po prawej stronie widoku z przodu, na tej samej wysokości (wiedza normowa).
Widok z góry nad widokiem z przodu albo widok z lewej po lewej stronie - to układ metody A (amerykańskiej).
Wykonaj rysunek wykonawczy pojemnika spawanego na podstawie modelu 3D.pdf.
Pojemnik jest symetryczny, więc w każdym rzucie rysuję osie symetrii linią punktową cienką, wystające kilka milimetrów poza zarys.
Wykonaj rysunek wykonawczy pojemnika spawanego na podstawie modelu 3D.pdf.
W widoku z góry wymiaruję dno: długość 500 i szerokość 300. Linie wymiarowe i pomocnicze - linią ciągłą cienką.
Wykonaj rysunek wykonawczy pojemnika spawanego na podstawie modelu 3D.pdf.
Bliżej rzutu, w tych samych grupach co wymiary dna, podaję gabaryt boków: 480 i 280. Wymiary długości są zebrane pod widokiem z góry, a szerokości - z jego lewej strony (grupowanie wymiarów).
Wykonaj rysunek wykonawczy pojemnika spawanego na podstawie modelu 3D.pdf.
Wysokość boków 250 i grubość dna 10 wymiaruję w widoku z przodu. Długości 500 i 480 już tu nie powtarzam - są w widoku z góry (niepowtarzanie wymiarów).
Ten sam wymiar (np. 480) w dwóch rzutach - zasada niepowtarzania wymiarów.
Wykonaj rysunek wykonawczy pojemnika spawanego na podstawie modelu 3D.pdf.
Grubość boku wymiaruję raz (10 przy boku krótszym). Długości boków krótszych (260) i wymiarów wnętrza nie podaję - wynikają z 280 i grubości ścianek (niepodawanie wymiarów oczywistych).
Wykonaj rysunek wykonawczy pojemnika spawanego na podstawie modelu 3D.pdf.
Sprawdzam wydruk: rzuty, wymiary i oznaczenia mieszczą się w ramce szablonu i nie wchodzą na tabelkę (w skrypcie jest na to asercja).
Wykonaj rysunek wykonawczy pojemnika spawanego na podstawie modelu 3D.pdf.
Uzupełniam tabelkę: nazwa Pojemnik spawany, materiał, liczba sztuk, skala 1:5, numer rysunku, autor.
Kroki 11-16 · po tym etapie masz 18 z 45 kryteriów (pkt)
Dłuższy bok połączono z podstawą wykonując spoiny pachwinowe dwustronne.
Strzałkę prowadzę do lica spoiny przy boku dłuższym. Symbol spoiny pachwinowej (trójkąt) stawiam nad i pod linią odniesienia - spoina jest po obu stronach boku. Oznaczenie jest symetryczne, więc linia identyfikacyjna nie jest potrzebna (PN-EN ISO 2553 - wiedza normowa).
Grubość spoin pachwinowych wynosi a = 0,5 × grubość materiału (10 mm).
a = 0,5 · 10 = 5 mm. Przed każdym trójkątem wpisuję literę a (grubość obliczeniowa spoiny pachwinowej) i wartość 5.
Sama liczba 5 bez litery a - nie wiadomo, czy to grubość a, czy długość boku z.
Bok dłuższy z bokiem krótszym połączono spoinami czołowymi zaukosowanymi na ½V.
W narożu widoku z góry widać rowek ½V: ukosowany jest koniec boku dłuższego, więc strzałkę prowadzę do elementu ukosowanego. Symbol ½V (pionowa kreska i ukośna) stoi na linii ciągłej - spoina po stronie strzałki. Pod linią ciągłą rysuję linię identyfikacyjną (kreskową).
Krótszy bok połączono z podstawą wykonując spoiny pachwinowe jednostronne.
Spoina jest tylko od zewnątrz pojemnika (tak jest w modelu 3D), czyli po stronie strzałki: jeden trójkąt na linii ciągłej, a5 przed nim i linia identyfikacyjna. Na rysunku są teraz trzy oznaczone spoiny.
Metoda spawania – 135.
Na końcu każdej linii odniesienia rysuję ogon i wpisuję 135 (MAG).
Wymiarowanie złączy spawanych powinno zawierać: rodzaj spoiny, grubość spoiny (jeżeli nie zwymiarowano inaczej), linię identyfikacyjną, pozycję spawania, metodę spawania.
Po ukośniku dopisuję pozycję: spoiny pachwinowe przy dnie leżą w narożu poziomym - PB, a spoina ½V w narożu pojemnika biegnie pionowo - PF (spawanie z dołu do góry, PN-EN ISO 6947 - wiedza normowa).
Kroki 17-25 · po tym etapie masz 27 z 45 kryteriów (pkt)
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Otwieram WPQR (hasło z arkusza). Numer WPS 1/CKE/2022 jest już w szablonie, a w polu „Numer PESEL” wpisuję zamiast numeru imię i nazwisko. Sposób przygotowania przepisuję z protokołu wykonania złącza próbnego: obróbka mechaniczna.
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Z WPQR (specyfikacja materiału podstawowego): S355JR.
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Z WPQR: prąd stały, biegun dodatni na drucie - DC/+.
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Z WPQR: łuk natryskowy (135-D, spray transfer).
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Złącze teowe, spoina pachwinowa - tak jak w zakresie kwalifikowania WPQR.
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Blachy pojemnika mają 10 mm (WPQR kwalifikuje grubości od 3 do 30 mm).
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Pola z gwiazdką wypełnia się tylko, gdy dotyczą detalu. Złącze jest z blach, nie z rur, więc pole wykreskowuję (–).
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Spoina pachwinowa nie ma rowka - pole wykreskowuję (–).
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Z WPQR: PB (naboczna) - w takiej pozycji leży złącze teowe przy dnie.
Kroki 26-32 · po tym etapie masz 36 z 45 kryteriów (pkt)
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
W polu „Konstrukcja złącza” rysuję (narzędziami rysowania edytora) przekrój złącza teowego: blachę pionową stojącą na poziomej pod kątem prostym.
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Po obu stronach blachy pionowej rysuję spoiny pachwinowe jako zaczernione trójkąty (przedstawienie umowne).
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Do spoiny prowadzę strzałkę z linią odniesienia i stawiam symbol spoiny pachwinowej nad i pod linią - spoina dwustronna.
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Przy obu trójkątach wpisuję a5.
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
W polu „Kolejność spawania” powtarzam złącze w większej skali. WPQR przewiduje po 3 ściegi z każdej strony (a1.1-a1.3 i a2.1-a2.3). Najpierw rysuję trzy ściegi po lewej stronie (a1).
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Tak samo trzy ściegi po prawej stronie (a2).
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Numeruję ściegi i opisuję kolejność jak w WPQR: najpierw a1.1 + a2.1 (grań z obu stron), potem a1.2 + a2.2, na końcu a1.3 + a2.3. Naprzemienne spawanie obu stron ogranicza odkształcenie złącza.
Kroki 33-39 · po tym etapie masz 43 z 45 kryteriów (pkt)
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Przepisuję z WPQR wiersz pierwszych ściegów: proces 135, drut 1,0 mm, 235÷260 A, 21,0÷24,0 V, DC/+, prędkość 60 cm/min. Klucz wymaga wypełnienia wszystkich pozycji wiersza.
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Drugi wiersz: 135, 1,0 mm, 235÷260 A, 23,0÷26,0 V, DC/+, 70 cm/min.
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Trzeci wiersz ma te same parametry co drugi.
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Z WPQR: M21 (ArC-18, czyli argon z 18% CO₂, ISO 14175).
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Z WPQR: drut G4Si1 wg ISO 14341-A. Strumień gazu przepisuję z protokołu: 8÷12 l/min (klucz go nie ocenia).
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
WPQR nie przewiduje podgrzewania wstępnego (kreska w protokole) - pole wykreskowuję (–).
Opracuj Instrukcję Technologiczną Spawania WPS dla spoiny pachwinowej dwustronnej złącza teowego, na podstawie Protokołu Kwalifikowania WPQR.
Z WPQR: ≤ 180 °C.
Kroki 40-41 · po tym etapie masz 45 z 45 kryteriów (pkt)
Wyznacz minimalny przekrój przewodów spawalniczych, przyjmując, że spadek napięcia na długości przewodów spawalniczych wynosi 4 V.
Ze wzoru z arkusza: S ≥ 2 · l · I / (ΔU · γ) = 2 · 30 · 250 / (4 · 58 · 10⁶) = 15 000 / 232 000 000 ≈ 0,0000647 m². Z dokładnością 10⁻⁶ wpisuję 0,000065.
Pominięcie dwójki we wzorze (przewód „tam i z powrotem”) - wynik o połowę za mały.
Sprawdź czy przewód spawalniczy jest poprawnie dobrany, zakładając, że przy długości nieprzekraczającej 10 m stosuje się następujące dopuszczalne obciążenie prądowe przewodów spawalniczych.
Najmniejszy przekrój z listy, który spełnia warunek spadku napięcia, to 0,000070 m², a jego dopuszczalne obciążenie (300 A) przekracza prąd spawania 250 A. Przewód o takim przekroju jest dobrany poprawnie - wpisuję TAK.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.